Tăng cường quản lý nhà nước về trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã từ sơn, tỉnh bắc ninh

Đây là một đô thị phát triển mạnh về công nghiệp, do đó, quá trình xây dựng diễn ra ngày càng mạnh mẽ cả về cơ cấu lẫn quy mô, riêng trong lĩnh vực xây dựng đã có nhiều dự án lớn như dự

HỌC VI N Ệ NÔNG NGHI P Ệ VI T Ệ

NAM

VŨ CHÍ NGHIÊM

TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

BÀN THỊ XÃ TỪ SƠN, TỈNH BẮC NINH

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

Mã số: 60.34.04.10

Người hướng dẫn khoa h cọ : PGS.TS Nguyễn Tuấn Sơn

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo

vệ lấy bất kỳ học vị nào.

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám

ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016

Tác giả luận văn

Vũ Chí Nghiêm

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết

ơn sâu sắc PGS.TS Nguyễn Tuấn Sơn đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo,

Bộ môn Kế hoạch đầu tư, Khoa Kinh tế và phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.

Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức UBND thị xã Từ Sơn, Phòng Quản lý đô thị thị xã, UBND các xã, phường trên địa bàn đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn./.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016

Tác giả luận văn

Vũ Chí Nghiêm

MỤC LỤC

Lời cam đoan .i

Mục lục iii

Danh mục chữ viết tắt vi

Danh mục bảng .vii

Danh mục sơ đồ, hình và đồ thị viii

Trích yếu luận văn ix

Thesis Abstract xi

Phần 1 Mở đầu 1

1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 3

1.2.1 Mục tiêu chung 3

1.2.2 Mục tiêu cụ thể 3

1.3 Câu hỏi nghiên cứu 3

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

1.4.1 Đối tượng nghiên cứu 3

1.4.2 Phạm vi nghiên cứu 4

Phần 2 Tổng quan tài liệu 5

2.1 Cơ sở lý luận trong quản lý nhà nước về trật tự xây dựng 5

2.1.1 Quản lý nhà nước 5

2.1.2 Quản lý nhà nước về trật tự xây dựng 8

2.1.3 Nội dung quản lý nhà nước về trật tự xây dựng 11

2.1.4 Nguyên tắc trong quản lý Nhà nước về trật tự xây dựng 21

2.1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về trật tự xây dựng 23

2.1.6 Cơ quan quản lý nhà nước về trật tự xây dựng 25

2.2 Cơ sở thực tiễn trong quản lý nhà nước về trật tự xây dựng 28

2.2.1 Kinh nghiệm trong quản lý nhà nước về trật tự xây dựng một số quốc gia trên thế giới 28

2.2.2 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về trật tự xây dựng tại một số địa phương

trong nước 32

2.2.3 Bài học kinh nghiệm cho thị xã Từ Sơn 36

2.2.4 Các nghiên cứu có liên quan 38

Phần 3 Phương pháp nghiên cứu 39

3.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu 39

3.1.1 Điều kiện tự nhiên 39

3.1.2 Đặc điểm kinh tế xã hội 43

3.2 Phương pháp nghiên cứu 51

3.2.1 Phương pháp chọn điểm nghiên cứu 51

3.2.2 Phương pháp thu thập dữ liệu 52

3.2.3 Phương pháp xử lý số liệu 53

3.2.4 Phương pháp phân tích số liệu 53

3.2.5 Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu 54

Phần 4 Kết quả nghiên cứu và thảo luận 55

4.1 Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã Từ Sơn 55

4.1.1 Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã Từ Sơn 55

4.1.2 Các cơ quan quản lý nhà nước về trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã 56

4.1.3 Hệ thống văn bản pháp luật về quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã Từ Sơn 61

4.2 Thực trạng quản lý nhà nước về trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã Từ Sơn

63 4.2.1 Quản lý trật tự xây dựng theo quy hoạch xây dựng 63

4.2.2 Quản lý trật tự xây dựng theo giấy phép xây dựng 70

4.2.3 Xử phạt vi phạm hành chính trong xây dựng 75

4.2.4 Xử lý vi phạm trật tự xây dựng 77

4.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về TTXD trên địa bàn thị xã Từ Sơn 82

4.3.1 Hệ thống văn bản pháp luật, chính sách trong quản lý trật tự xây dựng 82

4.3.2 Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về xây dựng 85

4.3.3 Cán bộ, công chức làm công tác quản lý 90

4.3.4 Ý thức và sự hiểu biết của chủ đầu tư 92

4.3.5 Thông tin tuyên truyền 94

4.4 Giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã Từ Sơn 96

4.4.1 Hoàn thiện quy hoạch phát triển đô thị 96

4.4.2 Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong quản lý cấp phép xây dựng

100 4.4.3 Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, kiện toàn tổ chức bộ máy trong quản lý trật tự xây dựng 101

4.4.4 Tăng cường công tác thông tin tuyên truyền, nâng cao ý thức tự giác của người dân trong chấp hành các quy định trong quản lý trật tự xây dựng 103

4.4.5 Đẩy mạnh phối hợp trong quản lý trật tự xây dựng 104

Phần 5 Kết luận và kiến nghị 107

5.1 Kết luận 107

5.2 Kiến nghị 108

Tài liệu tham khảo 110

XD Xây dựng

DANH MỤC BẢNG

Bảng 3.1 Tình hình phân bổ, sử dụng đất đai của thị xã Từ Sơn giai đoạn

2013-2015 42 Bảng 3.2 Tình hình dân số, lao động thị xã Từ Sơn giai đoạn 2013-2015 45 Bảng 3.3 Kết quả phát triển kinh tế thị xã Từ Sơn giai đoạn 2013-2015 theo giá

hiện hành 48 Bảng 4.1 Quy hoạch chung xây dựng đô thị Từ Sơn giai đoạn 2006-2020 65 Bảng 4.2 Đánh giá của cán bộ làm công tác quản lý Nhà nước về trật tự xây

dựng đối với công tác Quy hoạch xây dựng đô thị trên địa bàn thị xã

Từ Sơn 67 Bảng 4.3 Thực trạng công bố quy hoạch và cắm mốc lộ giới ngoài thực địa 69 Bảng 4.4 Tình hình cấp phép xây dựng trên địa bàn thị xã Từ Sơn 71 Bảng 4.5 Đánh giá của người dân về công tác cấp phép xây dựng trên địa bàn

thị xã Từ Sơn 73 Bảng 4.6 Kết quả kiểm tra, xử lý vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã

Từ Sơn giai đoạn 2013-2015 76 Bảng 4.7 Các lỗi điển hình trong vi phạm trật tự xây dựng sai phép trên địa bàn

thị xã Từ Sơn 77 Bảng 4.8 Các lỗi điển hình trong vi phạm trật tự xây dựng không phép trên địa

bàn thị xã Từ Sơn 84 Bảng 4.9 Đánh giá của cán bộ đối với hệ thống văn bản pháp luật trong quản lý

TTXD 83 Bảng 4.10 Đánh giá của chủ đầu tư về hoạt động cấp giấy phép xây dựng trên địa

bàn thị xã Từ Sơn 86 Bảng 4.11 Tình hình vi phạm trật tự xây dựng tại các hộ điều tra 89 Bảng 4.12 Số lượng và cơ cấu cán bộ Phòng quản lý trật tự đô thị Từ Sơn tình

đến 31/12/2015 90 Bảng 4.13 Đánh giá của người dân về cán bộ làm công tác quản lý TTXD trên

địa bàn thị xã Từ Sơn 91 Bảng 4.14 Nhận thức của người dân về các vi phạm trong quản lý trật tự xây dựng 93

Bảng 4.15 Các hình thức tiếp tuyên truyền về TTXD người dân tiếp nhận được 95

DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VÀ ĐỒ THỊ

Sơ đồ 4.1 Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về trật tự xây dựng 55 Hình 4.1 Quy hoạch phân khu đô thị Thị xã Từ Sơn đến năm 2030, tầm nhìn

đến năm 2050 64 Hình 4.2 Quy hoạch xây dựng khu Di tích lịch sử Đền Đô 66 Hình 4.3 Quy hoạch xây dựng chi tiết 1/500 Khu đô thị mới DABACO tại Đình

Bảng, thị xã Từ Sơn 66

Đồ thị 4.1 Kết quả kiểm tra, xử phạt vi phạm trật tự đô thị trên địa bàn thị xã Từ Sơn 76

Hình 4.4 Công trình ông Nguyễn Hồng Quang – Phường Tân Hồng Xây dựng nhà

ở sai nội dung GPXD (Xây quây kín ban công, lấn chiếm khoảng

không) 78 Hình 4.5 Vi phạm sai mẫu thiết kế theo quy định tại dãy nhà mặt phố thuộc khu

công nghiệp làng Đồng Kỵ, Phường Đồng Kỵ, thị xã Từ Sơn 78 Hình 4.6 Công trình xây dựng không có giấy phép, vượt quá số tầng, không có

bạt che chắn tại 141 đường Tân Lập phường Đình Bảng, thị xã Từ Sơn 79 Hình 4.7 Công trình xây dựng sai chỉ giới quy hoạch tại xã Hương Mạc, thị xã

Từ Sơn 80

TRÍCH YẾU LUẬN VĂN

Tên tác giả: Vũ Chí Nghiêm

Tên Luận văn: “Tăng cường quản lý nhà nước về trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh”.

Phương pháp nghiên cứu

Các số liệu thứ cấp được thu thập từ các nguồn thông tin sẵn có như các sách, báo, tạp chí, công trình nghiên cứu khoa học đã được công bố, các báo cáo, Số liệu sơ cấp được thu thập chủ yếu thông qua phỏng vấn bằng phiếu điều tra với các đối tượng là cán bộ quản lý và chủ đầu tư xây dựng công trình trên địa bàn 3 phường đại diện cho thị

xã bao gồm Đông Ngàn, Đình Bảng và Đồng Kỵ Số liệu thu thập được được phân tổ,

và xử lý bằng phần mềm exel Các phương pháp phân tích số liệu trong luận văn bao gồm phương pháp thống kê mô tả và phương pháp so sánh.

Kết quả chính và kết luận

Từ Sơn là một Thị xã của tỉnh Bắc Ninh, là đô thị vệ tinh của thủ đô Hà Nội và

là một trong hai trung tâm kinh tế - văn hóa – giáo dục của tỉnh Bắc Ninh Đây là một

đô thị phát triển mạnh về công nghiệp, do đó, quá trình xây dựng diễn ra ngày càng mạnh mẽ cả về cơ cấu lẫn quy mô, riêng trong lĩnh vực xây dựng đã có nhiều dự án lớn (như dự án khu nhà ở phường Tân Hồng – Đông Ngàn, dự án khu đô thị Phú Điền, dự

án khu Da Ba Cô phường Đình Bảng, khu công nghiệp làng nghề Đồng Kỵ …), khu đô thị mới (điển hình là khu đô thị mới Nam Từ Sơn – một trung tâm thương mại có tầm

cỡ lớn), hoặc các khu nhà liền kề, nhà ở riêng lẻ của từng hộ gia đình…

Những năm qua, Ủy ban nhân dân thị xã Từ Sơn đã chỉ đạo các cơ quan chức năng tăng cường công tác quản lý nhà nước về xây dựng nhằm nâng cao ý thức của cán

bộ làm công tác quản lý, của người dân đồng thời có những biện pháp xử lý nghiêm những công trình vi phạm nghiêm trọng, yêu cầu chủ đầu tư tự dỡ bỏ hoặc tổ chức cưỡng chế phần sai phạm đối với công trình vi phạm Qua đó việc xây dựng đã và đang

tuân thủ khá nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật nhằm tạo nên hình ảnh một thị xã

Từ Sơn khang trang, văn minh và hiện đại.

Bên cạnh những thành tựu đạt được, thực tiễn công tác quản lý nhà nước về trật

tự xây dựng ở thị xã Từ Sơn cho thấy tình trạng vi phạm trong lĩnh vực xây dựng luôn

có xu hướng ngày càng tăng, thể hiện qua những hoạt động xây dựng sai, trái phép, không đảm bảo an toàn xây dựng, gây mất mĩ quan đô thị, nhiều vi phạm không được phát hiện, xử lý kịp thời, hoặc chưa xử lý kiên quyết triệt để, quản lý nhà nước kém hiệu lực, kém hiệu quả, ảnh hưởng tới an ninh, trật tự xã hội… Chỉ tính riêng năm 2015, Phòng quản lý đô thị thị xã Từ Sơn đã chủ trì hoặc phối hợp với UBND các xã kiểm tra

52 công trình xây dựng trên địa bàn thì có tới 30 công trình xây dựng không có giấy phép, 8 công trình xây dựng sai nội dung giấy phép Nổi cộm trong số các công trình xây dựng vi phạm có thể kể đến công trình xây dựng không có giấy phép, vượt quá số tầng, không có bạt che chắn tại 141 đường Tân Lập phường Đình Bảng, thị xã Từ Sơn Hay các công trình xây dựng vi phạm sai mẫu thiết kế theo quy định tại dãy nhà mặt phố thuộc khu công nghiệp làng Đồng Kỵ, Phường Đồng Kỵ, thị xã Từ Sơn,

Tình trạng này do nhiều nguyên nhân khác nhau: sự gia tăng nhanh chóng tốc

độ xây dựng trong công nghiệp, đô thị ở thị xã với mức sống của người dân ngày càng cao; công tác quản lý trật tự xây dựng rất phức tạp liên quan đến nhiều lĩnh vực; đất đai, quy hoạch, kiến trúc; ý thức pháp luật hạn chế của một bộ phận dân cư, pháp luật chưa hoàn chỉnh…

Để tăng cường quản lý nhà nước về trật tự xây dựng trên địa bàn, tá giả đã đề xuất một số giải pháp như : Hoàn thiện quy hoạch phát triển đô thị ; Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong quản lý cấp phép xây dựng; Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, kiện toàn tổ chức bộ máy trong quản lý trật tự xây dựng; Tăng cường công tác thông tin tuyên truyền, nâng cao ý thức tự giác của người dân trong chấp hành các quy định trong quản lý trật tự xây dựng và đẩy mạnh phối hợp trong quản

lý trật tự xây dựng.

THESIS ABSTRACT

Master candidate: Vu Chi Nghiem

Thesis title: “Enhancing the state management of construction order in Tu Son town, Bac Ninh”.

Major: Economic Management Code: 60.34.04.10

Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA)

Research Objectives

Based on the assessment of the state of the state management of construction order in Tu Son town last time propose solutions to enhance the State management on construction in the near future about the same locally.

Materials and Methods

The secondary data were collected from available sources such as books, newspapers, magazines, scientific works were published, reports, Primary data are collected all principally through interviews with questionnaires to subjects as managers and investors for construction in 3 wards representing towns including East Thousand, Dinh Bang and Dong Ky The data collected are broken, and handled by software excel The method of data analysis in the thesis includes description of statistical methods and comparison method.

Main findings and conclusions

Tu Son is a town of Bac Ninh, the satellite towns of the capital, Hanoi, and is one of the two economic centers, culture and education of Bac Ninh province This is a strong urban industrial development, so the process of building increasingly strong place in terms of structure and scale, particularly in the construction sector has several major projects (such as area projects housing Tan Hong - Dong Ngan, project Phu Dien, project of DaBaCo Dinh Bang and industrial zones in Dong Ky village .), new urban areas (typically new urban area South Tu Son - a commercial center with a large caliber), or adjacent buildings, individual housing for each household

These years, the People's Committee of Tu Son town has directed the authorities

to strengthen the State management designed to raise awareness of staff management, the people at the same time take measures to strictly deal with serious violations projects, require the investor to remove or organization enforcement violations parts for violating work Thereby the construction has been strictly complied with the provisions

of the law to create the image of a spacious Tu Son town, and modern civilization.

In addition to these achievements, the management practices of state construction order in Tu Son town to find abuses in the construction sector there is always a growing trend, as shown by the work building wrong, illegal, do not ensure the safety of construction, causing urban aesthetic, many violations are not detected, timely treatment, or no treatment resolutely radical, poorly managed state effective, ineffective, affecting security, social order Only in 2015, urban management departments Tu Son town has chaired or coordinated with the CPCs checked 52 construction in the province there were 30 buildings without permits, 8 construction permits wrong content Prominent among the buildings violations may include construction without permits, exceeded the number of floors, no shielding at 141 baht Lap Dinh Bang Ward Street, Tu Son town Construction or wrong designs violations stipulated in the city blocks of industrial parks in Dong Ky village, Dong Ky Ward, Tu Son town,

This situation is different for many reasons: the rapid increase in the pace of construction in the industrial and urban centers in towns with people's living standards higher and higher; work order management very complex construction-related fields; land, planning and architecture; limited legal awareness on the part of citizens, the law

is incomplete

To enhance the State management on construction order in the province, Colonel authors have proposed a number of measures such as: Improving urban development planning; Promote the reform of administrative procedures in the management of construction permits; Perfecting the system of legal documents, to strengthen the organization in the management apparatus construction order; Strengthening information and communication, enhance self-consciousness of the people in the executive management of the provisions in order to build and strengthen coordination in the management of construction order.

PHẦN 1 MỞ ĐẦU

1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Trong những năm gần đây, cùng với quá trình phát triển kinh tế, đô thịViệt Nam đã đạt được những thành tựu rất quan trọng, quá trình đô thị hóa mạnh

mẽ, số lượng đô thị được nâng lên, quy mô mở rộng, chất lượng nâng cao Để cóđược những kết quả trên có sự đóng góp không nhỏ trong lĩnh vực quản lý nhànước về xây dựng

Trong lĩnh vực quản lý nhà nước về xây dựng, cùng với việc đầu tư cácnguồn lực cho việc phát triển các công trình xây dựng ở đô thị, đáp ứng các nhucầu nhà ở, sản xuất kinh doanh và các nhu cầu khác của nhân dân, Nhà nước và

xã hội ta không ngừng hoàn thiện khung thể chế về trật tự xây dựng, trong đó cócác quy định về trách nhiệm hành chính Đồng thời, Nhà nước cũng đòi hỏi ápdụng nghiêm túc các quy định về quản lý đối với vi phạm trong xây dựng nhằmquản lý nhà nước có hiệu quả đối với lĩnh vực xây dựng, đồng thời bảo đảmquyền và lợi ích hợp pháp của công dân theo các yêu cầu của Nhà nước phápquyền xã hội chủ nghĩa

Tuy nhiên, quản lý nhà nước về xây dựng ở nước ta còn nhiều thách thứctrong quá trình phát triển đất nước Tình trạng thiếu hệ thống hạ tầng kỹ thuậtđồng bộ, tính kết nối hạ tầng còn yếu Vấn đề ùn tắc giao thông, môi trường ônhiễm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống Nguyên nhân của tình trạng này,trước hết là do hệ thống pháp luật liên quan đến quản lý nhà nước về xây dựngcòn thiếu đồng bộ, chế tài xử lý vi phạm chưa rõ Các cơ quan còn chồng chéo vềchức năng và nhiệm vụ trong quản lý

Thị xã Từ Sơn được thành lập theo quyết định 01/NĐ-CP của Thủ tướngChính phủ ngày 24 tháng 9 năm 2008, trên cơ sở tiếp quản toàn bộ diện tích tựnhiên và dân số của huyện Từ Sơn cũ Thị xã là cửa ngõ của tỉnh Bắc Ninh, là đôthị vệ tinh của thủ đô Hà Nội và là một trong hai trung tâm kinh tế - văn hóa –giáo dục của tỉnh Bắc Ninh (sau thành phố Bắc Ninh) Đây là một đô thị pháttriển mạnh về công nghiệp, do đó, quá trình xây dựng diễn ra ngày càng mạnh

mẽ cả về cơ cấu lẫn quy mô, riêng trong lĩnh vực xây dựng đã có nhiều dự án lớn(như dự án khu nhà ở phường Tân Hồng – Đông Ngàn, dự án khu đô thị PhúĐiền, dự án khu Da Ba Cô phường Đình Bảng, khu công nghiệp làng nghề Đồng

Kỵ …), khu đô thị mới (điển hình là khu đô thị mới Nam Từ Sơn – một trungtâm thương mại có tầm cỡ lớn), hoặc các khu nhà liền kề, nhà ở riêng lẻ của từng

hộ gia đình…Về cơ bản, việc xây dựng đã và đang tuân thủ khá nghiêm chỉnhcác quy định của pháp luật nhằm tạo nên hình ảnh một thị xã Từ Sơn khangtrang, văn minh và hiện đại Coi trọng công tác quản lý trật tự xây dựng đô thị,Thị ủy và Ủy ban nhân dân thị xã Từ Sơn luôn tăng cường công tác quản lý nhànước về xây dựng nhằm nâng cao ý thức của cán bộ làm công tác quản lý, củangười dân đồng thời có những biện pháp xử lý nghiêm những công trình vi phạmnghiêm trọng, yêu cầu chủ đầu tư tự dỡ bỏ hoặc tổ chức cưỡng chế phần saiphạm đối với công trình vi phạm

Bên cạnh những thành tựu đạt được, thực tiễn công tác quản lý nhà nước

về trật tự xây dựng ở thị xã Từ Sơn cho thấy tình trạng vi phạm trong lĩnh vựcxây dựng luôn có xu hướng ngày càng tăng, thể hiện qua những hoạt động xâydựng sai, trái phép, không đảm bảo an toàn xây dựng, gây mất mĩ quan đô thị,nhiều vi phạm không được phát hiện, xử lý kịp thời, hoặc chưa xử lý kiên quyếttriệt để, quản lý nhà nước kém hiệu lực, kém hiệu quả, ảnh hưởng tới an ninh,trật tự xã hội… Chỉ tính riêng năm 2015, Phòng quản lý đô thị thị xã Từ Sơn đãchủ trì hoặc phối hợp với UBND các xã kiểm tra 52 công trình xây dựng trên địabàn thì có tới 30 công trình xây dựng không có giấy phép, 8 công trình xây dựngsai nội dung giấy phép Nổi cộm trong số các công trình xây dựng vi phạm có thể

kể đến công trình xây dựng không có giấy phép, vượt quá số tầng, không có bạtche chắn tại 141 đường Tân Lập phường Đình Bảng, thị xã Từ Sơn Hay cáccông trình xây dựng vi phạm sai mẫu thiết kế theo quy định tại dãy nhà mặt phốthuộc khu công nghiệp làng Đồng Kỵ, Phường Đồng Kỵ, thị xã Từ Sơn, (Phòng Quản lý đô thị thị xã Từ Sơn, 2016)

Tình trạng này do nhiều nguyên nhân khác nhau: sự gia tăng nhanh chóngtốc độ xây dựng trong công nghiệp, đô thị ở thị xã với mức sống của người dânngày càng cao; công tác quản lý trật tự xây dựng rất phức tạp liên quan đến nhiềulĩnh vực; đất đai, quy hoạch, kiến trúc; ý thức pháp luật hạn chế của một bộ phậndân cư, pháp luật chưa hoàn chỉnh…

Từ những trình bày trên đây, tác giả chọn vấn đề: “Tăng cường quản lý

nhà nước về trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh” làm

đề tài luận văn thạc sĩ Đây là vấn đề có ý nghĩa sâu sắc cả về lý luận và thực tiễnnhằm giúp cải thiện hơn việc bảo đảm trật tự quản lý xây dựng tại địa phương

nơi tác giả sinh sống và công tác Các đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệuquả công tác này ở thị xã Từ Sơn có thể có ý nghĩa đối với các địa phương khác.

1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

1.2.1 Mục tiêu chung

Trên cơ sở đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về trật tự xây dựng trênđịa bàn thị xã Từ Sơn thời gian qua đề xuất giải pháp tăng cường quản lý nhànước về xây dựng trong thười gian tới ở địa phương

- Đề xuất giả pháp tăng cường quản lý nhà nước về trật tự xây dựng trênđịa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh đến năm 2020

1.3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU

Thực trạng quản lý nhà nước về trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã TừSơn trong thời gian qua như thế nào?

Những yếu tố nào ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước về trật tự xâydựng trên địa bàn thị xã Từ Sơn?

Những giái pháp nào áp dụng để tăng cường quản lý nhà nước về trật tựxây dựng trên địa bàn thị xã Từ Sơn trong những năm tiếp theo?

1.4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1.4.1 Đối tượng nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các vấn đề lý luận và thực tiễn củacông tác quản lý nhà nước về trật tự xây dựng

* Đối tượng khảo sát:

- Các cơ quan quản lý nhà nước về trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã Từ Sơn

- Các công ty, doanh nghiệp, cá nhân liên quan đến hoạt động xây dựngtrên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh

1.4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung:

+ Đề tài tập trung làm rõ các nội dung trong quản lý nhà nước về trật tựxây dựng; các chủ trương, chính sách của Nhà nước về quản lý xây dựng; chủ thểquản lý; hệ thống tổ chức quản lý, kinh nghiệm quản lý nhà nước về xây dựng ởmột số địa phương và một số quốc gia trên thế giới

+ Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về trật tự xây dựng trên địa bànthị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, các yếu tổ ảnh hưởng và các giải pháp tăng cườnguản lý nhà nước về xây dựng trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh

- Về không gian: Đề tài tiến hành tại địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh

- Về thời gian:

+ Dữ liệu thứ cấp trong đề tài được thu thập trong 3 năm (2013 - 2015).+ Dữ liệu sơ cấp phục vụ cho nghiên cứu này thu thập vào năm 2015.+ Thời gian tiến hành nghiên cứu đề tài từ tháng 5/2015-5/2016

+ Giải pháp đề xuất đến năm 2020

PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN TRONG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ XÂY DỰNG

2.1.1 Quản lý nhà nước

2.1.1.1 Khái niệm quản lý nhà nước

Để nghiên cứu khái niệm quản lý nhà nước, trước hết cần làm rõ kháiniệm “quản lý” Thuật ngữ “quản lý” thường được hiểu theo những cách khácnhau tuỳ theo góc độ khoa học khác nhau cũng như cách tiếp cận của ngườinghiên cứu Theo từ điển tiếng việt, quản lý là tổ chức và điều khiển các hoạtđộng theo yêu cầu nhất định (Hoàng Phê, 2003) Mỗi lĩnh vực khoa học có địnhnghĩa về quản lý dưới góc độ riêng của mình và nó phát triển ngày càng sâu rộngtrong mọi hoạt động của đời sống xã hội

Theo quan niệm của C.MÁC: “Bất kỳ lao động xã hội trực tiếp hay laođộng chung nào đó mà được tiến hành tuân theo một quy mô tương đối lớn đềucần có sự quản lý ở mức độ nhiều hay ít nhằm phối hợp những hoạt động cá nhân

và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thểsản xuất, sự vận động này khác với sự vận động của các cơ quan độc lập của cơthể đó Một nhạc công tự điều khiển mình, nhưng một dàn nhạc phải có nhạctrưởng” (Nguyễn Đức Bình và cs., 2002)

Như vậy theo C.Mác quản lý là nhằm phối hợp các lao động đơn lẻ để đạtđược cái thống nhất của toàn bộ quá trình sản xuất Ở đây Mác đã tiếp cận kháiniệm quản lý từ góc độ mục đích của quản lý

Theo quan niệm của các nhà khoa học nghiên cứu về quản lý hiện nay:

“Quản lý là sự tác động chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội vàhành vi hoạt động của con người nhằm đạt tới mục tiêu đã đề ra” (NguyễnMinh Đạo, 1997) Hay “Quản lý là một nghệ thuật nhằm đạt được mục tiêu đã

đề ra thông qua việc điều khiển, chỉ huy, phối hợp, hướng dẫn hoạt động của

những người khác” (Harol Koontz et al., 1998) “Quản lý là việc đạt tới mục

đích của tổ chức một cách có kết quả và hiệu quả thông qua quá trình lập kếhoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra các nguồn lực của tổ chức” (Đỗ HoàngToàn và Mai Văn Bưu, 2005)

Theo cách hiểu này thì quản lý là việc tổ chức, chỉ đạo các hoạt động của

xã hội nhằm đạt được một mục đích của người quản lý Theo cách tiếp cận này,quản lý đã nói rõ lên cách thức quản lý và mục đích quản lý

Như vậy, theo cách hiểu chung nhất thì quản lý là sự tác động của chủ thểquản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu quản lý Việc tác độngtheo cách nào còn tuỳ thuộc vào các góc độ khoa học khác nhau ,các lĩnh vựckhác nhau cũng như cách tiếp cận của người nghiên cứu

Theo Giáo trình Lý luận hành chính nhà nước: “Quản lý nhà nước là mộtdạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực nhà nước và sử dụng pháp luật

và chính sách để điều chỉnh hành vi của cá nhân, tổ chức trên tất các các mặt củađời sống xã hội do các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện, nhằm phục vụnhân dân, duy trì và ổn định sự phát triển của xã hội.” (Nguyễn Hữu Hải, 2010)

Như vậy, quản lý nhà nước là hoạt động mang tính chất quyền lực nhànước, được sửa dụng quyền lực nhà nước để điều chỉnh các quan hệ xã hội Quản

lý nhà nước được xem là một hoạt động chức năng của nhà nước trong quản lý

xã hội và có thể xem là hoạt động chức năng đặc biệt quản lý nhà nước được hiểutheo hai nghĩa

Theo nghĩa rộng: quản lý nhà nước là toàn bộ hoạt động của bộ máy nhànước, từ hoạt động lập pháp, hoạt động hành pháp, đến hoạt động tư pháp

Theo nghĩa hẹp: quản lý nhà nước chỉ bao gồm hoạt động hành pháp.Quản lý nhà nước được đề cập trong đề tài này là khái niệm quản lý nhànước theo nghĩa rộng; quản lý nhà nước bao gồm toàn bộ các hoạt động từ banhành các văn bản luật, các văn bản mang tính luật đến việc chỉ đạo trực tiếphoạt động của đối tượng bị quản lý và vấn đề tư pháp đối với đối tượng quản

lý cần thiết của Nhà nước Hoạt động quản lý nhà nước chủ yếu và trước hếtđược thực hiện bởi tất cả các cơ quan nhà nước, song có thể các tổ chức chínhtrị - xã hội, đoàn thể quần chúng và nhân dân trực tiếp thực hiện nếu được nhànước uỷ quyền, trao quyền thực hiện chức năng của nhà nước theo quy địnhcủa pháp luật

2.1.1.2 Đặc điểm quản lý nhà nước

Từ khái niệm trên về quản lý nhà nươc ta rút ra các đặc điểm của quản lýnhà nước như sau:

Quản lý nhà nước mang tính quyền lực đặc biệt, tính tổ chức cao và tínhmệnh lệnh đơn phương của nhà nước Quản lý nhà nước được thiết lập trên cơ sởmối quan hệ “quyền uy” và “sự phục tùng”.

Quản lý nhà nước mang tính tổ chức và điều chỉnh Tổ chức ở đây đượchiểu như một khoa học về việc thiết lập những mối quan hệ giữa con ngườivới con người nhằm thực hiện quá trình quản lý xã hội Tính điều chỉnh đượchiểu là nhà nước dựa vào các công cụ pháp luật để buộc đối tượng bị quản lýphải thực hiện theo quy luật xã hội khách quan nhằm đạt được sự cân bằngtrong xã hội

Quản lý nhà nước mang tính khoa học, tính kế hoạch Đặc trưng này đỏihỏi nhà nước phải tổ chức các hoạt động quản lý của mình lên đối lên đối tượngquản lý phải có một chương trình nhất quán, cụ thể và theo những kế hoạch đượcvạch ra từ trước trên cơ sở nghiên cứu một cách khoa học

Quản lý nhà nước là những tác động mang tính liên tục, và ổn định lên cácquá trình xã hội và hệ thống các hành vi xã hội Cùng với sự vận động biến đổicủa đối tượng quản lý, hoạt động quản lý nhà nước phải diễn ra thường xuyên,liên tục, không bị gián đoạn Các quyết định của nhà nước phải có tính ổn định,không được thay đổi quá nhanh Việc ổn định của các quyết định của nhà nướcgiúp cho các chủ thể quản lý có điều kiện kiện toàn hoạt động của mình và hệthống hành vi xã hội được ổn định

Trong hệ thống xã hội, có nhiều chủ thể tham gia quản lý xã hội như: tổchức chính trị, nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức kinh tế, các đoàn thểnhân dân, các hiệp hội.v.v So với quản lý của các tổ chức khác, thì quản lý nhànước có những điểm khác biệt như sau:

Trước hết, chủ thể quản lý nhà nước là các cơ quan, cá nhân trong bộ máyquản lý nhà nước được trao quyền, gồm: cơ quan lập pháp, cơ quan hành pháp,

cơ quan tư pháp;

Thứ hai, đối tượng quản lý của Nhà nước là tất cả các cá nhân, tổ chứcsinh sống và hoạt động trong phạm vi lãnh thổ quốc gia, công dân làm việc bênngoài lãnh thổ quốc gia

Thứ ba, quản lý nhà nước là quản lý toàn diện trên tất cả các lĩnh vựccủa đời sống xã hội: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng,ngoại giao

Thứ tư, quản lý nhà nước mang tính quyền lực nhà nước, sử dụng công cụpháp luật nhà nước, chính sách để quản lý xã hội.

Thứ năm, mục tiêu của quản lý nhà nước là phục vụ nhân dân, duy trì sự

ổn định và phát triển của toàn xã hội (Đỗ Hoàng Toàn và Mai Văn Bưu, 2005)

2.1.1.3 Vai trò, chức năng của quản lý Nhà nước

Quản lý nhà nước xuất hiện cùng với sự ra đời của Nhà nước, đó là quản

lý toàn xã hội Nội hàm của quản lý nhà nước thay đổi phụ thuộc vào chế độchính trị, lịch sử và đặc điểm văn hoá, trình độ phát triển kinh tế - xã hội của mỗiquốc gia qua các giai đoạn lịch sử Xét về mặt chức năng, quản lý nhà nước baogồm 3 chức năng: thứ nhất, chức năng lập pháp do các cơ quan lập pháp thựchiện; thứ hai, chức năng hành pháp (hay chấp hành và điều hành) do hệ thốnghành chính nhà nước đảm nhiệm; và thứ ba, chức năng tư pháp do các cơ quan tưpháp thực hiện (Đỗ Hoàng Toàn và Mai Văn Bưu, 2005)

2.1.2 Quản lý nhà nước về trật tự xây dựng

2.1.2.1 Một số khái niệm cơ bản

Theo luật xây dựng số: 50/2014/QH13 ngày 18/6/2014 của Quốc Hội cóquy định một số khái niệm sau:

Công trình xây dựng là sản phẩm được tạo thành bởi sức lao động của con

người, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được liên kết định vị vớiđất, có thể bao gồm phần dưới mặt đất, phần trên mặt đất, phần dưới mặt nước vàphần trên mặt nước, được xây dựng theo thiết kế Công trình xây dựng bao gồmcông trình dân dụng, công trình công nghiệp, giao thông, nông nghiệp và pháttriển nông thôn, công trình hạ tầng kỹ thuật và công trình khác

Hoạt động xây dựng gồm lập quy hoạch xây dựng, lập dự án đầu tư xây

dựng công trình, khảo sát xây dựng, thiết kế xây dựng, thi công xây dựng, giámsát xây dựng, quản lý dự án, lựa chọn nhà thầu, nghiệm thu, bàn giao đưa côngtrình vào khai thác sử dụng, bảo hành, bảo trì công trình xây dựng và hoạt độngkhác có liên quan đến xây dựng công trình

Cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng gồm Bộ Xây dựng, Ủy ban nhân

dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là Ủy ban nhân dâncấp tỉnh) và Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đâygọi chung là Ủy ban nhân dân cấp huyện)

Có thể hiểu quản lý nhà nước về trật tự xây dựng là toàn bộ hoạt động của

bộ máy nhà nước, từ hoạt động lập pháp, hoạt động hành pháp, đến hoạt động tưpháp trong quá trình tiến hành các hoạt động xây dựng mới, sửa chữa, cải tạocông trình xây dựng

Hay có thể hiểu quản lý nhà nước về xây dựng là quá trình quản lý của các

cơ quan bao gồm Bộ Xây dựng, UBND cấp tình và huyện về các hoạt động lậpquy hoạch xây dựng, lập dự án đầu tư xây dựng công trình, khảo sát xây dựng,thiết kế xây dựng, thi công xây dựng, giám sát xây dựng, quản lý dự án, lựa chọnnhà thầu, nghiệm thu, bàn giao đưa công trình vào khai thác sử dụng, bảo hành,bảo trì công trình xây dựng và hoạt động khác có liên quan đến xây dựng côngtrình trên địa bàn quản lý của UBND cấp tỉnh và huyện

Đối tượng quản lý xây dựng là các công trình xây dựng trên địa bàn.Công tác quản lý xây dựng gắn liền với yếu tố vị trí địa lý, thổ nhưỡng đất đai,chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như phong tục tập quán ở từng địa phương,thẩm mỹ, khí hậu thời tiết từng khu vực cho đến quy hoạch khu chức năng củatừng đô thị…

Hoạt động xây dựng diễn ra hàng ngày, hàng giờ trên từng địa bàn cơ sở,tốc độ xây dựng nhanh, chi phí đầu tư xây dựng lớn, với thực tế lực lượng thanhtra Bộ và các Sở Xây dựng không đủ lực lượng, phương tiện và điều kiện đểkiểm soát toàn bộ hoạt động xây dựng trên to àn quốc, dẫn đến tình trạng viphạm trật tự xây dựng tại nhiều khu đô thị lớn, đặc biệt là các vụ nghiêm trọnggây dư luận xă hội và tốn không ít tiền của của Nhà nước và nhân dân

Hoạt động quản lý xây dựng là một chuỗi các hoạt động từ quản lý quyhoạch xây dựng, lập dự án đầu tư xây dựng công trình, khảo sát thiết kế xây dựngcông trình, cấp giấy phép, hoạt động tranh tra, kiểm tra hậu cấp phép (quản lý trật

tự xây dựng)

Như vậy, quản lý trật tự xây dựng là một khâu rất quan trọng trong quản

lý xây dựng Bằng những quy định, tiêu chuẩn, quy chuẩn cụ thể trong xây dựngnói chung và trật tự xây dựng nói riêng, cơ quan quản lý nhà nước về hoạt độngxây dựng quản lý mọi hoạt động xây dựng theo đúng trật tự, đảm bảo nguyên tắc,quy tắc và mỹ quan, môi trường

Quản lý trật tự xây dựng cũng là việc đi rà soát, kiểm tra những công trìnhxây dựng trên địa bàn xây dựng mà không đúng như yêu cầu trong GPXD đã

được cơ quan cấp phép cấp cho và có biện pháp xử lý theo luật đã định Quản lýtrật tự xây dựng là khâu tiếp theo của khâu cấp phép.

Quản lý trật tự xây dựng dựa trên căn cứ chủ yêu là GPXD và các tiêuchuẩn đă được duyệt Công tác quản lý trật tự xây dựng đảm bảo cho công táccấp phép được thực thi có hiệu lực

Quản lý trật tự xây dựng là hoạt động thanh tra, kiểm tra, đề xuất, kiếnnghị và xử lý vi phạm theo thẩm quyền và trình tự luật định về các vấn đề liênquan đến trật tự xây dựng nhằm đảm bảo xây dựng quản lý cảnh quan, kiến trúcphù hợp với quy hoạch tổng thể và phát triển kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng;giữ gìn và phát triển các khu dân cư theo đúng quy hoạch được phê duyệt tạođiều kiện cho nhân dân xây dựng, bảo vệ quyền lợi chính đáng hợp pháp củanhân dân; ngăn chặn và tiến tới chấm dứt tình trạng lấn chiếm đất công, sử dụngđất sai mục đích, xây dựng không phép, sai phép giữ gìn kỷ cương phép nước

Từ những vấn đề nêu trên có thể đưa ra định nghĩa: Quản lý nhà nước về trật tự xây dựng là sự tác động mang tính tổ chức, quyền lực nhà nước trên cơ sở pháp luật, của các cơ quan hành chính nhà nước nhằm duy trì, bảo đảm trật tự trong xây dựng.

2.1.2.2 Đặc điểm quản lý nhà nước về trật tự xây dựng

Quản lý nhà nước mang tính quyền lực Nhà nước về trật tự xây dựng làphương tiện, công cụ chủ yếu để quản lý nhà nước nhằm duy trì sự ổn định vàphát triển của xã hội cũng như cảnh quan, môi trường, trật tư tại các khu dân cư

Quản lý nhà nước về trật tự xây dựng cũng là một dạng quản lý xã hội đặcbiệt, mang tính quyền lực nhà nước, sử dụng pháp luật để điều chỉnh hành vi củacon người trong các hoạt động xây dựng, kiến thiết nhằm thoả mãn nhu cầu hợppháp của con người, duy trì sự ổn định và phát triển của xă hội

Chủ thể quản lý nhà nước là các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiệnchức năng lập pháp, hành pháp, tư pháp bao gồm UBND các cấp, các cơ quanquản lý trong ngành xây dựng như Bộ Xây dựng, Sở Xây dựng, Phòng quản lý

đô thị, Thanh tra xây dựng,…

Đối tượng của quản lý nhà nước về trật tự xây dựng là các hoạt động xâydựng của toàn thể nhân dân (dân cư) sống và làm việc trong phạm vi lãnh thổquốc gia

Quản lý theo một thể thống nhất từ quy hoạch tổng thể đến quy hoạch chitiết 1/2000, 1/500 Gắn quy hoạch tổng thể Thành phố, tỉnh với Quy hoạch chitiết từng quận, huyện, và xuống các phường xã, thị trấn.

Hoạt động quản lý trật tự xây dựng phải phù hợp với đặc điểm và điềukiện kinh tế xã hội và đặc điểm tự nhiên của từng địa phương, đặc biệt là giữa đôthị và nông thôn

Quản lý xây dựng lấy cơ sở pháp lý là các điều luật về xây dựng, quyhoạch- kiến trúc, luật đất đai, luật dân sự và một số luật có liên quan khác(Nguyễn Chí Công, 2012)

2.1.2.3 Vai trò quản lý nhà nước về trật tự xây dựng

Trước đây, do nhiều nguyên nhân, nhiệm vụ quản lý trật tự xây dựng

ít được quan tâm một cách đúng mức Nhưng gấn đây nhiều vấn đề thực tiễnliên quan đến công tác quản lý trật tự xây dựng không cho phép chúng ta hờihợt, đơn giản trong nhận thức và chậm trễ trong việc thực thi các giải pháp.Lâu nay, việc tổ chức xây dựng các công trình cụ thể chủ yếu chúng ta quantâm đến quy mô và bề rộng mà ít chú ý đến tổng thể mang tính hiện đại, vănminh Quản lý trật tự xây dựng có vai trò quan trọng như là một trong nhữnggiải pháp quan trọng tạo cho hoạt động xây dựng các điểm dân cư nông thôn

có tính đồng bộ và thống nhất, môi trường sống, làm việc, tổ chức giao thôngthuận lợi Xuất phát từ ý nghĩa và tầm quan trọng của công tác quản lý trật tựxây dựng, chuyên đề này nhằm bồi dưỡng kiến thức cơ bản về quản lý xâydựng theo quy hoạch, quản lý xây dựng theo giấy phép xây dựng, xử phạt viphạm hành chính và xử lý các hành vi vi phạm trong quản lý trật tự xây dựng(Nguyễn Chí Công, 2012)

2.1.3 Nội dung quản lý nhà nước về trật tự xây dựng

2.1.3.1 Quản lý việc xây dựng theo quy hoạch

Tất cả các hành vi vi phạm quy hoạch xây dựng phải bị đình chỉ ngay vàđược xử lý kịp thời theo các quy định của pháp luật Người có thẩm quyền quản

lý quy hoạch xây dựng theo phân cấp phải chịu trách nhiệm trước pháp luật vềnhững công việc quản lý được giao và phải bồi thường thiệt hại do các quyếtđịnh không kịp thời, trái thẩm quyền gây thiệt hại cho quyền và lợi ích hợp phápcủa Nhà nước, tổ chức và cá nhân

Căn cứu theo Nghị định số 44/2015/NĐ-CP ngày 6/5/2015 của Chính phủquy định chi tiết một số nội dung về quy hoạch xây dựng thì quản lý quy hoạchxây dựng bao gồm những nội dung chính sau đây:

- Quản lý việc xây dựng công trình theo quy hoạch xây dựng

- Quản lý các mốc giới ngoài thực địa

- Quản lý việc xây dựng đồng bộ các công trình hạ tầng kỹ thuật

- Đình chỉ xây dựng, xử phạt hành chính, cưỡng chế phá dỡ những côngtrình xây dựng trái phép, xây dựng sai giấy phép, xây dựng không tuân thủ theoquy hoạch xây dựng

Theo quy định của pháp luật, Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm phải

tổ chức công bố công khai quy hoạch xây dựng sau khi đã được cấp có thẩmquyền phê duyệt và như vậy các cơ quan quyền lực nhà nước, trực tiếp là HĐND

và nhân dân có thể theo dõi, giám sát trách nhiệm này của các cơ quan quản lýnhà nước, qua đó nâng cao tính minh bạch và khả năng tiếp cận thông tin về quyhoạch của tổ chức, cá nhân có nhu cầu Đây là vấn đề mà thời gian vừa qua, tạimột số địa phương các cơ quan có thẩm quyền đã không thực hiện nghiêm túc vàđầy đủ nhiệm vụ, chức trách của mình

Trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ ngày quy hoạch xây dựng được công

bố, Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm công bố công khai toàn bộ quyhoạch xây dựng và quy định về quản lý quy hoạch xây dựng đã được cơ quan nhànước có thẩm quyền phê duyệt Trường hợp không công bố, công bố chậm, công

bố sai nội dung quy hoạch xây dựng đã được phê duyệt thì tùy theo mức độ thiệthại, tính chất, mức độ của hành vi vi phạm mà người có trách nhiệm có thể bịtruy cứu trách nhiệm hình sự, trách nhiệm hành chính hoặc bị buộc phải bồithường thiệt hại

Tùy theo loại quy hoạch xây dựng, người có thẩm quyền công bố quy hoạchxây dựng quyết định các hình thức công bố, công khai quy hoạch xây dựng nhưsau:

- Hội nghị công bố quy hoạch xây dựng có sự tham gia của đại diện các tổchức, cơ quan có liên quan, Mặt trận Tổ quốc, đại diện nhân dân trong vùng quyhoạch, các cơ quan thông tấn báo chí;

- Trưng bày công khai, thường xuyên, liên tục các panô, bản vẽ, mô hình tạinơi công cộng, tại cơ quan quản lý quy hoạch xây dựng các cấp, Ủy ban nhândân cấp xã đối với quy hoạch chi tiết xây dựng;

- Tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng;

- Bản đồ quy hoạch xây dựng, quy định về quản lý quy hoạch xây dựng cóthể in ấn để phát hành rộng rãi

Trong thời hạn 60 ngày làm việc kể từ ngày làm việc kể từ ngày quyhoạch xây dựng được công bố, Ủy ban nhân dân cấp huyện, cấp xã có tráchnhiệm tổ chức cắm mốc giới (bao gồm: chỉ giới đường đỏ, chỉ giới xây dựng, cốtxây dựng, ranh giới các vùng cấm xây dựng) ngoài thực địa trên địa giới hànhchính do mình quản lý

Cơ quan quản lý về xây dựng các cấp chịu trách nhiệm cung cấp thông tin,chứng chỉ quy hoạch xây dựng cho các Chủ đầu tư xây dựng công trình khi cónhu cầu đầu tư xây dựng trong phạm vi được phân cấp quản lý

Tất cả các trường hợp có hành vi vi phạm pháp luật về quy hoạch xây dựng

và các quy định khác của pháp luật có liên quan thì tùy theo tính chất, mức độ viphạm mà bị xử lý kỷ luật, xử lý hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự;trường hợp các hành vi vi phạm pháp luật về xây dựng gây thiệt hại thì phải bồithường theo quy định của pháp luật (Chính phủ, 2015)

2.1.3.2 Quản lý xây dựng theo giấy phép xây dựng

Công tác quản lý việc xây dựng theo giấy phép là một nội dung có ý nghĩaquan trọng trong lĩnh vực quản lý trật tự xây dựng Thông qua việc cấp giấy phépxây dựng cũng như việc quản lý xây dựng theo giấy phép được cơ quan có thẩmquyền cấp sẽ đảm bảo được quy hoạch xây dựng được thực hiện một cáchnghiêm túc, cảnh quan kiến trúc, chất lượng công trình xây dựng được đảm bảo.Căn cứ theo Nghị định số 64/2012/NĐ-CP ngày 4/9/2012 của Chính phủ về cấpphép xây dựng đã quy định tất cả các công trình xây dựng trước khi khởi côngcông trình, Chủ đầu tư phải có giấy phép xây dựng, trừ trường hợp xây dựng cáccông trình sau đây:

- Các công trình thuộc bí mật Nhà nước, công trình xây dựng theo lệnh khẩncấp, công trình tạm phục vụ xây dựng công trình chính, công trình tạm phục vụcông trình chính;

- Công trình xây dựng theo tuyến không đi qua khu dân cư nhưng phù hợpvới quy hoạch xây dựng được duyệt, công trình thuộc dự án đầu tư xây dựngcông trình đó được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt;

- Công trình xây dựng thuộc dự án khu đô thị, khu công nghiệp, khu chếxuất, khu công nghệ cao, khu nhà ở có quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 đãđược cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt;

- Công trình sửa chữa, cải tạo, lắp đặt thiết bị bên trong không làm thay đổikiến trúc, kết cấu chịu lực và an toàn của công trình;

- Công trình hạ tầng kỹ thuật quy mô nhỏ thuộc các vùng sâu, vùng xa;Công trình xây dựng được xem như sai nội dung Giấy phép xây dựng khi

có một trong các tiêu chí sau:

- Thay đổi vị trí xây dựng công trình;

- Sai cốt nền xây dựng công trình;

- Vi phạm chỉ giới đường đỏ, chỉ giới xây dựng;

- Sai diện tích xây dựng (tầng một);

- Chiều cao công trình vượt quá chiều cao được quy định trong giấy phépxây dựng;

- Xây dựng vượt quá số tầng quy định trong giấy phép xây dựng;

- Vi phạm những quy định về quản lý quy hoạch xây dựng đã được duyệt(Chính phủ, 2012)

- Việc xử phạt vi phạm hành chính do người có thẩm quyền tiến hành theođúng quy định của pháp luật

- Cá nhân, tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính khi có hành vi vi phạmhành chính do pháp luật quy định

- Một hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt một lần Tổ chức, cá nhân

có nhiều hành vi vi phạm hành chính thì bị xử lý từng hành vi vi phạm Nhiều tổchức, cá nhân cùng thực hiện hành vi vi phạm hành chính thì mỗi tổ chức, cánhân đều bị xử phạt

- Việc xử phạt vi phạm hành chính phải căn cứ vào tính chất, mức độ viphạm, nhân thân người vi phạm và những tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng để quyếtđịnh hình thức, biện pháp xử lý thích đáng.

- Không xử phạt vi phạm hành chính trong các trường hợp thuộc tình thếcần thiết, sự kiện bất khả kháng, vi phạm hành chính khi đang mắc bệnh tâm thầnhoặc các bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành

vi của mình

Hình thức xử phạt chính bao gồm: phạt tiền, mức phạt theo thẩm quyền,mức tiền phạt quy định tại Nghị định 121/2013/NĐ-CP Ngoài ra, các hình thức

xử phạt bổ sung như sau:

+ Thu hồi, tước quyền sử dụng Giấy phép xây dựng, Giấy chứng nhận đăng

và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Xây dựng về xử lý vi phạm trật tựxây dựng

Cá nhân, tổ chức bị xử phạt phải chấp hành quyết định xử phạt vi phạmhành chính trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày được giao quyết định xử phạt,trừ trường hợp pháp luật có quy định khác Sau khi ra quyết định xử phạt,người có thẩm quyền xử phạt phải giao quyết định cho người bị xử phạt hoặcthông báo cho họ đến nhận; thời điểm người bị xử phạt nhận được quyết định

xử phạt được coi là thời điểm được giao quyết định tại Điều 64 của Nghị định121/2013/NĐ-CP

Trường hợp đã qua một năm, mà người có thẩm quyền không thể giaoquyết định xử phạt đến người bị xử phạt do người đó không đến nhận và xác địnhđược địa chỉ của họ hoặc lý do khách quan khác thì người đã ra quyết định xửphạt ra quyết định đình chỉ thi hành các hình thức xử phạt ghi trong quyết địnhđối với người đó, trừ hình thức tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hànhchính; đối với tang vật, phương tiện vi phạm đang bị tạm giữ thì áp dụng theoquy định tại khoản 4 Điều 61 của Nghị định 121/2013/NĐ-CP Nếu cần áp dụngbiện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, lây lan dịch bệnh hoặc tiêuhủy vật phẩm gây hại cho sức khỏe con người, vật nuôi, cây trồng, thì người cóthẩm quyền phải tổ chức thực hiện các biện pháp này Ngân sách nhà nước chỉtrả cho việc thực hiện các biện pháp này hoặc được trừ và tiền bán tang vật,phương tiện bị tịch thu (nếu có).

Sau thời hạn 10 ngày, kể từ ngày ghi trong quyết định xử phạt mà tổ chức,

cá nhân không tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt thì Chủ tịch ủy ban nhândân các cấp, Chánh thanh tra Sở Xây dựng, Chánh Thanh tra Bộ Xây dựng cóthẩm quyền ra quyết định cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hànhchính và tổ chức thực hiện cưỡng chế

Tổ chức, cá nhân bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc người đại diện hợppháp có quyền khiếu nại đối với quyết định xử phạt của người có thẩm quyềntheo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo Trong thời gian chờ đợi giảiquyết kết quả khiếu nại của cơ quan có thẩm quyền, tổ chức, cá nhân bị xử phạtvẫn phải chấp hành quyết định xử phạt

Đôi với các hành vi vi phạm trật tự xây dựng, trường hợp tổ chức, cá nhân

có khiểu nại, tố cáo về quyết định cưỡng chế phá dỡ công trình vi phạm trật tựxây dựng của người có thẩm quyền thì việc phá dỡ công trình có thể ngừng lại đểgiải quyết nhưng phải thực hiện việc cắt điện, cắt nước và cấm công nhân xâydựng tại công trình trong thời gian giải quyết khiếu nại, tố cáo

Các hành vi vi phạm quy định về trật tự xây dựng bao gồm:

- Chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng tổ chức thi công xây dựng công trình sainội dung giấy phép được cấp có thẩm quyền cấp Căn cứ vào loại công trình xâydựng, địa điểm xây dựng mà các đối tượng vi phạm có thể phải chịu mức phạt từ1.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng

- Chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng tổ chức thi công xây dựng công trìnhkhông có giấy phép xây dựng mà theo quy định phải có giấy phép xây dựng Căn

cứ vào loại công trình xây dựng, địa điểm xây dựng mà các đối tượng vi phạm cóthể phải chịu mức phạt từ 2.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng

- Chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng tổ chức thi công xây dựng công trình saithiết kế đã được thẩm định, phê duyệt, xây dựng sai quy hoạch chi tiết 1/500 thì

sẽ bị xử phạt từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng

- Đối với các hành vi vi phạm xây dựng sai giấy phép được cấp, xây dựngkhông có giấy phép, xây dựng sai thiết kế đã được thẩm định, phê duyệt, sai quyhoạch chi tiết 1/500 sau khi đã có quyết định đình chỉ thi công của cấp có thẩmquyền mà vẫn tái phạm thì bị xử phạt từ 300 đến 500 triệu đồng và bị tước quyền

xử dụng giấy phép nếu có

- Chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng tổ chức thi công xây dựng công trìnhkhông che chắn; để rơi vãi vật liệu xây dựng xuống các khu vực xung quanh; đểvật liệu xây dựng không đúng nơi quy định Căn cứ vào loại công trình xây dựng,địa điểm xây dựng mà các đối tượng vi phạm có thể phải chịu mức phạt từ1.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng

- Chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng tổ chức thi công xây dựng công trình viphạm các quy định về xây dựng gây lún, nứt công trình lân cận, vi phạm công tácquản lý chất lượng công trình gây sụp đổ hoặc có nguy cơ gây sụp đổ công trìnhlân cận Căn cứ vào loại công trình xây dựng, địa điểm xây dựng mà các đốitượng vi phạm có thể phải chịu mức phạt từ: 1.000.000 đồng đến 40.000.000đồng (Chính phủ, 2013)

2.1.3.4 Xử lý vi phạm trật tự xây dựng

Mọi hành vi vi phạm về trật tự xây dựng phải được phát hiện kịp thời và

bị đình chỉ ngay để xử lý.Việc xử lý vi phạm phải được tiến hành nhanh chóngcông minh, triệt để mọi hậu quả do hành vi vi phạm gây ra phải được khắc phụctheo đúng quy định của pháp luật (Chính phủ, 2013)

Một hành vi vi phạm chỉ bị xử phạt hành chính một lần, việc tái phạmphải được xem là hành vi vi phạm mới để xử phạt Việc xử lý vi phạm hànhchính phải căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm, nhân thân người vi phạm vànhững tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng để quyết định hình thức, biện pháp xử lýthích hợp (Quốc hội, 2012)

Cá nhân, tô chức bị xử phạt vi phạm hành chính có hành vi chống đốingười thì hành công vụ, trì hoãn, trốn tránh thi hành quyết định xử phạt hoặc cónhững hành vi vi phạm khác thì tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử phạt

vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại về vậtchất thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật (Chính phủ, 2013)

Căn cứ theo Nghị định số 180/2007/NĐ-CP của ngày 7/12/2007 của Chínhphủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Xây dựng về

xử lý vi phạm trật tự xây dựng đô thị quy định cụ thể như sau:

* Các loại công trình vi phạm trật tự xây dựng:

Công trình xây dựng vi phạm trật tự xây dựng phải bị xử lý theo bao gồm:

- Công trình xây dựng theo quy định của pháp luât phải có Giấy phép xâydựng mà không có Giấy phép xây dựng

- Công trình xây dựng sai nội dung Giấy phép xây dựng được cơ quan cóthẩm quyền cấp

- Công trình xây dựng sai thiết kế được cấp có thẩm quyền thẩm định, phêduyệt; sai quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 đã được cấp có thẩm quyền phêduyệt (đối với công trình xây dựng được miễn Giấy phép xây dựng)

- Công trình xây dựng có tác động đến chất lượng công trình lân cận; ảnhhưởng đến môi trường, cộng đồng dân cư

* Các biện pháp xử lý vi phạm trật tự xây dựng

Tất cả các hành vi vi phạm trật tự xây dựng phải bị xử lý theo một hoặc cáchình thức sau đây:

- Ngừng thi công xây dựng công trình

- Đình chỉ thi công xây dựng công trình, áp dụng các biện pháp ngừngcung cấp điện, nước: thông báo cho cơ quan có thẩm quyền không cung cấp cácdịch vụ điện nước, các hoạt động kinh doanh và các dịch vụ khác đối với côngtrình xây dựng vi phạm

- Cưỡng chế phá dỡ công trình vi phạm

- Buộc bồi thường thiệt hại do hành vi vi phạm gây ra

- Xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng Trường hợp viphạm nghiêm trọng có thể bị xử lý theo quy định của phapt luật hình sự

Ngoài các hình thức, biện pháp xử lý nêu trên thì đối với chủ đầu tư, nhàthầu thi công xây dựng, nhà thầu tư vấn thiết kế, nhà thầu tư vấn giám sát thicông xây dựng công trình có hành vi vi phạm trật tự xây dựng đô thị còn bị nêutên trên website của Bộ Xây dựng và thông báo trên các phương tiện thông tinđại chúng.

* Trình tự, thủ tục xử lý vi phạm trật tự xây dựng

- Lập biên bản ngừng thi công xây dựng

Thanh tra viên xây dựng hoặc cán bộ quản lý xây dựng cấp xã có tráchnhiệm phát hiện kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật xây dựng trên địa bàn cấpxã; lập biên bản vi phạm ngừng thi công xây dựng công trình và yêu cầu chủ đầu

tư thực hiện các nội dung được ghi trong biên bản

Biên bản ngừng thi công xây dựng phải ghi rõ nội dung vi phạm và biệnphát xử lý; đồng thời, gửi ngay cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã để báo cáo.Trường hợp chủ đầu tư vắng mặt hoặc cố tình vắng mặt thì biên bản vẫn cógiá trị thực hiện

- Đình chỉ thi công xây dựng

Trong thời hạn 24 giờ, kể từ khi lập biên bản ngừng thi công xây dựng màchủ đầu tư không ngừng thi công xây dựng để thực hiện các nội dung trong biênbản thi Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ban hành quyết định đình chỉ thi côngxây dựng công trình, buộc chủ đầu tư thực hiện các nội dung trong biên bảnngừng thi công xây dựng

Trong thời hạn 24 giờ, kể từ thời điểm ban hành quyết định đình chỉ thicông xây dựng công trình của Ủy ban nhân dân cấp xã thì các cơ quan liên quanphải có trách nhiệm tổ chức thực hiện:

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức lực lượng cấm các phương tiệnvận chuyển vật tư, vật liệu, công nhân vào thi công xây dựng công trình vi phạmtrật tự xây dựng;

Trường hợp chủ đầu tư vắng mặt hoặc cố ý vắng mặt, quyết định đình chỉthi công xây dựng vẫn có hiệu lực

- Cưỡng chế phá dỡ công trình vi phạm.

Ủy ban nhân dân cấp xã ban hành quyết định cưỡng chế phá dỡ và tổ chứcphá dỡ i) sau thời hạn 03 ngày (kể cả ngày nghỉ), kể từ khi ban hành quyết địnhđình chỉ thi công xây dựng đối với công trình xây dựng không phải lập phương

án phá dỡ và ii) sau 10 ngày (kể cả ngày nghỉ), kể từ khi ban hành quyết địnhđình chỉ thi công xây dựng đối với công trình xây dựng phải lập phương án phá

dỡ mà chủ đầu tư không tự thực hiện các nội dung ghi trong biên bản ngừng thicông xây dựng

Chủ đầu tư phải chịu toàn bộ chi phí lập phương án phá dỡ và chi phí tổchức cưỡng chế phá dỡ

Đối với công trình xây dựng vi phạm mà do Ủy ban nhân dân cấp huyệnhoặc Sở Xây dựng cấp Giấy phép xây dựng, trong thời hạn 24 giờ, kể từ khi Ủyban nhân dân cấp xã ban hành quyết định đình chỉ thi công xây dựng, Ủy bannhân dân cấp xã có trách nhiệm gửi hồ sơ lên Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấphuyện Trong thời hạn 03 ngày, kể từ khi nhận được hồ sơ, Chủ tịch Ủy ban nhândân cấp huyện phải ban hành quyết định cưỡng chế phá dỡ Chủ tịch Ủy bannhân dân cấp xã chịu trách nhiệm tổ chức cưỡng chế phá dỡ

Đối với trường hợp đình chỉ thi công xây dựng buộc chủ đầu tư phải xincấp Giấy phép xây dựng theo quy định tại khoản 2 Điều 12 Nghị đinh này thìthời hạn ban hành quyết đinh cưỡng chế phá dỡ theo quy định tại khoản 2 Điều

12 Nghị định này Ủy ban nhân dân cấp xã ban hành quyết định cưỡng chế phá

dỡ và tổ chức thực hiện cưỡng chế phá dỡ Chủ đầu tư phải chịu toàn bộ chi phí

tổ chức thực hiện cưỡng chế phá dỡ

Trường hợp chủ đầu tư vắng mặt hoặc cố tình vắng mặt thì quyết địnhcưỡng chế phá dỡ vẫn phải được tổ chức thực hiện

* Phương án phá dỡ công trình vi phạm trật tự xây dựng

Việc phá dỡ công trình phải có phương án nhằm bảo đảm an toàn trong quátrình phá dỡ Đối với những công trình xây dựng yêu cầu phải phê duyệt phương

án phá dỡ thì phương án phá dỡ phải do chủ đầu tư lập; trường hợp không đủđiều kiện lập phương án phá dỡ, chủ đầu tư phải thuê tổ chức tư vấn đủ điều kiệnnăng lực để lập Trường hợp bị cưỡng chế phá dỡ thì người có thẩm quyền banhành quyết định cưỡng chế phá dỡ chỉ định tổ chức tư vấn lập phương án phá dỡ,chủ đầu tư phải chịu mọi chi phí lập phương án phá dỡ (Chính phủ, 2007)

2.1.4 Nguyên tắc trong quản lý Nhà nước về trật tự xây dựng

2.1.4.1 Nguyên tắc và thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính

Mọi hành vi vi phạm hành chính phải được phát hiện kịp thời và phải bịđình chỉ ngay Việc xử phạt vi phạm hành chính phải được tiến hành kịp thời,công minh, triệt để và đúng trình tự, thủ tục quy định tại Nghị định này Mọi hậuquả do vi phạm hành chính gây ra phải được khắc phục theo đúng quy định củapháp luật

Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 02 năm, kể từ ngày hành vi viphạm được thực hiện (đối với dự án đầu tư xây dựng công trình, thời hiệu xửphạt vi phạm hành chính là 02 năm kể từ ngày dự án được bàn giao, đưa vào sửdụng); quá thời hạn trên thì không bị xử phạt nhưng vẫn bị áp dụng các biện phápquy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị định này

Trong thời hiệu quy định tại khoản 2 Điều này, nếu tổ chức, cá nhân cóhành vi vi phạm hành chính cố tình trốn tránh, cản trở việc xử phạt của cơ quan

có thẩm quyền thì thời hiệu xử phạt được tính lại kể từ thời điểm chấm dứt hành

vi trốn tránh, cản trở việc xử phạt

Tổ chức, cá nhân bị xử phạt vi phạm hành chính sau 01 năm, kể từngày thi hành xong quyết định xử phạt hoặc từ ngày quyết định xử phạt hếthiệu lực mà không tái phạm thì được coi như chưa bị xử phạt vi phạm hànhchính (Chính phủ, 2009)

2.4.1.2 Nguyên tắc phân cấp trong quản lý Nhà nước về trật tự xây dựng

Việc phân cấp quản lý trật tự xây dựng để xác định phạm vi địa bàn, nộidung phân công quản lý, xử lý khi có hành vi vi phạm hành chính về trật tự xâydựng; phân định trách nhiệm giữa các cơ quan, cán bộ, công chức được giaonhiệm vụ quản lý trật tự xây dựng, nhằm mục tiêu quản lý tốt về trật tự xây dựngtrên địa bàn

Cơ quan nào cấp Giấy phép xây dựng thì chịu trách nhiệm tổ chức thựchiện việc quản lý trật tự xây dựng công trình theo giấy phép đã cấp, đồng thờichịu trách nhiệm tổ chức việc xử lý hành chính khi có hành vi vi phạm trật tự xâydựng (Chính phủ, 2012)

Khi phát hiện hành vi vi phạm trật tự xây dựng diễn ra trên địa bàn đượcphân công quản lý, cán bộ, công chức, thanh tra viên được giao nhiệm vụ quản lý

về trật tự xây dựng phải có biện pháp xử lý kịp thời thuộc thẩm quyền Trườnghợp hành vi vi phạm vượt thẩm quyền phải lập biên bản và kịp thời chuyển hồ sơtrình người có thẩm quyền xử lý, đảm bảo thời hạn theo quy định của Nghị định

số 180/2007/NĐ-CP và Nghị định số 23/2009/NĐ-CP

Người có thẩm quyền xử lý công trình xây dựng vi phạm trật tự xây dựngphải tổ chức theo dõi việc khắc phục hành vi vi phạm và chịu trách nhiệm khihành vi vi phạm trật tự xây dựng không được khắc phục kịp thời mà tiếp tục viphạm ở mức độ nghiêm trọng hơn (Chính phủ, 2007)

tổ chức và công dân cùng tham gia giám sát

Mọi thông tin phản ánh về công trình vi phạm trật tự xây dựng đều phảiđược kiểm tra, xử lý theo quy định pháp luật

Đảm bảo bí mật về thông tin cá nhân và các thông tin có liên quan đếnngười cung cấp thông tin về công trình vi phạm trật tự xây dựng (Chính phủ,2007)

2.1.4.4 Nguyên tắc công khai, minh bạch

Quyết định đình chỉ thi công, quyết định xử phạt vi phạm hành chính,quyết định cưỡng chế phá dỡ, thông báo thời gian tổ chức cưỡng chế phải đượcniêm yết công khai tại công trình vi phạm và tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã

Chủ đầu tư, nhà thầu thi công xây dựng, nhà thầu tư vấn thiết kế, nhàthầu tư vấn giám sát thi công xây dựng công trình có hành vi vi phạm phápluật về trật tự xây dựng phải bị xử lý và công bố công khai hành vi vi phạmtrên Trang tin điện tử của Bộ Xây dựng, UBND cấp tỉnh và Sở Xây dựngtheo quy định

Trường hợp xử lý công trình vi phạm theo thông tin phản ánh của các tổchức hoặc cá nhân chuyển đến thì phải thông báo kết quả xử lý đến tổ chức, cánhân cung cấp thông tin để biết và cùng tham gia giám sát (Chính phủ, 2007)

2.1.4.5 Nguyên tắc phối hợp

Quan hệ phối hợp phải đồng bộ, thống nhất, đúng quy định pháp luật,đảm bảo kịp thời trong quá trình kiểm tra, phát hiện và xử lý hành vi vi phạmpháp luật về trật tự xây dựng

Các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quá trình phối hợp phải thực hiệnđúng chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn theo quy định (Chính phủ, 2007)

2.1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về trật tự xây dựng

2.1.5.1 Các quy định pháp luật của Nhà nước liên quan đến quản lý hoạt động xây dựng

Hiệu lực quản lý nhà nước muốn được nâng cao thì trước hết phải có một

hệ thống pháp luật hoàn chỉnh và đồng bộ, thể chế hóa được các đường lối, chủtrương, chính sách của Đảng, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước.Chất lượng của pháp luật là vấn đề đầu tiên, rất quan trọng

Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật và không ngừng tăng cường phápchế Theo đó, pháp luật về xây dựng là công cụ quan trọng để Nhà nước, xã hộiđấu tranh phòng ngừa và chống vi phạm trong các hoạt động xây dựng, góp phầngiữ vững an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền vàlợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa,nâng cao hiệu lực của quản lý nhà nước

Pháp chế vừa là mục đích, vừa là yêu cầu của việc xây dựng và thực hiệnpháp luật, do vậy, sự hiện diện đầy đủ của một hệ thống các quy phạm pháp luật

có chất lượng tốt và việc thực hiện nghiêm minh là nhu cầu tất yếu của quản lýnhà nước Nếu hệ thống pháp luật về trách nhiệm hành chính không hoàn chỉnhthì không thể có cơ sở cho quá trình thực thi pháp luật tốt, cho dù có đầu tư nhiềutiền của và nhân lực Có thể nói, yếu tố chất lượng pháp luật về hoạt động xâydựng là yếu tố đầu tiên và quan trọng nhất để đảm bảo cho việc quản lý nhà nước

về xây dựng đạt được hiệu quả cao

2.1.5.2 Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về xây dựng

Cơ quan hành chính nhà nước là một bộ phận hợp thành của bộ máy nhànước, được thành lập để thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước Thực

tế cho thấy, tổ chức bộ máy hành chính cồng kềnh, sự phân cấp quản lý nhà nướcchưa hợp lý, tình trạng phân tán, thiếu trật tự, kỷ cương,… đã khiến cho hoạt

động quản lý nhà nước kém hiệu quả Là một bộ phận thuộc hệ thống cơ quanhành chính nhà nước, do đó, tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về xây dựng cũng

có ảnh hưởng không nhỏ tới việc đảm bảo thực hiện các quy định của pháp luậttrong lĩnh vực xây dựng, chỉ khi tổ chức bộ máy hoàn chỉnh, hợp lý thì việc thựchiện pháp luật mới được phối hợp một cách nhịp nhàng và đảm bảo

2.1.5.3 Cán bộ, công chức làm công tác quản lý về xây dựng

Khi đánh giá về vai trò của cán bộ, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Cán

bộ là dây chuyền của bộ máy Nếu dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ

dù có tốt, dù chạy toàn bộ máy cũng tê liệt Cán bộ là những người đem đườnglối, chính sách của chính phủ, của đoàn thể thi hành trong nhân dân, nếu cán bộ

dở thì chính sách hay cũng không thể thực hiện được” Từ đó, Người khẳng định:cán bộ là gốc của mọi công việc, công việc thành công hoặc thất bại đều do cán

bộ tốt hay kém (Đào Duy Tùng và cs., 2000)

Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất đạo đức tốt, có bảnlĩnh chính trị vững vàng, có năng lực, có tính chuyên nghiệp cao, tận tụy phục vụnhân dân là nhiệm vụ trọng tâm và luôn được ưu tiên hàng đầu trong chiến lýợcphát triển kinh tế - xã hội của đất nước Trong lĩnh vực quản lý nhà nước về xâydựng cũng vậy, trình độ, năng lực cán bộ, công chức làm công tác quản lý rấtđược chú trọng, bởi đây là yếu tố ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu lực, hiệu quảthực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình Chỉ khi cán bộ, công chức – nhữngngười thực thi pháp luật nắm vững luật pháp, thực hiện đúng chức trách nhiệm

vụ, xử lý nghiêm minh, công tâm, khách quan, không bị sa ngã trước mọi cám

dỗ, giữ vững lập trường, phẩm chất đạo đức thì việc quản lý của nhà nước về xâydựng mới được đảm bảo một cách đúng đắn

2.1.5.4 Các thủ tục hành chính trong quản lý nhà nước về xây

Xây dựng một nền hành chính hiện đại, trong sạch, vững mạnh, tiết kiệm,chuyên nghiệp, phục vụ nhân dân ngày một tốt hơn Có thể nói, hiện đại hóanền hành chính nói chung và hiện đại hóa hoạt động áp dụng trách nhiệm hànhchính nói riêng đã và đang là một “hạng mục” lớn trong tổng thể “công trình”cải cách nền hành chính.

Thực tiễn việc cải cách hoạt hành chính trong lĩnh vực xây dựng thời gianqua đã đủ chứng minh vai trò quan trọng của việc xác định đúng mục tiêu và nộidung của hiện đại hóa nền hành chính Qua đó có thể thấy tác động của việc hiệnđại hóa đối với quá trình áp dụng các phương pháp quản lý hành chính đơn giản,khoa học trong lĩnh vực xây dựng là không hề nhỏ, nó không những đem lại hiệuquả cao trong việc quản lý nhà nước về xây dựng mà còn tạo đà cho các lĩnh vựckhác phát triển (quản lý trật tự đô thị, quản lý đất đai, quản lý giao thông,…),đảm bảo các quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, tạo lòng tin của nhân dânđối với Đảng và Nhà nước

2.1.5.5 Cơ sở vật chất và tài chính công trong hoạt động quản lý nhà nước về xây dựng

Hoạt động quản lý nhà nước trong bất cứ lĩnh vực nào cũng đặt ra yêucầu về nguồn lực để đảm bảo cho sự vận hành có hiệu quả Nguồn lực bao gồm

cả nguồn nhân lực và nguồn vật lực Nguồn vật lực, tức cơ sở vật chất và nguồnlực tài chính cho hoạt động quản lý nhà nước về xây dựng có ảnh hưởng lớn đếnhiệu quả hoạt động quản lý nhà nước về xây dựng

Cơ sở vật chất ở đây bao gồm cơ sở hạ tầng, trang thiết bị kỹ thuậtnghiệp vụ, phương tiện, công cụ hỗ trợ… của các cơ quan quản lý nhà nước về xâydựng Sự tác động của cơ sở vật chất kỹ thuật, nguồn lực tài chính đối với việcquản lý nhà nước về xây dựng thể hiện ở chỗ: chỉ khi hệ thống cơ sở vật chất, kỹthuật, nguồn lực tài chính được cung cấp đầy đủ thì mới đáp ứng được những yêucầu, đòi hỏi mà hoạt động quản lý nhà nước về xây dựng đặt ra, từ đó mới ngănchặn, xử lý được các hành vi vi phạm pháp luật

2.1.6 Cơ quan quản lý nhà nước về trật tự xây dựng

2.1.6.1 Bộ xây dựng

Theo điều 162, chương IX Luật Xây dựng năm 2014 quy định Bộ Xâydựng chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện thống nhất quản lý nhà nướctrong hoạt động đầu tư xây dựng và có trách nhiệm sau:

1 Chủ trì xây dựng, trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ văn bản quyphạm pháp luật, chiến lýợc, đề án, quy hoạch, kế hoạch phát triển thị trường xâydựng và năng lực ngành xây dựng.

2 Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật theothẩm quyền về xây dựng; ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xây dựng,ban hành các văn bản hướng dẫn kỹ thuật xây dựng theo thẩm quyền

3 Tổ chức, quản lý quy hoạch xây dựng, hoạt động quản lý dự án, thẩmđịnh dự án, thiết kế xây dựng; ban hành, công bố các định mức và giá xây dựng

4 Chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra và đánh giá việc thực hiện công tác quản

lý chất lượng công trình xây dựng; theo dõi, kiểm tra, kiến nghị xử lý chất lượng

và an toàn của các công trình quan trọng quốc gia, công trình quy mô lớn, kỹthuật phức tạp trong quá trình đầu tư xây dựng và khai thác sử dụng; quản lý chiphí đầu tư xây dựng và hợp đồng xây dựng; quản lý năng lực hoạt động xâydựng, thực hiện quản lý công tác đấu thầu trong hoạt động xây dựng; tổ chức vàxét duyệt giải thưởng chất lượng công trình xây dựng

5 Cấp, cấp lại, điều chỉnh, gia hạn, thu hồi giấy phép, chứng chỉ, chứngnhận trong hoạt động đầu tư xây dựng theo thẩm quyền

6 Kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm tronghoạt động đầu tư xây dựng

7 Tổ chức nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, phổ biến kiếnthức, pháp luật về xây dựng

8 Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ về hoạt động xâydựng cho cán bộ, công chức của các cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng

9 Hướng dẫn, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện công tác quản lý an toàn,

vệ sinh lao động, môi trường trong thi công xây dựng công trình

10 Phối hợp với các bộ, ngành, địa phương có liên quan trong kiểm tra,đánh giá việc thực hiện các dự án

11 Quản lý, cung cấp thông tin phục vụ hoạt động đầu tư xây dựng

12 Quản lý, lýu trữ hồ sơ công trình xây dựng

13 Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực hoạt động đầu tư xây dựng

14 Thực hiện các nhiệm vụ khác về hoạt động đầu tư xây dựng đượcChính phủ giao

2.1.6.2 UBND các cấp

Theo điều 164 chương IX Luật xây dựng năm 2014 quy định trách nhiệmtrong quản lý nhà nước về xây dựng của UBND các cấp như sau:

1 Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

a) Thực hiện quản lý nhà nước về hoạt động đầu tư xây dựng trên địa bàntheo phân cấp của Chính phủ; ban hành văn bản theo thẩm quyền; chỉ đạo tổchức thực hiện các quy hoạch xây dựng, kế hoạch đầu tư xây dựng; tổ chứchướng dẫn, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm pháp luật trong hoạt động đầu tưxây dựng;

b) Phối hợp và hỗ trợ các bộ, cơ quan ngang bộ khác tổ chức triển khaithực hiện, theo dõi, kiểm tra và giám sát các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn

do mình quản lý Chịu trách nhiệm về quản lý chất lượng công trình xâydựng thuộc phạm vi quản lý được phân công;

c) Thực hiện báo cáo định kỳ và hàng năm về tình hình quản lý hoạt độngđầu tư xây dựng của địa phương gửi Bộ Xây dựng để tổng hợp, theo dõi;

d) Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ về đầu tư xây dựngcho cán bộ, công chức của các cơ quan, đơn vị trực thuộc;

đ) Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật

2 Ủy ban nhân dân cấp huyện, cấp xã

a) Thực hiện quản lý nhà nước về hoạt động đầu tư xây dựng trên địa bàntheo phân cấp;tổ chức đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ về đầu tư xâydựng cho cán bộ, công chức của các cơ quan, đơn vị trực thuộc;

b) Phối hợp, hỗ trợ Ủy ban nhân dân cấp trên tổ chức triển khai thực hiện,theo dõi, kiểm tra và giám sát các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn do mìnhquản lý Chịu trách nhiệm về quản lý chất lượng công trình xây dựng thuộc phạm

vi quản lý được phân công;

c) Thực hiện báo cáo định kỳ và hàng năm về tình hình quản lý hoạt độngđầu tư xây dựng của địa phương gửi Ủy ban nhân dân cấp trên để tổng hợp, theodõi;

d) Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật

Như vậy, Luật Xây dựng năm 2014 đã quy định vai trò và trách nhiệm của

cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng được phân cấp gồm: Bộ Xây dựng,