Phân tích các kỹ năng và phong cách của nhà lãnh đạo thành công

Phân tích các kỹ năng và phong cách của nhà lãnh đạo thành công Lãnh đạo là vị trí không thể thiếu trong bất lỳ tổ chức nào.. Nhưng hầu hết các nhà nghiên cứu đều đánh giá hiệu quả lãnh

Phân tích các kỹ năng và phong cách của nhà lãnh đạo thành công

Lãnh đạo là vị trí không thể thiếu trong bất lỳ tổ chức nào Yếu tố lãnh đạo ảnh hưởng lớn đến kết quả hoạt động của tổ chức Vì vậy lãnh đạo là chủ đề được rất nhiều người quan tâm và là đề tài nghiên cứu của rất nhiều nhà nghiên cứu khoa học Có bao nhiều nhà nghiên cứu thì cũng có bấy nhiêu khái niệm và cách hiểu về lãnh đạo Tuy nhiên theo giáo trình chương trình MBA của Đại học Griggs thì lãnh đạo là “ Lãnh đạo là quá trình gây ảnh hưởng đối với người khác để hiểu và nhất trí về những việc cần phải làm và cách thức thực hiện hiệu quả, quá trình hỗ trợ nỗ lực tập thể cá nhân để hoàn thành các mục tiêu chung”

Giống như khái niệm về lãnh đạo, các khái niệm về lãnh đạo hiệu quả và tiêu chí được lựa chọn để đánh giá lãnh đạo hiệu quả cũng tùy theo quan điểm của từng nhà nghiên cứu Nhưng hầu hết các nhà nghiên cứu đều đánh giá hiệu quả lãnh đạo dựa trên kết quả hành động của người lãnh đạo đối với cấp dưới và những người liên quan trong tổ chức Ví dụ như hiệu quả hoạt động và sự tăng trưởng của tổ chức, khả năng sẵn sàng đối mặt với những thách thức của tổ chức, sự quyết tâm

và cam kết của cấp dưới trong việc thực hiện mục tiêu chung, sự duy trì vị thế của người lãnh đạo và khả năng thăng tiến lên vị trí quyền lực cao hơn của lãnh đạo trong tổ chức

Trong mỗi quan hệ giữa các loại biến số lãnh đạo thì tố chất và kỹ năng của người lãnh đạo là nhân tố chính ảnh hưởng tới hành vi của người lãnh đạo từ đó ảnh hưởng tới thành công của nhà lãnh đạo Vì vậy một trong những nghiên cứu đầu tiên về lãnh đạo đó là nghiên cứu về phẩm chất và kỹ năng của người lãnh đạo Vậy một người lãnh đạo muốn thành công cần có những phẩm chất và kỹ năng nào

sẽ là nội dung được phân tích trong bài tập này

Nội dung bài tập sẽ bao gồm các phàn sau:

1 Phẩm chất và kỹ năng cần có của người lãnh đạo thành công

2 Phân tích những phẩm chất và kỹ năng của người lãnh đạo mà tôi cho là thành công

PHẦN 1: NHỮNG PHẨM CHẤT VÀ KỸ NĂNG CẦN CÓ CỦA NGƯỜI LÃNH ĐẠO THÀNH CÔNG:

Nói đến phẩm chất hay tố chất của một con người thường là nói đến các đặc điểm, bản chất của một con người

Các đặc điểm cá nhân bao gồm cá tính, tính khí, nhu cầu và các giá trị Cá tính là đặc điểm về tính khí khi thực hiện cách cư xử ví dụ sự tự tin, sự hướng ngoại, sự chín chắn và mức độ nhiệt tình Nhu cầu hoặc động cơ là một mong muốn có được một sự khuyến khích hoặc một sự trải nghiệm cụ thể nào đó Còn giá trị lại là thái

độ của cá nhân đối với việc cái gì là đúng, cái gì là sai, cái gì là có đạo đức và cái

gì là không có đạo đức, cái gì đúng với lương tâm, cái gì trái với lương tâm

Còn thuật ngữ kỹ năng nói đến khả năng làm một việc gì đó theo một cách có hiệu quả Giống như tố chất kỹ năng bị quy định bởi yếu tố học hỏi và di truyền Kỹ năng có thể được định nghĩa ở nhiều cấp độ trìu tượng khác nhau từ rất tổng quát đến chi tiết hơn về ý nghĩa Nhưng hầu hết các nghiên cứu về mặt kỹ năng quản lý đều được thảo luận trong mối quan hệ với các hành vi quản lý cụ thể Theo tài liệu của chương trình MBA đại học Griggs thì kỹ năng lãnh đạo được chia thành 3 nhóm chính (i) kỹ năng nghiệp vụ: kiến thức về phương pháp, các quá trình, quy trình và kỹ thuật để thực hiện một hoạt động mang tính chuyên môn và khả năng

sử dụng công cụ, thiết bị để thực hiện hoạt động đó (ii) Kỹ năng giao tiếp: Kiến thức về hành vi của con người, các quá trình giao tiếp giữa con người với nhau,

khả năng biểu lộ cảm xúc, thái độ và động cơ của người khác dựa trên những gì họ nói và làm (iii) Các kỹ năng nhận thức: Khả năng phân tích chung, tư duy logic, sự thông hiểu về các khái niệm, tính sáng tạo trong việc đưa ra các ý tưởng và giải quyết vấn đề, khả năng phân tích cá sự kiện và xu hướng…

Từ những nội dung trên các nhà nghiên cứu đã đưa ra các phẩm chất và kỹ năng

mà các nhà lãnh đạo cần phải có như sau:

1 8 phẩm chất tạo nên nhà lãnh đạo thành công :

a Mức độ sinh lực và chịu đựng căng thẳng cao: Mức độ sinh lực và sức chịu đựng áp lực giúp cho người quản lý bắt kịp được tốc độ làm việc khẩn trương và kéo dài trong nhiều giờ Sự dẻo dai về thể chất và sự ổn định về mặt tâm lý giúp người lãnh đạo có thể đối mặt với những tình huống căng thẳng Người lãnh đạo thường phải đối mặt với mức độ căng thẳng cao do áp lực phải đưa ra các quyết điịnh quan trọng trong khi chưa có đầy đủ thông tin và yêu cầu giải quyết vấn đề cấp bách, đáp ứng các yêu cầu không chính đáng của nhiều bên liên quan Vì vậy để giải quyết các vấn đề hiệu quả đòi hỏi phải có khả năng giữ binh tĩnh và luôn chú tâm vào vấn đề mà không tỏ ra sợ hãi, phủ nhận sự tồn tại của vấn đề hoặc cố gắng chuyển trách nhiệm ho người khác Ngoài khả năng đưa ra những quyết định sáng suốt hơn trong những hoàn cảnh như vậy người quản lý có sức chịu đựng căng thẳng cao còn có thể giữ binh tĩnh, đưa ra

sự chỉ đạo tự tin, quyết đoán cho nhân viên cấp dưới trong bối cảnh biến động

b Tự tin: Sự tự tin là tố chất cần thiết của nhà lãnh đạo thành công Những người lãnh đạo tự tin thường cố gắng gánh vác những công việc khó khăn và đề ra những mục tiêu mang tính thách thức cho mình Những người lãnh đạo có kỳ vọng cao đối với chính mình thường có kỳ vọng

cao đối với nhân viên cấp dưới Những người lãnh đạo này thường kiên trì hơn trong việc thực hiện mục tiêu khó khăn mặc dù gặp nhiều khó khăn và cản trở Sự lạc quan và tính kiên trì trong việc thực hiện mục tiêu hoặc nhiệm vụ thường làm tăng sự quyết tâm và cam kết của cấp dưới, đồng sự và cấp trên để hỗ trợ cho nỗ lực đó đặc biệt trong các tính huống khủng hoảng

Lợi thế của sự tự tin là rõ ràng nhưng nếu sự tự tin thái quá cũng làm cho người lãnh đạo dễ chủ quan Do quá tự tin về khả năng thành công họ có thể ra những quyết định nóng vội và phủ nhận những bằng chứng rằng kế hoạch đó là sai lầm Một người quản lý có sự tự tin rất cao thường tỏ ra ngạo mạn, chuyên quyền và không chấp nhận quan điểm không chính thống Một người quản lý kiêu ngạo sẽ gặp khó khăn trong trong việc thiết lập các mối quan hệ hợp tác với người không phụ thuộc vào lĩnh vực chuyên môn của người quản lý đó

c Luôn chú trọng vào vấn đề: Người lãnh đạo thành công phải luôn chú trọng vào vấn đề vì họ tin rằng họ có trách nhiệm với hành động của mình và hiệu quả hoạt động của tổ chức Vì vậy họ thường có định hướng tương lai và chủ động lập kế hoạch để thực hiện mục tiêu

d Ổn định và vững vàng về mặt tâm lý: Những nhà lãnh đạo thành công thường ổn định về vứng vàng về mặt tâm lý thường cân bằng và không bị rối loạn tâm lý, họ thường nhận thức đúng đắn về điểm mạnh, điểm yếu của bản thân, họ thường không quan tâm đến người khác, họ có khả năng kiểm soát cảm xúc nóng vội và ít bảo thủ hơn nên họ có thể duy trì các mối quan hệ hợp tác với cấp trên, cấp dưới và đồng nghiệp

e Tính liêm chính: Tính liêm chính là hành vi của một cá nhân phù hợp với các giá trị chung mà mọi người nhất trí và người đó được coi la trung

thực, có đạo đức và đáng tin Tính liêm trực là yếu tố quyết định sự tin tưởng giữa các cá nhân, duy trì được sự trung thành của cấp dưới hoặc sự hợp tác và hỗ trợ của đồng sự, cấp trên.Người quản lý thành công là người trung thực có thể tin cậy được và được thể hiện qua nhận định của McCall & Lombardo “ Tôi sẽ làm đúng những gì tôi nói, tôi sẽ làm khi tôi đã nói rằng tôi sẽ làm điều đó Nếu tôi thay đổi quyết định, tôi sẽ nói cho các bạn biết trước vì vậy các bạn sẽ không bị ảnh hưởng những hành động của tôi”

f Có động cơ quyền lực hòa nhập xã hội: Người có nhu cầu quyền lực cao thường muốn gây ảnh hưởng đối với người khác và những sự kiện họ thường tìm kiếm những vị trí quyền lực cao Người có nhu cầu quyền lực cao tìm kiếm những vị trí quyền lực cao và họ thường hòa nhập với bộ máy chéo lái quyền lực của tổ chức Những người quản lý trong các tổ chức lớn phải sử dụng quyền lực để gây ảnh hưởng đối với cấp dưới, đồng sự và cấp trên Người có nhu cầu quyền lực thấp thường có mong muốn thấp và thiếu tính quyết đoán cần thiết để tổ chức và chỉ đạo hoạt động, đàm phán các hợp đồng có lợi cho tổ chức Nhu cầu quyền lực cao

là tích cực tuy nhiên hiệu quả lãnh đạo cũng tùy thuộc vào cách thức thể hiện những nhu cầu này thế nào Những người quản lý có định hướng quyền lực cá nhân hóa thường sử dụng quyền lực của mình để tự phóng đại bản thân và thỏa mãn nhu cầu tự trọng và vị thế được công nhận Những lãnh đạo có định hướng quyền lực cá nhân hóa thường không tác động tích cực tới hoạt động của tổ chức vì họ thường tìm cách chế ngự cấp dưới khiến họ yếu thế và phụ thuộc, tổ chưc bị chia sẻ bè cánh Vì vậy những nhà lãnh đạo thành công thường có xu hướng quyền lực hòa nhập xã hội Họ sử dụng quyền lực vì lợi ích của người khác là chủ yếu

họ do dự khi sử dụng quyền lực theo cách áp đặt, họ có tầm nhìn xa hơn

và sẵn sàng tiếp thu lời khuyên từ những người có trình độ chuyên môn Nhu cầu quyền lực mạnh mẽ của họ được thể hiện bằng việc sử dụng sự ảnh hưởng để xây dựng tổ chức và lãnh đạo tổ chức đi đến thắng lợi

g Định hướng thành tích ở mức độ hợp lý: Định hướng thành tích bao gồm tập hợp các thái độ, giá trị và nhu cầu liên quan như nhu cầu thành tích, mong muốn nổi bật, động cơ thành công, sẵn sàng nhận trách nhiệm, quan tâm đến công việc Nhiều nghiên cứu được tiến hành để tìm hiểu mối quan hệ giữa định hướng thành tích với hiệu quả của người lãnh đạo Nhưng nhìn chung người quản lý có động cơ thành tích ở mức độ hợp lý thường thành công hơn nhứng người quản lý có động cơ thành tích ở mức độ thấp hoặc cao Vì một người lãnh đạo có nhu cầu định hướng thành tích yếu thường không có động lực tìm kiếm các cơ hội liên quan đến các mục tiêu mang tính thách thức, rủi ro và họ không thường chủ động xác định vấn đề và nhận trách nhiệm giải quyết các vấn đề đó Trong khi một người lãnh đạo có nhu cầu định hướng thành tích quá cao cũng có thể dẫn đến hành vi phá hoại hiệu quả quản lý vì họ có xu hướng kiểm soát mang tính cá nhân và tìm mọi cách để đạt được thành công cho riêng mình, thậm chí họ trở nên quá cạnh tranh đến mức từ chối hợp tác với các đồng sự mà cho cho là đối thủ tiềm năng

h Nhu cầu phụ thuộc thấp hợp lý: Người có nhu cầu phụ thuộc thường quan tâm đến các mối quan hệ hơn là kết quả công việc, họ thường tránh các xung đột, tránh đưa ra các quyết định cần thiết nhưng không được mọi người ủng hộ Vì vậy người lãnh đạo thành công không thể là người

có nhu cầu phụ thuộc cao Tuy nhiên người lãnh đạo có nhu cầu phụ thuộc thấp lại là người đơn độc vì họ không muốn hòa nhập với người

khác nên họ thiếu động cơ tham gia vào hoạt động xã hội, quan hệ công chúng nên khó thiết lập được quan hệ hiệu quả với cấp trên, cấp dưới và đồng nghiệp Vì vậy người lãnh đạo hiệu quả phải là người có có mức độ phụ thuộc ở mức thấp một cách hợp lý

2 Các kỹ năng của người lãnh đạo thành công:

a Kỹ năng về chuyên môn nghiệp vụ: Kỹ năng chuyên môn bao gồm kiến thức về phương pháp, các quá trình và thiết bị để thực hiện các hoạt động chuyên môn của đơn vị tổ chức Kỹ năng chuyên môn cũng bao gồm sự hiểu biết thực tế về tổ chức (các quy định, quy tắc, hệ thống quản lý, đặc điểm của nhân viên), hiểu biết về các sản phẩm dịch vụ của tổ chức (đặc tính kỹ thuật, những ưu và nhược điểm) Kiến thức này có thể thu được thông qua sự kết hợp giữa đào tạo chính quy và từ kinh nghiệm trong quá trình làm việc

Người lãnh đạo thành công phải có kỹ năng về chuyên môn nghiệp vụ tuy nhiên kiến thức này sẽ ít quan trọng hơn đối với những lãnh đạo cấp cao hơn Người lãnh đạo có kiến thức về chuyên môn nghiệp vụ sẽ có khả năng thu thập thông tin và ý tưởng từ nhiều nguồn khác nhau, có khả năng giám sát, lập kế hoạch và chỉ đạo công việc của cấp dưới, có tầm nhìn về sản phẩm và dịch vụ mới cũng như sản phẩm dịch vụ của đối thủ cạnh tranh, từ đó họ có thể lập và thực hiện kế hoạch chiến lược một chách có hiệu quả

b Kỹ năng nhận thức: Kỹ năng nhận thức hoặc tư duy bao gồm khả năng phân tích, tư duy logic, xây dựng khái niệm, tư duy quy nạp, tư duy suy diễn Nhìn chung kỹ năng nhận thức bao gồm khả năng đánh giá sáng suốt, có tầm nhìn xa, có khả năng trực giác, có tính sáng tạo và khả năng hiểu được ý nghĩa và trật tự trong các dữ liệu mập mờ, không chắc chắn

Kỹ năng nhận thức là kỹ năng đặc biệt quan trọng cần có của nhà lãnh đạo thành công Vì kỹ năng nhận thức giúp nhà lãnh đạo có khả năng xác định các mối quan hệ phức tạp và đưa ra các giải pháp sáng tạo để giải quyết vấn đề Các kỹ năng nhận thức là cần thiết trong việc lập kế hoạch,

tổ chức và giải quyết vấn đề vì việc lập kế hoạch chiến lược đòi hỏi lãnh đạo phải có năng lực phân tích các sự kiện và xu hướng, dự kiến trước các thay đổi, phát hiện cơ hội và vấn đề tiềm tàng Ngoài ra người lãnh đạo thành công cũng phải có khả năng hiểu những thay đổi môi trường bên ngoài sẽ ảnh hưởng thế nào tới hoạt động của tổ chức Người lãnh đạo thành công đòi phải phải kết hợp trực giác và tư duy phù hợp với hoàn cảnh ra quyết định, việc ra quết định trực giác thành công đòi hỏi nhà lãnh đạo phải có kiến thức sâu rộng về tổ chức, sản phẩm, dịch vụ và môi trường kinh doanh

c Kỹ năng giao tiếp: Kỹ năng giao tiếp còn gọi là các kỹ năng xã hội bao gồm kiến thức về hành vi con người và các quá trình của nhóm, khả năng hiểu cảm xúc, thái độ động cơ của người khác, khả năng truyền đạt rõ ràng và thuyết phục, Kỹ năng giao tiếp là kỹ năng quan trong cần thiết để trở thành nhà lãnh đạo thành công Kỹ năng giao tiếp như sự đồng cảm,

sự lôi cuốn… là yếu tố cần thiết để để phát triển và duy trì các mối quan

hệ hợp tác với cấp dưới, cấp trên, đồng nghiệp và đối tác Kỹ năng giao tiếp cúng là yếu tố quan trọng để gây ảnh hưởng tới người khác Kỹ năng giao tiếp còn giúp tăng tính hiệu quả của các hành vi định hướng mối quan hệ

3 Ngoài các tố chất và kỹ năng nêu trên đẻ trở thành một nhà lãnh đạo thành công còn có một số tố chất và kỹ năng liên quan khác như:

a Trí thông minh và cảm xúc: Trí thông minh cảm xúc là khả năng hòa nhập về mặt cảm xúc và lý do để có thể sử dụng các trạng thái cảm xúc

đó Trí thông minh cảm xúc giúp người lãnh đạo giải quyết các vấn đề phức tạp, đưa ra quyết định sáng suốt hơn, lập kế hoạch sử dụng thời gian hiệu quả hơn, điều chỉnh hành vi của mình phù hợp với hoàn cảnh, quản lý tốt hơn các khủng hoảng có thể xẩy ra

b Sự hiểu biết xã hội: Hiểu biết xã hội là nhận thức về xã hội và tính phức tạp của hành vi Người lãnh đạo có nhận thức xã hội cao sẽ biết phải làm

gì để nhóm hoặc tổ chức hoạt động có hiệu quả hơn

c Khả năng học hỏi: Trong môi trường đầy biến động đòi hỏi tổ chức phải liên tục thích ứng đổi mới chính mình thi người lãnh đạo thành công phải linh hoạt trong việc học hỏi, thậm chí học hỏi từ chính những thất bại sai lầm của mình Người lãnh đạo có khả năng học hỏi sẽ có xu hướng đạt thành tích cao, có tư duy mở, sáng tạo và thường xuyên thử nghiệm những phương pháp mới và tự đánh giá về năng lực và điểm yếu của mình

PHẦN 2: PHÂN TÍCH NHỮNG PHẨM CHẤT VÀ KỸ NĂNG CỦA NGƯỜI LÃNH ĐẠO THÀNH CÔNG – ÔNG KIM NGỌC BÍ THƯ TỈNH ỦY VĨNH PHÚ.

Ông Kim Ngọc sinh năm 1917 mất năm 1979, ông đã từng là Bí thư Tỉnh ủy Tỉnh Vĩnh Phú, Ông được mệnh danh là "cha đẻ của khoán hộ" mà người ta quen gọi là

"khoán mười", "cha đẻ của đổi mới trong nông nghiệp" ở Việt Nam

Với tôi Ông là một trong những người lãnh đạo thành công, một nhà lãnh đạo cải cách mà tôi từng được biết Nhà cải cách tiên phong, ông Kim Ngọc một lần nữa

lại được vinh danh Lễ truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh cho Cố Bí thư Tỉnh

uỷ Vĩnh Phúc (Vĩnh Phú) Kim Ngọc diễn ra trọng thể ngày 23 tháng 3 năm 2009

Dù đã 30 năm nay ông không còn nữa trên cõi đời, nhà “khoán hộ” Kim Ngọc ấy vẫn được Đảng, Nhà nước tôn vinh một lần nữa Nghĩa cử cao đẹp và chu đáo của thế hệ hiện tại đã nhận được sự đồng tình, sự tôn trọng, sự nhìn nhận của đông đảo nhân dân trong cả nước

Cuối năm 1959, đầu những năm 1960, phong trào hợp tác hóa miền Bắc diễn ra rầm rộ Đồng nhất hợp tác hóa với tập thể hóa, do đó khi công hữu hóa tư liệu sản xuất đã không phân biệt cụ thể mà tiến hành công hữu hóa tràn lan, kể cả những tư liệu sản xuất giản đơn như cày bừa, cây cối lưu niên, vườn tược của các hộ xã viên Thêm vào đó là áp dụng một cơ chế tập trung quan liêu bao cấp đối với hợp tác xã, vì thế chẳng bao lâu những nhược điểm, khuyết điểm của hợp tác hóa dần dần bộc lộ Nông dân chẳng còn thiết tha với ruộng đồng, sản xuất theo kiểu đối phó, năng suất lúa năm sau tuột hơn năm trước Nạn đói diễn ra thường xuyên Ông Kim Ngọc đã nhìn thấy những tồn tại của cơ chế làm ăn cũ là do “xã viên không coi ruộng đất là của mình nên họ không thiết tha với đồng ruộng” và từ đó ông đã đề ra một tư tưởng mới là “phải để nông dân làm chủ ruộng đất của mình” Như vậy Ông Kim Ngọc đã đề ra một tư tưởng quản lý phù hợp với mong muốn của đông đảo người dân giai đoạn đó nên được dân nhất trí đi theo và ủng hộ

Để biến ý tưởng thành hiện thực mặc dù gặp rất nhiều rào cản Ông vẫn kiên trì, quyết tâm tổ chức thực hiện chiến lược của mình Ông đã trực tiếp chỉ đạo và tham gia khảo sát tình hình thực tế tại các xã trong tỉnh, tham gia soạn thảo nghị quyết

68 và kế hoạch “ tiến hành khoán việc cho lao động, cho hộ, cho nhóm trong hợp tác xã nông nghiệp” Nghị quyết 68 đề ra nhiều cách khoán như: a) Khoán cho hộ làm một khâu hoặc nhiều khâu sản xuất trong một thời gian dài b) Khoán cho hộ các khâu dài ngày hoặc suốt vụ c) Khoán sản lượng cho hộ, cho nhóm d) Khoán