Tuần 15BÀI : TẠO GIỐNG MỚI BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO I.. Kiến thức: - Nêu được các phương pháp gây đột biến nhân tạo, lai giống.. Kỹ năng: - Phát triển kỹ năng
Trang 1Tuần 15
BÀI : TẠO GIỐNG MỚI BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN
VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
I MỤC TIÊU BÀI HỌC: Sau khi học xong bài này học sinh có khả năng:
1 Kiến thức:
- Nêu được các phương pháp gây đột biến nhân tạo, lai giống
- Có khái niệm sơ lược về công nghệ tế bào ở thực vật và động vật cùng với các kết quả của chúng
2 Kỹ năng:
- Phát triển kỹ năng phân tích kênh hình, kỹ năng so sánh khái quát tổng hợp, làm việc độc lập với sgk
- Nâng cao kỹ năng pt hiện tượng qua chọn tạo giống mới từ nguồn biến dị đột biến và công nghệ tế bào
- Kỹ năng sống như :Tự nhận thức, giao tiếp, tư duy sáng tạo
3 Thái độ: Xây dựng niềm tin vào khoa học về công tác tạo giống
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ
Hình 19, tranh ảnh giới thiệu về các thành tựu chọn giống động thực vật liên quan đến bài học
III Phương pháp:
- Thuyết trình,Vấn đáp
- Kỹ thuật dạy học : Giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi, động não
IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC BÀI HỌC
1 Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Nguồn biến dị di truyền của quần thể vậy nuôi cây trồng được tạo ra bằng cách nào?
- Thế nào là ưu thế lai? Tại sao ưu thế lai biểu hiện cao nhất ở F1 sau đó giảm dần qua các thế hệ?
3 Nội dung bài mới:
? Gây đột biến tạo giống mới có thể dựa trên cơ
sở nào?
HS: 1 KG muốn nâng cao năng suất cần biến
đổi vật chất di truyền cũ tạo ĐBG
? Các tác nhân gây đột biến ở sv là gì?
? Tại sao khi xử lí mẫu vật phải lựa chọn tác
nhân ,liều lượng, thời gian phù hợp?
? Quy trình tạo giống mới bằng phương pháp
gây đột biến gồm mấy bước?
? Tại sao sau khi gây đột biến nhân tạo cần
phải chọn lọc? Có phải cứ gây ĐB ta sẽ thu
được kết quả mong muốn?
Hs: Dựa vào tính vô hướng của đột biến để trả
lời
I TẠO GIỐNG MỚI BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN
Phương pháp gây đột biến nhân tạo gồm các bước : + Xử lí mẫu vật bằng các tác nhân đột biến thích hợp
+ Chọn lọc các thể đột biến có kiểu hình mong muốn
+ Tạo dòng thuần chủng
Trang 2? PP gây đột biến chủ yếu phù hợp với đối
tượng nào ? tại sao?
? Tại sao ở đv bậc cao người ta không hoặc rất
ít gây đột biến?
Gv cho học sinh nghiên cứu mục II.1
? Ở cấp độ tế bào có lai được không?
* GV yêu cầu hs quan sát hình 19 mô tả các
bước trong nhân bản vô tính cừu Đôli
? Nhân bản vô tính là gì?
? Các bước tiến hành của quy trình nhân bản
vô tính cừu Đôli?
* Ý nghĩa thực tiễn của nhân bản vô tính ở động
vật?
* Gv: còn 1 phương pháp cũng nâng cao năng
suất trong chăn nuôi mà chúng ta đã học trong
môn công nghệ 10, đó là phương pháp gì?
? Cấy truyền phôi là gì?
? Ý nghĩa của cấy truyền phôi?
II TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
1 Công nghệ tế bào thực vật:
Công nghệ tế bào thực vật : + Lai tế bào sinh dưỡng : Gồm các bước :
* Loại bỏ thành tế bào trước khi đem lai
* Cho các tế bào đã mất thành của 2 loài vào môi trường đặc biệt để dung hợp với nhau tế bào lai
* Đưa tế bào lai vào nuôi cấy trong môi trường đặc biệt cho chúng phân chia và tái sinh thành cây lai khác loài
+ Nuôi cấy hạt phấn hoặc noãn :
* Nuôi cấy hạt phấn hoặc noãn chưa thụ tinh trong ống nghiệm rồi cho phát triển thành cây đơn bội (n)
* Tế bào đơn bội được nuôi trong ống nghiệm với các hoá chất đặc biệt → phát triển thành mô đơn bội
→ xử lí hoá chất gây lưỡng bội hoá thành cây lưỡng bội hoàn chỉnh
2 Công nghệ tế bào động vật:
a Nhân bản vô tính động vật:
- Công nghệ tế bào động vật : + Nhân bản vô tính :
* Tách tế bào tuyến vú của cá thể cho nhân và nuôi trong phòng thí nghiệm ; tách tế bào trứng của
cá thể khác và loại bỏ nhân của tế bào này
* Chuyển nhân của tế bào tuyến vú vào tế bào trứng đã loại nhân
* Nuôi cấy tế bào đã chuyển nhân trên môi trường nhân tạo cho trứng phát triển thành phôi
* Chuyển phôi vào tử cung của cơ thể mẹ để mang thai và sinh con
b Cấy truyền phôi:
Lấy phôi từ động vật cho → tách phôi thành hai hay nhiều phần → phôi riêng biệt → Cấy các phôi vào động vật nhận (con cái) và sinh con
- Công nghệ gen là một quy trình công nghệ dùng để tạo ra những tế bào và sinh vật có gen bị biến đổi hoặc có thêm gen mới, từ đó tạo ra cơ thể với những đặc điểm mới
Trang 34 CỦNG CỐ BÀI HỌC
? Làm thế nào để loại bỏ 1 tính trạng không mong muốn ở một giống cây cho năng suất cao?
5 BÀI TẬP VỀ NHÀ
- Học bài cũ và trả lời các câu hỏi trong SGK
- Đọc bài mới trước khi tới lớp