+ Thành phần của dịch được vận chuyển + Động lực đẩy dòng vật chất di chuyển.. Dựa vào câu trả lời của HS GV hướng dẫn HS vào bài mới →bài 2 * Nội dung bài : 30’ VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT TRON
Trang 1Tiết 2/ Tuần:
Ngày :
Bài 2: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT TRONG CÂY I.MỤC TIÊU :
1.Kiến thức :qua bài này HS phải :
- Mô tả được các dòng vận chuyển chất trong cây bao gồm :
+ Con đường vận chuyển
+ Thành phần của dịch được vận chuyển
+ Động lực đẩy dòng vật chất di chuyển
2.Kĩ năng và thái độ :
- Xây dựng ý thức quan tâm và tìm hiểu những vấn đề thực tiễn trong nông nghiệp
- Rèn luyện 1 số kĩ năng : quan sát, phân tích , khái quát, tổng hợp
II.PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC CẦN THIẾT :
- Tranh hình bài 2 SGK phóng to
III.TRỌNG TÂM:
Các dòng vận chuyển vật chất :
+ Dòng mạch gỗ
+ Dòng mạch rây
IV.TIẾN TRÌNH BÀY GIẢNG
1 Ổn định lớp.1’
2.Kiểm tra bài cũ :7’
Trang 2-Rễ thực vật trên cạn có đặc điểm hình thái gì thích nghi với chức năng tìm nguồn nước, hấp thụ nước và ion khoáng?
- Hãy phân biệt cơ chế hấp thụ nước với cơ chế với cơ chế hấp thụ ion khoáng ở rễ cây?
- Giải thích vì sao cây trên cạn bị ngập úng lâu sẽ chết?
3.Nội dung bài mới :
* Mở bài :2’
GV yêu cầu HS xem lại H1.3 và trả lời câu hỏi :
- Con đường xâm nhập của nươc và ion khoáng vào rễ ?
- Tiếp theo nước và ion khoáng sẽ được vận chuyển trong thân đến lá bằng con đường nào?
Dựa vào câu trả lời của HS GV hướng dẫn HS vào bài mới →bài 2
* Nội dung bài : 30’
VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT TRONG CÂY
Hoạt động 1
I.DÒNG MẠCH GỖ
* Mục tiêu : Qua mục này HS phải :
- Trình bày được cấu tạo của mạch gỗ
- Thành phần của mạch gỗ
- Nêu được động lực đẩy dòng mạch gỗ
Trang 3Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
* GV hỏi :Trình bày các
dòng vận chuyển vật chất
trong cây?
* GV yêu cầu HS quan
sát tranh H2.1, H2.2
phóng to nghiên cứu
SGK và trả lời câu hỏi :
+ Trình bày con đường
vận chuyển nước và các
ion khoáng của dòng
mạch gỗ trong cây?
+ Cấu tạo của mạch gỗ?
+Phân tích sự phù hợp
giữa cấu tạo và chức năng
vận chuyển nước của
mạch gỗ?
+ Phân biệt quản bào và
mạch ống theo các chỉ
tiêu sau : đường kính,
chiều dài,cách nối các tế
bào, tốc độ vận chuyển?
*Bổ sung :
- Lực cản thấp nhờ cấu
tạo ống rỗng(tế bào chết)
và thành tế bào mạch gỗ
được linhin hoá bền chắc
chịu được áp suất
nước.Thông giữa các tế
*HS xem SGK và trà lời câu hỏi của GV.Yêu cầu nêu được :
+ Dòng mạch gỗ + Dòng mạch rây
* Cá nhân HS nghiên cứu SGK, quan sát hình và trả
lời câu hỏi của GV.Yêu cầu
nêu được :
+ Vật chất từ đất →rễ
→mạch gỗ lá →ra ngoài
+ Mạch gỗ gồm 2 loại tế bào chết quản bào và mạch ống
+ Các tế bào cùng loại nối với nhau theo cách : đầu của
tế bào này gắn với đầu của
tế bào kia thành những ống dài từ rễ lên lá để cho dòng mạch gỗ di chuyển bên trong
* HS có thể thắc mắc : Nếu
1 ống mạch gỗ nào đó bị tắc hay hư hỏng thì nước và chất dinh dưỡng sẽ vận chuyển lên trên như thế nào?
I.DÒNG MẠCH GỖ.
1.Cấu tạo của mạch gỗ :
Mạ6ch gỗ gồm các tế bào chết là quản bào và mạch ống nối kế tiếp nhau tạo nên những ống dài từ rễ lên lá giúp dòng nước, ion khoáng
và các chất hữu cơ được tổng hợp ở rễ di chuyển bên trong
Trang 4bào mạch gỗ là con
đường vận chuyển ngang
-Đặc điểm giống và khác
nhau giữa quản bào và
mạch ống.(Theo nội dung
trong SGV trang 18&19)
- Quản bào có trong tất cả
thực vật có mạch từ
dương xỉ đến thực vật có
hoa ,mạch ống chỉ tồn tại
trong nghành thực vật
tiến hoá nhất là nghành
Hạt kín và trong 1 nhóm
nhỏ là bộ Dây ngắm
thuộc nghành hạt trần
* GV hỏi :
+ Thành phần của dịch
mạch gỗ?
+ làm thế nào để dòng
mạch gỗ vận chuyển
ngược chiều trọng lực từ
rễ lên cao hàng chục m?
( Động lực của dòng
mạch gỗ?)
+ Giải thích nguyên nhân
của hiện tượng ứ giọt?
+ Tại sao hiện tượng ứ
giọt thường chỉ xuất hiện
ở thực vật 1 lá mầm?
Trang 5+ Vai trò của hiện tượng
thoát hơi nước trong động
lực đẩy dòng mạch gỗ?
+ Nhờ đâu dòng mạch gỗ
được liên tục trong cây?
→GV nhận xét, bổ sung
và hoàn thiện kiến thức
cho HS
* HS nghiên cứu SGK và trả lời câu hỏi
* HS quan sát tranh hình phóng to H 2.3, h2.4 và nghiên cứu nội dung SGK, kết hợp kiến thức cũ trả lời các câu hỏi của GV
2.Thành phần của dịch mạch gỗ :
- Nươc, ion khoáng và các axit hữu cơ
3 Động lực đẩy dòng mạch gỗ.
a.Lực đẩy (áp suất rễ):
b.Lực hút do thoát hơi nước qua lá
c Lực liên kết giữa các phân tử nước với nhau và với thành mạch gỗ.
Trang 6Hoạt động 2
II.DÒNG MẠCH RÂY
* Mục tiêu : qua mục này HS phải :
- Nêu được cấu tạo ,thành phần của dòng mạch rây
- Động lực của dòng mạch rây
* GV yêu cầu HS quan
sát tranh H2.5 SGK
phóng to và trả lời câu
hỏi :
+ Cấu tạo của mạch rây?
+ So sánh cấu tạo của
mạch rây và mạch gỗ?
+ Phân tích sự phù hợp
giữa cấu tạo và chức
năng vận chuyển nước
của mạch rây?
→GV nhận xét, bổ sung
và hoàn thiện kiến thức
cho HS
* HS quan sát tranh hình, nghiên cứu SGK , thảo luận
và trả lời câu hỏi của GV
RÂY.
1.Cấu tạo :
- Gồm các tế bào sống
là ống rây và tế bào kèm.Các ống rây nối đầu với nhau thành ống dài từ lá xuống rễ
Trang 7- GV hỏi :
+ Thành phần của dịch
mạch rây?
+ Động lực của dòng
mạch rây?
+ Phân biệt động lực của
dòng mạch rây và dòng
mạch gỗ?
+ Mối liên hệ giữa dòng
mạch gỗ và dòng mạch
rây trong thân cây?
→GV nhận xét, bổ sung
và hoàn thiện kiến thức
* HS nghiên cứu SGK trang
13, quan sát tranh hình 2.6 SGK phóng to và trả lời các câu hỏi của GV
2.Thành phần của dịch mạch rây:
- Saccarôzơ, các axit amin, hoocmôn thực vật, các hợp chất hữu
cơ, một số ion khoáng (nhiều K)
3 Động lực của dòng mạch rây :
- Là sự chênh lệch áp
suất thẩm thấu giữa cơ quan nguồn(lá) và cơ quan chứa (rễ)
4.Củng cố :4’
- Các con đường vận chuyển vật chất trong cây? Ý nghĩa của các dòng vận chuyển đó?
- Trình bày cấu tạo phù hợp với chức năng vận chuyển của mạch gỗ và mạch rây?
5.Dặn dò :1’
- Ghi nhớ nội dung tóm tắc trong khung
- Học bài và trả lời câu hỏi trong SGK
- So sánh mạch gỗ và mạch rây theo hướng dẫn sau :
+ Đặc điểm giống nhau :
Trang 8+ Đặc điểm khác nhau
Dòng mạch gỗ Dòng mạch rây Cấu tạo
Thành phần dịch
Động lực