- Trình bày được các quá trình đồng hóa nitơ trong mô thực vật 2.. Kiểm tra bài cũ: - Vai trò của các nguyên tố dinh dưỡng trong cơ thể thực vật?. - Hãy liên hệ với thực tế, nêu một số
Trang 1Tuần Tiết
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức:
- Hiểu được vai trò sinh lí của nguyên tố nitơ
- Trình bày được các quá trình đồng hóa nitơ trong mô thực vật
2 Kỹ năng
Hiểu và vận dụng được khái niệm về nhu cầu dinh dưỡng của Nitơ để tính được nhu cầu phân bón cho thu hoạch định trước
3 Thái độ, hành vi:
Giáo dục ý thức vận dụng lý thuyết vào việc giải quyết các vấn đề thực tiễn sản
xuất.
II TRỌNG TÂM BÀI.
- Vai trò của Nitơ và quá trình đồng hoá nitơ
III THIẾT BỊ DẠY HỌC
Thiết bị quy định: Phóng to hình 5.1 và 5.2
IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC
1 Ổn định lớp.
2 Kiểm tra bài cũ:
- Vai trò của các nguyên tố dinh dưỡng trong cơ thể thực vật?
- Vì sao cần phải bon phân với liều lượng hợp lý tùy thuộc vào đất, loại phân bón, giống và loài cây trồng
Trang 2- Hãy liên hệ với thực tế, nêu một số biện pháp giúp cho quá trình chuyển hóa các chất khoáng ở trong đất từ dạng không tan thành dạng hòa tan dễ hấp thụ đối với cây
3 Bài mới.
a Phần mở bài:
Đặt câu hỏi về vai trò của Nitơ đối với đời sống thực vật để học sinh thảo luận Đặt câu hỏi: hỗn hợp phân khoáng phổ biến nhất trong sản xuất nông nghiệp là gì? Vậy vai trò của Nitơ với thực vật như thế nào?
b Nội dung bài học:
Hoạt động của GV và HS Mục đích và nội dung dạy học
HS đọc nội dung mục I, cho biết:
Các dạng ion nào cây hấp thụ được?
Các dạng ion đó được hình thành như thế
nào?
GV treo tranh có hình 5.1 Ion rễ cây hấp
thụ là gì? (Các dạng nitơ hình thành do sự
biến đổi từ nitơ phân tử trong khí quyển
bằng con đường oxi hóa và khử, trong đó
con đường cố định nitơ khí quyển nhờ vi
sinh vật đóng vai trò quan trong)
GV: Vậy nitơ có vai trò gì?
� Nitơ vừa có vai trò cấu trúc, vừa tham
gia các quá trình trao đổi chất và năng
lượng Nitơ có vai trò quyết định đến toàn
bộ quá trình sinh lý của cây trồng
GV cho học sinh đọc mục II, đặt câu hỏi:
I Vai trò sinh lý của nguyên tố nitơ
- Cây hấp thụ nitơ chủ yếu ở dạng: nitơ nitrat (NO3 ) và nitơ amôn (NH4 )
- Nitơ có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự sinh trưởng, phát triển của cây trồng và quyết định năng suất và chất lượng thu hoạch
- Nitơ có trong thành phần của hầu hết các chất trong cây: protein, axit nucleic, diệp lục, ATP,…
- Vai trò điều tiết: N là thành phần cấu tạo của protein – enzim, côenzim và ATP
→ N tham gia điều tiết các quá trình trao đổi chất trong cơ thể thực vật thông qua hoạt động xúc tác, cung cấp năng lượng
và điều tiết trạng thái ngậm nước của các phân tử protein trong tế bào chất
Trang 3So sánh dạng nitơ rễ cây hấp thụ từ đất và
dạng nitơ tồn tại trong các hợp chất hữu cơ
cấu thành cơ thể thực vật → hãy giả thiết
phải có quá trình gì xảy ra trong cây
GV: Quá trình khử trên được thực hiện ở
đâu?
HS: Thực trong mô rễ và mô lá
GV: Đồng hóa NH3 có những con đường
nào?
HS:có 3 con đường liên kết NH3 vào các
hợp chất hữu cơ
Ví dụ:
axit – xêtôglutamic +NH3 → axit amin
axit glutamic + axit piruvic → Alamin +
axit –xêtôglutamic
GV: NH3 tích lũy lại nhiều trong mô sẽ
gây độc cho tế bào, nhưng khi cây sinh
trưởng mạnh thì lại thiếu hụt Nh3 Vậy cơ
thể thực vật đã giải quyết mâu thuẫn đó
như thế nào?
HS: Liên kết NH3 vào axit amin
đicacboxilic giúp khử độc cho tế bào khi
amôniac tích lũy nhiều, dự trữ nhóm amin
cần cho quá trình tổng hợp axit amin và
protein khi cơ thể có nhu cầu
II Quá trình đồng hóa Nitơ ở thực vật
Đó là quá trình chuyển hóa NO3 thành
NH3 theo sơ đồ:
3
NO (nitrat) → NO2 (nitrit) → NH3
(amoniac)
2 Quá trình đồng hóa NH 3 trong mô thực vật
- Amin hóa trực tiếp các axit xêtô (axit xêtô + NH3 → axit amin )
- Chuyển vị amin (axit amin + axit xêtô
→ axit xêtô mới + axit amin mới )
- Hình thành amit: liên kết phân tử NH3
vào axit amin đicacboxilic (axit amin đicacboxilic + NH3 → amit)
- Giúp giải độc NH3 tốt nhất
Amit là nguồn dự trữ NH3 cho các quá trình tổng hợp axit amin trong cơ thể thực vật khi cần thiết
Ví dụ: Axit glutamic + NH3 → Glutamin
4 Củng cố:
Trang 4- Tại sao nói nitơ là nguyên tố không thể thiếu được đối với cây?
-Phân tích quá trình đồng hóa nitơ ở thực vật
5 Dặn dò:
Đọc phần tóm tắt và mục em có biết ở cuối bài