Vị trí của việt nam trong chiến lược tái cân bằng của mỹ ở khu vực châu á thái bình dương

Cơ sở hoạch định chiến lược tái cân bằng của Mỹ tại khu v c châu Á - Thái Bình Dương .... Nội dung và quá trình triển khai chiến lược tái cân bằng của Mỹ tại khu v c châu Á – Thái Bình D

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

HÀ NỘI - 2018

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

DƯƠNG THỊ HỒNG THÁI

VỊ TRÍ CỦA VIỆT NAM TRONG CHIẾN LƯỢC TÁI CÂN BẰNG CỦA MỸ

Ở KHU VỰC CHÂU Á – THÁI BÌNH DƯƠNG

Chuyên ngành: Quan hệ quốc tế

Mã số: 60.31.02.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Người hướng dẫn khoa học: TS Đinh Thanh Tú

HÀ NỘI - 2018

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

T giả i gửi ời ả â ắ ế TS Đi h Th h T Phó

T ở g kh Q hệ q ố ế Họ iệ Chí h ị kh ự I g ời ã h hiề hời gi ì h gi ỡ h ớ g giả h h h

T giả i gửi ời ả hâ h h hấ ới Kh Đ ạ Bồi ỡ g Đại họ Kh Q ố ế họ ờ g Đại họ Kh họ Xã hội Nhâ ã hiệ ì h giả g ạ ề ạ hữ g kiế h q ọ g q ý b g hời gi h i q

T giả ũ g i b ỏ ò g biế ới ồ g ghiệ gi ì h

hữ g g ời ã gi ỡ ộ g i ạ iề kiệ ố hấ h giả g q

ì h họ hự hiệ

Hà Nội ngày 19 tháng 11 năm 2017

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý họ ề i 1

2 Tổ g q ì h hì h ghi i q ế ề i 2

3 Mụ i hiệ ụ ủ 11

4 Đối ợ g hạ i ghi ủ 11

5 Ph g h ghi 12

6 Cấ ủ 12

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CHIẾN LƯỢC TÁI CÂN BẰNG CỦA MỸ

TẠI KHU VỰC CHÂU Á - THÁI BÌNH DƯƠNG 14

1.1 Cơ sở hoạch định chiến lược tái cân bằng của Mỹ tại khu v c châu Á - Thái Bình Dương 14

1.1.1 Trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương 14

1.1.2 Trong nội bộ nước Mỹ 19

1.2 Nội dung và quá trình triển khai chiến lược tái cân bằng của Mỹ tại khu v c châu Á – Thái Bình Dương 25

1.2.1 Nội dung chiến lược tái cân bằng của Mỹ ở châu Á – Thái bình Dương 25

1.2.2 Các bước triển khai chiến lược tái cân bằng của Mỹ tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương 29

1.3 Vị trí của Việt Nam đối với Mỹ 37

Tiểu kết Chương 1 40

CHƯƠNG 2: VIỆT NAM TRONG QUÁ TRÌNH TRIỂN KHAI CHIẾN LƯỢC TÁI CÂN BẰNG CỦA MỸ 2.1 Việt Nam trong chính sách kinh tế, thương mại và đầu tư của Mỹ tại Đông Nam Á 42

2.2 Việt Nam trong chính sách can dự về ngoại giao và các vấn đề an ninh, quân sự tại Đông Nam Á của Mỹ 49

2.3 Thông qua các chính sách hợp tác trong lĩnh giáo dục, đào tạo và khoa học công nghệ nhằm thúc đẩy tầm ảnh hưởng ở Việt Nam 57

2.4 Thực hiện chính sách can dự trong vấn đề dân chủ, nhân quyền 60

Tiểu kết Chương 2 61

CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ VỊ TRÍ CỦA VIỆT NAM VÀ KIẾN NGHỊ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHO VIỆT NAM NHẰM TẬN DỤNG VỊ TRÍ TRONG CHIẾN LƯỢC CỦA MỸ TẠI CHÂU Á - THÁI BÌNH DƯƠNG TRONG GIAI ĐOẠN TỚI

3.1 ĐÁNH GIÁ VỊ TRÍ CỦA VIỆT NAM TRONG CHIẾN LƯỢC CỦA MỸ

Ở CHÂU Á - THÁI BÌNH DƯƠNG DƯỚI THỜI TỔNG THỐNG D.TRUMP

ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED 3.1.1 Chiến lược của Mỹ ở châu Á - Thái Bình Dương trong nhiệm kỳ của

Tổng thống D Trump 62

3.1.1 Về thời gian triển khai 62

3.1.2 Về các lĩnh vực triển khai của chiến lược 66

3.1.3 Triển vọng trong mức độ triển khai chiến lược tái cân bằng 68

3.1.2 Đánh giá vị trí của Việt Nam trong chiến lược của Mỹ ở châu Á – Thái Bình Dương 69

3.1.2.1 Trong lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư 71

3.1.2.2 Trong lĩnh vực an ninh và quân sự 73

3.2 Kiến nghị một số giải pháp cho Việt Nam nhằm tận dụng vị trí trong chiến lược tái cân bằng của Mỹ ở châu Á – Thái Bình Dương trong giai đoạn tới 75

Tiểu kết Chương 3 79

KẾT LUẬN 80

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 81

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Châu Á - Th i Bì h D g (CA-TBD) ới iệ í h hiế 40% diệ í h hế giới 41% â ố (gầ 3 6 ỷ g ời) 61% GDP 47% ổ g h g ại q ố ế 48%

g ồ ố ầ ự iế ớ g i ủ hế giới 65% g ồ g iệ

ầ hiề ế ờ g gi h g biể q ọ g b hấ hế giới ồ g hời ắ

ủ T g Q ố Chiế ợ ợ iể kh i ự hiề ĩ h ự g ổi

b : hữ g vấ ề ề ki h ế ới iệ iế q ì h h , ký kế Hiệ ị h Đối ki h ế hiế ợ Th i Bì h D g (TPP) g ờ g q hệ ki h

ế ới ớ g kh ự ; hữ g ấ ề ề i h, q â ự ới iệ â ắ

h ối q hệ ới ồ g i h ối q ọ g; hữ g ấ ề â hủ

hâ q ề ới iệ h ẩ h ớ g â hủ h g Tâ ại kh ự …

Việ N q ố gi ằ g kh ự hâ Á - Th i Bì h D g ộ

h h i í h ự ủ ASEAN ị hế ị - hí h ị q ọ g ngày càng ợ

â g bởi ự h iể ủ ấ ớ ũ g h hí h h g ại gi hâ hiệ ởi

ở hội h kh ự q ố ế Với Việ N Mỹ ừ ối q ọ g ầ h

hủ ừ ối ợ g ấ h bả â i; q hệ Việ - Mỹ g g ợ ở

ộ g ạ hữ g hội h h h ới e hiề ĩ h ự D iệ

ự hiề h ớ g h iể ủ ì h hì h hí h h ủ Mỹ ối ới kh ự châu

Á - Th i Bì h D g g Việ N ấ ề hế q ọ g Điề

g ý ghĩ h khi hiế ợ i â bằ g hâ Á - Thái Bình D g ủ Mỹ ã

g ợ hự hiệ ới hời tân Tổ g hố g D T ới gọi ới -

Chiến lược Ấn Độ - Thái Bình Dương, g ù g ới ọ g tâm hí h h ối g ại

ủ T g Q ố ừ Đại hội XIII XIX ủ Đả g Cộ g ả T g Q ố là: sáng

kiế "Một vành đai, một con đường" g ại gi ớ ớ

L i ờ g hấ hế giới hiế h Lạ h ồ g hời ồ ại

g hế “Nhất siêu đa cường” và ự “Đa cường quốc” g h i ầ hế kỷ

XXI ới ạ h ợ ội ầ ối g ại g í h ầ ớ Mỹ ở

h h ối q â ủ ả hế giới Mỗi ộ g h i g hí h h ối g ại ủ Mỹ

i h g ở hâ Á - Thái Bì h D g i i g ề ộ g í hiề ự iế

gi iế ế hầ ò ại ủ hế giới g Việ N Mặ kh chúng ta nên

iế h hiế " hấ ử hấ ộ g" g hí h h ối g ại ủ Mỹ ở hâ

Á - Th i Bì h D g hế giới ới ị hế ớ ớ ố 1 hế giới hiệ C h

hữ g h ị h ự b ủ h g ẽ giả i gi ị ả í h gi g

ở kh họ í h gi ộ i ủ h g i Qua h g ới hể ì

hế g ối hù hợ g q ì h ấ h â ự g bả ệ Tổ q ố Việ N

g ì h hì h ới hự hiệ ố hủ g: “Chú trọng phát triển quan hệ hợp tác,

hữu nghị, truyền thống với các nước láng giềng, thúc đẩy quan hệ với các đối tác lớn, đối tác quan trọng”1 Đả g ề

X ấ h ừ hữ g ý i q ế ị h họ ề i: “Việt Nam trong

chiến lược tái cân bằng của Mỹ ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương” hủ ề

nghiên ủ hạ ĩ Q ố ế họ , chuyên ngành Q hệ Q ố ế

2 Tổng quan tình hình nghi n cứu li n quan đến đề tài

2.1 Tổng hợp các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài

T g hữ g q ù g ới q ì h ở ử hội h iệ ủ ớ

h ạ ộ g ghi hí h h ối g ại ủ ớ ớ nói chung, chính sách

ối g ại ủ Mỹ i i g ũ g g ầ ề ố ợ g hấ ợ g Sự iề hỉ h

hí h h ối g ại ủ Mỹ hủ ề hấ (hot) ối ới h kh họ

ớ V he hiề h ớ g hiề g ì h ghi ủ giả i quan ế ấ ề ợ g bố ồ g hời g q ì h kh g í h h ự

1 Đả g Cộ g ả Việ N : Văn k iện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb Chí h ị Q ố gi H Nội

2016, tr 154

ghi ù g hủ ề ủ họ giả ớ g i ợ giới ghi Việ N h

khả Tự h g ại h g hể hi h h h i h â :

Nhóm thứ nhất, b gồ hữ g g ì h ghi ội g hả ả h ự

h ổi ủ ụ iệ hế giới g ại ũ g h ự b ì h hì h hế giới g

g i Ti biể h h ghi ới ọ g â ghi g

hâ í h h gi hự ạ g h ể biế ề hí h ị ki h ế q â ự kh họ

g ghệ h ã hội ủ hế giới g hời gi q ũ g h hữ g

ộ g ủ ối ới ự iề hỉ h hí h h ối g ại ủ ớ ớ i h g

ủ Mỹ i i g g h i h i ầ hế kỷ XXI h g hể kể ế ụ g

ì h ủ Đại L Thế M : Thế giới một góc nhìn; Thế giới một thập niên nhìn lại;

Thế giới bước ngoặt lịch sử T g hữ g g ì h giả h hiề g

ợ g hâ í h ự hế giới ới ới ộ ố khí ạ h ụ hể h : biế ộ g hế giới hì ừ h ế ề h kỳ í h ũ ủ hủ ghĩ bả ; hệ hố g gi

ầ ; ộ hiế gi h gi ầ ỏ khí ố ; g ộ ắ ộ ; biế ộ g ị

hí h ị hâ Phi - T g Đ g; hí h biế ở U i ; h ớ Hồi gi ự g

Tấ ả ề ợ ề bởi hã q ủ ộ h hâ í h hí h ị q â ự gi

ki h ghiệ

Cù g ề ế q hệ q ố ế g ại h i giả Đỗ Th h Bì h & V

Ngọ Th h ới g ì h: Quan hệ quốc tế thời hiện đại - những vấn đề cần đặt ra,

i â hâ í h bối ả h q ố ế hữ g ế ố ộ g ế q hệ q ố ế hiệ

ừ hả ả h hự ạ g ộ ố ặ q hệ g h g giữ hủ hể g

ộ hế giới g h ổi h : q hệ Nh - T g; q hệ Ng - T g Q ố ;

q hệ Ng - Mỹ; hiế ợ â bằ g ả h h ở g ớ ớ ủ ASEAN hâ ố

Ấ Độ

Th khả ghi ề ụ iệ hế giới giới g ại ủ h ghi

hế giới h g hể kể ế g ì h: Đông Tây Nam Bắc - Diễn biến chính

trong quan hệ quốc tế từ năm 1945 ới gi ị g ồ iệ h khả bắ b ộ ối

ới i h i họ i h g h q hệ q ố ế ủ hiề ờ g ại họ

hế giới ội g ố h ã ề ế q hệ giữ Đ g Tâ i h g quan

hệ Mỹ - Li X (hiệ Li b g Ng ) i i g B ạ h ới g hì

ầ giả ũ g ề ế ấ ề hí h ị q ố ế h : ũ khí hạ hâ

ầ ỏ khủ g bố Nhữ g ấ ề ũ g hủ ề ợ ề hiề g

nghiê ủ Nhi i Z bi ới g ì h: Trật tự thế giới mới thứ hai - Những

vấn đề địa chính trị nan giải Đặ biệ g g ì h giả giải q ì h

ị - hí h ị hâ hi ại hế giới ới ộ g ủ ộ khủ g h ả g ki h ế

ầ g hâ í h ự ối ầ giữ q ố gi giải ự biế ấ ộ h

bả hự iễ khối hí h ị hế giới hữ g ự ề ộ kỉ

g ới ủ hế giới ợ h ấ bằ g ộ ộ ạ h h khố iệ hiều

ộ kh h Ng i giả ũ g ố gắ g giải ối ới h g ạ â hỏi:

Ai g ời ợi ế ả hả họ ki h ế ầ ? Ai ẽ h gỡ hữ g bế ắ

ề hí h ị ki h ế hế kỉ XXI ? Sự ụ ổ ủ giới ầ q ề hí h ị hế giới

ế iề gì ? Thế giới i ề â ? C iễ ự hế giới ới kh g ? Ai ẽ

g ời hiế ự hế giới ới ?

D ới g kí h ộ hí h ị gi ỗi ạ He Ki i ge ấ bả g ì h:

Trật tự thế giới (World Order) Với i ò ố ấ i h q ố gi ự g ại

ở g Mỹ Ki i ge ã g hâ í h ề g q giữ ớ hủ ế

ờ g q ố kh ự giữ ộ i ò ặ biệ ối ới b h ị hí h ị

hế giới ới hữ g kh biệ g hế giới q ị í ị ý ã ả h h ở g ế

hí h h g ại gi ủ ỗi ớ h hế T giả h h g ối ( h g 9) ể b ề ấ ề ầ h g hời ại kh họ g ghệ ặ biệ i họ

Phâ í h ự hế giới hi ề h S e P H i ới g ì h:

Sự va chạm giữa các nền văn minh và sự tái lập trật tự thế giới (The Clash of Civilizations and the remaking of World Order), ã ẽ ại b h h g ề ề

i h kh h hế giới Về bả g hâ hi hâ ại h h h i bộ

h i h h g Tâ i h g i h g Tâ g i h

h g Tâ g i ò g â iể h hiế ể e é ề i h

S g ù g ới hữ g g ì h hả h hự ạ g ụ iệ hế giới g

ại h g ũ g hấ ấ hiệ hiề ghi ội g ự b h ể biế

ủ hế giới g g i Ti biể h h ớ g ghi ụ g ì h

ủ A i T ff e h : Cú sốc tương lai (Future shock); Làn sóng thứ ba (The Third

wave); Thăng trầm quyền lực (Power Shift); Tạo dựng một nền văn minh mới chính trị của làn sóng thứ ba (Creating a new civilization Polictics of The Third Weve) Với

ụ g ì h h g i họ T ff e ã hâ í h ự b ì h hì h hế giới

hữ g iễ biế ủ ề hí h ị hế giới i h g hiế h hò bì h i

i g ủ hâ ại g hế kỷ XXI Đặ biệ giả hấ ạ h ự ộ g ủ "

g h b " h g i q ề ự ( we ) ũ g h ị hế i ò ủ ớ ớ

g "b ổi bì h i h" ủ hế kỷ XXI

Cù g h ớ g iế ấ ề h T ff e h g hể kể ế ghi ủ

George Friedman ới hữ g g ì h i biể gồ : 100 năm tới - Dự báo thế kỷ

XXI (The Next 100 Years: A Forecast for the 21st Century); Thập niên tiếp theo đế chế

và nền cộng hòa trong một thế giới đang thay đổi (The next decade Empire and republic in a changing world); Cuộc chiến tranh bí mật của Mỹ (America's Secret War); Tương lai của chiến tranh (Future of War) T g hữ g h

chuyên gi ề h g ề ì h b ị hí h ị ầ ã hâ í h hữ g ự kiệ ị hí h ị ầ hế ớ ạ h h ủ hữ g q ố gi ằ

ủ J e h S N e ới g ì h iể biể : Tương lai của quyền lực (The Future

of Power), ộ g hữ g ghi iể hì h ( e ) h hấ hiệ

Nhóm thứ hai b gồ hữ g g ì h ề trực tiếp h ặ gián tiếp ế ự

iề hỉ h hí h h ối g ại ủ Mỹ i h g hiế ợ i â bằ g ụ

ủ Mỹ ở hâ Á - Th i Bì h D g i i g Điể hì h h ụ g ì h

chúng ta kh g hể kh g hắ ế ghi ủ K M C be : Xoay trục -

Tương lai nghệ thuật lãnh đạo của Mỹ ở châu Á D ới g kí h ủ ủ ộ hí h ị

gi ự T ợ ý Ng ại ở g Mỹ hụ h Đ g Á - Th i Bì h D g ồ g hời kiế ở g hí h h ụ g hâ Á ủ hí h q ề Ob M

C be ã ả ộ h iệ iễ biế ủ hí h h h ớ g g hâ Á

ủ Mỹ hỉ i ò g â ủ hâ Á ối ới g i ớ Mỹ T giả ã

q iệ ị h ghĩ ề ụ i â bằ g; b ề g ồ gố kế q ả

h h hí h ề iề ; hâ í h bối ả h hiế ợ ụ hữ g iề ề

ủ hiế ợ ụ ừ hời ại; giải hữ g ặ iể hí h g hiế

ợ ủ Mỹ ối ới hâ Á giải hí h hế ố õi hời kỳ gi ạ

hế i iễ ủ hiế ợ ; b ề hữ g ấ ề hâ Á - Thái Bình

D g g hải ối ặ ừ ề ấ ộ kế h ạ h h hiế ợ ụ i

â bằ g ủ Mỹ ối ới kh ự ồ g hời ề ấ ộ ố giải h hằ hiệ

hự h hí h h ủ Mỹ ối ới kh ự

T g â ghi q ố ế hiế ợ ủ Mỹ (CSIS) ới g ì h:

Asia Pacific Rebalance 2025: Capabilities, Presence, and Partnershipsd (Tái cân bằng châu Á - Thái Bình Dương 2025 - khả năng, sự hiện diện và các quan hệ đối tác), ã hâ í h h ị h ì h hì h hế giới kh ự hữ g kh ế

ghị chính sách h hí h hủ Mỹ hằ hự hiệ hiế ợ “ i â bằ g” ại kh

ự hâ Á - Th i Bì h D g ạ hiệ q ả Đồ g hời g ì h ũ g hữ g

ự b ề hiế ợ “ i â bằ g” ủ Mỹ h ế 2025 Cù g hủ ề ghi

họ giả C e B P T e e ới ghi : Balance within the

rebalance: The supporting role of the U.S military in the Asia -Pacific region” (Cân

bằ g i â bằ g: V i ò hỗ ợ ủ q â ội Mỹ ở kh ự hâ Á - Thái Bình

D g) ã g hâ í h hữ g ộ g h i ụ hể ề q â ự ủ Mỹ ại ộ ố

q ố gi g kh ự hâ Á – Th i Bì h D g ừ hỉ i ò hỗ ợ ề q â

ự ủ Mỹ ối ới q ố gi

Đề ộ h gi iế PGS, TS Ng ễ Thị Q ế ới g ì h: Chính

sách đối ngoại của các nước lớn trong giai đoạn hiện nay T g hữ g ội g

kh i q hấ g hí h h ối g ại ủ ộ ố ớ ớ hế giới q hệ

ủ ớ ới Việ N ợ giả h ghi ề ộ h kh

họ ạ g ề hiề ạ h ới hữ g hủ hể gồ : hí h h ối g ại ủ Hợ

h g q ố H Kỳ Cộ g hò Nhâ â T g H Li b g Ng Cộ g hò Ph

V g q ố A h Cộ g hò Li b g Đ Nh Bả Cộ g hò Ấ Độ à Liên minh Châu Âu Cũ g ề ổ g q hủ ề h g hể kể ế ghi ủ

Ng ễ X â S Ng ễ V D : Chiến lược đối ngoại của các nước lớn và

quan hệ với Việt Nam trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI Trong công trình này, sau

khi phâ í h ở h ạ h ị h hiế ợ ối g ại ủ ớ ớ hiế h

ạ h ề: ị í i ò ủ ờ g q ố g q hệ q ố ế hữ g i hí hủ

q ở h ạ h ị h hiế ợ ối g ại bối ả h q ố ế g q ự

ự g h giả g hâ í h hiế ợ ối g ại ủ ộ ố ớ ớ

g h i h hi ầ hế kỷ XXI b gồ : Mỹ T g Q ố Li b g Ng Nh

Bả Li Mi h hâ Â Ấ Độ Ng i q hệ ủ Việ N ới ớ ớ

g h i h i ầ hế kỷ XXI ũ g ợ ề g g ì h

Nghi ở g ộ khu vực học giả T ầ Kh h ới g ì h: Hợp tác

và cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung ở Đông Nam Á ba thập niên đầu sau Chiến tranh Lạnh ã i â hâ í h ở ý ề ả g h ở g ối g ại ủ

hợ ạ h h hiế ợ Mỹ - T g C ở ý ủ hợ ạ h h

Mỹ - T g T ề hố g h ở ở g hí h ị ối g ại ủ Mỹ

T g Q ố N bối ả h ở Đ g N Á ủ hợ ạ h h hiế ợ Mỹ-T g h ự ổi ủ ấ ề i h ự gi g ị hế i ò ủ ASEAN Gi g ạ h h ị hí h ị giữ ớ ớ Sự biế ổi ề ị hế ợi

í h hiế ợ h ọ g ị hí h ị ủ Mỹ T g Q ố ở Đ g N Á h i

h i ầ hiế h ạ h B gồ ự biế ộ g ị hế q ề ự giữ Mỹ

T g Q ố ở Đ g N Á Lợi í h hiế ợ g ộ hí h ị giữ Mỹ

ới ghi : Cạnh tranh chiến lược ở khu vực Đông Nam Á giữa một số nước lớn

hiện nay ự ự hâ í h hữ g iễ biế hủ ế ủ ặ q hệ ạ h

D T i biể h rong công trình: Đã đến lúc phải cứng rắn để khôi phục

lại sự vĩ đại của nước Mỹ ề hữ g ấ ề g h ằ g ớ Mỹ ầ hải

h ổi T g khi h h h g ì h h h ộ g ủ ổ g hố g g hiệ B k Ob ; hỉ hữ g g hâ khiế ki h ế Mỹ h h iể

h : gi g g ki h ế khủ g h ả g hí h h h khỏe ế ké ỷ ệ

hấ ghiệ gi g ị hế ủ ớ Mỹ bị giả h ừ Me i q bi giới T g Đ g b ầ ỏ h Mỹ ới gi D T i â hâ í h

ể ả ời h hữ g â hỏi h : L ể ả bả i h bi giới hặ ò g

g ời h ồ ạ Mỹ; ể ạ iệ h g ời Mỹ bằ g h b ộ

T g Q ố hải iế h h h ạ ộ g ị h h ự g bằ g; ể ả

ợ kh g e ọ h g ì h â i h i h ã hội h ế ợ

gi ế h g iệ g ời Mỹ g hải ố g ự ; ể ử ổi ự gi

ủ họ h ế ki h ế Ob hả họ Ob e V g kế h g ì h

ủ ì h ới h g iệ : Đã đến lúc phải cứng rắn Bây giờ chính là lúc ấy

Cũ g hể hiệ kh õ é ở g hí h ị q iể ối g ại ủ D

T ố h: "Nước Mỹ nhìn từ bên trong" ã hỉ ặ kẽ ự “q è q ặ ” ủ

ớ Mỹ g ừ g h g h Đ ự q è q ặ khủ g h ả g q hệ g ại

gi q ố hò g h g ại; ự q è q ặ ạ h i hé ỷ ệ ội hạ

ở hữ g ạ ; ự q è q ặ ì ở hạ ầ g ế gi ụ iệ hí h h

h ế … ề ã ố g ấ bấ ghi ọ g

Đi â hâ í h ự iề hỉ h hí h h ối g ại ủ Mỹ g hữ g

ầ hế kỷ XXI h g hể kể ế ghi ủ Bruce W Jentleson: Chính

sách đối ngoại Hoa Kỳ - Động cơ của sự lựa chọn trong thế kỷ XXI (American Foreign Policy - The Dynamics of Choice in the 21st century) Trong công trình này,

giải ã i â hâ í h ở í ị h ử hì h h h hí h h ối g ại Mỹ

L giải ộ ố ội g bả ủ q ì h h ạ h ị h hí h h g hời kỳ

ới ũ g h hữ g ự họ h h h g ặ h hí h h ối g ại Mỹ

g hế kỷ XXI

Đối ới giới họ giả g ớ GS TS Ng ễ Th i Y H g ẽ

g ời h hiề g hấ g ghi hí h h ối g ại ủ Mỹ ới

hiề g ì h h : Ng ễ Th i Y H g - Tạ Mi h T ấ : Các vấn đề nghiên

cứu Hòa Kỳ ; Ng ễ Th i Y H g: Hoa Kỳ văn hóa và chính sách đối ngoại;

Ng ễ Th i Y H g: Quan hệ Mỹ - Trung: Hợp tác và cạnh tranh luận giải dưới

góc độ cân bằng quyền lực; Ng ễ Th i Y H g: Tôn giáo và việc vận dụng tôn giáo trong chính sách đối ngoại của Mỹ thời kỳ sau Chiến tranh Lạnh T g hữ g

g ì h giả ù g h ghi ã giải ở h ạ h ị h hí h h

ối g ại ủ Mỹ hí h h ối g ại ủ Mỹ hời kỳ Tổ g hố g G W B h Tổ g

hố g B Ob q hệ giữ H Kỳ ới ớ ớ hí h h ối ới kh

ự iể g hế giới

Phả h q hệ g h g h g giữ Việ N ới Mỹ trong hai

h i ầ hế kỷ XXI h g hể kể ế ghi : Hướng tới xây dựng đối

tác chiến lược Việt Nam - Hoa Kỳ ủ họ giả Ng X â Bì h Trong công trình này,

giả h ộ g ự ã hâ í h hữ g hâ ố b g i hâ ố ội ại

ộ g ế iệ â ự g q hệ ối hiế ợ Việ N - H Kỳ g bối ả h

q ố ế ới Dự hâ í h h gi hiệ ạ g q hệ Việ N - H Kỳ kể

ừ khi h i ớ bì h h ờ g h q hệ g ại gi ở ấ ả ĩ h ự giả ì hiể

h h ủ Việ N - H Kỳ ề iệ â ự g q hệ ối hiế ợ The

q hệ ợ g ghi ĩ h ự hí h ị - g ại gi ; ki h ế -

h g ại; i h – q ố hò g; h gi ụ ạ g ồ hâ ự kh

họ g ghệ i ờ g T ở hữ g kế q ả ghi giả

g h iệ õ b ấ ề hí h b gồ : h gi hữ g h h ự hạ

hế g q hệ Việ N - H Kỳ; ự b hế h iể ủ q hệ Việ N

- H Kỳ; ề ấ 05 h giải h ộ ì h â ự g q hệ ối hiế ợ Việ N - Hoa Kỳ he b gi i ạ g g ới b ấ ộ ụ hể T giả Bùi Thị

Ph g L ới ố h: Quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ 1994 - 2010 ã ề q

ừ hiế h ạ h ế , chiế ợ ủ Mỹ ối ới kh ự hâu Á - Thái

Bì h D g Đ g N Á; q hệ giữ Mỹ ới Việ N …;

2.3 Những vấn đề luận văn đi sâu làm rõ

Chiế ợ i â bằ g ủ Mỹ ại kh ự hâ Á - Th i Bì h D g ề i

ợ ghi hổ biế ới hiề g ộ h iế kh h T hi

ề i ẽ g ị í ủ Việ N g hiế ợ i â bằ g ủ Mỹ ở kh

ự hâu Á - Th i Bì h D g ộ g iể ọ g ủ hiế ợ ế Việ N

3 Mục tiêu và nhiệm vụ của luận v n

3.1 Mục tiêu

Q iệ hâ í h hữ g ội g bả g hiế ợ i â bằ g ủ

Mỹ ở hâ Á - Th i Bì h D g i h g q ì h hự hiệ ộ ố hí h h

ụ hể ề g ại gi ki h ế q â ự… g kh khổ hiế ợ i â bằ g ủ

Mỹ ối ới Việ N hằ àm rõ vai trò ị í ủ Việ N g hiế ợ này;

ồ g hời hỉ hữ g ộ g ủ hiế ợ i â bằ g ối ới iệ hự hiệ

hí h h ối g ại ủ Việ N g hai h i ầ ủ hế kỷ XXI

3.2 Nhiệm vụ

Từ ụ i ghi giả ặ ộ ố hiệ ụ : Phâ í h g hâ ời ội g hiế ợ i â bằ g ủ Mỹ ại kh ự châu Á - Th i Bì h D ng; phâ í h ị í ủ Việ N ối ới Mỹ i h g

g hí h h i â bằ g ủ Mỹ ại kh ự hâ Á - Th i Bì h D g;

hữ g h gi ề iể ọ g ủ Việ N g hiế ợ i â bằ g ủ Mỹ ại châu Á - Th i Bì h D g

4 Đối tƣợng và phạm vi nghi n cứu của luận v n

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối ợ g ghi ủ ề i Chiế ợ i â bằ g ủ Mỹ ại hâ Á -

Th i Bì h D g; vị í, vai trò ủ Việ N g hiế ợ i â bằ g ủ Mỹ ại

kh ự ; nhữ g ộ g ủ hiế ợ i â bằ g ối ới iệ h ạ h ị h hự hiệ hí h h ối g ại ủ Việ N

4.2 Phạm vi nghiên cứu

4.2.1 Về nội dung nghiên cứu:

L giới hạ iệ ghi ị í ủ Việ N g q ì h h ạ h

ị h hự hiệ hiế ợ i â bằ g ủ Mỹ hâ í h ề hữ g hả g ủ Việ N ớ hiế ợ

4.2.2 Về thời gian nghiên cứu:

Đề i ự họ hạ i ghi ừ tháng 1 2009 khi ổ g hố g B.Ob ắ q ề ế tháng 1 2017 khi ổ g hố g Ob kế h hiệ

kỳ và ộ i ự b ế 2025;

4.2.3 Về không gian nghiên cứu:

Kh ự hâ Á - Th i Bì h D g; Đ g N Á; Việ N

5 Phương pháp nghi n cứu

Với ặ hù ủ ề i ghi ề ấ ề q ố ế i q ế ĩ h

ự hí h ị i h biệ h ghi ợ ử ụ g g q ì h hự hiệ gồ :

- Phương pháp phân tích và tổng hợp: Đi ừ hâ í h hữ g ấ ề í

h g ề ội h q iể ủ hí h q ề Mỹ họ giả g g i ớ ề hiế ợ i â bằ g hâ Á - Th i Bì h D g Trên ề ả g i â hâ í h

ộ g ế Việ N h gi hự hí h h i â bằ g hâ Á - Thái Bình

D g g hời gi q

- Phương pháp lịch sử và logic: Cho phép nghi ự iề hỉ h hí h h

i â bằ g hâ Á - Th i Bì h D g ( ả í h ế hự iễ ) T g ặ ọ g

â iệ ghi ụ i ội g iề hỉ h hí h h i â bằ g hâ Á

- Th i Bì h D g ủ Mỹ i h g ối ới Việ N i i g t g hời gi q

- Phương pháp nghiên cứu dự báo: Giúp hữ g ự b í h h ớ g

ề iễ biế h q ả ộ g ủ ự iề hỉ h hí h h i â bằ g hâ Á -

Th i Bì h D g ủ Mỹ ới kh ự Đ g N Á Việ N ừ ù iệ

hữ g giải h hiệ hí h h g í h ối h

- Phương pháp đánh giá chính sách: Đâ h g h ấ q ọ g g

iệ h gi chính sách châu Á - Th i Bì h D g ủ Mỹ g hời gian qua

6 Cấu trúc của luận v n

ới kh ự hâ Á – Th i Bì h D g ề ặ ở ội g iể kh i Đâ

ẽ hữ g h g i ề h iệ hâ í h ị í ủ Việ N trong chính sách này

1.3 Vị trí của Việt Nam đối với Mỹ

CHƯƠNG 2: VIỆT NAM TRONG QUÁ TRÌNH TRIỂN KHAI CHIẾN LƯỢC TÁI CÂN BẰNG CỦA MỸ: Ch g ẽ i â hâ í h ị í ủ Việ N g hiế ợ i â bằ g ủ Mỹ g q ì h h ạ h ị h hí h h ũ g h

h ạ ộ g iể kh i Nhằ õ â hỏi ghi ủ ề b i h g ẽ

g hâ í h hí h h ới g hì ủ h h ạ h ị h hí h h Mỹ ợi

í h ủ q ố ủ Mỹ

2.1 Việt Nam trong chính sách kinh tế, thương mại và đầu tư của Mỹ tại Đông Nam Á 2.2 Việt Nam trong chính sách can dự về ngoại giao và các vấn đề an ninh, quân sự tại Đông Nam Á của Mỹ

2.3 Thông qua các chính sách hợp tác trong lĩnh giáo dục, đào tạo và khoa học công nghệ nhằm thúc đẩy tầm ảnh hưởng ở Việt Nam

2.4 Thực hiện chính sách can dự trong vấn đề dân chủ, nhân quyền

CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ VỊ TRÍ CỦA VIỆT NAM VÀ KIẾN NGHỊ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHO VIỆT NAM NHẰM TẬN DỤNG VỊ TRÍ TRONG CHIẾN LƯỢC CỦA

MỸ TẠI CHÂU Á - THÁI BÌNH DƯƠNG TRONG GIAI ĐOẠN TỚI:

Chương 1

TỔNG QUAN VỀ CHIẾN LƯỢC TÁI CÂN BẰNG CỦA MỸ

TẠI KHU VỰC CHÂU Á - THÁI BÌNH DƯƠNG 1.1 Cơ sở hoạch định chiến lược tái cân bằng của Mỹ tại khu v c châu Á - Thái Bình Dương

1.1.1 Trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương

1.1.1.1 Thay đổi của bối cảnh khu vực châu Á - Thái Bình Dương

C ối hế kỷ XX b ớ g hữ g h i ầ ủ hế kỷ XXI kh ự châu Á – Th i Bì h D g g g h h ự q â ủ q ố gi hế giới hấ hữ g ớ i ò ớ g iệ iề iế ối q hệ q ố ế Chí h ự q â ã ế hữ g h ổi ớ ại kh ự The ổi b

hữ g iể hí h â :

a) Châu Á – Thái Bình Dương đang trở thành đầu tàu phát triển kinh tế mới của thế giới

Hiệ kh ự hâ Á – Th i Bì h D g g ở h h ầ h iể

ki h ế ủ hế giới ới ợi hế g ồ ộ g ớ ẻ gi ẻ h g ối i

hụ ội ị ớ b ủ ề ki h ế ới ổi… Kh g hỉ ợ e ố

ộ g ở g ki h ế ớ hấ hế giới hiệ kh ự ò ợ ự b ẽ iế

iế ụ kh ự q GDP ố ộ g ở g ớ hấ hế giới.2 Theo

b “FAA Aerospace Forecast Fiscal Years 2010-2030” ủ Cụ kế h ạ h

Gi Mỹ g bố g 10/12/2012 hì 2030 hâ Á ẽ ợ ặ ả Bắ Mỹ châu  gộ ại g hữ g i hí h Tổ g ả hẩ q ố ội (GDP) â ố

iể g ại â ồ g hời kiể ả h h ở g ủ ớ kh ại kh ự

c) Gia tăng vai trò của khu vực trong các vấn đề toàn cầu

² http://vietbao.vn/The-gioi/Kinh-te-Trung-Quoc-vuot-My-truoc- 2030/150173893/ 159/ 11/11/2017

q ế bấ ồ g g ộ Đâ biể hiệ ồ g hời ộ g ự h hế hò bì h

ối h ại ầ hiệ

Đồ g hời iệ hiế hiề ổ h hế hợ kh ự ở ấ ộ

h APEC “ASEAN + ” ở hạ i hỏ h h Tổ h Hợ Th ợ g Hải

C hế h b Tổ h iể ù g g M C g iễ kh ự

h ARF ADMM +… ã h ẩ bị iề kiệ ể iế ụ hợ â ắ h C

hế hợ kh ự kh g hỉ i q ố gi ối h ại hối hợ ù g

h giải q ế ấ ề ầ g hời iể hiệ ại ò hì h h

kh ự kh họ hỏi ể hiế hì h g ự h họ g g i

Với i ò g â ủ hể hế q ố ế Mỹ iế g i q ọ g

hấ g iệ ì hể hế q ố ế giải q ế cá ấ ề ủ hế giới

kh g ý gì g ả Mỹ h gi hể hế h g ại hâ Á – Thái

a) Trung Quốc trỗi dậy

T g Q ố khi iế h h ải h ở ử ã hữ g h h g ớ ề

ki h ế g hữ g h i ối hế kỷ XX b ớ g hế kỷ XXI ã ỗi hiề ĩ h ự e ọ ị hế ủ Mỹ ại kh ự hâ Á – Th i Bì h D g ũ g h

hế giới T hi g g i gầ â q ề ự ại kh ự hỉ h ổi

h h hể ả hiề Mỹ T g Q ố hí h hữ g hâ ố hí h q ế ị h

ế h i ại kh ự

Về ki h ế hầ hế ự b ề h ằ g GDP ủ T g Q ố hời iể

2030 ẽ bằ g h ặ ợ Mỹ Hu Angang, Gi ố Việ Nghi T g

Q ố Hiệ ại ã hế ạ q khi ự b g ố “China 2030” ằ g

h g ới Mỹ ề hiề h g iệ kh Mỹ ù g hữ g kh kh hấ ị h

h g ớ ợ ội hấ g q hệ q ố ế hiệ ại hờ vào vai trò ớ

g iệ giải q ế khủ g h ả g hạ i ầ ; hờ hữ g hế ề

ạ h q â ự g ghệ ạ h ế ừ “q ề ự ề ” Kh g hữ g hế

ối ới kh ự hâ Á – Th i Bì h D g Mỹ ò ộ hệ hố g ồ g i h

hâ h Nh Bả H Q ố Th i L … ên ẽ hế ớ h ới ộ

T g Q ố ộ g hiế ắ g ồ g i h ắ hải hiề q gại ủ

Về q â ự T g Q ố hi hí h q â ự ớ gấ b ầ ủ Ấ Độ h

ổ g ố ủ Nh Bả H Q ố Việ N ộ g ại Ư hế hi hí q â ự i i

ới h h ộ g ối kh g g ộ g ủ T g Q ố ở Biể Đ g Biể H

Đ g bi giới Ấ Độ ã gâ g hẳ g Gầ â ợ ý g ại ở g Mỹ ề

Đ g Á – Th i Bì h D g ã ề ế ối q gại g ộ g ở kh ự khi g i ề ỗ ự q ề kiể biể ủ T g Q ố “bấ hấ

ự hả ối ủ ớ g giề g bấ hấ iệ kh g ời giải hí h h ặ

h q ố ế õ g h q ủ h” Ô g kế : “Sự ờ ủ

²

https://baomoi.com/khi-ca-the-gioi-lao-vao-cuu-kinh-te-trung-quoc-viet-nam-nen-tuong-ke-tuu-ke/c/18910134.epi

T g Q ố ề h ủ họ ở Biể Đ g ã gâ ì h ạ g bấ ắ bấ

bấ ổ ở kh ự ” Sự iế ụ g ờ g hi hí q ố hò g ở hâ Á ới gâ

h q ố hò g hì h ủ T g Q ố ầ hự ự ộ ối gại T g

Q ố hiế 60% ổ g ố g hi hí q ố hò g ủ kh ự ợ ự b h hời kỳ 2013 – 2017 T g Q ố g g khả g iể kh i ự ợ g h với ầ gầ hạ hâ g hì h ầ kh ụ i iế ầ ợ bổ g

g hiế bị ầ â b ầ i g Li Ni h T g Q ố ũ g g h

iể khả g hiế hắ g h h g bấ kỳ ộ g ộ iề g ở E biể

Đ i L Biể Đ g h ặ Biể H Đ g Việ hiệ ại h q â ự iệ ủ

T g Q ố kh g hải iề ới ối ới ộ ờ g q ố g ớ ạ h h g kế

N ớ Ng ở ại Ấ Độ ổi Nh Bả i â ự g q â ội … ù g ự

gi g ả h h ở g ủ ASEAN khiế â q ề ự ại kh ự châu Á – Thái

Bì h D g ũ g hiề h ổi C hủ hể kh g kh ự h ASEAN

Ng Nh Bả Ấ Độ, Úc… iế ụ h ẩ h iể ki h ế g ờ g ạ h

q â ự h ộ biệ h hò g hủ í h ự ớ ự ỗi ủ T g Q ố

ấ h ọ g ị í ã h ạ kh ự h g ới hữ g hạ hế ề

ạ h q ề ự kh ạ h h ợ ới i ò ủ T g Q ố ại kh ự Chí h h ủ ớ ớ ại kh ự ề ợ iề hỉ h he h ớ g g

ờ g ự kh ự ới hữ g ũi họ kh h ừ ki h ế h ế q â ự

h h …

Đặ biệ ầ h ý ế ASEAN h ộ hủ hể ại iệ h q ố gi

hỏ g kh ự ASEAN hiệ g â ủ hầ hế ỗ ự q hằ hội h ề ki h ế hệ hố g i hí h ở hạ ầ g g ờ g ự kế

ối ề ặ hí h ị Đ ợ e g â ủ ấ i h kh ự ASEAN

hì h h hế ớ hỏ i kế ới h ạ ra ự hợ Đ g ớ ự

h ổi â q ề ự Tổ g hố g Ob g h hiề ý ể ự

họ ờ g h g ũi họ h hí h h ối g ại ủ ì h ể hể

ụ g ự g ờ g ự ủ ớ iệ kiề hế h ồ g hời

Về quân sự: T g ò g h 20 q gâ h q ố hò g hiếm 3,6% -

4 0% g g ½ gâ h q ố hò g ủ 193 h h i ủ Li Hợ Q ố

Kh ũ khí hạ hâ hiế ợ ũ khí h g h ờ g ớ hấ hế giới Với kh ũ khí hạ hâ ủ Mỹ ặ ở 3 ị í: ặ ấ gầ g ử b và kho

ũ khí h g h ờ g: gồ q â ội hí h q kh ũ khí h g h ờ g

Về khoa học công nghệ: Mỹ ầ hế giới ề gâ h h h ghi

h iể (R&D) hiế 40% ổ g hi hí hế giới hiế 20/29 ĩ h ự

g ghệ ũi họ , có h 3.600 ờ g ại họ ới 500 g h họ ; 16/20 ờ g

h g ầ hế giới ủ Mỹ, hiế 50% h i h g hế kh họ h g ầ hế giới ầ g h g ghệ ới h : i h họ iệ ới

Với hữ g ợi hế h hí h q ề Mỹ ấ ở ội

ại g h ạ h ị h hí h h ối g ại ủ Nh T ắ g Tuy nhiên, dù i ờ g

hấ hiệ g g hự ế Mỹ ũ g gặ hải kh hiề kh kh g ọi

ặ ủ ời ố g ã hội

1.1.2.1 Khủng hoảng tài chính khiến kinh tế Mỹ suy yếu

Tổ g hố g Ob ắ q ề b ộ hải giải b i kh i hụ ề ki h

ế ớ Mỹ g ộ iề kiệ kh gặ ghè ề ki h ế ế ộ g â ắ

Cù g ới iệ ối ặ ới ự ạ h h ủ ề ki h ế kh iệ

h h i h g ầ ủ hí h q ề ới khi ì h ạ g hấ ghiệ ủ

Mỹ kh g ợ ải hiệ g kể Số iệ hố g k ở Mỹ h hấ 2007 ố

ợ g g ời iệ ủ hời gi 121 1 iệ g ời ế 2015 ại g

121 5 iệ g ời B ạ h ự hâ h gi ghè q ũ g ấ ề ổi

ộ ở Mỹ Hiệ 1% â gi hấ g ở hữ ộ ợ g i ả bằ g i ả

ủ 90% hữ g g ời h h hấ h ỷ ệ hộ ghè ( he h ẩ Mỹ ã g ừ

¹ http://www.bloomberg.com/graphics/2016-us-va-china-economy

12 5% 2007 15 1% 2010 g ở 13 5% 2015 ² Điề ẽ ả h h ở g ế hì h ả h ừ g " hi ờ g" " iề ấ h "

"giấ " ủ Mỹ ối ới hữ g g ời kh kh ế Mỹ ị h iệ

1.1.2.2 Hệ quả của chính sách đối ngoại thời Tổng thống Bush và t ình hình chính trị, an ninh của Mỹ thập niên thứ hai của thế kỷ XXI

S h i hiệ kì ầ q ề ổ g hố g B h ới hiế ợ “Đ h ò hủ

h ả 2 ộ hiế Với kh ả ỗi ớ Mỹ ẽ hải hi 260 ỉ USD

iề ãi T g bối ả h ki h ế Mỹ ế h ã ở hì â ộ h h h ớ

ự hế giới ũ g ạ h h ì h hiề kẻ hù ới H i ổ h PIPA

G beS khi iế h h ộ h ò ề h i ộ ủ g â 21 ớ

ối ới Mỹ g ời Mỹ ổ g hố g B h h biế 47% ố g ời ợ hỏi ã h

gi i ự ề B h ấ ả 21 ớ ề hả ối ối h h ử ủ Mỹ ại I q Điề

g h ý ỷ ệ “ghé ” Mỹ hấ ại h ộ ề ớ hâ ới Mỹ h

Đ Ph A h I i C Mehi h kh g hải ớ h ộ hế giới Hồi

Tổ g hố g B Ob g ời ủ Đả g Dâ hủ ầ q ề ) Q ố hội ( Đả g

Cộ g hò hiế ố) Điề ã ự g "b ờ g hì h" hâ h giữ

hí h q ề q ố hội khiế h hiề q ế h ã bị hủ q ế h ặ ũ g

hể ợ iể kh i h g Đ ử h 2013 khi Q ố hội Mỹ kh g h

h ẩ gâ h h ớ 2014 ới ý ầ hải ắ giả hiề kh ả hi i

h ể â bằ g gâ h ộ g h i hủ ế hắ iệ hấ bại

h g ì h ải h ế ủ Tổ g hố g B Ob g ộ hầ b ấ

ủ gâ h ử ụ g bả hiể h g ời â H ộ khủ g h ả g "chính

phủ đóng cửa" Mỹ 2010 2013 ụ i hí h Q ố hội hắ ới

hải h Đạ h khỏe (Ob e) ủ Ob hấ bại Đ ại

Tổ g hố g B.Ob ũ g ừ g ử ụ g q ề h h h ủ ì h ể h g q ộ

hí h h ề g ời h khi hí h h bị Q ố hội Mỹ hủ q ế

2014 Đặ biệ Tổ g hố g B.Ob ò h i ộ h g iệ õ g ằ g: "Nế

Q ố hội bấ kỳ ộ ự i q ế hữ g iề i ẽ ù g q ề

hủ q ế ".¹

Thự hấ ủ ự bấ ồ g â h giữ h i ả g Cộ g hò Dâ hủ

h i ả g hủ ế hi hối hí h ị Mỹ iề kh g gì ới bởi ỗi ả g ề

q iể ờ g i g ạ h h q ế iệ ừ Chiế h hế giới h h i

ế hi hữ g â h bấ ồ g giữ h i g g g g ẽ ả

kh g hỏ g h ạ h ị h hự hi hí h h ối ội ũ g h ối g ại ủ Mỹ

1.1.2.3 Những biến động trong xã hội Mỹ đầu thế kỷ XXI

Hiệ hiề ấ ề i ự ủ ã hội kh g gừ g gi g ở Mỹ h : biể

ề ối ầ giữ â h g ự ợ g hự hi h ụ biể ì h q

ớ ới í h hấ g hẳ g g g gi g Điể hì h hấ ụ biể ì h ế

bạ ạ ại h h hố Fe g ại b g iề N Mi i h g 8 2014

C ộ biể ì h bắ ầ bằ g iệ ộ ả h ắ g bắ hế ộ h h i

gố Phi Mi h e B w ì ghi gờ ộ ắ i ả ại ộ ử h g ại g â

Fe g Với i hế ủ h g h h i gố Phi g ời â ã hợ ở g iệ

g g ử hiế hiệ ả ủ ả h ị h g ộ hợ ở g iệ ã biế

h h ộ biể ì h ối ầ ới ả h ừ h g 8 2014 ké i ế h g 8

2015 C ộ biể ì h iế ụ ộ g b g â ạ h h M ở Đ g

Bắ ớ Mỹ Boston, New York L A ge e D hiề h h hố kh hằ

hả ối iệ ò h q ế ả h ắ g D e Wi kh g ố hiế

i Mi h e B w Gầ ộ bầ ử ổ g hố g 2016 h g 8

2016 ộ ả h ị h g ã bắ hế ộ h h i gố Phi kh S i e S i h ã ế ộ bạ ạ q ớ Ng ời â ã

ố h ử ử h g hiề ả h ã bị h g Vụ iệ hỉ ắ g ố g khi ả h

ụ g ì h ạ g khẩ ấ .;

Cù g ới bạ ạ ối ầ ới ả h ộ ả g ở Mỹ g hời gi

gầ â ũ g i iế ả gâ ấ ổ ị h ã hội Điể hì h h ụ ả g ại

B k b g b g Vi gi i h g 4 2007 33 g ời hế 23 g ời bị

h g; ụ ả g ại O k b g C if i h g 4 2012 7 g ời hế

3 g ời bị h g; ụ ả g ại ại họ I i i h g 2 2014 6 g ời

hế 23 g ời bị h g; ụ ả g ại R ebe g b g O eg h g 1 2015

10 g ời hế 9 g ời bị h g; ụ ả g ại O b g F i h g 6

2016 49 g ời hế 53 g ời bị h g; gầ â hấ ụ ả g g

1 h g 10 2017 ại L Veg í hấ 50 g ời hế h 200 g ời bị

h g;

Vấ ề ã hội iế he gâ hiề h ãi ớ g bầ ử

2016 ại Mỹ hí h ấ ề h khỏe Đạ h khỏe

Ob e ợ i ộ ải h ớ hấ g hệ hố g h khỏe ở Mỹ

kể ừ 1965 e ại hiề ị h ụ ế h g ời â h h hấ g ã hội

ới h 17 iệ g ời â Mỹ ợ h ở g ợi ự iế ừ ạ T hi

â ấ ề h ãi hiề hấ kể ừ khi Tổ g hố g B Ob ắ q ề ới

ự hả ối q ế iệ ừ hữ g g ời h ộ Đả g Cộ g hò khi họ ề ế ố hị

ờ g g h khỏe h kh g hải Chí h hủ hải bỏ iề b ấ Với hữ g g ời h ộ Đả g Cộ g hò ã hố g ối h g ì h

Ob e ộ h q ế iệ ặ ù hự iễ ới ạ ỷ ệ g ời â

kh g bả hiể ế ủ Mỹ ã giả ừ 18% 2013 ố g ò 11% ầ 2016;

Cù g ới ự ối ầ ới ự ợ g ả h ạ Ob e ấ ề g ời

Ob ố iể kh i hí h h he h ớ g kiể hặ hẽ bi giới h ớ g

ế iệ h hé hữ g g ời h bấ hợ h ở h h hợ h ế ủ iề kiệ Ng ợ ại Q ố hội Mỹ hấ Hạ iệ ã hiề ầ b bỏ hữ g hí h h

1.1.2.4 Quan hệ của Mỹ với các đồng minh châu Á yếu đi

Q hệ giữ Mỹ ớ hế giới ặ biệ ồ g i h hâ

ại kh ự hâ Á- Th i Bì h D g h Nh Bả H Q ố Phi i i kh g

Đ g hời hố g khủ g bố Sự ế kh g hỉ g ĩ h ự ki h ế ò ở

ĩ h ự i h hí h ị

H hế ữ Mỹ g hiế ộ hiế ợ hâ Á iệ Thự ế

h iế ủ Mỹ ới hâ Á hỉ g hủ ế kh ự Đ g Bắ Á- Nh

Bả T g Q ố H Q ố Bắ T iề Ti T hi kể ừ hiế h Việ

N ự h ý ủ Mỹ ới Đ g N Á gắ q ã g hi hối bởi ộ khủ g h ả g Mặ ù Mỹ iề g ạ h ớ g kh ự h g hí h h

ủ Mỹ kh g kế ối ợ iể â ự g h h ộ hiế ợ hợ ý khớ T hiệ Mỹ q ố gi ắ i ò hi hối ì h hì h kh ự hâ Á- Th i Bì h D g h g ế Mỹ kh g ớ ải hiệ i ò ủ ì h ại kh ự

ể ả bả hiệ q ả ủ hữ g kế i h ới ồ g i h hâ Á ủ Mỹ

S hiế h Lạ h khi kh g ộ g b g i ớ hệ hống liên minh

¹ https://baomoi.com/nen-kinh-te-trung-quoc-dang-vuot-my-nhu-the-nao/c/23868645.epi

²

https://kinhdoanh.vnexpress.net/tin-tuc/quoc-te/chau-a-thai-binh-duong-gop-nhieu-nhat-gdp-toan-cau-2732402.ht ml

³ http://vneconomy.vn/the-gioi/nhin-lai-kinh-te-my-thoi-obama-20170110022325123.htm

ố g ời ợ hỏi hấ ọ g ới hí h h ki h ế ủ g Ob ; ỷ ệ ủ g hộ g

Ob giả ố g 41% hấ hấ kể ừ ầ hiệ kỳ 2 ủ g ới 2015

Vì hế iệ ki h ế Mỹ khỏi kh kh g ớ g ố hấ giả ỷ ệ hấ ghiệ g ở h h ấ ề g i g ối ới hí h q ề Ob Sự hụ hồi ki h ế

Mỹ q hệ hặ hẽ ới hâ Á bởi ì 25% ki gạ h ấ khẩ h g h ị h

ụ ủ Mỹ g hâ Á g khi 30% ki gạ h ấ khẩ ừ hâ ụ Việ ấ khẩ g hâ Á g g ấ iệ h h 1 iệ g ời Mỹ

Chiế ợ “ i â bằ g” ủ Mỹ ở hâ Á – Th i Bì h D g ò hằ ả

bả ả h h ở g ề ki h ế ủ Mỹ ối ới kh ự ki h ế g ộ g hấ hế giới C ề ki h ế ại kh ự hâ Á – Th i Bì h D g ằ g ầ hi hối ủ Mỹ h g g g i hì khả g hi hối ề ki h ế ế ố ề ả g ể

ả bả ả h h ở g hể ời khỏi Mỹ ề T g Q ố Mỹ ầ hiế ợ

ộ hì h q hệ ối ở ộ g ới ự ã h ạ ủ Mỹ T ọ g â ủ hiế

ợ ới ử ụ g “ ạ h h g i h” ới i h g ầ g ụ g ại

gi h iể Chí h h ối g ại ới ủ Mỹ ới kh ự ASEAN Việ

N ũ g ợ iể kh i í h ự he h ớ g Mỹ hự hiệ ộ h hấ q

hí h h Ng ại ở g Hi C i gọi g ại gi “ iế g” (f w

e e i ) Ng ại gi “ iế g” ghĩ Mỹ iế ụ iể kh i g

ụ g ại gi b gồ h ế h ủ q h ấ hấ h gi

h iể i g h bộ g ại gi h ờ g ới ấ ả ớ

gõ g h ủ kh ự Chiế ợ ủ Mỹ ũ g ẽ iế ụ hải ợ ý giải

iề hỉ h h hù hợ ới hữ g h ổi ớ h h h g iễ ại kh ự

Sự g ờ g ự ủ Mỹ h g q “ g ại gi iế g” kh ự hâ

ối hiế ợ g ớ Đ g N Á ặ biệ ề ki h ế ới ổi ầ

h hẹ h Việ N B ạ h iệ hợ g h g ới ừ g q ố gi trong

kh ự Mỹ ò g ờ g h gi iễ ki h ế h g ại kh ự

h APEC h ASEAN +… hằ h ẩ hợ h g ừ hí Mỹ ừ hí

kh ự h ụ i b ầ ủ hiế ợ Kh g hỉ Mỹ ò hủ ộ g iể

kh i â ự g ộ hế hợ ki h ế h g ại kh ự Mỹ khởi ớ g hiệ ị h ối Th i Bì h D g (TPP) Đâ ợ kỳ ọ g ẽ ộ g ự

ồ g i h ối ớ ự gại ề ự ỗi kh g ò hò bì h ủ T g

Q ố ặ biệ biể Ng i Mỹ ò g ờ g ộ ại hâ Á –

Th i Bì h D g ới kh g hỉ ớ ồ g i h ò ới ả ối ới

h ộ h h ộ g kh ế h g g ồ ự ủ ì h ồ g hời g ờ g khả

g hợ q â ự ủ ớ

1.2.2 Các bước triển khai chiến lược tái cân bằng của Mỹ tại khu vực châu

Á – Thái Bình Dương

Chiế ợ t i â bằ g h ớ g ề kh ự hâ Á – Th i Bì h D g ợ

iể kh i ở hai ội g chính g ờ g g ồ ự h kh ự hâ Á –

Th i Bì h D g hự hi i â bằ g g ĩ h ự

1.2.2.1 Tái phân bổ về nguồn lực dành cho khu vực châu Á – Thái Bình Dương

Q ì h i hâ bổ ại g ồ ự h kh ự hâ Á – Th i Bì h D g

g hí h q ề Mỹ ợ hự hiệ ới b ọ g â : hâ ự g hí h q ền,

h kh ự hâ Á Th i Bì h D g ừ 3 10 g ời; Bộ Th g ại g ừ 78

91 g ời; Bộ N g ợ g g hâ ự ừ 4 6 g ời T g khi bộ N g Nghiệ ại giả hâ ự ừ 59 ò 55 g ời Tí h he ỉ ệ hầ hì h h hầ

hâ ự ại ớ g i h h kh ự ủ USAID ã g 11%; hâ ự

ủ Bộ T i hí h ại kh ự hiế 17%; hâ ự ủ Bộ N g ợ g hiế 26%

ổ g hâ ự ở ớ g i; g khi ỉ ệ hâ ự ủ bộ Th g ại N g ghiệ

ò ớ h hiế ầ ợ 41% 31% ổ g hâ ự ại ớ g i ủ q .¹

Ng i Mỹ ã hiề b ớ i hằ g ờ g hâ ự g g ội bộ

hí h q ề Mỹ hẳ g hạ h Bộ Ng ại gi g h ộ h ụ T ợ ý Ng ại

ở g hụ h ấ ề h g g Cụ Đ g Á – Th i Bì h D g ộ Đại i ASEAN ồ g hời ở h ộ hò g Đ ng Á – Th i Bì h D g

http://nghiencuubiendong.vn/nghien-cuu-my/4078-danh-gia-chien-luoc-tai-can-bang-cua-my-tai-cha-a-thai-châu Á – Th i Bì h D g 2013 Điề hể hiệ ầ q ọ g ủ khu

ự hâ Á – Th i Bì h D g g hí h h ối g ại ủ Mỹ g h ội g

ủ hiế ợ T i â bằ g Mỹ ũ g ã ử ại iệ ấ h khi h ự

ự kiệ ủ kh ự hâ Á – Th i Bì h D g hằ hể hiệ ự q â ớ

h ế kh ự Chí h q ề Ob ã ử ại iệ ấ h ớ ới ự Hội ghị Th ợ g ỉ h Đ g Á (EAS) ở ấ g ại ở g ới ự Diễ Kh ự ASEAN (ARF) N 2012 Ng ại ở g Mỹ Hi C i ũ g ã h ự Diễ

g ại (OPIC) g ừ 1 ỷ 2 7 ỷ USD T g i kh 2013 kh ự hâ Á –

Th i Bì h D g hiế 41% ổ g hi i ủ C q Ph iể Th g ại Mỹ (Trade and Development Agency – TDA) TDA ã hi 7 5 iệ USD h h g trình ại Đ g Á 9 7 iệ USD ại N Á Đ g N Á g ự

ại I e i Việ N he S g kiế ối iệ giữ Mỹ hâ Á – Thái

Bì h D g ì N g ợ g bề ữ g Đồ g hời 2013 Mỹ ũ g kế

¹ https://tuoitre.vn/ngan-sach-quoc-phong-my-2014-5268-ti-usd-587535.ht m

h ạ h ẩ ạ h h g ì h “Se e USA” hằ h ẩ ầ ừ hâ Á – Thái

Bì h D g Mỹ.²

c) Tái cân bằng về nguồn lực quân sự tại khu vực

Q ì h g ờ g g ồ ự q â ự ủ Mỹ ại kh ự hâ Á – Thái

Bì h D g b gồ h i ả g hí h g ờ g ự hiệ iệ q â ự ại kh ự

ồ g hời g ờ g hợ q â ự ới ớ g kh ự hằ khẳ g ị h ị

hế q â ự ự hiệ iệ â i ủ ớ ở hâ Á – Th i Bì h D g

Ở mảng thứ nhất Bộ Q ố hò g Mỹ ã hữ g iề hỉ h g ồ ự h nh

h g ể hí h g ới hiế ợ ới ủ Mỹ ại hâ Á – Th i Bì h D g Mỹ

q ế ị h hâ bổ ại ự ợ g hải q â kh g q â giữ Th i Bì h D g Đại Tâ D g i h h kh ự Th i Bì h D g he ỷ ệ 60:40; h ì ỷ

ệ 50:50 h ớ â C kế h ạ h iề h ể ự ợ g g hiế bị ới kh

ự ã g ẽ ợ iể kh i b gồ iệ iề 2.500 í h hủ h bộ ới

D wi (A i ); h 1 iể ụ q â ới H Q ố ; 2 kh ụ hò g ệ

ử ới Nh Bả ; 4 hiế e bờ (LCS) ới Si g e¹; g ờ g â

hi ự ợ g ại Phi i i e ; ẩ ạ h hợ q ố hò g ới Việ N M i

ộ ố q ố gi kh

Mỹ ũ g ừ g h iễ ạ h h ộ h h ộ g ấ ớ ồ g

i h ối g kh ự ớ ự h g h g ủ T g Q ố T g ộ ối

ầ giữ T g Q ố Phi i i e ở Bãi Cạ S b gh 2012 Mỹ ũ g ã

iề ộ g ộ gầ ới M i khi T g Q ố bố hiế ADIZ ở biể H Đ g h g 11/2013 Mỹ ã iể kh i b é b B-52 bay qua

² http://lyluanchinhtri.vn/home/index.php/quoc-te/item/1264-chien-luoc-xoay-truc-tai-can-bang-cua-my chau-a-thai-binh-duong.html

-doi-voi-¹ https://baomoi.com/diem-mat-khu-truc-ha m-la m-nen-suc-manh-hai-quan-nhat-ban/c/23757731.ep i

gi kh g ò hặ hẽ g ới i ò ủ h h i “ ụ h ” khi Mỹ

q g ộ hiế hố g khủ g bố kh ự T g Đ g ới hời ổ g

hố g B h

1.2.2.2 Thực thi tái cân bằng trong các lĩnh vực

a) Về lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư

Chí h q ề Tổ g hố g B.Ob he ổi hiế ợ h i ũi họ ề ki h

ế ại kh ự he ử ụ g hí h h g ại gi ể hỗ ợ g ở g ki h ế Mỹ ( g ại gi h g ại) ồ g hời ử ụ g ự ki h ế ể hỗ ợ h i

g hí h h g ại gi Chí h q ề ủ Tổ g hố g Ob ị h Hiệ ị h

Q hệ ối Th i Bì h D g (TPP) ự g hủ hố g hí h

h h g ại ủ Mỹ ại hâ Á – Th i Bì h D g ồ g hời ề ả g h

hí h h i â bằ g TPP hiệ ị h ở ối ới ấ ả h h i APEC

hể ấ ả h h i ASEAN g g i Mỹ q ố gi i ầ hiề

h g ì h hợ h ẩ iệ ký kế hiệ ị h TTP ới 12 ớ h h i

Mỹ B ei Chi e New Ze Si g e A i Pe Việ N M i

C Mehi Nh Bả Hiệ ị h ã ải q h g hụ hi hí h h

ũ g h hi giữ kỳ ợ ự b hể h ấ g ử ầ 2015 TPP

ợ kỳ ọ g hì h ới ề hợ ki h ế kh ự ạ h ợi ối h

h g ại ầ hể ẽ ở h h hạ hâ ể hì h h h FTA h g h

ấ Hiệ ị h h g ại ự ới H Q ố g iế h h h ấ hiệ ị h

kh g ề h g ại ầ (TIFA) ới Đ i L Hiệ ị h ầ g h g

ới T g Q ố Ấ Độ 2012 ù g ới hiề h g ì h hợ

ới q ố gi kh g kh ự hằ ụ g hị ờ g ộ g ớ ầ iề

g ại hâ Á – Th i Bì h D g

C q i hí h i b g g i ò ớ g ự ki h ế ủ Mỹ

ới kh ự ã h ể h ớ g g ồ ự ủ họ ới hâ Á – Th i Bì h D g

g hữ g q T g gi i ạ 2008-2013 g ồ ự ủ Ngâ h g X ấ

Nh khẩ (E -I B k) ại hâ Á – Thái Bình D g g 14 ỷ USD; g ồ ự

ủ T ầ hâ hải g ại (OPIC) g ừ 1 ỷ 2 7 ỷ USD T g

i kh 2013 41% ổ g hi i ủ C q Ph iể Th g ại Mỹ (USTDA)

ại kh ự hâ Á – Th i Bì h D g USTDA ã hi 7 5 iệ USD h

h g ì h ại Đ g Á 9 7 iệ USD ại N Á Đ g N Á g

ự ại I e i Việ N he S g kiế Đối iệ Mỹ- châu Á – Thái

Mỹ ị h ự ề ấ ề hâ q ề ẽ ũi họ hí h khi hự hiệ

hí h h i â bằ g ại kh ự hâ Á – Th i Bì h D g Mỹ ử ụ g ợi

ự hể hế kh ự hẳ g hạ h iệ g h ộ h ụ T ợ ý Ng ại

ở g hụ h ấ ề h g g Cụ Đ g Á - Th i Bì h D g ( ự

h ộ Bộ Ng ại gi Mỹ) bổ hiệ Đại ại Hiệ hội q ố gi Đ g N Á (ASEAN) Mỹ ũ g ã ký Hiệ ớ Hợ Hữ ghị ASEAN ử ại iệ ấ

ấ h ớ ới ự Hội ghị Th ợ g ỉ h Đ g Á (EAS) ở ấ g ại ở g ới

ự Diễ Kh ự ASEAN (ARF) N 2012 Ng ại ở g Hi C i ã

h ự Diễ q ố ả Th i Bì h D g (PIF) q h ấ hấ

ủ Mỹ h ự iễ này ừ ớ ới

Ng i Mỹ he ổi ộ ạ g kiế hợ ới hể hế

h g hâ Á g ấ ề g ợ g ế h g q S g kiế Hạ sông Mekong (LMI); ầ h g ại h g q APEC; g ở g ki h ế biế ổi khí h h g q ASEAN; ội hạ q ố gi g ợ g ạ h thông qua EAS… Mỹ kế ẽ iế ụ ẩ ạ h hâ ộ g g kiế ới

ợ ề ấ ại iễ APEC hẳ g hạ h q ỹ i ợ ải hiệ í h i ụ

B h T g khi ố h ế h ủ Tổ g hố g B.Ob q h ội c,

ủ Bộ Th g ại T i hí h N g ghiệ N g ợ g ới kh ự í h

ới hời iể ũ g ới hỉ g g ới hí h q ề iề hiệ D hấ

g ố h ế h ủ q h Bộ Ng ại gi ới ổ g ố 51 h ế g

ới kh ự g hiệ kỳ ầ ủ Tổ g hố g B.Ob ới ố 28 h ế

g hiệ kỳ 2 ủ g Ge ge W B h

C q â ự ủ Mỹ g ĩ h ự g ại gi i hí h h g ại

g ợ g ũ g ã ẩ ạ h ự hiệ iệ ại kh ự hi h ạ ợ

kỳ ọ g C q hỗ ợ h iể Q ố ế Mỹ (USAID) ã g hâ ự ừ 84 (9/2008) 183 g ời (6/2013) T g ù g gi i ạ Bộ T i hí h g hâ ự ừ