- Nêu được các dạng Nitơ cây hấp thụ từ đất.. - Trình bày được các con đường cố định Nitơ và vai trò của quá trình cố định Nitơ bằng con đường sinh học đối với thực vật và ứng dụng thực
Trang 1Bài 6: DINH DƯỠNG NITƠ Ở THỰC VẬT (Tiếp theo). I/ Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Nêu được các nguồn Nitơ cung cấp cho cây
- Nêu được các dạng Nitơ cây hấp thụ từ đất
- Trình bày được các con đường cố định Nitơ và vai trò của quá trình cố định Nitơ bằng con đường sinh học đối với thực vật và ứng dụng thực tiễn
trong ngành trồng trọt
- Nêu được mối liên hệ giữa liều lượng phân bón hợp lý với sinh trưởng và môi trường
2 Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng quan sát thu nhận kiến thức từ sơ đồ hình vẽ
3 Thái độ:
- Có ý thức vận dụng kiến thức đã học ứng dụng vào thực tiễn sản xuất
II/ Trọng tâm:
- Nguồn cung cấp Nitơ tự nhiên cho cây
- Quá trình chuyển hoá Nitơ trong đất và cố định Nitơ
III/ Phương pháp:
- Đàm thoại
- Thảo luận nhóm
IV/ Chuẩn bị:
1 Giáo viên
Trang 2- Tranh hình 6.1 và hình 6.2 ở SGK trang 29, 30.
- Phiếu học tập
2 Học sinh:
– Nghiên cứu trước bài học SGK
V/ Tiến trình tổ chức bài dạy:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Vì sao thiếu Nitơ trong môi trường dinh dưỡng, cây không thể phát triển bình thường được?
– Nêu các con đường đồng hoá Nitơ trong mô thực vật?
2 Mở bài:
Giáo viên đặt vấn đề qua bài học trước (Bài 5) các em đã biết vai trò quan trọng của Nitơ trong dinh dưỡng của thực vật Vậy nguồn cung cấp Nitơ cho cây từ đâu? Và chuyển sang bài mới “Nitơ và đời sống thực vật” (Tiếp theo)
3 Nội dung bài mới:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Tiểu kết
* Hoạt động 1:
- Hướng dẫn học sinh
đọc mục III SGK và đạt
câu hỏi
- Hãy nêu các dạng
Nitơ chủ yếu trong tự
nhiên
- HS trả lời
+ Nitơ trong không khí, N2 NO, NO2 + Nitơ trong đất
Nitơ vô cơ
Nitơ hữu cơ
III Nguồn cung cấp Nitơ tự nhiên cho cây.
1 Nitơ trong không khí
- N2 cây không hấp thụ được
- NO, NO2 độc hại đối với thực vật
Trang 3* Hoạt động 2:
- Hướng dẫn học sinh
nghiên cứu mục 2
SGK GV phát phiếu số
1
- Phiếu học tập số 1
Các dạng Nitơ trong
đất
* Hoạt động 3:
+ Hoạt động 3.1/
- Cho HS quan sát hình
6.1 SGK và GV đặt câu
hỏi Quá trình chuyển
hoá Nitơ gồm những
quá trình nào? Hãy chỉ
ra vai trò của vi khuẩn
đất trong quá trình
chuyển hoá Nitơ trong
tự nhiên?
GV có thể giảng thêm
đất còn có quá trình
phản Nitrát hoá gây
mất Nitơ trong đất
* Hoạt động 3.2/:
- Cho HS đọc mục
IV.2, quan sát hình 6.2
- HS thảo luận theo nhóm và điền vảo phiếu số 1
Đại diện nhóm trả lời
- HS nhận xét bổ sung
HS trả lời:
2 Nitơ trong đất
Nitơ Nitơ khoáng hữu cơ
IV Quá trình chuyển hoá Nitơ trong đất và cố định Nitơ trong đất.
1 Quá trình chuyển hoá Nitơ trong đất:
Xác SV VSV NH+
4, NO
-3
Trang 4cho HS.
GV đặt câu hỏi: Hãy
trình bày các con
đường cố định Nitơ
phân tử?
Phiếu học tập số 2 các
con đường cố định Nitơ
Cho HS nêu ứng dụng
về vai trò của vi sinh
vật cố định đạm
* Hoạt động 4 :
GV yêu cầu học sinh
đọc mục V
- Thế nào là phân bón
hợp lý
- Phương pháp bón
phân?
- Phân bón có quan hệ
với năng suất và môi
trường như thế nào?
Học sinh trả lời:
Nitơ hữu cơ VK
amôn hoá NH+
4
NH+
4 VK nitrát hoá
NO-3
Học sinh thảo luận theo nhóm vào điền vào phiếu học tập
- Đại diện nhóm trình bày
2 Quá trình cố định Nitơ phân tử:
N2 + H2 -> NH3
- Con đường hoá học:
N2 + H2 2000c, 200atm NH3 Con đường sinh học cố định Nitơ:
N2 + H2 Nitrogenaza NH3
V/ Phân bón với năng suất cây trồng và môi trường:
1 Bón phân hợp lý và năng suất cây trồng:
Đủ loại, đủ số lượng và tỉ lệ các thành phần dinh dưỡng, khí hợp lý với cây, đất đai và khí hậu
2 Các phương pháp bón:
- Bón phân cho rễ
- Bón phân cho lá
3 Phân bón và môi trường:
Bón phân hợp lý có tác dụng làm tăng năng suất cây trồng và không
Trang 5HS lấy ví dụ :
Trồng cây họ đậu để cải tạo đất
- HS trả lời
gây ô nhiễm môi trường
VI/ Củng cố:Cho học sinh trả lời các câu hỏi
1 Nêu các dạng Nitơ trong đất và các dạng Nitơ cây hấp thụ được
2 Trình bày vai trò của quá trình cố định Nitơ phân tử bằng con đường sinh học đối với sự dinh dưỡng Nitơ của thực vật
V/ Hướng dẫn về nhà:
- Nắm vững phần in nghiêng trong SGK
- Chuẩn bị câu hỏi 1, 2, 3 trang 31 SGK
PHIẾU HỌC TẬP 1: CÁC DẠNG NITƠ TRONG ĐẤT
Nitơ vô cơ trong các muối khoáng
Trang 6Nitơ hữu cơ trong xác sinh vật.
PHIẾU HỌC TẬP 2: CÁC CON ĐƯỜNG CỐ ĐỊNH NITƠ
Các con đường cố định Nitơ Điều kiện Phương trình phản ứng Con đường hoá học
Con đường sinh học:
+ Nhóm vi sinh vật sinh sống tự
do
+ Nhóm vi sinh vật sống cộng
sinh
Đáp án phiếu học tập số 1:
CÁC DẠNG NITƠ TRONG ĐẤT
Dạng Nitơ Đặc điểm Khả năng hấp thụ của cây
Nitơ vô cơ trong các
muối khoáng
+ NH+
4 ít di động, được hấp thụ trên bề mặt của các hạt keo đất
Cây dễ hấp thụ
Trang 7+ NO3 dễ bị rửa trôi
Nitơ hữu cơ trong
xác sinh vật
Kích thước phân tử lớn Cây không hấp thụ được
Đáp án phiếu học tập số 2:
CÁC CON ĐƯỜNG CỐ ĐỊNH NITƠ
Các con đường cố định
Nitơ
Điều kiện Phương trình phản ứng
Con đường hoá học - Nhiệt độ khoảng 2000c và
200 atm trong tia chớp lửa điện hay trong công nghiệp
N2 + 3H2 -> 3NH3
Con đường sinh học:
+ Nhóm VSV sống tự
do
+ Nhóm VSV sống
cộng sinh
Enzym nitrogenaza
N2 + 3H2 -> 3NH3
trong môi trường nước NH3
biến thành NH+
4