Nâng cao chất lượng bộ môn Vật lý cấp THCS thông qua cán sự bộ môn

Một giáo viên biết sử dụng tốt vai trò và trách nhiệm của cán sự bộ môn củamôn học thì các thầy cô đó đã thực hiện khá tốt việc nâng cao chất lượng bộ mônnhững lớp mình phụ trách, vì các

Mục tiêu của môn vật lí ở trường trung học cơ sở là giúp học sinh nắm vữngkiến thức vật lí ở bậc trung học cơ sở, là bước đầu hình thành ở học sinh những kiếnthức phổ thông cơ bản, giúp học sinh có thói quen làm việc khoa học, đồng thời gópphần hình thành năng lực nhận thức, phẩm chất nhân cách theo đúng mục tiêu giáodục ở bậc trung học cơ sở.

Mặt khác, trong giai đoạn hiện nay, ngành giáo dục đang đổi mới phươngpháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh Tập trung phát triển trítuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năngkhiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàndiện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học,năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Do vậy, việc tíchhợp giáo dục thực tiễn đến học sinh trong giờ học là hết sức cần thiết Ngoài ra dạyhọc gắn liền với thực tiễn, với các kiến thức ở nhiều môn học làm cho quá trình dạyhọc vật lý trở nên sinh động, hấp dẫn hơn Đồng thời giúp hình thành ở học sinhnhững năng lực rõ ràng và khả năng hoà nhập vào cuộc sống

Tục ngữ có câu: “ Không thầy đố mày làm nên”, người thầy mang một vai tròrất quan trọng trong việc truyền đạt kiến thức và việc tu dưỡng, rèn luyện, hìnhthành, phát triển, hoàn thiện nhân cách cho học sinh Song bên cạnh đó vẫn có câu:

“ Học thầy không tày học bạn”, tục ngữ không hề hạ thấp vai trò của người thầy mà

có những việc thầy cô không thể trực tiếp chỉ bảo cho học trò thì lúc đó bạn bè –những người cùng trang lứa với các em sẽ có thể giúp đỡ nhau Hơn nữa, khi trao đổivới những bạn bè cùng trang lứa thì tâm lí của các em sẽ được thoải mái, tự tin, tránh

e ngại mà có thể đi sâu vào vấn đề Những kinh nghiệm học tập sẽ được các bạn traođổi với nhau vào những lúc vui chơi hay chính trong lúc học tập, hay trong các câuchuyện hàng ngày

Các thầy cô đã vận dụng nhiều phương pháp giảng dạy như phát huy tính tíchcực của học sinh, tạo hứng thú cho giờ học, sử dụng trò chơi trong giảng dạy bộmôn… Thì việc sử dụng cán sự bộ môn cũng là một phương pháp nhằm nâng caochất lượng bộ môn Vì cán sự bộ môn đã thay thế vai trò của thầy cô trong việc giúp

đỡ, kiểm tra, đôn đốc một cách thường xuyên Cán sự bộ môn phản hồi lại cho cácthầy cô việc tiếp thu kiến thức, vận dụng kiến thức vào các bài tập cụ thể hay vào các

sự vật, hiện tượng trong cuộc sống của các em Cán sự bộ môn còn giúp cho các thầy

cô tiết kiệm rất nhiều thời gian để thầy cô có thể nâng cao hay mở rộng kiến thức chocác em

Một giáo viên biết sử dụng tốt vai trò và trách nhiệm của cán sự bộ môn củamôn học thì các thầy cô đó đã thực hiện khá tốt việc nâng cao chất lượng bộ mônnhững lớp mình phụ trách, vì các thầy cô đã phát huy được nhiều yếu tố Bản thâncác em được làm cán sự bộ môn là các em đã được nói, được lãnh đạo, được làmviệc, được trao đổi thông tin, được trau dồi khả năng làm việc khoa học, được phảnhồi đến giáo viên một cách thoải mái ( vì các em gần gũi với thầy cô hơn, sẽ khôngngại, không sợ…) Như vậy các thầy cô đã hình thành ở học sinh những năng lực rõràng và khả năng hoà nhập vào cuộc sống

Từ những phản hồi ngược lại của cán sự bộ môn, giáo viên điều chỉnh cáchdạy phù hợp, đồng thời có phương pháp tác động vào ý thức của từng học sinh Qua

đó giúp học sinh yêu môn học, thêm hiểu biết về tầm quan trọng của môn học để say

mê tim tòi, hình thành niềm tin vững chắc để các em học tốt hơn các môn học khác

Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn Vật lý, bản thân tôi đã nghiên

cứu và áp dụng thành công đề tài “Nâng cao chất lượng bộ môn Vật lý cấp THCS thông qua cán sự bộ môn”.

Nghiên cứu được tiến hành trên hai nhóm tương đương là hai lớp 9/3 và 9/4 ởtrường THCS Thạnh Mỹ, huyện Đơn Dương Trong đó, với lớp đối chứng 9/3 tôi dạytheo trình tự trong Chuẩn Kiến thức – kĩ năng của Bộ Giáo dục và không bầu cán sự

bộ môn cho lớp; còn lớp thực nghiệm 9/4 được giảng dạy với sự trợ giúp của cán sự

bộ môn Vật lý Cán sự bộ môn sẽ làm các công việc như sau:

- Cán sự bộ môn sẽ được nhận một cuốn vở và được photo sẵn hoặc kẻ như mẫusau:

Tuần: Thứ , ngày tháng năm

I Kiểm tra bài cũ:

1)

2)

II Kiểm tra bài mới:

III Báo cáo của tổ trưởng:

Tổ Không thuộc bài Không làm bài tập Chưa xem bài mới Người báo cáo

V Công việc của tiết học tiếp theo:

- Cán sự bộ môn tiếp thu công việc về nhà và ghi lại cụ thể công việc đó vào tiếthọc cuối của buổi học trước ngày có tiết thứ 2 trong tuần hoặc tiết kế tiếp củatuần học sau

- Thực tế ở trường THCS Thạnh Mỹ giáo viên chủ nhiệm thường yêu cầu các emvào lớp sớm hơn 30 phút để dò bài hay làm công tác chủ nhiệm lớp Cán sự bộmôn cùng với ban cán sự lớp, tổ trưởng, tổ phó và nhờ sự quản lí của giáo viênchủ nhiệm sẽ kiểm tra bài cũ của toàn lớp (trên giấy), kiểm tra bài tập ở nhà, kiểmtra việc chuẩn bị bài mới, kẻ bảng biểu

- Cán sự bộ môn ghi lại báo cáo vào sổ cán sự bộ môn những ưu điểm và tồn tạicủa từng bạn trong lớp rồi đặt trên bàn giáo viên vào đầu tiết học

Kết quả cho thấy tác động đã có ảnh hưởng rõ rệt đến việc nâng cao chấtlượng cho học sinh qua từng bài kiểm tra, qua từng bài học cụ thể Lớp thực nghiệm

đã có kết quả cao hơn so với lớp đối chứng, đặc biệt là các đối tượng học sinh lườihọc, lười làm bài tập, lười xem bài mới đã giảm hẳn, các học sinh giỏi có nhiều thờigian trao đổi với giáo viên về những bài tập khó, những kiến thức mà các em còntrừu tượng

Cụ thể điểm trung bình bài kiểm tra đầu ra của lớp thực nghiệm là 6,9 và điểmtrung bình bài kiểm tra đầu ra của lớp đối chứng là 6,5 Kết quả kiểm chứng t-test có

p < 0,05 điều đó có nghĩa là có sự khác biệt lớn giữa kết quả của lớp thực nghiệm vàlớp đối chứng

II GIỚI THIỆU

1) Hiện trạng:

Việc thay sách giáo khoa đã dẫn đến sự thay đổi về phương pháp dạy học, hầunhư trong ý thức của mình, mỗi người thầy đều cố gắng đổi mới phương pháp dạyhọc để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục Tuy nhiên, bên cạnh những thành công,vẫn còn nhiều tồn tại đáng ngại do giáo viên tập trung chú trọng đến việc phát huytính tích cực của học sinh, để các em chủ động đến với kiến thức, để các em tựgiác… Không ít thầy cô đã quên đi việc kiểm tra vở ghi chép bài của học sinh, giờkiểm tra bài cũ chỉ còn khoảng 5 phút thầy cô chỉ kiểm tra được 1 đến 2 học sinh vàcũng chỉ xem vở ghi chép của 1 - 2 học sinh Vì thế một số học sinh lười học, lườilàm bài tập, lười xem trước bài mới vẫn diễn ra Đối với một số em lười biếng thì giả

vờ chép bài nhưng chỉ chép đề mục, một vài kết luận… Khi dạy học theo phươngpháp mới, thầy cô dạy Vật lý phải hướng dẫn học sinh nhiều thí nghiệm, nhiều kiếnthức và hầu hết là để học sinh tự rút ra kết luận, nhưng thực tế trong lớp học có đượcbao nhiêu học sinh nhạy bén, làm thành thạo các thí nghiệm, sử dụng tốt dụng cụ thínghiệm, xử lí tốt kết quả thí nghiệm… Từ đó học sinh không biết làm thí nghiệm,tiếp nhận kiến thức một cách thụ động, không hứng thú, hiệu quả giờ học thấp Đốivới bài tập vận dụng kiến thức vừa học, các giáo viên chỉ yêu cầu các em làm 5 bàinhưng thường các em lười biếng chỉ làm các bài tập trắc nghiệm bằng các chữ cái A,

B, C, D, cũng không ghi lại câu dẫn hay đáp án đúng đã chọn, dẫn đến kiến thức mớivừa học các em nắm cũng không chắc…

Đối với bài học mới: Học sinh thường thờ ơ với những vấn đề giáo viên đặt rahoặc có chăng cũng chỉ vài ba em khá, giỏi phát biểu ý kiến xây dựng bài học, cònlại chỉ nghe và chép một cách thụ động Hơn nữa, với dung lượng kiến thức lớn, khảnăng lĩnh hội tri thức, rèn luyện kĩ năng của học sinh bị hạn chế trong thời gian mộttiết học (45 phút) đã khiến việc dạy học Vật lý chưa đạt được hiệu quả như mongmuốn

Đối với thí nghiệm mới: Đa số các em chưa sử dụng thành thạo các đồ dùngthí nghiệm, chưa nhận biết được tên, chưa biết cách sử dụng đặc biệt các em thườngchưa đọc được giới hạn đo và độ chia nhỏ nhất trên dụng cụ, nên các ampe kế hayvôn kế các em không đọc được giá trị đo được nên không xử lí được kết quả thínghiệm Do các em chưa đọc qua sách giáo khoa nên chưa hình dung mình phải tìm

ra kết luận nào trước, mặc dù cuối tiết học trước giáo viên luôn yêu cầu các em đọc

bài mới cho tiết học sau, có khi giáo viên còn cẩn thận đọc luôn câu hỏi gợi ý để họcsinh chịu khó đọc bài trước ở nhà nhưng thường là các em không đọc bài mới.Việc phát huy tốt vai trò của cán sự bộ môn như một phép màu, như một “trợgiảng” thực thụ giúp giáo viên chuẩn bị rất tốt bài học, giúp phát huy tinh thần họctập của học sinh đặc biệt là các học sinh lười học ( thường dẫn đến là các em họcyếu) Nhưng áp dụng nó như thế nào trong quá trình dạy học là điều mà nhiều giáoviên còn lúng túng, bởi vì “đó là khâu trọng yếu và khó khăn nhất, cũng là khâuquyết định bảo đảm sự thành công của việc đổi mới phương pháp dạy học”.

Là giáo viên trực tiếp giảng dạy Vật lí lớp 9/3 và 9/4, tôi nhận thấy cả hai lớp đều

có hiện trạng như nhau về đối tượng học sinh giỏi, khá, trung bình, yếu Học sinhgiỏi, khá tiếp thu bài nhanh hơn học sinh trung bình, yếu nhưng nhìn chung vẫn chưađạt so với mục tiêu đề ra

Trong thực tế sẽ không có học trò sáng tạo nếu không có những người thầysáng tạo Người thầy sáng tạo là người biết sử dụng các giải pháp tích cực trong quátrình giảng dạy, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, cùng họcsinh kiến tạo tri thức, biết đặt ra các giả thuyết, hướng dẫn học sinh phát hiện nhữngvấn đề mới trong tiết học, môn học, Nhưng trong quá trình giảng dạy được dựgiờ nhiều đồng nghiệp, tôi nhận thấy một số giáo viên vẫn chưa sử dụng các phươngpháp, kĩ thuật dạy học phù hợp với từng đối tượng học sinh dẫn đến tình trạng giờhọc buồn tẻ, không gây được hứng thú cho học sinh Cũng như có những giáo viênthay trò làm hết các công việc dẫn đến việc các em không ghi nhớ kiến thức đượclâu

2) Giải pháp thay thế:

Năm học 2017 – 2018 tôi được phân công giảng dạy hai lớp 9/3 và 9/4, là hailớp tương đồng nhau về sĩ số học sinh giỏi, khá, trung bình, yếu Đối với với 9/3 tôikhông dùng cán sự bộ môn, riêng lớp 9/4 tôi đã lựa chọn một học sinh học lực giỏi,

có tinh thần trách nhiệm làm cán sự bộ môn Vật lý Trong tiết học đầu tiên của nămhọc mới tôi đưa ra các yêu cầu chung đề nghị cán sự bộ môn thực hiện Đó là:

- Trước khi đến tiết học tiếp theo phải kiểm tra việc ghi chép bài của ngày hômtrước xem các bạn đã ghi chép đầy đủ chưa, ghi cẩn thận không, các kết luận cầnphải gạch chân hoặc ghi bằng bút đỏ

- Kiểm tra xem các bạn có đọc bài mới ở nhà hay không thông qua 1 – 2 câu hỏi

ngắn gọn Ví dụ như bài học mới có thí nghiệm hay không? Có mấy đề mục?

Cụ thể hơn thì đo công của dòng điện bằng dụng cụ gì? Đơn vị của đại lượng

mà bài mới sắp học

- Nếu trong bài mới có bảng biểu để ghi kết quả thí nghiệm phải kẻ trước trong vở

( Như bài 7, 8, 9 – sách giáo khoa vật lí 9…)

- Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà Vì sau khi học bài xong thầy cô thường yêu cầucác em phải làm 3 - 5 bài tập hoặc được lựa chọn làm theo sức học của từng em

- Cán sự bộ môn giúp thầy cô chia lớp thành các nhóm ngay từ đầu năm học, làmviệc theo nhóm khi có yêu cầu, cử trước nhóm trưởng, thư kí và nên thay đổi theotừng tiết học

- Cán sự bộ môn sẽ là người thay thế giáo viên bộ môn kiểm tra bài cũ thông quaviệc viết câu hỏi lên bảng hay đọc trước lớp trong 30 phút đầu buổi học Đề nghị

cả lớp viết câu trả lời lên giấy ( kể cả cán sự bộ môn) rồi tiến hành cho tổ trưởngnày chấm chéo tổ kia hoặc tập thể tổ này chấm chéo tổ bạn Cán sự bộ môn sẽchấm xác suất 1 – 2 bài để kiểm tra việc chấm bài của các bạn có khách quan haykhông, có đúng không

- Đưa sổ ghi chép của cán sự bộ môn cho các bạn tổ trưởng báo cáo việc ghi chépbài, làm bài tập, học bài cũ, xem bài mới…

- Đưa ra hướng giải, giúp các bạn giải bài tập, nhưng không cho bạn mượn vởchép

- Nếu như báo cáo có bạn chưa đọc bài mới, chưa kẻ bảng biểu cho bài học mới,hay chưa học bài, chưa hoàn thành bài tập… Cán sự bộ môn sẽ yêu cầu các bạnlàm ngay những phần việc chưa làm, hay chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm trong 30phút đầu giờ

- Ví dụ như trước tiết ôn tập chuẩn bị cho kiểm tra 45 phút, tôi soạn sẵn phần ôn

tập gồm những câu hỏi trắc nghiệm và một ít bài tập giao cho cán sự bộ môn, yêucầu em cho cả lớp chuẩn bị trước ( học bài hay soạn ra vở bài tập đều được).Trong 30 phút đầu buổi học có tiết ôn tập của tôi, cán sự bộ môn đã đưa ra một sốcâu hỏi yêu cầu cả lớp trả lời trên giấy xem mức độ ôn tập của cả lớp có chu đáo

hay không, đã ôn qua các phần lí thuyết, công thức, dạng bài tập đó hay chưa? …Khi tôi bước vào tiết ôn tập những phần cơ bản tôi sẽ đi nhanh, tôi sẽ chú trọngcác phần chính, những phần khó, những bài tập có câu hỏi phức tạp, như vậy cáchọc sinh giỏi ( đa số đều là cán sự lớp) đều thuận lợi hơn vì được tôi ôn tập kĩ,

mở rộng, nâng cao hơn, còn những học sinh lười, yếu thì đã có các bạn giỏi hơnkèm cặp, thêm phần được tôi giảng lại các em sẽ nhớ bài lâu hơn

- Hay như khi dạy bài “ Sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu làm dây dẫn” nếu

học sinh không có sự chuẩn bị ở nhà trước thì việc lập bảng ghi kết quả thínghiệm sẽ chiếm nhiều thời gian của giáo viên Điều dĩ nhiên là giáo viên có yêucầu học sinh về chuẩn bị trước, nhưng ở lớp đối chứng tôi tiến hành kiểm tra vởcủa 5 học sinh thì chỉ có 3 học sinh chuẩn bị, nếu tiến hành kiểm tra cả lớp thì tôi

sẽ mất nhiều thời gian, sẽ không có đủ thời lượng cho nội dung bài học, rồi cònphải dừng lại cho học sinh kẻ bảng hoặc sẽ phải làm thay các em Khi gặp nhiềutrường hợp học sinh không kẻ bảng tâm lí tôi chẳng thể nào thoải mái được.Nhưng cũng tiết dạy đó ở lớp thực nghiệm, cán sự bộ môn đã thay tôi kiểm tra,ghi vào báo cáo cho tôi biết có những HS nào đã kẻ sẵn bảng ở nhà, có bao nhiêu HSkhi bị ban cán sự kiểm tra rồi mới kẻ, các em kẻ bảng ở nhà trước là quá thuận tiệncho tôi, còn những em lên lớp mới kẻ, cũng không sao vì khi tôi vào tiết dạy các em

đã có sẵn bảng để điền kết quả thí nghiệm rồi, tức là các em đã có sự thích thú, tò mòcho việc tìm hiểu kiến thức mới, tôi không bị mất thời gian nhắc nhở hay điều chỉnh

gì và tôi cũng có tâm lí thoải mái hơn cho việc hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm,truyền tải kiến thức, nhen nhóm niềm yêu thích học Vật lý cho học sinh

Tôi dựa vào đâu để biết các em học yếu hơn cần tôi giúp ở chỗ nào? Đó là dựavào báo cáo của cán sự bộ môn, khi tranh thủ đọc báo cáo của em, hay kiểm tra lạicác tờ giấy em cho cả lớp trả lời, tôi sẽ thấy các em chưa trả lời được ở câu hỏi nàothì tôi sẽ dạy chậm câu đó, câu nào trả lời tốt thì có thể tôi đi nhanh hoặc bỏ qua.Như vậy tôi sẽ có rất nhiều thời gian dành cho cả 3 đối tượng học sinh trong lớp Vậy

là tôi vừa nâng cao được chất lượng bộ môn, vừa phát huy được vai trò của các emhọc sinh giỏi trong việc giúp bạn học tập, phát huy được sự tự tin cho các học sinhyếu, phát huy được vai trò lãnh đạo và trách nhiệm của cán sự bộ môn

3) Vấn đề nghiên cứu:

Việc sử dụng cán sự bộ môn có làm nâng cao chất lượng bộ môn Vật lý cho học sinh trường THCS Thạnh Mỹ hay không?

4) Giả thuyết nghiên cứu:

Việc sử dụng cán sự bộ môn có nâng cao được chất lượng bộ môn vật lí của Trường Trung học cơ sở Thạnh Mỹ - Huyện Đơn Dương

III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1) Khách thể nghiên cứu:

Trường THCS Thạnh Mỹ là trường học đạt Chuẩn quốc gia đầu tiên ở bậcTrung học cơ sở của huyện Đơn Dương, có những điều kiện thuận lợi về cơ sở vậtchất, trang thiết bị đầy đủ và đặc biệt tất cả các lớp đều học phụ đạo môn Vật lý 2tiết/ tuần

Giáo viên: dạy cả hai lớp thực nghiệm và lớp đối chứng trong cùng một năm học.Học sinh: là các đối tượng có đặc điểm tương đồng nhau về tỉ lệ học sinh giỏi,khá, trung bình và cả giới tính, dân tộc (do nhà trường đã chia lớp từ đầu năm)

Bảng 1 Giới tính, học lực và thành phần dân tộc của học sinh:

Kết quả: Kiểm chứng để xác định các nhóm tương đương:

Bảng 2:

Sử dụng thiết kế 2: Kiểm tra trước và sau tác động đối với các nhóm tương

đương (được mô tả ở bảng 2):

Ở thiết kế này, tôi sử dụng phép kiểm chứng T-Test độc lập

2) Quy trình nghiên cứu:

- Lớp đối chứng dạy bình thường, giáo viên nhắc nhở chung cả lớp và kiểm traxác suất 1 – 2 hoặc 3 học sinh xem các em có thuộc bài cũ, có chuẩn bị gì cho bàimới, vở bài tập và vở ghi chép trình bày như thế nào …

- Lớp thực nghiệm ngoài việc dạy kiến thức đạt chuẩn, sử dụng cán sự bộ môn

để nhắc nhở công việc ở nhà trước 1 buổi học ( Vì thường 2 tiết được xếp cách xanhau, có thể tiết 1 vào ngày thứ 3; tiết thứ 2 lại là ngày thứ 6 – do đó học sinh đặcbiệt là các em yếu thường quên), nhờ cán sự bộ môn kiểm tra bài cũ, lồng ghép bàimới thông qua kiểm tra viết 5 – 10 phút trong 30 phút đầu giờ Cán sự bộ môn nhờtoàn bộ cán sự lớp kiểm tra việc ghi chép bài, kẻ bảng, làm bài tập ở nhà…

Tiến hành thực nghiệm:

Thời gian tiến hành thực nghiệm vẫn tuân theo kế hoạch dạy học của nhà trường

và theo thời khóa biểu để đảm bảo tính khách quan Trong tiết dạy của lớp thựcnghiệm tôi có được những thuận lợi như sau:

- Biết được cả lớp học bài cũ, ghi chép bài như thế nào, bảng biểu đã kẻ hay chưa,trong lớp có bao nhiêu học sinh chưa thuộc bài, chưa làm bài tập, bài tập nào các

em làm đối phó…

- Thông qua sổ ghi chép của cán sự bộ môn tôi còn biết được em nào thường xuyênkhông học bài, làm bài đối phó, sau tiết học đó tôi gặp riêng em học sinh thường

vi phạm để trao đổi không ảnh hưởng chung đến giờ học của cả lớp

- Cũng thông qua sổ ghi chép của cán sự bộ môn tôi sẽ dò bài những em học thuộc,nhắc nhở hay trừ điểm thi đua của các em chưa hoàn thành công việc tôi dặn dò

về nhà, tránh được sự nóng nảy, giữ được tâm lí cân bằng cho bài giảng

- Thông qua việc kiểm tra sổ ghi chép của cán sự bộ môn tôi sẽ thấy cách đặt câuhỏi cuả em để điều chỉnh cho cả lớp, hoặc chấm lại bài của một số em được cho

là không thuộc bài để xem các em chấm bài có thiên vị, bao che cho nhau không

- Và nhờ sổ ghi chép của cán sự bộ môn, đó là một bằng chứng để giáo viên bộmôn làm việc với giáo viên chủ nhiệm hay phụ huynh học sinh về việc thườngxuyên vi phạm của các em lười học

- Để các công việc trên được khách quan tôi luôn yêu cầu toàn lớp, kể cả cán sự bộmôn đều phải viết câu trả lời trên giấy và lưu lại khi tôi cần kiểm tra đều phải đưa

ra để làm minh chứng

- Cán sự bộ môn chỉ là người xem trước nội dung và đặt ra câu hỏi ở nhà, đọc hoặcghi ra bảng phụ khi đã ổn định xong chổ ngồi, phân công kiểm tra chéo theo từngngày, tổ này chấm cho tổ kia, câu nào dễ cả lớp đổi chéo bài chấm; hôm nào câuhỏi khó thì tổ trưởng và tổ phó chấm chéo giữa các tổ

- Đôi khi tôi nhìn thấy báo cáo là có em đó em kia chưa thuộc bài nhưng tôi vẫntiến hành kiểm tra bài cũ, có những lúc các em đó vẫn được điểm 6,7 vì sau khi bịbạn kiểm tra không thuộc em đó đã cố gắng dùng thời gian còn lại của 30 phútđầu giờ hay giờ ra chơi để học lại bài hay làm thêm bài tập, cũng có lúc các em

mượn vở học của bạn chép hoặc nhờ bạn hướng dẫn để làm bài tập Nhưng dù thếnào điều mà tôi mong muốn là các em có dành thời gian học cho môn của tôi, vậy

là tôi thành công rồi

Sau một thời gian áp dụng đề tài tôi thấy học sinh hứng thú học tập hơn, chấtlượng bộ môn cao hơn là vì:

- Các em học yếu thích vì các em không bị giáo viên nhắc nhở trước lớp và thườngdành phần kiểm tra bài cũ các em này vào những tiết học các em thuộc bài(thường là các bài dễ thuộc hay hôm đó buổi học ít tiết học bài) Nên các emthường có điểm kiểm tra miệng khá cao

- Giáo viên chủ nhiệm cũng kết hợp phụ giúp tôi kiểm tra học sinh đầu buổi học,biết được học sinh lớp mình học môn Vật lý như thế nào

- Bản thân tôi cũng có tâm lí thoải mái vì khi nhìn vào sổ ghi chép của cán sự bộmôn tôi sẽ chọn những em thuộc bài để kiểm tra miệng Sau 2 – 3 lần vẫn thấynhững học sinh đó không thuộc bài thì tôi phải xem lại cách dạy của mình, hoặc

sẽ tìm hiểu về học sinh đó để có cách giải quyết hợp lí hơn mà không bị tâm lí ứcchế

- Cán sự bộ môn kiểm tra được toàn lớp, bản thân tôi lại không bị mất nhiều thờigian để kiểm tra

- Các học sinh giỏi khác cũng sẽ thấy thoải mái hơn vì mình được học, được thểhiện tài năng, được giúp đỡ cho bạn, được mở rộng kiến thức và được nâng cao

- Tôi có nhiều thời gian để dạy hơn vì đã có sự kiểm tra toàn lớp, nếu nghi ngờ tôi

có thể kiểm tra lại thông qua các tờ giấy các em làm bài, hoặc tôi đến trường sớmhơn một chút, giám sát việc kiểm tra bài của 1 -2 lớp nào đó mà mình trực tiếpgiảng dạy Như thế tôi lại càng tin tưởng hơn cán sự bộ môn của mình, tôi vừagiúp tôi kiểm tra việc học tập bộ môn Vật lý của các em, tôi cũng giúp được giáoviên chủ nhiệm quản lớp 1 – 2 buổi

- Tôi căn cứ vào báo cáo, người báo cáo cho tôi thông tin phải làm tổ trưởng rồiđến cán sự bộ môn Việc kiểm tra tốn nhiều thời gian nhưng lại không ảnh hưởngđến tiết dạy của tôi vì các em thực hiện vào 30 phút đầu giờ Nếu trên báo cáo ghi

là học bài, làm bài tập và xem bài mới đầy đủ Nhưng khi tôi dò bài mà em học

sinh đó chưa làm bài tập ở nhà đủ, tôi sẽ gọi người báo cáo lên đề nghị em kiểmtra lại vở và trả lời trước lớp bạn của em có vi phạm nội dung tôi dặn dò haykhông Tôi sẽ khiển trách tổ đó, đề nghị với cán sự bộ môn sẽ phải kiểm tra lại

tổ đó 1 - 2 tuần sau đó để chấn chỉnh cách làm việc của em tổ trưởng đó Đồngthời nếu nhận thấy năng lực của em học sinh đó thấp tôi sẽ báo với giáo viên chủnhiệm để cùng kết hợp tìm em khác để thay thế

- Như vậy ngoài việc tôi đào tạo được một cán sự bộ môn giỏi, tôi lại còn giúp chobốn em tổ trưởng lãnh đạo tốt tổ của mình thông qua việc kiểm tra nội dung côngviệc về nhà có khoa học hay không, có sát sao không, có đúng thực chất haykhông

4) Đo lường và thu thập dữ liệu:

Đo lường:

Đo độ tin cậy của dữ liệu:

- Bài kiểm tra trước tác động là bài kiểm tra hiệu quả của tiết dạy (kiểm tra 15phút) Qua thống kê cho thấy hai lớp có sự tương đương về học lực

- Bài kiểm tra sau tác động cũng là bài kiểm tra hiệu quả tiết dạy nhưng thiết

kế theo kế hoạch bài học riêng nhằm kiểm tra kiến thức và chất lượng họctập của học sinh

- Dạng đề trắc nghiệm kết hợp với tự luận

- Tiến hành kiểm tra và chấm bài ( Đề và kết quả ở phần phụ lục)

Đo độ giá trị của dữ liệu:

Có nhận xét của tổ chuyên môn về đề kiểm tra và đáp án trước và sau tácđộng

Thu thập dữ liệu:

- Tổ chức cho nhóm thực nghiệm khảo sát, tìm hiểu về đề tài

- Tìm hiểu thực tế học sinh

- Tìm một số tư liệu phục vụ cho đề tài

- Tiến hành viết đề tài nghiên cứu

IV PHÂN TÍCH VÀ BÀN VỀ KẾT QUẢ

1) Phân tích dữ liệu:

Khi dạy - học Vật lý theo kiểu giáo viên ra nội dung công việc về nhà rồi tự giáoviên kiểm tra học sinh thực hiện công việc theo yêu cầu của giáo viên như thế nào?Thực ra với cách dạy theo phương pháp mới, giáo viên không có nhiều thời gian đểkiểm tra học sinh về bài cũ, thường chỉ kiểm tra 1 - 2 HS/ tiết dẫn tới việc nhiều họcsinh không học bài Do chỉ kiểm tra 1 – 2 học sinh nên giáo viên cũng chỉ kiểm tra

vở ghi chép hay bài tập của những em đó, dẫn đến việc các em không dành thời giancho môn học, hầu như các em không xem bài mới, nên việc truyền tải của giáo viênđến với một số em cũng chưa hiểu gì vì vậy nên các em tiếp thu kiến thức rất chậm.Các em rất ngại, thậm chí nhiều em không hiểu bài, không hứng thú, không khí lớphọc rất trầm, rời rạc nên hiệu quả, chất lượng thấp

Từ năm học 2013 – 2014 đến nay, đặc biệt năm học 2016 – 2017 và năm học

2017 – 2018 tôi vận dụng cán sự bộ môn vào việc dạy - học Vật lý, đạt được một sốkết quả: Giờ học thoải mái, học sinh tự tin, hiểu bài, vận dụng nhanh và điều quantrọng hơn là các em thực sự hứng thú khi học

Bảng 4: So sánh điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động:

Đối chứng Thực nghiệm

Chênh lệch giá trị TB chuẩn (SMD) 0, 81

Như trên đã chứng minh, kết quả hai nhóm trước tác động là tương đương Sautác động kiểm chứng chênh lệch điểm trung bình bằng T-Test cho kết quả p = 0,002cho thấy sự chênh lệch giữa điểm trung bình nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứngrất có ý nghĩa, tức là chênh lệch kết quả điểm trung bình nhóm thực nghiệm cao hơnđiểm trung bình nhóm đối chứng là không ngẫu nhiên mà do kết quả tác động