. Thắng lợi của cách mạng xã hội chủ nghĩa đưa đến sự thay đổi căn bản vị thế của giai cấp vô sản: từ thân phận là nô lệ, làm thuê, không có Tổ quốc “trở thành dân tộc”, là chủ nhân thực sự có Tổ quốc, ra sức chăm lo xây dựng cuộc sống mới vì hòa bình, tự do, ấm no, hạnh phúc. Đó là sự tiến bộ xã hội. Sự phản kháng quyết liệt của giai cấp tư sản nhằm mục đích tiêu diệt Nhà nước xã hội chủ nghĩa và khẳng định sự thống trị của mình, xét theo góc độ quyền lực chính trị và lợi ích kinh tế của nó, cũng là “một tất yếu lịch sử” nhưng là “một tất yếu lịch sử buồn”, là sự thoái bộ xã hội, đi ngược lại nguyện vọng chính đáng của nhân dân và xu thế phát triển của thời đại.
Trang 1TÌM HIỂU TƯ DUY MỚI VỀ NHIỆM VỤ BẢO VỆ TỔ QUỐC TRONG
TÌNH HÌNH HIỆN NAY
I.VỀ MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
1 Thắng lợi của cách mạng xã hội chủ nghĩa đưa đến sự thay đổi căn bản vị thế của giai cấp vô sản: từthân phận là nô lệ, làm thuê, không có Tổ quốc “trở thành dân tộc”, là chủ nhân thực sự có Tổ quốc, ra sứcchăm lo xây dựng cuộc sống mới vì hòa bình, tự do, ấm no, hạnh phúc Đó là sự tiến bộ xã hội Sự phảnkháng quyết liệt của giai cấp tư sản nhằm mục đích tiêu diệt Nhà nước xã hội chủ nghĩa và khẳng định sựthống trị của mình, xét theo góc độ quyền lực chính trị và lợi ích kinh tế của nó, cũng là “một tất yếu lịchsử” nhưng là “một tất yếu lịch sử buồn”, là sự thoái bộ xã hội, đi ngược lại nguyện vọng chính đáng củanhân dân và xu thế phát triển của thời đại
Để thực hiện sứ mệnh lịch sử toàn thế giới và bảo vệ lợi ích giai cấp đã được ghi trong Điều lệ củaĐảng Cộng sản, hiến pháp quốc gia, luật pháp quốc tế; giai cấp công nhân buộc phải bảo vệ Tổ quốc, bảo
vệ thành quả cách mạng đã giành được từ tay giai cấp thống trị Sự xuất hiện Tổ quốc xã hội chủ nghĩa vàquá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội quy định tính tất yếu khách quan; mục tiêu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc
xã hội chủ nghĩa; đồng thời, quy định nội dung, hình thức thể hiện các điều khoản ghi trong Điều lệ củaĐảng Cộng sản và Hiến pháp quốc gia
Trong tiến trình phát triển của lịch sử nhân loại, sự ra đời Nhà nước Xô Viết - Nhà nước xã hội chủnghĩa đầu tiên trên thế giới năm 1917, đánh dấu cột mốc khởi đầu thời đại mới, thời đại quá độ từ chủnghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội và cách mạng vô sản trên phạm vi toàn thế giới Sự kiện này không chỉlàm cho giai cấp tư sản Nga “kinh hoàng”; đã phản kháng lại giai cấp vô sản một cách quyết liệt, mà cả phe
đế quốc chủ nghĩa “run sợ”, đã xúm lại, tìm mọi cách hòng tiêu diệt Nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiêntrên thế giới còn rất non trẻ Với phương châm “sống hay là chết”, “chân lý và lẽ phải thuộc về chúng ta”;nhân dân Nga và cả nước Nga Xô Viết đã đứng dậy, đoàn kết xung quanh Ban Chấp hành Trung ươngĐảng Cộng sản Bônsnêvích do V.I.Lênin đứng đầu, kiên quyết phá tan sự bao vây, phong tỏa, cấm vận củacác thế lực thù địch, tự giải phóng mình
Từ ý nghĩa của cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại, V.I.Lênin khẳng định “Một cuộc cách mạng chỉ có giátrị khi nó biết tự bảo vệ”1 và chủ trương bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa ngay từ ngày 25 tháng Mười năm
1917 đã giúp nhân dân Nga thời kỳ đó và nhân dân Liên Xô sau này bảo vệ vững chắc thành quả cáchmạng trước mọi mưu toan xâm lược và thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch
Thấm nhuần quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và vận dụng sáng tạo học thuyết khoa học, cáchmạng vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã có những quan điểm đúngđắn về bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa và nó đã được thể hiện sâu sắc trong hai cuộc khángchiến “thần thánh” chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược; trong công cuộc đổi mới, xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Đối với Đảng và nhândân ta, bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh hiện thời chính là bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa màtoàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đang xây dựng Quan điểm, tư tưởng của Đảng ta về bảo vệ Tổ quốc
xã hội chủ nghĩa đã được trình bày thành hệ thống; được ghi thành văn kiện Đảng và đưa vào Hiến phápnước ta phù hợp với từng giai đọan lịch sử
Xây dựng chủ nghĩa xã hội quan hệ chặt chẽ với bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Tính tất yếu khách
1V.I.Lênin, To n t p, Nh xu t b n, Ti n b , Matxc va, 1977, t p 36, tr 102 àn tập, Nhà xuất bản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 ập, Nhà xuất bản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 àn tập, Nhà xuất bản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 ất bản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 ản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 ến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 ộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 ơva, 1977, tập 36, tr 102 ập, Nhà xuất bản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102
Trang 2quan của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa quy định tính tất yếu khách quan của sự nghiệp xâydựng chủ nghĩa xã hội Sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội quy định và đòi hỏi những chủ nhân của sựnghiệp ấy phải có nghĩa vụ, trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa và nó đã được luật pháp hóa, thểhiện sâu sắc trong Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Tổ quốc là một phạm trù lịch sử, gồm hai phương diện tự nhiên - lịch sử và chính trị - xã hội có quan
hệ chặt chẽ với nhau, quy định và chế ước lẫn nhau, không thể tách rời nhau Những yếu tố tự nhiên, địabàn cư trú và hoạt động thực tiễn của cộng đồng dân cư cùng với quá trình đấu tranh sinh tồn, phát triểnluôn gắn bó chặt chẽ với những yếu tố chính trị - xã hội và chế độ kinh tế - chính trị, văn hóa - xã hội đượcxây dựng trên nó Bản chất của chế độ xã hội quy định tính chất, đặc điểm của tổ quốc trong mỗi giai đoạnlịch sử cụ thể Vì vậy, bảo vệ tổ quốc nói chung, bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa nói riêng tuy có khácnhau về không gian, thời gian nhưng đều giống nhau ở chỗ: là một quá trình thống nhất biện chứng giữahai mặt bảo vệ: tự nhiên - lịch sử và chính trị - xã hội và nội dung bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa khôngnằm ngoài nhiệm vụ bảo vệ các nội dung thuộc hai mặt nêu trên
Xét về mặt tự nhiên - lịch sử, bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của
Tổ quốc, bảo vệ độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia và sự thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ những giátrị văn hoá truyền thống; bảo vệ lợi ích của quốc gia, dân tộc Xét về mặt chính trị - xã hội, bảo vệ Tổ quốc
xã hội chủ nghĩa là bảo vệ quyền lãnh đạo của giai cấp công nhân, bảo vệ chế độ chính trị - xã hội mà giaicấp công nhân liên minh với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức xã hội chủ nghĩa để xây dựng và bảo vệchế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ những thiết chế và hệ thống chính trị; quyền làm chủ của nhân dân; bảo vệnhững quan hệ quốc tế xã hội chủ nghĩa mà giai cấp công nhân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản đãthiết lập, đang xây dựng và ngày càng làm cho các yếu tố của chủ nghĩa xã hội lớn dần lên và phát triểnbền vững
Đối với dân tộc ta, từ ngàn xưa, Tổ quốc được quan niệm là “sơn hà”, “xã tắc” và ngày nay, “sơn hà”,
“xã tắc” của chúng ta chính là Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa mà chúng ta đang xây dựng; trong đó có
sự thống nhất biện chứng giữa Tổ quốc Việt Nam theo quan niệm của cha ông và quan niệm mácxít về Tổquốc hiện nay Điều đó đã làm cho khái niệm Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa từ trong bản chất, nộidung “sơn hà” đã được mở rộng hơn, tính chất và nội dung “xã tắc” đã hoàn toàn được đổi mới, nâng cao,phù hợp với điều kiện lịch sử mới Địa vực, lãnh thổ sinh tồn của Việt Nam ngày nay không chỉ là vùngđất, vùng trời, vùng biển, biên giới, hải đảo mà còn bao gồm lãnh hải, các vùng đặc quyền kinh tế, thềm lụcđịa, khoáng sản, tài nguyên thiên nhiên… Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa ngày nay không chỉ làtruyền thống văn hóa đã hình thành từ lâu đời, mà còn là sự kế thừa, nối tiếp, phát triển, làm giàu có, sâusắc hơn hệ giá trị văn hóa truyền thống và hiện đại
Có thể khẳng định rằng, Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa là một thực thể thống nhất về tự nhiên lịch sử và chính trị - xã hội, bao gồm toàn bộ các yếu tố địa lý, lãnh thổ, dân cư, các giá trị văn hoá - lịch
-sử, lợi ích kinh tế, quyền lực chính trị và chế độ xã hội chủ nghĩa Cho nên, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xãhội chủ nghĩa chính là bảo vệ hai mặt thống nhất biện chúng: tự nhiên - lịch sử và chính trị - xã hội đã vàđang kiến tạo nên Tổ quốc ta hiện nay và các nội dung mà chúng ta đang xây dựng
Xuất phát từ lý luận khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và thực tiễn lãnh đạocách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn luôn xác định đúng đắn mục tiêu, nhiệm vụ và phương thức bảo vệ Tổquốc phù hợp với từng giai đoạn của cách mạng Các văn kiện, tài liệu của Đảng, đặc biệt là các Văn kiệnĐại hội đại biểu toàn quốc của Đảng từ năm 1986 đến nay đã thể hiện sâu sắc sự nhất quán về đường lối,
Trang 3mục tiêu, nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc Trong đó, Văn kiện Đại hội đại biểutoàn quốc lần thứ IX, X, XI của Đảng ngày càng phản ánh đầy đủ, chính xác các nhiệm vụ quân sự, quốcphòng, an ninh; thực tiễn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa thời kỳ toàn cầu hóa vàhội nhập quốc tế
Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X viết: Bảo vệ vững chắc Tổ quốc là “ bảo vệ độc lập,chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa;bảo vệ an ninh chính trị, an ninh kinh tế, an ninh tư tưởng văn hóa và an ninh xã hội; duy trì trật tự, kỷcương, an toàn xã hội; giữ vững ổn định chính trị của đất nước, ngăn ngừa, đẩy lùi và làm thất bại mọi âmmưu, hoạt động chống phá, thù địch, không để bị động, bất ngờ”2 Ngoài việc khẳng định rõ sự nhất quán
của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc về mặt tự nhiên - lịch sử là bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹnlãnh thổ, tức là bảo vệ vùng đất, vùng trời, vùng biển, biên giới, hải đảo, thềm lục địa, khoáng sản, tàinguyên thiên nhiên của đất nước mà các Đại hội Đảng trước đây đã khẳng định; Đại hội X nhấn mạnhnhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc về mặt chính trị - xã hội là bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hộichủ nghĩa; bảo vệ an ninh chính trị, an ninh kinh tế, an ninh tư tưởng văn hóa và an ninh xã hội; duy trì trật
tự, kỷ cương, an toàn xã hội; giữ vững ổn định chính trị của đất nước
Như vậy, xuyên suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, trong các văn kiện của mình, Đảng tađều chỉ rõ mối quan hệ biện chứng giữa hai mặt của một vấn đề bảo vệ Tổ quốc là tự nhiên - lịch sử vàchính trị - xã hội Hai mặt này có quan hệ chặt chẽ với nhau, bổ sung và quy định lẫn nhau nhằm một mụcđích: “ngăn ngừa, đẩy lùi và làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá, thù địch, không để bị động,bất ngờ”
Qua thực tiễn đổi mới toàn diện đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, hơn 20 nămthực hiện Cương lĩnh năm 1991, lần này, trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Đảng taxác định rõ hơn mục tiêu, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh là: “ Bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thốngnhất, toàn vẹn lãnh thổ; giữ vững chủ quyền biển đảo, biên giới, vùng trời; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhândân và chế độ xã hội chủ nghĩa; giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội; chủ động ngăn chặn, làmthất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch và sẵn sàng ứng phó với các mối đe dọa
an ninh phi truyền thống mang tính toàn cầu, không để bị động, bất ngờ, trong mọi tình huống”3 Nhìnchung, nội hàm bảo vệ Tổ quốc mà Đại hội XI nêu ra cơ bản thống nhất với nội hàm bảo vệ Tổ quốc màĐại hội X đã khẳng định Tuy nhiên, xét về mặt tự nhiên - lịch sử, lần này, trong Văn kiện Đại hội XI, nội
hàm bảo vệ Tổ quốc đã được Đảng ta bổ sung cụm từ mới “giữ vững chủ quyền biển đảo, biên giới, vùng
trời” nhằm nhấn mạnh và khẳng định rõ ràng hơn vai trò, nhiệm vụ bảo vệ biển đảo của Tổ quốc; điều đó
hoàn toàn thống nhất với Chiến lược khai thác và bảo vệ biển đảo, thềm lục địa mà toàn Đảng, toàn dân vàtoàn quân ta đang khẩn trương triển khai, ra sức thực hiện
Xét về mặt chính trị - xã hội, ngoài mục tiêu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc như đã nêu ở Văn kiện Đại hội
X và các đại hội Đảng trước đó; lần này, trong Văn kiện Đại hội XI, xét về mặt chính trị - xã hội, nội hàm
bảo vệ Tổ quốc còn được Đảng ta bổ sung thêm cụm từ: “sẵn sàng ứng phó với các mối đe dọa an ninh
phi truyền thống mang tính toàn cầu” Đây là điểm mới, phản ánh rõ hơn quá trình phát triển tư duy lý luận
2 Đảng Cộng sản Việt Nam: ng C ng s n Vi t Nam: ộng sản Việt Nam: ảng Cộng sản Việt Nam: ệt Nam: V n ki n ăn kiện Đại hội đại biêu toàn quốc lần thứ Đảng X, ện Đại hội đại biêu toàn quốc lần thứ Đảng X, Đại hội đại biêu toàn quốc lần thứ Đảng X, i h i ộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 đại hội đại biêu toàn quốc lần thứ Đảng X, i biêu to n qu c l n th àn tập, Nhà xuất bản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 ốc lần thứ Đảng X, ần thứ Đảng X, ứ Đảng X, Đản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 ng X, Nxb
CTQG, H.2006, trang 109
3 Đảng Cộng sản Việt Nam: ng C ng s n Vi t Nam ộng sản Việt Nam: ảng Cộng sản Việt Nam: ệt Nam: : V n ki n ăn kiện Đại hội đại biêu toàn quốc lần thứ Đảng X, ện Đại hội đại biêu toàn quốc lần thứ Đảng X, Đại hội đại biêu toàn quốc lần thứ Đảng X, i h i ộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 đại hội đại biêu toàn quốc lần thứ Đảng X, i bi u to n qu c l n th XI, ểu toàn quốc lần thứ XI, àn tập, Nhà xuất bản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 ốc lần thứ Đảng X, ần thứ Đảng X, ứ Đảng X, Nxb CTQG,
Hà N i 2011, trang 233 ộng sản Việt Nam:
Trang 4của Đảng ta về mục tiêu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc
Rõ ràng là, vấn đề có tính nguyên tắc trong nhận thức nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc hiện nay là cần thấy rõ
và hiểu đầy đủ, sâu sắc hơn nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc xét trên cả hai mặt: tự nhiên - lịch sử và chính trị - xãhội; mối quan hệ biện chứng giữa hai mặt ấy Trong đó, nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, có ý nghĩa quyếtđịnh thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa là bảo vệ Đảng, Nhànước; bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa và hạnh phúc của nhân dân Vì một lý do nào đó, vai trò lãnh đạo củaĐảng Cộng sản bị lung lay; hiệu lực quản lý của Nhà nước bị thu hẹp đều dẫn đến nguy cơ đe dọa trực tiếp
sự tồn vong, sự mất còn của chế độ xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta đang xây dựng
Bài học đắt giá về sự sụp đổ của Tổ quốc xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô, các nước Đông Âu, bắt đầu từ
sự phai nhạt chủ nghĩa Mác - Lênin, xa rời mục tiêu, lý tưởng cách mạng; là sự biến chất, thoái hóa về tưtưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên; sự buông lỏng kỷ luật Đảng, khinhnhờn luật pháp, hiến pháp, dẫn đến sự sụp đổ của chính quyền nhà nước và Đảng Cộng sản mất vai trò lãnhđạo xã hội là dẫn chứng điển hình về tính đúng đắn của những luận điểm mácxít: chủ nghĩa Mác - Lênin lànền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng, chính quyền là vấn đề cơ bản của mọi cuộccách mạng
Giữ vững và phát huy tốt vai trò “nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng” là chủnghĩa Mác - Lênin; giải quyết tốt mọi vấn đề phát sinh của chính quyền cách mạng là hai trong nhiều mắtkhâu then chốt, đặc biệt quan trọng để bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Chúng ta thấm nhuầnsâu sắc rằng, đối với chế độ ta, còn chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, còn có Đảng Cộng sảnViệt Nam lãnh đạo, còn có Nhà nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa thì còn có chế độ mà chúng ta đang xâydựng và do đó, thành quả cách mạng mà nhân dân ta bằng xương máu của mình đã giành lại được từ tayquân thù mới được trân trọng gìn giữ, phát huy; tương lai, tiền đồ của quốc gia, dân tộc và hạnh phúc củanhân dân mới được bảo đảm; con cháu ngàn đời mới có được cuộc sống hòa bình, ấm no, tự do, hạnh phúc.Ngược lại, những điều nêu trên không còn thì chẳng những nhân dân ta sẽ mất tất cả các quyền côngdân của một nước độc lập, tự do, có chủ quyền, hạnh phúc được khẳng định và ghi trong Hiến pháp quốcgia, luật pháp quốc tế mà còn bị trà đạp, giày xéo bởi phải quay về với “kiếp ngưa trâu”, gánh chịu thânphận nô lệ, lầm than Đó là điều không thể chấp nhận Thực tiễn hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước vàgiữ nước của ông cha ta và hơn một trăm năm chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược đã khẳngđịnh chân lý “không có gì quý hơn độc lập tự do” mà Bác Hồ kính yêu sau hơn 30 năm đi tìm kiếm, trảinghiệm thực tiễn để đúc kết, khái quát nên
Trong bối cảnh hiện nay, trách nhiệm, bổn phận và nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi công dân tham giabảo vệ Tổ quốc cũng chính là bảo vệ chân lý, lẽ phải, bảo vệ quyền sống làm người, bảo vệ gia đình, ngườithân yêu ruột thịt; thành quả lao động do mồ hôi, nước mắt và cả xương máu của mình, bao thế hệ ngườiViệt Nam đã dày công vun đắp, tạo dựng nên
Có thể khẳng định rằng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ mới là bảo vệ Tổquốc xã hội chủ nghĩa với các nội dung: bảo vệ độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia và sự thống nhất toànvẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, bảo vệ chế độ xã hội mà dân tộc ta đã lựa chọn, bảo vệ nền văn hoátiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, bảo vệ công cuộc lao động hoà bình của nhân dân ta Mục tiêu, nhiệm vụbảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ mới được Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương
lần thứ Tám khoá IX, các văn kiện Đại hội Đảng lần thứ X, XI của Đảng xác định: a) Bảo vệ vững chắc
độc lập chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, giữ vững chủ quyền biển đảo, biên giới, vùng trời, vùng
Trang 5đất; b) Bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa; c) Bảo vệ sự nghiệp đổi mới,công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; d) Bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc; e) Bảo vệ an ninh chính trị,
an ninh tư tưởng, văn hoá và an ninh xã hội; g) Giữ vững ổn định chính trị và môi trường hoà bình, pháttriển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa h) Chủ động ngăn chặn, làm thất bại mọi âm mưu, hoạtđộng chống phá của các thế lực thù địch và sẵn sàng ứng phó với các mối đe dọa an ninh phi truyền thốngmang tính toàn cầu, không để đất nước bị động, bất ngờ trong mọi tình huống
Mục tiêu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc nêu trên phản ánh đầy đủ các yếu tố về tự nhiên - lịch sử và vềchính trị - xã hội trong Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Chúng quan hệ chặt chẽ với nhau, tạo thành chỉnh thểthống nhất; bảo vệ nội dung này cũng có nghĩa là bảo vệ nội dung khác, và ngược lại Thực chất bảo vệ Tổ
quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ mới là bảo vệ Tổ quốc trong một chỉnh thể thống nhất: bảo
vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và chế độ xã hội chủ nghĩa
Trong bối cảnh hiện thời, tăng cường khả năng quốc phòng, an ninh; xây dựng quân đội nhân dân vàcông an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại để bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt
Nam xã hội chủ nghĩa là một yêu cầu khách quan, là mệnh lệnh của cuộc sống Sức mạnh bảo vệ Tổ quốc
xã hội chủ nghĩa là sức mạnh tổng hợp: vật chất - kỹ thuật, chính trị - tinh thần, khoa học - công nghệ, quân
sự - quốc phòng - an ninh, gồm con người và tổ chức, sức mạnh hiện hữu và tiềm tàng, được xây dựng vàchuẩn bị chu đáo, sẵn sàng đối phó với mọi tình huống xảy ra, kể cả cuộc chiến tranh có sử dụng vũ khícông nghệ cao Lực lượng bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là lực lượng của cả hệ thống chính trị, bao gồmtoàn thể các giai tầng xã hội đặt trực tiếp, tuyệt đối dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành củaNhà nước; trong đó, quân đội nhân dân và công an nhân dân thực hiện chức năng là cơ quan tham mưu và
tổ chức thực hiện các nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, quân đội nhân dân và các lực lượng vũ trang cách mạng luôn giữ vững vàphát huy bản chất, truyền thống tốt đẹp của giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc trong điềukiện lịch sử mới Đó là vấn đề cốt tử của một đội quân cách mạng đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt ra và
nó đã được thực hiện ngay từ những ngày đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược cho đếnngày nay Vì vậy, trong sửa đổi Hiến pháp năm 1992 (bổ sung, phát triển năm 2013), cần thể hiện sâu sắcbản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc của Quân đội nhân dân Việt Nam Để làm tốt
điều này, việc giữ lại và chỉnh sửa một số nội dung Chương 4: Bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa,
(từ Điều 44 đến Điều 48 của Hiến pháp năm 1992) là rất cần thiết Trong đó, vấn đề có tính nguyên tắc là
tiếp tục khẳng định mục tiêu, nhiệm vụ bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnhthổ của Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, giữ vững hòa bình,
ổn định chính trị, bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội
Theo đó, trong Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi năm 2013) cần nhất quán khẳng định ba điểm: Thứ nhất,
Quân đội nhân dân và Công an nhân dân là lực lượng vũ trang cách mạng, chính quy, tinh huệ, hiện đại của
Nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Thứ hai, Nhà nước ưu tiên xây dựng, phát triển lực lượng
vũ trang nhân dân đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ vững chắc Tổ quốc Thứ ba, bảo vệ Tổ quốc Việt
Nam xã hội chủ nghĩa và giữ vững an ninh quốc gia là nhiệm vụ chính trị giữ vai trò trọng yếu trong sựnghiệp phát triển đất nước Trong sửa đổi Hiến pháp lần này, cần bổ sung vào Điều 45 Hiến pháp năm
1992 (sửa đổi năm 2013) cụm từ “Bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân” và bổ sung vào Điều 48 Hiến phápnăm 1992 (sửa đổi năm 2013) một số quy định về chế độ, chính sách đảm bảo đời sống vật chất, tinh thầncho cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên lực lượng vũ trang nhân dân Đồng thời, bổ sung, cập nhật quan điểm
Trang 6Đại hội XI của Đảng vào Hiến pháp năm 1992 (bổ sung năm 2013) các nội dung về tiếp tục mở rộng hợptác quốc tế trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc.
II CHủ ĐộNG BảO Vệ Tổ QUốC TRƯớC NHữNG DIễN BIếN PHứC TạP CủA TìNH HìNH,
ÂM MƯU, THủ ĐOạN CHốNG PHá CủA CáC THế LựC THù ĐịCH
Gần đây, tình hình thế giới, khu vực diễn biến rất phức tạp, khó lường, song nhìn chung, xu hướng
hoà bình, hợp tác, phát triển là vẫn chủ đạo Trong đó, mâu thuẫn giữa chủ nghĩa tư bản với chủ nghĩa xãhội, giữa các nước tư bản phát triển với các nước đang phát triển, giữa tư tưởng nước lớn, bá quyền vớiphong trào độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội vẫn là mâu thuẫn cơ bản của thời đại ngày nay Mỹ vẫn sửdụng nhiều thủ đoạn chính trị, kinh tế, quân sự để đạt được vị trí siêu cường duy nhất trên thế giới; cácnước lớn khác, nhất là Nga, Trung Quốc, ấn Độ dùng nhiều biện pháp để vươn lên trở thành cường quốctrên thế giới, cạnh tranh gay gắt với Mỹ Nhiều dân tộc trên thế giới đấu tranh mạnh mẽ hơn để bảo vệ độclập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và lợi ích quốc gia Tuy nhiên, do mối liên hệ, tác động của toàn cầu hoá
và hội nhập quốc tế, dù các mâu thuẫn nêu trên có gay gắt, có thể xảy ra xung đột, biến động, nhưng xu thếchung của thời đại vẫn là hòa bình, hợp tác và phát triển
Trong lĩnh vực kinh tế, do sự suy giảm vị thế kinh tế của Mỹ và sự vươn lên mạnh mẽ của các nướcthuộc nhóm BRIC (Braxin, Nga, ấn Độ, Trung Quốc), nhất là Trung Quốc; sự khẳng định vị thế của nhómnước đang phát triển mới VISTA (Việt Nam, Inđônêxia, Nam Phi, Thổ Nhĩ Kỳ, áchentina); sự cạnh tranhquyết liệt giữa các cường quốc kinh tế cũng như nhu cầu hội nhập kinh tế để phát triển của đa số quốc giađang phát triển; sự đổ vỡ liên tiếp của vòng đàm phán thương mại toàn cầu của WTO (vòng đàm phánĐôha); hợp tác kinh tế quốc tế có một số xu toàn cầu với nội dung cơ bản là thúc đẩy tự do hoá thươngmại, đầu tư, dịch vụ vẫn tiếp tục được đẩy mạnh Trong khuôn khổ thương mại và đầu tư, các thành viênchủ chốt của WTO do nhu cầu tự thân về tái cơ cấu, ổn định và phát triển kinh tế, đã và đang tạm gác lạinhững bất đồng về mở cửa thị trường các sản phẩm nông nghiệp của các nước phát triển và mở cửa thịtrường các sản phẩm công nghiệp, dịch vụ của các nước đang phát triển để kết thúc “Vòng đàm phánĐôha”, tạo sức bật mới cho tăng trưởng kinh tế thế giới
Trong khuôn khổ dịch vụ, nhất là dịch vụ tài chính, các thiết chế tài chính quốc tế như Ngân hàng Thếgiới (WB), Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) sẽ phải cơ cấu lại cả về cơ cấu tổ chức cũng như nội dung, danh mụchợp tác, hỗ trợ bởi có sự đóng góp tài chính nhiều hơn của các cường quốc kinh tế (Trung Quốc, Nga, ấnĐộ ) cũng như một số nước đang phát triển khác Vì thế, hợp tác tài chính - tiền tệ thế giới sẽ có sự thayđổi lớn với việc tái cơ cấu mạnh hệ thống tài chính và hình thành các quỹ hợp tác tài chính - tiền tệ phòng,chống khủng hoảng, bởi những tồn tại của hệ thống này trong thời gian qua đã gây nên hậu quả to lớn cho
hệ thống kinh tế - tài chính toàn cầu và sự bấp bênh của giá trị đồng USD, sự gia tăng vị thế của một sốđồng tiền chủ chốt trên thế giới (Euro, JPY ) cũng như đồng nhân dân tệ
Điều đáng chú ý là nội dung hợp tác kinh tế toàn cầu sẽ được đẩy mạnh trong vấn đề chống lại tìnhtrạng nóng lên của trái đất do biến đổi khí hậu mà ở đó, lợi thế đang thuộc về các nước công nghiệp pháttriển
Hiện nay, hợp tác kinh tế song phương với các hiệp định tự do thương mại (FTA), hiệp định đầu tưsong phương (BIT), hiệp định đối tác kinh tế (EPA), hiệp định đối tác và hợp tác toàn diện (PCA) đangtrở thành động lực thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế giữa các nước, vùng miền, lãnh thổ đi vào chiều sâuvới mức độ mở cửa mạnh hơn Các nền kinh tế lớn trên thế giới, nhất là Mỹ, EU , sau khủng hoảng và suy
Trang 7thoái kinh tế thế giới, đã và đang tiến hành điều chỉnh, tái cơ cấu hệ thống kinh tế của bản thân các nướcnày và toàn cầu thông qua tái khởi động mạnh hệ thống sản xuất trong nước thay vì đầu tư ra bên ngoài.Mặt trái của tiến trình này là các nền kinh tế lớn sẽ tăng cường các biện pháp bảo hộ mậu dịch, đi ngược lạivới xu thế tự do hoá mà họ đã thiết lập và cổ vũ mạnh mẽ, tạo thách thức rất lớn cho các nước đang pháttriển trong hoạch định và tổ chức thực hiện chiến lược phát triển kinh tế.
Trong hợp tác về an ninh, mặc dù Mỹ tìm cách xây dựng “thế giới đơn cực” nhưng trật tự thế giới sẽphát triển theo xu thế đa cực Với sự “trỗi dậy” của Trung Quốc và chính sách khôi phục vị thế cường quốccủa Nga thời Putin làm tổng thống (lần hai) có thể làm cho vị thế chính trị, kinh tế của Mỹ ngày càng suygiảm; do những vấn đề an ninh phi truyền thống (khủng bố, biến đổi khí hậu, mâu thuẫn dân tộc và tôngiáo, khủng hoảng năng lượng và lương thực, HIV/AIDS, dịch bệnh ) đã, đang và tiếp tục diễn ra trênphạm vi toàn cầu; nên dù hoà bình, hợp tác vẫn là xu thế chủ đạo, nhưng sự cạnh tranh giữa các nước lớndiễn ra quyết liệt hơn với quy mô, mức độ, nội dung, hình thức khác nhau, dẫn đến các xu hướng lớn sauđây:
Một là, hợp tác quân sự truyền thống vẫn được tăng cường nhằm đưa Mỹ trở thành siêu cường hoặc
đưa Nga, Trung Quốc thành cường quốc trên thế giới Tại châu Âu, khối quân sự Bắc Đại Tây Dương(NATO), dẫn đầu là Mỹ, được sự cổ vũ nhiệt thành của một số nước Đông Âu và nước cộng hoà thuộcLiên Xô cũ, tiếp tục tiến về phía Đông nhằm bao vây, cô lập và khống chế Nga, tạo nên sự đối đầu quân sựgay gắt tại châu Âu, dẫn tới một cuộc “chiến trạnh lạnh” mới trên thế giới ở khu vực châu á, một liên minhquân sự bao vây, chống Trung Quốc (liên minh quân sự châu á - Thái Bình Dương) do Mỹ dẫn đầu với cácđồng minh chủ chốt (Nhật Bản, Hàn Quốc, Ôxtrâylia, Philíppin, Thái Lan ) có thể hình thành nên cuộc
“chiến trạnh lạnh” trên thế giới Tại khu vực Trung Đông, dù cuộc hoà đàm giữa Ixraen và Palextin cóthành công để hình thành một Nhà nước Palextin có chủ quyền thì liên minh quân sự Mỹ - Ixraen vẫn đượccủng cố để Mỹ khống chế nguồn tài nguyên dầu mỏ to lớn tại khu vực, từ đó chi phối thế giới
Ngược lại xu hướng trên, Nga, Trung Quốc trước sức ép bao vây, ngăn chặn của Mỹ và các đồng minhcủa Mỹ; trước nhu cầu khẳng định địa vị cường quốc đối lập với Mỹ ; hai nước vừa ưu tiên đầu tư pháttriển tiềm lực quân sự, vừa liên kết với các đồng minh cũ và mới của mình để hình thành các liên minhquân sự
Nga sẽ củng cố liên minh với các nước thân thiết thuộc không gian hậu Xô Viết như Bêlarút,Cadắcxtan ; tăng cường hợp tác với ấn Độ, Xiry, Iran, Vênêduêla Trung Quốc vẫn coi trọng và ưu tiênquan hệ với các nước lớn (Mỹ, Nga, EU, ấn Độ ) để duy trì môi trường an ninh xung quanh Trung Quốc,phối hợp chiến lược với các nước để kiềm chế, ngăn chặn Mỹ; tăng cường quan hệ và khả năng chi phốicác nước, các tổ chức trong các khu vực (Đông Bắc á, Đông Nam á, Trung Nam á) nhằm phá thế bao vây,
cô lập của Mỹ và đồng minh của Mỹ, từng bước trở thành cường quốc có sức đối trọng với Mỹ Nhưng dotiếp tục bị nhiều nước ngờ vực, Trung Quốc khó có thể tạo nên liên minh quân sự với nước nào mà tậptrung phát triển tiềm lực quân sự cho chính mình Tuy nhiên, nếu cả Nga và Trung Quốc bị Mỹ và phươngTây lấn át quá mạnh, bị xâm phạm đến lợi ích sống còn, khả năng liên minh, hợp tác sâu sắc hơn về quân
sự của Tổ chức hợp tác Thượng Hải (SCO) với nòng cốt là Nga, Trung Quốc vẫn có thể xảy ra
Hai là, hợp tác an ninh phi truyền thống tiếp tục được đẩy mạnh, đa dạng về hình thức và nội dung, có
cả ý nghĩa tích cực và tiêu cực Với ý nghĩa tích cực, các nội dung hợp tác cũ và mới có mục tiêu đảm bảo
an ninh, an toàn cho con người và cơ sở vật chất của các quốc gia trên thế giới Với ý nghĩa tiêu cực, cácnội dung, hình thức hợp tác luôn ẩn chứa ý đồ của Mỹ và phương Tây phát huy, củng cố thế mạnh vốn có,
Trang 8gây thiệt hại cho các nước đang và kém phát triển Do đó, bên cạnh những công ước, điều ước, hiệp định,sáng kiến, chương trình đã có như “chống khủng bố”, “chống phổ biến vũ khí huỷ diệt hàng loạt” , Mỹ vàphương Tây tiếp tục lợi dụng các diễn đàn hợp tác quốc tế, khu vực để đề xuất các sáng kiến hợp tác anninh mới nhằm buộc các nước khác phải tham gia mà ở đó, phần thua thiệt luôn thuộc về các nước nhỏ,kém phát triển hơn.
Xu hướng giành giật giữa đơn cực và đa cực, song thế giới phát triển theo đa cực Do sự vươn lên
mạnh mẽ của các nước lớn và các quốc gia mới nổi, sự đấu tranh chống lại ý đồ bá chủ thế giới với Mỹ tiếptục diễn ra quyết liệt để vừa không cho Mỹ thực hiện được ý đồ, vừa tạo vị thế, lợi ích cho các nước này.Trong khi đó, Mỹ đang ở xu thế đi xuống, vị thế và vai trò ngày càng suy giảm trên thế giới Vì vậy, dù sựđấu tranh, giành giật giữa xu hướng đơn cực và đã cực ngày càng gay gắt, nhưng xu thế chung của thế giới
là phát triển theo hướng đa cực
Khoa học công nghệ cơ bản và ứng dụng phát triển mạnh, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ vậtliệu, nanô, sinh học, thông tin và truyền thông cuộc chạy đua quyết liệt để tăng cường sức mạnh tổng hợpquốc gia về kinh tế, chính trị, quân sự, nhất là các cường quốc Mỹ, Nga, Trung Quốc, EU, Nhật Bản, ấnĐộ sẽ khiến các quốc gia đặt ưu tiên cao cho phát triển khoa học công nghệ, nhằm đảm bảo vừa tiết kiệmnguyên nhiên liệu, có giá trị gia tăng cao, vừa bảo vệ môi trường Khoa học công nghệ trong tương laikhông chỉ là lực lượng sản xuất trực tiếp, động lực cho sự phát triển mà còn là một trong những nhân tố(cùng với kinh tế) cực kỳ quan trọng của sức mạnh tổng hợp quốc gia và là cơ sở của trật tự thế giới mới.Khoa học công nghệ quân sự được phát triển cả về chiều rộng lẫn chiều sâu bởi sự cạnh tranh giành địa vị
“quán quân” trên thế giới của các cường quốc Tốc độ nghiên cứu, ứng dụng các phát minh khoa học mới
để chế tạo các loại vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại ngày càng nhanh hơn, tạo cơ sở vật chất để mở rộngcác hình thức tác chiến mới, vươn mạnh sang tác chiến điện tử và vũ trụ
Trong xu thế đó, các nước xã hội chủ nghĩa và phong trào độc lập dân tộc, tiến bộ xã hội ngày càng phát triển Trung Quốc tiếp tục xây dựng, hoàn thiện và phát triển thể chế chính trị và kinh tế theo con
đường xã hội chủ nghĩa mang “đặc sắc Trung Quốc”, trở thành một trong những hình mẫu phát triển chocác nước muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội Sức mạnh tổng hợp quốc gia của Trung Quốc tiếp tục tăngnhanh, mạnh không chỉ nhờ hệ quả của hơn 35 năm cải cách, mở cửa và vươn lên hàng thứ 2 sau Mỹ, vượt
xa Nhật Bản và Đức; mà còn tiếp tục gặt hái những thành quả mới thông qua liên tục đổi mới về tư tưởng,hoạch định và tổ chức thực hiện đúng đắn, sáng tạo đường lối chiến lược của các kỳ đại hội Đảng Cộng sảnTrung Quốc Đã có nhiều dự báo, khoảng 30 - 40 năm nữa, kinh tế Trung Quốc sẽ trở thành nền kinh tế lớnnhất thế giới, và đương nhiên, sẽ trở thành quốc gia có khả năng chi phối thế giới trên nhiều lĩnh vực
Sự lớn mạnh nhanh chóng và gia tăng vai trò của Trung Quốc là hiện tượng hoàn toàn mới so với thế
kỷ XX Nếu như Liên Xô trước đây chỉ có ưu thế về chính trị, quân sự là chính, còn kinh tế chưa phải làđối thủ đáng gờm với Mỹ và một số nước phát triển, thì ngày nay và trong nhiều năm tới, Trung Quốc cólợi thế, vị thế trên cả ba lĩnh vực và ngày càng có sức ảnh hưởng mạnh mẽ trên toàn cầu
Tuy nhiên, trong giai đoạn thoái trào của hệ thống xã hội chủ nghĩa kể từ khi Liên Xô và các nước xãhội chủ nghĩa Đông Âu sụp đổ, phong trào xã hội chủ nghĩa đã và đang cần một nước xã hội chủ nghĩa có
đủ tiềm lực, ý chí và quyết tâm làm người dẫn đường, thì Trung Quốc không thể làm được
Trong khi mở rộng quan hệ với mọi quốc gia trên thế giới, thậm chí tài trợ mạnh cho các nước khôngphải là xã hội chủ nghĩa, thì sự giúp đỡ, hỗ trợ của Trung Quốc đối với phong trào cộng sản và công nhânquốc tế thật không đáng kể Đặc biệt, chiến lược phát triển, “trỗi dậy” của Trung Quốc luôn thực hiện theo
Trang 9phương châm “trụ chân cho vững, trường kỳ mai phục, bình tĩnh quan sát, quyết không đi đầu” rất thựcdụng cho thấy, Trung Quốc khó có thể trở thành thành trì của chủ nghĩa xã hội như Liên Xô đã làm trướcđây để các nước ít nhất coi đó là tấm gương noi theo.
Các nước xã hội chủ nghĩa còn lại như Việt Nam, Cu Ba, Cộng hoà dân chủ nhân dân Triều Tiên, nhất
là Việt Nam dù đã đạt được những thành tựu rất quan trọng về chính trị và kinh tế, được thế giới côngnhận, thán phục và ngưỡng mộ; dù đã nỗ lực cao trong ưu tiên giúp đỡ phong trào cộng sản và công nhânquốc tế cũng như phong trào độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội; nhưng do là những nước nhỏ, tiềm lực cònyếu, nên nhiệm vụ quan trọng nhất của các nước này là vững bước trên con đường đổi mới, từng bước xâydựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tạo cơ sở vật chất quan trọng để xây dựng chủnghĩa xã hội; mỗi nước sẽ có sự lựa chọn con đường phát triển cho riêng mình, phù hợp với xuất phát điểm,điều kiện, hoàn cảnh, mối quan hệ với các nước trên thế giới, phù hợp với tiềm lực và sức mạnh tổng hợpcủa chính mình Con đường tiếp tục sự nghiệp đổi mới, xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hộichủ nghĩa ở Việt Nam và những động thái đổi mới kinh tế ở Cu Ba gần đây cho thấy, các nước này đangtrở thành tấm gương lớn cho nhiều quốc gia có cùng điều kiện, hoàn cảnh và có mong muốn xây dựng chế
độ xã hội chủ nghĩa noi theo
Nga và một số nước thuộc cộng đồng các quốc gia độc lập, tuy không theo con đường xã hội chủ
nghĩa, nhưng thể chế chính trị không tương đồng với thể chế chính trị tư bản chủ nghĩa, đang có nhữngmâu thuẫn gay gắt với thế giới tư bản Dù cơ sở hạ tầng kinh tế, văn hoá, xã hội vẫn đọng lại rất nhiều nhân
tố xã hội chủ nghĩa; Đảng Cộng sản vẫn kiên trì đấu tranh trên con đường xã hội chủ nghĩa, trước mắt làduy trì hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa , nhưng các nước này khó quay trở lại con đường xã hội chủ nghĩa đãtừng đi, dù tiềm lực, sức mạnh tổng hợp quốc gia sẽ được khôi phục và có vị thế trên trường quốc tế
Như vậy, dù phong trào xã hội chủ nghĩa sau thời kỳ thoái trào chưa thể hồi phục và trở thành xu thếlớn của thời đại trong ngắn hạn; nhưng về dài hạn, tức là trong tương lai, với những gì đã và đang có, vớitiềm năng, chiều hướng phát triển hiện nay, có thể dự báo rằng, xu thế nhiều nước đi theo và xây dựng chế
độ xã hội chủ nghĩa là rất lớn, con đường xã hội chủ nghĩa là tất yếu của thời đại ngày nay
Phong trào độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội tiếp tục phát triển Hầu hết các quốc gia trên thế giới đều
nhận thức chỉ có độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội mới có cơ sở để phát triển, thực hiện tiến bộ xã hội Thực
tế nhiều năm qua cho thấy, chỉ nước nào giành được độc lập, chủ quyền về chính trị và kinh tế, tự quyếtđịnh vận mệnh của quốc gia và dân tộc mình; đồng thời có chủ trương, chính sách phát triển phù hợp tronggiai đoạn toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế, mới có khả năng phát triển toàn diện, vững chắc, mang lại vịthế cho đất nước và cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho nhân dân Vì vậy, xu hướng này sẽ tiếp tục đượcnhiều nước lựa chọn và phát huy
Thực tế thời đại ngày nay đã chứng tỏ các loại chủ nghĩa thực dân, kể cả chủ nghĩa thực dân mới đã lỗithời Nhiều năm qua, cuộc đấu tranh của các nước với mặt trái của toàn cầu hoá, của hội nhập quốc tế ngàycàng quyết liệt, thể hiện rõ nét ở việc các nước đang phát triển đấu tranh không khoan nhượng đòi các nướcphát triển phải đối xử công bằng về chính trị, kinh tế, văn hóa trong quan hệ quốc tế, đặc biệt là quan hệkinh tế Trong những năm tới, cuộc đấu tranh này sẽ càng mạnh hơn khi bản thân mô hình kinh tế thịtrường tự do tư bản chủ nghĩa đã bộc lộ những khuyết tật lớn, làm cho các nước tư bản chủ nghĩa suy yếu
đi tương đối, cán cân lực lượng sẽ trở nên bớt chênh lệch hơn
Về xu hướng phát triển của các nước tư bản chủ nghĩa Tuy Mỹ vẫn giữ được vị thế siêu cường nhưng
đã và đang bị đe doạ so với giai đoạn đỉnh cao hơn một thập kỷ qua sau khi Liên Xô và các nước xã hội
Trang 10chủ nghĩa ở Đông Âu tan rã Trước mắt, Mỹ có sức mạnh tổng hợp vượt trội so với bất kỳ quốc gia nào
trên thế giới Về kinh tế, tuy Mỹ chỉ chiếm 4% dân số thế giới nhưng chiếm tỷ tới 30% GDP toàn cầu, chi
phối hầu hết các tổ chức tài chính tiền tệ và thương mại quốc tế (IMF, WB, WTO), có nhiều công ty xuyên
quốc gia nhất trên thế giới, dẫn đầu về kinh tế tri thức Về khoa học công nghệ, sản phẩm công nghệ cao
của Mỹ chiếm 70% của thế giới, dẫn đầu 27/33 ngành khoa học mũi nhọn, chiếm trên 60% bằng phát minh
sáng chế Về quân sự, Mỹ có bộ máy quân sự khổng lồ với các loại vũ khí, trang bị hiện đại nhất, chiếm 47% chi phí quân sự thế giới Về chính trị, Mỹ vẫn tiếp tục thao túng, chi phối nhiều nước, tổ chức quốc tế
lớn và các khu vực trên thế giới Tuy nhiên, vị thế này của Mỹ đang ngày càng bị lung lay bởi tương quanlực lượng cũng như chính bản thân nước Mỹ Kinh tế Mỹ đang suy giảm bởi suy thoái, khủng hoảng tàichính đã nổ ra với mức độ nghiêm trọng nhất kể từ năm 1929; nợ Chính phủ đã lên tới trên 10.000 tỷ USD,
cơ cấu nợ đã xuất hiện cả đối thủ chiến lược về ý thức hệ là Trung Quốc so với thời kỳ chiến tranh lạnh(Mỹ không nợ Liên Xô mà ngược lại)
Mỹ cũng không còn chiếm vị thế độc tôn về khoa học và công nghệ; các đối thủ cạnh tranh như NhậtBản, Liên minh châu Âu, Trung Quốc, Nga đang tìm cách vươn lên, thách thức Mỹ, đặc biệt trong lĩnhvực vũ trụ Bộ máy quân sự khổng lồ, hiện đại của Mỹ đã và đang sa lầy ở ápganixtan trong khi nhiềuđồng minh chủ chốt của Mỹ đang lần lượt rút đi, làm cho gánh nặng về tài chính ngày càng đè lên nước
Mỹ Về chính trị, Mỹ đã, đang và tiếp tục trở thành đối tượng căm ghét ở mọi nơi, là đối thủ cạnh tranh củacác nước lớn Đặc biệt, cuộc khủng hoảng tài chính bắt đầu từ Mỹ, lan rộng ra các nước tư bản đã và đangtạo thách thức rất lớn đối với việc duy trì vị thế của các nước tư bản chủ nghĩa trong hệ thống kinh tế thếgiới, dù có thể hồi phục trong tương lai Vì vậy, chủ nghĩa tư bản sẽ tiếp tục tồn tại và phát triển nhưng sứcmạnh và ảnh hưởng của nó không giống như các thập niên của thế kỷ XX
Một Liên minh châu Âu (EU) thống nhất và mở rộng, lại có tiềm lực kinh tế - khoa học công nghệ sánhngang với Mỹ, sẽ trở thành cực rất quan trọng trong cán cân quan hệ với Mỹ để tự quyết định các vấn đềcủa mình cũng như ảnh hưởng lớn hơn trong quan hệ quốc tế Tuy nhiên, chính sự mở rộng của EU sangphía Đông đã và đang làm tăng thêm mâu thuẫn trong nội bộ khối này do chênh lệch về trình độ phát triểngiữa các nước Mặt khác, sự lệ thuộc của EU vào Nga trong nhiều vấn đề, nhất là năng lượng, sẽ tác độngtới quan điểm của từng nước trong ứng xử với Nga, làm cho mâu thuẫn nội bộ cũng như giữa EU với Mỹ
sẽ phức tạp hơn
Nhật Bản tuy là một cường quốc kinh tế mạnh, nhưng khả năng trở thành siêu cường quốc, có vị thếlớn trên thế giới và châu á là không cao, nhất là sau động đất, sóng thần năm 2011 và tranh chấp biển đảovới Hàn Quốc hiện nay Chính quyền Nhật Bản sẽ tiếp tục thúc đẩy tiến trình sửa đổi hiến pháp, xây dựngnhững dự luật mới để đưa quân đội ra hoạt động ở bên ngoài, tăng cường quan hệ với Mỹ, cải thiện quan
hệ với Trung Quốc và Hàn Quốc, thúc đẩy cải cách Liên hợp quốc, mở rộng ảnh hưởng tại Đông Nam á,Trung á và Trung Đông
Những vấn đề đặt ra đối với việc giải quyết các vấn đề toàn cầu, tác động, ảnh hưởng của nó đối với
nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay Chiến tranh thế giới khó có thể xảy ra do
mối quan hệ quốc tế ngày càng đan xen phức tạp hơn và với kho vũ khí mà các cường quốc hạt nhân đang
sở hữu, cuộc chiến này sẽ không có kẻ thắng người thua Tuy nhiên, với các mâu thuẫn khu vực cả cũ vàmới, đặc biệt là tại Trung Đông, Bắc á, ấn Độ - Pakixtan thì nguy cơ xảy ra chiến tranh cục bộ trên quy
mô lớn chưa bị loại trừ
Trang 11Việc giải quyết các vấn đề chính trị quốc tế về cơ bản vẫn dựa vào Liên hợp quốc, nhưng vị thế của tổchức này ngày càng bị yếu đi do các cường quốc đơn phương thực hiện mục tiêu chiến lược riêng củamình Các tổ chức, diễn đàn quốc tế (SCO, ASEAN, ALBA và các tổ chức phi chính phủ - NGO) sẽ tiếptục hợp tác chặt chẽ hơn, tự giải quyết các vấn đề của khu vực, thách thức địa vị của Mỹ cũng như Liênhợp quốc do Mỹ chi phối.
Xu hướng hợp tác kinh tế quốc tế xuất hiện nhiều vấn đề mới, nhất là hợp tác về tài chính, biến đổi khíhậu và môi trường Trước nguy cơ, thách thức mới của kinh tế thế giới, nhất là khủng hoảng tài chính, nănglượng, lương thực, hệ quả của phát triển kinh tế bất chấp những thiệt hại tới môi trường; hợp tác kinh tếquốc tế đang và tiếp tục đặt trọng tâm vào những vấn đề này, đi đầu là các nước lớn Tuy nhiên, trong quátrình hợp tác trên, các nước có tiềm lực yếu hơn nếu không cảnh giác, sẽ tiếp tục bị thua thiệt
Song song với việc tăng cường hợp tác toàn cầu, hợp tác khu vực cũng được đẩy mạnh Tại châu á, hợptác khu vực ASEAN sẽ ngày càng chặt chẽ và chắc chắn sẽ hình thành Cộng đồng ASEAN vào những nămtới đây với ba trụ cột là Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), Cộng đồng an ninh ASEAN (ASC) và Cộngđồng văn hoá - xã hội ASEAN (ASSC) khi nền tảng của nó là Hiến chương ASEAN đã được tất cả cácthành viên thông qua; không chỉ dừng lại hợp tác nội khối, hợp tác giữa ASEAN với bên ngoài thông quacác cơ chế ASEAN+1, ASEAN+3, ASEAN+5 đang phát triển linh hoạt mà trọng tâm là hợp tác kinh tế;hợp tác khu vực Đông Bắc á sẽ được tăng cường khi mối quan hệ Trung Quốc - Nhật Bản đang dần đượccải thiện
Hợp tác liên khu vực sẽ ngày càng gắn kết chặt chẽ hơn, tạo cơ sở cho tăng trưởng kinh tế của cácthành viên Điển hình của mô hình này là Diễn đàn hợp tác kinh tế châu á - Thái Bình Dương (APEC) với
21 nền kinh tế thành viên sẽ ngày càng được tăng cường, nhiều khả năng sẽ hình thành Khu vực tự dothương mại châu á - Thái Bình Dương (FTAAP) Diễn đàn hợp tác á - Âu (ASEM) với 39 thành viên,chiếm 40% dân số thế giới, 50% sản lượng toàn cầu sẽ ngày càng có vị thế quan trọng Tổ chức hợp tácThượng Hải với sự có mặt của hai thành viên lớn là Nga (sau khi đã vào WTO) và Trung Quốc sẽ dầnkhẳng định vị thế cả về kinh tế, chính trị, quân sự, thách thức ý đồ can dự vào khu vực Trung á cũng nhưbao vây, kiềm chế các nước trên của Mỹ
Việc hình thành các tổ chức mới về chính trị, quân sự khu vực sẽ không có nhiều mà sẽ là tăng cường,củng cố các cơ cấu, tổ chức hiện có Tổ chức quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) do Mỹ cầm đầu vẫn là
tổ chức quân sự lớn nhất thế giới, tiếp tục thực hiện ý đồ tiến về phía Đông để chia cắt các nước thuộckhông gian hậu Xô Viết, thực hiện chiến lược bao vây, kiềm chế Nga Tuy không thể hình thành khối quân
sự, nhưng một liên minh quân sự Đông á do Mỹ cầm đầu cùng các đồng minh Nhật Bản, Hàn Quốc,Ôxtrâylia sẽ ngày càng chặt để bao vây, ngăn chặn ảnh hưởng của Trung Quốc Hội đồng phòng thủ Nam
Mỹ mới hình thành, tiềm lực yếu, lại chưa và khó thống nhất, nên khó trở thành tổ chức quân sự có vị thếtại châu Mỹ
Việc hình thành các tổ chức kinh tế khu vực sẽ tiếp tục diễn ra mạnh mẽ ở khắp các châu lục với quy
mô và mức độ hợp tác khác nhau để phát huy lợi thế riêng có của từng khu vực, từng nhóm nước Cộngđồng kinh tế ASEAN (AEC) sẽ được thành lập để thay thế cho Khu vực tự do thương mại ASEAN (AFTA)hiện nay để gắn kết sự hợp tác chặt chẽ hơn giữa 10 quốc gia thành viên trên nhiều lĩnh vực, từ thương mại,đầu tư tới tài chính - tiền tệ
Sự tranh dành ảnh hưởng giữa Mỹ và đồng minh của Mỹ với Trung Quốc ở khu vực Đông Nam á, nhất
là Biển Đông sẽ tác động đến sự phát triển của các nước và quan hệ giữa các nước trong khu vực, trong đó
Trang 12có Việt Nam Trong mối liên hệ nhiều chiều này, sẽ xuất hiện những thuận lợi, thời cơ cũng như những khókhăn, thách thức mới cả về chính trị, kinh tế, quân sự; đòi hỏi các nước, nhất là các nước nhỏ như ViệtNam phải vừa tỉnh táo, linh hoạt, mềm dẻo trong ứng xử các mối quan hệ quốc tế; vừa kiên định thực hiệnhai nhiệm vụ chiến lược là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa nhằm đưa đất nước lên tầm caomới, có vị thế lớn hơn trên trường quốc tế.
Với sự “trỗi dậy” và ý đồ chi phối các cơ chế hợp tác khu vực, sự độc chiếm biển Đông của TrungQuốc thông qua các chiến lược cũ và mới, quá trình hợp tác đòi hỏi chúng ta luôn tạo ra sự hài hoà giữathúc đẩy hợp tác nội khối cũng như giữa khu vực với các cường quốc bên ngoài nhằm vừa đảm bảo pháttriển các nhân tố nội tại, vừa đa dạng hoá các mối quan hệ quốc tế nhằm tránh sự chi phối, thao túng củaTrung Quốc đối với nước ta trước mắt cũng như lâu dài cần được nghiên cứu công phu, nghiêm túc và giảiquyết thỏa đáng, đúng tầm chiến lược
Đối với nước ta, nền hoà bình, ổn định, toàn vẹn lãnh thổ, sự lãnh đạo của Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa đang chịu tác động của một số nguy cơ, thách thức từ bên ngoài không thể xem thường Đó là cuộc
cách mạng khoa học và công nghệ tiếp tục phát triển với trình độ ngày càng cao và ảnh hưởng ngày càngsâu sắc Với những tiến bộ nhanh chóng của cuộc cách mạng khoa học, kỹ thuật và công nghê, lực lượngsản xuất phát triển mạnh mang tính nhảy vọt, nhiều ngành công nghệ mới đã ra đời, phân công lao độngtrên phạm vi toàn thế giới ngày càng đi vào chiều sâu, quan hệ kinh tế giữa các nước ngày càng mở rộng,
sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia dân tộc ngày càng tăng lên, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyểndịch cơ cấu kinh tế thế giới, quốc tế hoá nền kinh tế và đời sống xã hội Công nghệ mới ra đời đã, đang và
sẽ thúc đẩy nền kinh tế thế giới phát triển mạnh mẽ hơn, trong đó quan hệ mậu dịch tự do sẽ phát triểnnhanh chóng, trở nên đan xen hơn, sự phụ thuộc, chi phối qua lại giữa các nước ngày càng chặt chẽ hơn.Tuy nhiên, quá trình phát triển kinh tế, khoa học, kỹ thuật và công nghệ sẽ tiếp tục diễn ra không đồng đều
ở các khu vực, các quốc gia và ngay trong từng nước sẽ tạo ra những mâu thuẫn mới Đây vừa là cơ hội,vừa là thách thức đối với các nước vừa và nhỏ bởi sự chèn ép của các nước lớn và nguy cơ xói mòn bản sắcvăn hóa dân tộc Việt Nam là nước hội nhập sau với nhiều nước trên thế giới, vì vậy mặc dù chưa hội nhập
về văn hoá nhưng đã có sự tiếp biến về văn hoá ở mức độ nhất định
Toàn cầu hoá kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế là một quá trình vừa hợp tác để phát triển, vừa đấu
tranh rất phức tạp, đặc biệt là đấu tranh bảo vệ lợi ích dân tộc, vì một trật tự kinh tế quốc tế công bằng,chống lại những áp đặt phi lý của các cường quốc Toàn cầu hoá kinh tế tạo ra cơ hội phát triển nhưng cũngchứa đựng nhiều yếu tố gây bất bình đẳng, gây khó khăn, thách thức lớn cho các quốc gia, nhất là các nướcđang phát triển như Việt Nam
Quan hệ giữa các nước lớn, nhất là “trục” quan hệ Mỹ - Trung có tác động, ảnh hưởng mạnh đến tình
hình Việt Nam, đặc biệt là nó luôn tiềm ẩn nguy cơ của một sự thoả hiệp, gây phương hại đến lợi ích quốcgia dân tộc Việt Nam, nhất là ở khu vực Biển Đông - Trường Sa Mỹ và một số nước lớn khác đang tìmcách can thiệp, chi phối khối ASEAN và các nước láng giềng của Việt Nam như Lào và Campuchia Nếucác nước này bị chi phối sẽ tác động, ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình kinh tế, chính trị, văn hoá - xãhội Việt Nam
Vấn đề biên giới, đặc biệt là vấn đề tranh chấp lãnh thổ và lợi ích của biển Đông sẽ tiếp tục diễn biến
phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ xung đột vũ trang ở biên giới, biển đảo, nhất là khu vực quần đảo Trường Sa vànhà dàn DK I Cùng lúc đó, những khó khăn, thách thức tạo ra nguy cơ bên trong đối với nền hoà bình, ổn
định, toàn vẹn lãnh thổ, sự lãnh đạo của Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta xuất phát từ việc tăng
Trang 13cường xâm nhập, chống phá của các thế lực thù địch trong nước cấu kết với các thế lực thù địch bên ngoài
là không thể xem thường
Sau nhiều năm thực hiện chính sách bao vây, cấm vận, chống đối không đạt kết quả, Mỹ và phươngTây đã điều chỉnh chiến lược với nhiều thủ đoạn, biện pháp tinh vi, thâm độc, thực hiện chính sách hai mặt,vừa ve vãn lôi kéo, vừa gây sức ép đối với Việt Nam nhằm tạo ra sự mơ hồ về chính trị trong xác định đốitác và đối tượng của một bộ phận quần chúng nhân dân Đặc biệt, trong mấy năm gần đây, một mặt, Mỹthúc đẩy quan hệ với Việt Nam, tăng cường các chuyến thăm cấp cao và hợp tác kinh tế, ủng hộ Việt Namgia nhập WTO và trở thành Uỷ viên không thường trực Hội đồng bảo an Liên hợp quốc Mặt khác, Mỹtìm mọi cách xâm nhập, tác động, chi phối một số lĩnh vực, thông qua “hỗ trợ sáng kiến” để thúc đẩy “cảicách dân chủ” để “chuyển hoá” chế độ chính trị ở Việt Nam theo hướng có lợi cho Mỹ Các thủ đoạn, biệnpháp chính mà họ thường sử dụng là: Xâm nhập, hướng lái ngành giáo dục đào tạo và truyền thông ViệtNam theo hướng phương Tây, đưa nội dung “dân chủ” kiểu Mỹ vào hệ thống báo chí và nền giáo dục ViệtNam nhằm tác động, chuyển hoá tư tưởng, lối sống của các thế hệ Việt Nam, nhất là giới trẻ, học sinh, sinhviên
Để đẩy nhanh tiến trình “dân chủ hoá” Việt Nam, Mỹ cho rằng, nhất thiết phải có hai yếu tố: (1) “Dânchủ hoá” trong nội bộ Đảng Cộng sản Việt Nam; (2) “Dân chủ hoá” trong truyền thông và trong xã hội Haiyếu tố này có quan hệ mật thiết với nhau, tuy yếu tố “dân chủ hóa trong nội bộ Đảng Cộng sản Việt Nam”mang tính quyết định đến tiến trình “dân chủ hoá” nhưng nếu không có yếu tố “dân chủ hoá” trong truyềnthông và trong xã hội thì không thể đẩy nhanh “tự diễn biến” từ bên trong “Dân chủ hoá truyền thông” làđưa “dân chủ” vào trong truyền thông Nhà nước, đồng thời thúc đẩy vai trò truyền thông phi chính thống.Theo đó, những năm qua, Mỹ và phương Tây đã sử dụng các công cụ truyền thông chủ yếu, gồm truyềnthông của Mỹ và phương Tây, truyền thông của bọn phản động trong cộng đồng người Việt ở hải ngoại vàlợi dụng hệ thống truyền thông Việt Nam để tạo dư luận nhằm kích thích tư tưởng “tự do” theo tiêu chí củaphương Tây
Đồng thời, Mỹ tìm mọi cách hạ thấp nền giáo dục Việt Nam, quảng bá nền giáo dục Mỹ và thực hiệncác dự án hợp tác giáo dục đào tạo để lồng ghép nội dung nhằm tác động, “chuyển hoá” học sinh, sinh viên
về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống theo kiểu Mỹ Trên thực tế, Mỹ đã tiến hành các hoạt động như:Lợi dụng những bất cập của nền giáo dục Việt Nam để đưa ra những đánh giá xuyên tạc về tình hình giáodục ở Việt Nam và tuyên truyền, quảng bá, khuếch trương nền giáo dục Mỹ; Hỗ trợ các quỹ, các chươngtrình đào tạo, tuyển chọn cán bộ đang công tác trong các cơ quan của Đảng và Nhà nước để đào tạo thế hệcán bộ có tư tưởng thân Mỹ và phương Tây; Tổ chức “nghiên cứu khoa học”, thành lập “Trung tâm nghiêncứu khoa học” để lôi kéo trí thức, nhất là các nhà khoa học Việt Nam
Một số thủ đoạn tinh vi đang được các thế lực thù địch sử dụng là tung tin, tạo dư luận nhằm gây mâu thuẫn nội bộ ta như đề cao vai trò của Chính phủ và Quốc hội Việt Nam nhằm hạ thấp vai trò lãnh đạo của
Đảng Cộng sản Việt Nam; thúc đẩy các cơ quan lập pháp tách dần khỏi sự lãnh đạo của Đảng Cộng sảnViệt Nam
Họ đã tung tin xuyên tạc rằng, trong nội bộ Đảng Cộng sản Việt Nam đang hình thành “bè phái, vâycánh”, không có sự đoàn kết, thống nhất Đồng thời, họ lợi dụng Nghị quyết Trung ương 4, khóa XI củaĐảng ta về “một số vấn đề cấp bách trong xây dựng Đảng hiện nay” và những vấn đề phức tạp, bức xúc xãhội khác như tham nhũng, biểu tình, đình công, khiếu kiện để kích động, chia rẽ đoàn kết trong nội bộĐảng Cộng sản Việt Nam và làm giảm niềm tin của quần chúng nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng
Trang 14Phương Tây chủ trương, thông qua việc ủng hộ chương trình hành động của Chính phủ nhằm tạo nên
sự “đối lập” giữa Đảng và Nhà nước để giảm dần quyền lực của Đảng, hình thành “Nhà nước kỹ trị dựatrên pháp lý thay thế Nhà nước Đảng trị” Mỹ và phương Tây còn tìm cách thúc đẩy “dân chủ hoá” Quốchội và các cơ quan lập pháp nhằm tách dần các cơ quan này ra khỏi sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản ViệtNam
Sử dụng các điều kiện hội nhập quốc tế và những khó khăn về kinh tế, xã hội để ép Việt Nam cải cách
luật pháp theo ý đồ của phương Tây; tác động vào các cơ quan hoạch định chiến lược của Đảng, Nhà nước
để làm thay đổi đường lối, chính sách, chệch định hướng xã hội chủ nghĩa Mỹ và phương Tây đã trực tiếphoặc gián tiếp tác động vào các cơ quan hoạch định chiến lược của Việt Nam; sử dụng sức ép từ bên ngoài,đặc biệt là các điều kiện hội nhập quốc tế để tác động, “chuyển hoá” đường lối, chính sách và pháp luật củaViệt Nam; lợi dụng những khó khăn về kinh tế, thông qua “góp ý, khuyến nghị” lãnh đạo các cấp để tácđộng, hướng lái chính sách kinh tế vĩ mô của Việt Nam theo ý đồ của họ; đồng thời tìm cách công kích cáctập đoàn, tổng công ty Nhà nước nhằm xoá bỏ vai trò chủ đạo của nó trong nền kinh tế thị trường địnhhướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Qua đó, tìm cách xâm nhập, tác động, làm chệch hướng trong cácchính sách đối ngoại của Việt Nam, bằng cách thúc đẩy quan hệ Việt - Mỹ và phương Tây, thổi phồngnguy cơ về Trung Quốc nhằm chia rẽ quan hệ Việt - Trung, Việt - Lào, Việt Nam - Campuchia
Mỹ xác định, bằng mọi giá phải phá vỡ quan hệ đối tác chiến lược Việt Trung, Việt Lào, Việt Nam Campuchia; lôi kéo Việt Nam ngả về phía Mỹ Theo đó, Mỹ chủ trương “rút tỉa bất đồng trong quá khứ,củng cố hợp tác trong hiện tại và mở rộng định hướng chiến lược cho tương lai” Trong thời gian diễn raHội nghị Trung ương 4, khoá XI, Mỹ chỉ đạo các cơ quan ngoại giao Mỹ tại Việt Nam tăng cường theo dõi
-tình hình nội bộ Việt Nam, nhất là “sự chia rẽ và mâu thuẫn trong nội bộ Ban lãnh đạo Việt Nam” và
những diễn biến liên quan đến Hội nghị Trung ương 4, đồng thời tung tin rằng: “Do cuộc vận động xâydựng, chỉnh đốn Đảng không thành công nên lần này Trung ương 4, khóa XI của Đảng Cộng sản Việt Namphải ra thêm Nghị quyết “ Về một số vấn đề cấp bách trong xây dựng Đảng hiện nay nhằm chạy chữa cănbệnh suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống ở một bộ phận cán bộ, đảng viên” Cùng với đó, Mỹ vàphương Tây luôn duy trì sức ép về “dân chủ, nhân quyền, tự do tôn giáo” đối với Việt Nam thông qua việcvận động đưa ra các dự luật, tổ chức hội thảo, điều trần để xuyên tạc tình hình, vu cáo Việt Nam “vi phạmnhân quyền, tự do tôn giáo”, đòi Việt Nam trả tự do cho các đối tượng chống đối bị bắt giữ Họ đã tổ chứcnhiều hoạt động gây sức ép với Việt Nam về vấn đề “dân tộc, dân chủ, nhân quyền, tự do tôn giáo” thông
qua việc triển khai một số biện pháp chế tài nếu Việt Nam không “cải thiện tình trạng nhân quyền”, đẩy
mạnh chương trình định cư cho những người Việt “tị nạn”, tài trợ hơn 10 triệu USD cho đài châu á Tự do(RFA) để “chống lại sự phá sóng của Việt Nam”, cấp 2 triệu USD/năm cho các NGO thúc đẩy “tiến trìnhdân chủ” tại Việt Nam
Bộ Ngoại giao Mỹ, tổ chức Giám sát nhân quyền quốc tế, “ủy ban tự do tôn giáo quốc tế Mỹ”… ra báocáo thường niên, cho rằng: “Chính sách của Việt Nam chưa đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, mọi hoạt động đốilập bị ngăn cấm, các quyền của công dân bị vi phạm, đình công, biểu tình, khiếu kiện bị đàn áp ”, kêu gọiChính phủ Mỹ và các nước gây sức ép để Việt Nam “xóa bỏ Điều 88 của Bộ luật Hình sự” và đưa ViệtNam trở lại danh sách CPC; đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế gây sức ép, thúc đẩy sự “thay đổi” ở ViệtNam; tăng cường tiếp xúc với những đối tượng cầm đầu các tổ chức phản động, chống đối chính trị ngườiViệt ở trong và ngoài nước để hỗ trợ, chỉ đạo chúng tiến hành các hoạt động chống phá Việt Nam Đây lànhững hành động can thiệp thô bạo vào công việc nội bộ Việt Nam của Mỹ, đi ngược lại những cố gắngcủa cả hai phía trong việc phát triển mối quan hệ Việt - Mỹ
Trang 15Được phương Tây hậu thuẫn, lực lượng phản động, cực đoan ở trong và ngoài nước tăng cường củng
cố tổ chức, lôi kéo, phối hợp lực lượng và thực hiện nhiều kế hoạch chống phá Việt Nam Bọn phản động,
chống đối chính trị trong và ngoài nước tìm mọi cách cho ra đời các tổ chức chống đối mới, ra sức lợi dụngcác sự kiện chính trị, chống tham nhũng, các vụ án kinh tế, chính trị, những vấn đề xã hội phức tạp, nhạycảm, vấn đề Biển Đông - Trường Sa để tập hợp, liên kết lực lượng và tiến hành nhiều hoạt động chống pháĐảng và Nhà nước ta, đồng thời kích động chia rẽ đoàn kết nội bộ, tạo dư luận xấu trong xã hội, kích độngquần chúng kiếu kiện, biểu tình chống đối chính quyền nhằm gây bất ổn định và thúc đẩy sự hình thành “xãhội dân sự” tại Việt Nam
Số phản động, cực đoan trong các tôn giáo đã và đang tích cực củng cố tổ chức, tập hợp lực lượng để
“đấu tranh” đòi “tự do tôn giáo” Đặc biệt, chúng lợi dụng vấn đề khiếu kiện để kích động quần chúng “cầunguyện đòi đất”, gây phức tạp tại một số địa bàn, nhất là ở Thủ đô Hà Nội
Bọn phản động, cực đoan trong các dân tộc tăng cường kích động, xúi dục đồng bào dân tộc thiểu sốđấu tranh đòi “ly khai, tự trị” trên các địa bàn trọng điểm, nhất là Tây Nguyên và Tây Nam Bộ
Do sự tác động mặt trái của cơ chế thị trường, vấn đề tham nhũng, tiêu cực xã hội tiếp tục tác động,ảnh hưởng đến tư tưởng của một bộ phận cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân và lực lượng vũ trang,
có thể tạo ra những phức tạp xã hội mới Chính sách mở cửa, mở rộng dân chủ của Đảng và Nhà nước ta,kết hợp với sự non yếu về kinh tế dễ bị các thế lực thù địch lợi dụng để xâm nhập, chống phá, hướng lái,
“chuyển hoá”, tạo nguy cơ chệch định hướng xã hội chủ nghĩa Vì vậy, chúng ta phải hết sức thận trọng khi
xử lý các vấn đề liên quan, nhất là những vấn đề nhạy cảm, phức tạp
Tác động, ảnh hưởng của sự chống phá từ bên ngoài do các thế lực thù địch mưu toan thực hiện đã và
đang góp phần làm nảy sinh một số nguy cơ bên trong ở nước ta đặc biệt nguy hiểm Do hoạt động chống
phá của địch, kết hợp với những tồn tại, tiêu cực xã hội, đã tạo ra những nguy cơ bên trong gây ảnh hưởng
đến quá trình đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đó là nội bộ bị phân hoá, tự diễn biến Các thế lực thù
địch sử dụng nhiều thủ đoạn nham hiểm, xảo quyệt như mua chuộc, lôi kéo, kích động tâm lý… nhằm làmcho nội bộ Đảng, Quốc hội và chính quyền các cấp nảy sinh mâu thuẫn, chia rẽ, hình thành phe phái, táchĐảng, chính quyền khỏi quần chúng nhân dân, từ đó, hỗ trợ lực lượng đối lập phát triển, từng bước tiếmquyền, chi phối chính trường, làm thay đổi nền tảng chính trị, xã hội
Đi chệch định hướng xã hội chủ nghĩa cũng là một nguy cơ có thể xảy ra, không thể xem thường Các
thế lực thù địch lợi dụng xu thế hội nhập quốc tế và chính sách mở cửa của Đảng, Nhà nước ta, đặc biệt làlợi dụng nền kinh tế Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi sang cơ chế thị trường để xâm nhập, tácđộng nhằm thúc đẩy sự phát triển mạnh thành phần kinh tế tư bản và làm suy yếu thành phần kinh tế Nhànước, qua đó hướng lái nền kinh tế Việt Nam theo quỹ đạo của chủ nghĩa tư bản Từ tình hình trên, chúng
ta cần nêu cao cảnh giác, phòng, chống nguy cơ xảy ra biểu tình, bạo loạn ở các khu vực trung tâm, đông
dân cư Do hoạt động chống phá của địch, cơ chế chính sách còn bất cập, sự tác động của cơ chế thị
trường, vấn đề lịch sử và những bức súc xã hội liên quan đến chính sách tiền tệ và đất đai, hiện đang tồn tạinhững phức tạp: Đình công của công nhân đòi tăng lương; Học sinh, sinh viên với chính sách giáo dục đàotạo; Tranh chấp cơ sở tôn giáo và hoạt động lợi dụng tôn giáo để chống phá cách mạng của các thế lực thùđịch; Vấn đề biên giới và chủ quyền ở Biển Đông - Trường Sa; Hội nhập, mở cửa dẫn đến sự xâm nhập củakinh tế nước ngoài kèm theo ý thức hệ tư bản, vấn đề buôn lậu qua biên giới, tội phạm xuyên quốc gia, vấn
đề khủng bố… Các thế lực thù địch, lực lượng chống đối chính trị sẽ lợi dụng để kích động biểu tình, bạoloạn ở các thành phố lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh Một nguy cơ khác cần hết sức đề phòng là
Trang 16biểu tình, bạo loạn ở các địa bàn chiến lược, nhất là Tây Nguyên Do hoạt động chống phá của địch, một
số địa bàn chiến lược thường xuyên phức tạp, căng thẳng Một bộ phận quần chúng người dân tộc vẫn mâuthuẫn với người Kinh, không an tâm sản xuất, nuôi hy vọng ảo tưởng về một “Nhà nước Đêga”, hoặc chạysang Campuchia để được đi nước thứ 3 mưu cầu cuộc sống sung túc hơn Đây chính là những nhân tố cóthể bị lợi dụng, dẫn đến nguy cơ biểu tình, bạo loạn trên địa bàn Tuy là ít khả năng xảy ra, song cần đề
phòng nguy cơ có thể xảy ra biểu tình, bạo loạn ở nông thôn Việt Nam Các thế lực thù địch, bọn cực đoan
lợi dụng những vấn đề bức xúc của nông dân ở nông thôn, nhất là những tác động mặt trái của quá trìnhcông nghiệp hoá và đô thị hoá nông thôn như sự phân hoá giàu nghèo, giải phóng mặt bằng, tham nhũngcủa cán bộ địa phương, vấn đề giải quyết công ăn, việc làm để kích động gây phức tạp, sau đó thúc đẩythành cuộc bạo loạn chính trị
Nhận thức sâu sắc bối cảnh quốc tế, khu vực và trong nước hiện nay; đặc biịet là tiến trình có tính quốc
tế của toàn cầu hóa, khẳng định nó là một “cơn lốc”, một xu thế lớn của thời đại, đã và đang lôi cuốn tất cảcác quốc gia, dân tộc và mọi người trên hành tinh vào vòng xoáy của nó, ngay từ những năm 90 của thế kỷ
XX, cùng với việc khởi xướng và lãnh đạo công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng ta đãchủ trương từng bước đưa nền kinh tế nước ta chủ động hội nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới trên
cơ sở giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế trong
kỷ nguyên toàn cầu hóa và phát triển nền kinh tế tri thức
Mặc dù trong thế bị bao vây, cấm vận, phong tỏa của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch nhưng
từ những năm đầu của công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, Đảng ta đã chủ trương sớm đưa Việt Namthoát ra khỏi tình cảnh ấy bằng việc đẩy mạnh các hoạt động ngoại giao, làm cho bạn hiểu ta và nhiệt tìnhgiúp đỡ ta để từng bước khắc phục khó khăn, đưa sự nghiệp cách mạng tiếp tục phát triển Một trongnhững thành công quan trọng của chiến lược đưa Việt Nam hòa nhập, hội nhập vào cộng đồng quốc tế lànước ta đã gia nhập Khu vực mậu dịch tự do ASEAN (AFTA) và sau đó, đã ký thỏa thuận thành lập cácKhu vực mậu dịch tự do ASEAN - Trung Quốc; ASEAN - ấn Độ; ASEAN - Hàn Quốc; ASEAN -Australia - New Zealand Tham gia vào các tổ chức ấy, một mặt, chúng ta đã thực hiện đầy đủ, đúng tiến
độ các cam kết của mình và nghiêm túc thực hiện quá trình giảm thuế AFTA; nhờ đó không để xảy ra các
cú “sốc” hoặc đột biến tiêu cực, giúp ta thêm tự tin bước vào thực hiện các thỏa thuận hợp tác kinh tế mới.Mặt khác, từ năm 1996, Việt Nam tích cực xúc tiến và là sáng lập viên của Diễn đàn hợp tác á - Âu(ASEM); đến năm 1998, chúng ta đã là thành viên chính thức của Diễn đàn hợp tác Kinh tế châu á - TháiBình Dương (APEC)
Tích cực tham gia và làm tròn trách nhiệm của mình trong các tổ chức quốc tế và khu vực, đã làm cho
uy tín, vị thế của nước ta ngày càng được nâng cao trên trường quốc tế; một số sáng kiến của Việt Namđược bạn bè quốc tế đánh giá cao và nhiệt tình ủng hộ, tham gia; kết qua đạt được rất tốt đẹp Với tư cách
là chủ nhà của APEC 2006, chúng ta có nhiều lợi thế để phát huy thế mạnh của mình, đã tiến hành nhiềuphiên đàm phán đa phương, song phương về mở cửa thị trường với các đối tác, kể cả với một số đối tácđược coi là “khó khăn” như Hoa Kỳ và Mêxicô Qua thương lượng, đàm phán, ký kết các hiệp ước và mờicác đối tác đến Việt Nam để tận mắt chứng kiến sự “thay da đổi thịt” ở đất nước gần 90 triệu dân với nhiềutiềm năng phát triển kinh tế - xã hội, chúng ta đã làm cho bạn bè quốc tế và các đối tác chiến lược tin cậy,hiểu thêm về thiện chí, cũng như đất nước, con người, truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc Việt Nam và
họ đã nhận ra sự thật, lẽ phải, đã tích cực ủng hộ Việt Nam gia nhập WTO từ năm 2007 và mời chúng tatham gia một số tổ chức kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội khác
Trang 17Trở thành thành viên thứ 150 của WTO, chúng ta chính thức hội nhập kinh tế quốc tế Đây là thời cơ,vận hội lớn để nước ta mở cửa ra thị trường thế giới, bước vào “sân chơi” rộng lớn để quảng bá hình ảnh,con người Việt Nam trước con mắt bạn bè, lôi cuốn, thu hút họ vào việc giúp ta đẩy mạnh xuất khẩu hànghóa, dịch vụ; tạo điều kiện thuận lợi để Việt Nam tiếp nhận các nguồn vốn, công nghệ sản xuất, trao đổichuyên gia, nắm bắt thông tin; tiếp thu, kế thừa kinh nghiệm tổ chức, quản lý, điều hành sản xuất mà cácnhà đầu tư đem lại để đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; phát triển kinh tế - xãhội, củng cố quốc phòng - an ninh; sớm đưa nước ta thoát ra khỏi tình trạng một nước nghèo, kém pháttriển; thực hiện mục tiêu: dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, vững bước đi lên chủ nghĩa
cơ sở sản xuất, doanh nghiệp nước ta, nhất là đối với các doanh nghiệp đã quen với sự bảo trợ, giúp đỡ củaNhà nước, các doanh nghiệp có tiềm lực tài chính, công nghệ yếu kém, sản phẩm thiếu sức cạnh tranh, v.v Hơn thế, hội nhập quốc tế với sự chuyển dịch tự do qua biên giới các yếu tố của quá trình tái sản xuất hànghóa và dịch vụ, tiềm ẩn nhiều yếu tố rủi ro, nhất là sự rủi ro về mặt xã hội; trong khi đó, yêu cầu hết sứccấp bách về việc bổ sung, hoàn thiện thể chế, cải cách nền hành chính quốc gia, đào tạo đội ngũ cán bộ,nhân viên chuyên môn, kỹ thuật; cán bộ quản lý nhà nước và đội ngũ doanh nhân, chuyên gia đủ mạnh đểlàm tốt các yêu cầu, nhiệm vụ mà hội nhập quốc tế đặt ra, không để nước ta bị chèn ép, bắt chẹt hay rơi vàothế bị động trong ứng xử, quan hệ quốc tế, ký kết, thực hiện các hợp đồng kinh tế, thương mại Đặc biệt làcác hợp đồng, hợp tác về quốc phòng, an ninh và văn hóa, giáo dục, đào tạo Đây là những việc làm hết sứckhó khăn, đặc biệt nhạy cảm, luôn đòi hỏi chúng ta phải khôn ngoan, tỉnh táo; không được phép sai lầmtrong mỗi bước đi, quyết sách trong khi chúng ta còn thiếu kinh nghiệm quản lý nhà nước về các mặt ấy.Trong xu thế chung của toàn cầu hóa và sự phát triển năng động, sáng tạp và đặc biệt hiệu quả của nềnkinh tế tri thức, chúng ta không thể đơn độc, tự cho phép mình đứng ngoài “cuộc chơi” theo kiểu “mộtmình một bàn cờ”, “một mình một chợ” như một số người vẫn nói Cân nhắc mọi điều, tính toán các yếu
tố, điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan, các yếu tố “thiên thời, địa lợi, nhân hòa”; Đảng ta chủ trươnghội nhập kinh tế quốc tế và cam kết tham gia đầy đủ, đúng nguyên tắc các chế định kinh tế khu vực và toàncầu Song, để hội nhập diễn ra đúng định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo vệ vững chắc và phát triển bền vữngcác lợi ích quốc gia, dân tộc, Đảng ta nhấn mạnh sự cần thiết phải tranh thủ tối đa thời cơ, vận hội do hộinhập quốc tế đem lại để đẩy nhanh quá trình phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và củng cố quốc phòng -
an ninh; đồng thời phải có những đối sách tối ưu nhằm phòng, chống, khắc phục các ảnh hưởng, tác độngtiêu cực do chính sách mở cửa, hội nhập quốc tế gây nên một cách năng động, hiệu quả
Nguyên tắc của hội nhập quốc tế và đổi mới ở nước ta là “hòa nhập nhưng không hòa tan”, “đổi mớinhưng không đổi hướng” Theo đó, trong bất luận điều kiện, hoàn cảnh nào, phải giữ vững độc lập, tự chủ
về kinh tế; đồng thời, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; giữ vững định hướng xã hộichủ nghĩa, giữ vững chủ quyền quốc gia, dân tộc và bản sắc văn hóa, phẩm giá, đạo đức, nhân cách conngười Việt Nam; nêu cao tinh thần cảnh giác cách mạng, không để các thế lực thù địch lợi dụng hợp tác,làm ăn kinh tế, hội nhập để thực hiện “diễn biến hòa bình”, gây bạo loạn lật đổ, mặc cả, chèn ép ta về mặt
Trang 18đầu tư vốn, khoa học, công nghệ hoặc tiến hành “ngoai giao, quân sự” để phá hoại sự nghiệp đổi mới, xâydựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Yêu cầu của hội nhập là bình đẳng, hai bên cùng cólợi, vừa hợp tác vừa đấu tranh, vừa kiên quyết vừa mềm dẻo; đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ kinh
tế, văn hóa nhưng phải giữ vững nguyên tắc ứng xử đã xác định
Đảng ta chỉ rõ: muốn hội nhập kinh tế thành công, chúng ta không những phải chủ động thực hiện cókết quả các nguyên tắc, yêu cầu nêu trên mà quan trọng hơn là xây dựng cho được nền kinh tế độc lập, tựchủ; trước hết là độc lập, tự chủ về lựa chọn đường lối phát triển kinh tế - xã hội, nhưng trong quan hệ phụthuộc lẫn nhau vẫn không lệ thuộc vào sự chi phối của một nước hay nhóm nước nào, có khả năng ứng phónhanh nhạy, có hiệu quả trước những biến động của thời cuộc như nợ công hay suy thoái, khủng hoảngkinh tế khu vực hoặc toàn cầu; kiên quyết đấu tranh đòi các đối tác thực hiện nghiêm túc các hợp đồng kinhtế; chống phá giá, thay đổi hạn ngạch, làm phức tạp thêm tình hình, v.v
Trong các văn kiện chính trị và ngoại giao của mình, Đảng ta đều nhất quán khẳng định những khảnăng có thể làm được và chỉ rõ thiện chí, những điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan rất cơ bản đểViệt Nam xây dựng thành công nền kinh tế độc lập, tự chủ: đó là có một tiềm lực kinh tế năng động, sángtạo; có cơ sở vật chất - kỹ thuật vững mạnh, có tiềm lực dồi dào về con người, có khoa học, kỹ thuật vàcông nghệ đủ mạnh để tự phát triển; nền kinh tế có sức cạnh tranh dựa trên một cơ cấu kinh tế ngành, vùng,miền hợp lý, cân đối, hiệu quả; có cơ chế quản lý kinh tế vững mạnh, kinh tế vĩ mô ổn định; có môi trườnghòa bình để phát triển
Ai đó đã cho rằng, trong điều kiện toàn cầu hóa và phát triển nền kinh tế tri thức mà Đảng ta lại chủtrương xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ là thiếu nhạy bén, không thức thời; là tự mâu thuẫn với đườnglối đổi mới do Đảng vạch ra và chủ trì lãnh đạo Theo họ, thế giới đương đại là “một thế giới phẳng”,không còn rào cản, ngăn cách, cả thế giới là một cái chợ “vĩ đại”, hoàn toàn thống nhất; ai cần thứ gì thìmua thứ đó, thiếu tiền thì đi vay; vì thế, không nhất thiết phải xây dựng một nền kinh tế độc lập, tự chủ?Phải chăng làm như thế, Đảng ta đã rơi vào bảo thủ, bị trói buộc bởi phương thức tư duy siêu hình, trựcquan, máy móc và giáo điều, Đảng ta đã tự làm khó mình vì đã “bớt bạn, thêm thù”
Luận đề nêu trên nghe qua không ít người cảm nhận có lý, nhưng suy ngẫm sâu sắc và nhìn rõ hơn sựthật lịch sử, điều kiện, hoàn cảnh nước nhà thì thấy nó không có cơ sở khoa học vì nó quá giản đơn, phiếndiện, một chiều Ai cũng biết rõ, độc lập, tự chủ là một xu hướng phát triển của thế giới Trong xu thế toàncầu hóa hiện nay, người ta “bung ra làm ăn” dưới nhiều hình thức liên doanh, liên kết rất đa dạng, phức tạpnhưng không ai dại gì để tự đánh mất mình, bị lệ thuộc, theo đuôi người khác, bị người ta thâu tóm, quảnthúc, biến thành nô lệ; mà ngược lại, từ các nhà tài phiệt quốc tế đến các quốc gia, dân tộc đều giữ thế chủđộng, đề cao tính độc lập, tự chủ trong kinh tế và cả trong chính trị, xã hội và quân sự; không ai phụ thuộc
ai, không bao giờ nhầm lẫn, bị đánh tráo khái niệm, lẫn lộn “xanh đỏ, trắng đen” Đó là một vấn đề có tínhnguyên tắc, đã và đang chỉ đạo các mối quan hệ, ứng xử trước đây cũng như hiện nay, dù thành văn haychưa thành văn; song bất kể ai, giai cấp, lực lượng nào, trong các quan hệ quốc tế, đều phải nhận thức vàthực hiện các hành vi sao cho “đúng mực”, cốt là không sai “luật” và “lệ” nhằm bảo vệ vững chắc lợi íchcủa quốc gia, dân tộc mình
Việt Nam là một trong những nước đi sau so với những nước đã tham gia hội nhập quốc tế trước đó.Chúng ta có lợi thế lớn là “đi tắt”, “đón đầu”, “nhảy cóc”, bỏ qua một số khâu, đoạn để đi ngay vào hộinhập quốc tế; rút ngắn thời gian mò mẫm, thử nghiệm Những bài học thành công, không thành công củamột số nước là “liều thuốc thử vô cùng quý báu”, đã và đang giúp chúng ta tránh rơi vào bế tắc, sai lầm
Trang 19Chúng ta xây dựng một nền kinh tế độc lập, tự chủ không chỉ xuất phát từ quan điểm, đường lối chính trịđộc lập, tự chủ mà còn là đòi hỏi của thực tiễn khách quan là phải đảm bảo độc lập, tự chủ vững chắc vềchính trị, coi đó là cái đảm bảo chắc chắn nhất cho sự phát triển kinh tế - xã hội một cách bền vững khichúng ta mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế Không thể nói rằng, chúng ta có độc lập, tự chủ về chính trịnhưng nền kinh tế của chúng ta lại phụ thuộc vào quốc gia, dân tộc khác, bị chi phối bởi các đối tác Đây làmột bài học kinh nghiệm “xương máu” mà một số nước tham gia hội nhập quốc tế trước ta đã mắc phải,chúng ta kiên quyết không đi lại lối mòn, lặp lại điệp khúc sai lầm.
Thực tế chỉ ra rằng, nếu không xây dựng được một nền kinh tế độc lập, tự chủ thì đương nhiên, chúng
ta sẽ bị lệ thuộc vào nước khác, sẽ bị các thế lực xấu, thù địch lợi dụng vấn đề kinh tế để lôi kéo, muachuộc, hoặc khống chế, ép buộc chúng ta thay đổi chế độ chính trị, đi chệch quỹ đạo của chủ nghĩa xã hội
và nền độc lập, tự do giành lại được bằng xương máu của hàng triệu người đã hy sinh sẽ trở nên vô nghĩa.Cho nên, cần hiểu một cách biện chứng rằng, độc lập, tự chủ về kinh tế là nền tảng vật chất vững chắc nhất
để bảo đảm cho độc lập, tự chủ về chính trị; không bao giờ có độc lập, tự chủ về chính trị nếu bị phụ thuộc
về kinh tế, bị người khác chi phối, giật dây, sai khiến
Rõ ràng là, xây dựng một nền kinh tế độc lập, tự chủ ở nước ta không có nghĩa là “đóng cửa”, chỉchăm lo xây dựng một nền kinh tế tự cung, tự cấp, khép kín, không cần quan hệ với ai, tự ta “một mình mộtchợ”, tách biệt với thế giới bên ngoài cho “an toàn” như một số người đã suy nghĩ và kiến nghị với Đảng,Nhà nước Trong bối cảnh hiện thời, làm như thế là chúng ta tự cô lập mình, là sự phòng vệ thụ động, tiêucực, không chắc chắn, không hiệu quả Một mặt, chúng ta không biết kế thừa, sử dụng những thành tựu,tinh hoa văn hóa, khoa học, công nghệ mà nhân lọai đã sáng tạo ra để phát triển kinh tế - xã hội, nâng caođời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân; mặt khác, chúng ta sẽ mãi mãi nằm trong thế bị kẹt, bị bao vây,cấm vận, phong tỏa do chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch gây nên từ nhiều thập kỷ trước đó Chúng
ta đều biết rằng, cho đến tận ngày nay, chưa có nước nào tồn tại biệt lập mà có nền kinh tế năng động, pháttriển bền vững, quốc gia, dân tộc đi đến phồn vinh, con người phát triển toàn diện, hạnh phúc Bài học lịch
sử và kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn lãnh đạo công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đã tiếp thêmniềm tin, nghị lực, cho phép Đảng và nhân dân ta vững bước khai thông con đường mở cửa, hội nhập quốc
tế để thực hiện mục tiêu: dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Lý luận và thực tiễn những năm mở của, hội nhập kinh tế quốc tế theo đường lối Đại hội IX của Đảng
đã chỉ ra rằng, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và hội nhập kinh tế quốc tế không mâu thuẫn với nhau,nếu đứng trên lợi ích quốc gia, dân tộc và định hướng xã hội chủ nghĩa để xem xét, luận bàn Bởi lẽ, cả haichủ trương - đối sách của Đảng, Nhà nước ta đều phục vụ một mục đích là lợi ích quốc gia, dân tộc và địnhhướng xã hội chủ nghĩa Trong phát triển kinh tế - xã hội thì nguồn nội lực bao giờ cũng mang ý nghĩaquyết định, các nguồn ngoại lực là quan trọng Nếu kết hợp hài hòa hai nguồn nội lực và ngoại lực thì sẽtạo ra sức mạnh tổng hợp, thúc đẩy nhanh quá trình phát triển và hiệu quả đạt được từ quá trình ấy sẽ vôcùng to lớn, nhưng nếu tách riêng từng lĩnh vực, từng nguồn lực thì công dụng, hiệu quả của từng lĩnh vực,từng nguồn lực sẽ rất thấp Vì vậy, chỉ có thể tăng thêm sức mạnh cho nền kinh tế khi chúng ta kết hợp hàihòa các yếu tố nội lực và ngoại lực; làm cho các yếu tố nội lực, nhất là nguồn nhân lực, nguồn vật lực, tức
là sản phẩm hàng hóa được nâng cấp, hiện đại hóa, có đủ sức cạnh tranh khi tham gia hội nhập, và ngượclại, các yếu tố ngoại lực, khi đã nằm trong tầm kiểm soát của chúng ta, chúng sẽ phát huy tác dụng, là tăngthêm sức sống cho nền kinh tế từ việc bổ sung kịp thời nguồn vốn, thông tin, các thành tựu khoa học, côngnghệ, kinh nghiệm điều hành, quản lý để phát triển sản xuất, nâng cao chất lượng, hiệu quả các sản phẩmhàng hóa tạo ra Rõ ràng là, hai chủ trương - một đối sách mà Đảng, Nhà nước ta nêu trên không chỉ giống
Trang 20nhau về mục đích, con đường, bước đi mà còn tương đồng về điều kiện, giải pháp thực hiện nhằm tăngthêm sức cạnh tranh của sản phẩm hàng hóa, tăng sức nội sinh và sức đề kháng của nền kinh tế, giúp chúng
ta tự tin, vững vàng tham gia hội nhập với tư cách là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế Đối với nước ta, độc lập, tự chủ về kinh tế cũng có nghĩa là bảo đảm chắc chắn định hướng xã hội chủnghĩa; bảo vệ các giá trị văn hóa, bản sắc truyền thống dân tộc Việt Nam mà chúng ta đã chắt chiu, dànhdụm từ hàng ngàn năm đấu tranh để dựng nước và giữ nước Vì vậy, ngay từ bây giờ, bằng sự khôn ngoan
và tỉnh táo của mình, chúng ta hãy ra sức xây dựng và bảo vệ nền kinh tế độc lập, tự chủ, làm cho nó sinhsôi, nảy nở, đơm hoa, kết trái trên cơ sở phát huy tối đa mọi tiềm năng sẵn có Trách nhiệm của mỗi côngdân nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thực hiện tốt các yêu cầu, nguyên tắc cơ bản về phát triểnkinh tế, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội; nâng cao vị thế, uy tín của nước ta trên trườngquốc tế Đương nhiên, xây dựng một nền kinh tế độc lập, tự chủ là một quá trình khó khăn, phức tạp và lâudài, chúng ta không vì mong muốn là có ngay được những điều cần có mà nóng vội, đốt cháy giai đoạn;làm sai quy trình, vi phạm cam kết, luật pháp quốc gia và quốc tế Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ ởnước ta là một quá trình tự giác, nhất thiết phải kinh qua những bước đi tuần tự từ thấp đến cao, từ chưahòan thiện đến hoàn thiện với thái độ tích cực, chủ động, sáng tạo và có các chủ trương, chính sách, bước
đi phù hợp, hiệu quả Vì vậy, mỗi người cần nhận thức đúng việc tiếp thu, kế thừa và vận dụng sáng tạo cácbài học kinh nghiệm về hội nhập quốc tế mà các nước hội nhập kinh tế quốc tế đã kinh qua cũng như nắmvững và vận dụng đúng đắn các quy luật khách quan của thời cuộc vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổquốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Tóm lại, Đảng, Nhà nước ta chủ động hội nhập kinh tế quốc tế là thực hiện chủ định tạo ra thời cơ, vậnhội mới với các điều kiện thuận lợi để đẩy nhanh quá trình xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ Và khi cóđược độc lập, tự chủ về kinh tế thì mới thật sự tự in để chủ động hội nhập kinh tế quốc tế Đó là điều cănbản nhất, cốt tử nhất trong chiến lược bảo vệ Tổ quốc, giữ vững chủ quyền quốc gia và lợi ích dân tộc và
đó cũng là đối sách mềm dẻo, năng động, sáng tạo để đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước; sớm đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020; góp phầnxây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong bốicảnh toàn cầu hóa hiện nay
Trang 21III PHÊ PHáN CáC QUAN ĐIểM SAI TRáI, BảO Vệ Và PHáT TRIểN NGHĩA MáC - LÊNIN,
TƯ TƯởNG Hồ CHí MINH Về CON ĐƯờNG ĐI LÊN CHủ NGHĩA Xã HộI ở VIệT NAM
Trong mục “Tiếng nói dân chủ - Phong trào dân chủ ở Việt Nam”, mạng internet: ( http://ptdcvn.wordpress.com/2009/11/09/th%E1%BB1%9F-h%E1%BA%AFt , ra ngày 1 tháng 4 năm 2010; tác giả Phạm Trần đã viết bài với tiêu đề “ Thở hắt ra” có độ dài đến 07 trang với những lời lẽ thiếu văn hóa đến mức thô bỉ như một kẻ tâm thần, loạn trí Sau khi xuyên tạc và phê phán chủ nghĩa Mác
- Lênin; người này đã quay sang chỉ chích Đảng ta và các nhà khoa học Việt Nam Trong đó, quy kết, khép tội ba người cuồng nhiệt “hô hào bảo vệ chủ nghĩa cộng sản để hại nước”: người thứ nhất là Giáo sư Nguyễn Đức Bình, cựu chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; người thứ hai là Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Bá Dương, Học viện Chính trị; người thứ ba là Phó giáo sư, Tiến sĩ Vũ Như Khôi, Viện Khoa học
xã hội nhân văn quân sự, Bộ Quốc phòng Là người bị đối phương chỉ chích và xếp thứ hai trong số ba
người cuồng nhiệt “hô hào bảo vệ chủ nghĩa cộng sản để hại nước”, tôi viết chương này để nói rõ hơn cái
điều vô lý đến mức phi lý của Phạm Trần và những loại người chuyên đi vu khống, “bốc lửa bỏ bàn tay”.
1 Trước sự biến động dữ dội của tình hình thế giới, đặc biệt là sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên
Xô và các nước Đông Âu; sự đổi mới, thích nghi và phát triển của chủ nghĩa tư bản hiện đại, cũng như việcchậm khắc phục những hạn chế, bất cập của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa còn sơkhai ở nước ta và một số hiện tượng tiêu cực trong quá trình đổi mới đất nước, một bộ phận người dân đãdao động, giảm lòng tin vào chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vai trò lãnh đạo của ĐảngCộng sản và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của Việt Nam Với cái gọi là “kiến nghị tâm huyết” vớiĐảng, Nhà nước, số người này đã nhân danh “cấp tiến” đề xuất biện pháp nhằm “thay máu cho hệ tưtưởng”, “phục sinh chủ nghĩa dân tộc” và “sửa lại chủ nghĩa Mác - Lênin” cho hợp thời và sát với thực tếViệt Nam Hùa theo những người có quan điểm đối lập với Đảng ta, có người đã “sám hối”, thừa nhậnrằng, cả đời mình ngưỡng mộ, tin vào một học thuyết sai lầm, đi theo một con đường không đúng là chủnghĩa xã hội nên “rơi vào tình cảnh éo le, bế tắc”, “cùng đường”; nay nhận thức lại “thấy chủ nghĩa tư bản
là lời giải đáp đầy đủ nhất cho mọi vấn đề đặt ra trong cuộc sống tương lai” Vì vậy, phải “chôn vùi quákhứ bi thảm”, phải “tẩy sạch, rửa sạch chủ nghĩa Mác - Lênin, nhất là lý luận hình thái kinh tế - xã hội củaMác” để “thanh thản đi theo con đường tư bản chủ nghĩa”, mong sớm phát tài, giàu sang
Trong một cuộc hội thảo khoa học gần đây, có người đã dẫn ra sự “hồi sinh” của Đông Đức, của Ngasau khi “được giải thoát khỏi sự ràng buộc của Đảng Cộng sản và hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa” Chủ ý của
họ là muốn dẫn dắt người nghe về sự cần thiết phải nhận thức rõ sự lạc hậu của chủ nghĩa Mác - Lênin và
sự cần thiết phải từ bỏ học thuyết này; theo đó phải đồng thời từ bỏ mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa
xã hội mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn từ đầu thế kỷ trước Điều đáng bàn ở đây là trong sốnhững người này, có một số người được Đảng, Nhà nước, gia đình cho ăn học và nuôi dạy chu đáo; thậmchí đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho đi học tập ở nước ngoài ở những trường đại học có danh tiếng; đượcđào tạo chính quy, cơ bản, có trình độ, có hiểu biết nhất định; số người này đã đọc và nghiên cứu khá kỹchủ nghĩa Mác - Lênin; nhưng buồn thay, họ đã cố tình xuyên tạc bản chất khoa học, cách mạng của chủnghĩa Mác - Lênin, phê phán Đảng ta đã áp đặt ý muốn chủ quan khi tiếp thu, vận dụng học thuyết hìnhthái kinh tế - xã hội của Mác vào xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam và họ hy vọng thay vào đó, những
tư tưởng mà họ cho là “cấp tiến” của chủ nghĩa thực chứng, chủ nghĩa hiện sinh, chủ nghĩa thực dụng… Đó
là những thứ triết học mà theo họ là “mốt”, là “hiện đại”; đã và đang làm xã hội tư bản “giàu có, hiện đại,
Trang 22văn minh”…ý đồ của họ là thay thế hệ tư tưởng vô sản bằng hệ tư tưởng tư sản và khi hệ tư tưởng củaĐảng ta đã biến dạng, chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh không còn là nền tảng tư tưởng, kimchỉ nam cho mọi hành động của Đảng và cách mạng Việt Nam, họ sẽ “đón rước” chủ nghĩa tư bản, các nhà
tư sản vào nước ta và làm cho ý thức hệ tư sản đóng vai trò thống trị xã hội Việt Nam mới mà họ có côngtạo dựng nên, và đương nhiên, họ sẽ được hưởng lợi từ việc làm ấy Vậy là, sự giáo đầu bằng cuộc cáchmạng lý luận là mưu đồ để họ thực hiện cuộc cách mạng về chính trị: lật đổ chế độ xã hội chủ nghĩa ở ViệtNam, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản, phủ nhận thành quả của cuộc cách mạng mà nhân dân
ta bằng xương máu của mình, chiến đấu, hy sinh gần 100 năm mới giành lại được
Gần đây, trên một số hội thảo khoa học, các sách báo, tài liệu quốc tế, người ta bàn nhiều về số phậncủa học thuyết Mác - Lênin Phần đông các học giả đều thừa nhận giá trị khoa học, cách mạng của chủnghĩa Mác - Lênin và khẳng định sự cần thiết phải có học thuyết này trong thế giới hiện đại Tuy nhiên, đã
có quan điểm cho rằng, “chủ nghĩa Mác - Lênin chỉ là của quá khứ”, “chỉ phù hợp với thế kỷ XIX, XX;không phù hợp với thời đại ngày nay”, “chủ nghĩa Mác - Lênin đã chết cùng với sự sụp đổ chủ nghĩa xã hội
ở Liên Xô và Đông Âu” Trắng trợn hơn, có người còn vu khống: “C.Mác và V.I.Lênin là những nhà xãhội duy tâm, siêu hình, là nhà không tưởng”, học thuyết Mác - Lênin chỉ là “sự sao chép sống sượng” chủnghĩa xã hội không tưởng Pháp, kinh tế chính trị học Anh, triết học cổ điển Đức và văn học Nga; là “sảnphẩm lai tạo”, “hỗn hợp” mang tính chủ quan, áp đặt,“được nặn ra từ những cái đầu thiển cận của C.Mác
và Ph.Ăngghen, V.I.Lênin”
ở nước ta, lợi dụng văn đàn các cuộc hội thảo khoa học, một số người cũng “a dua, hùa theo bọn cơhội, xét lại”, đã đưa ra nhiều lý lẽ “đòi xem xét lại” con đường, mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủnghĩa xã hội mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã chọn; xuyên tạc đường lối, chính sách của Đảng, Nhànước ta Điều hết sức nguy hiểm là các quan điểm sai trái này bằng nhiều hình thức đã được tán phát, lantruyền rất nhanh trên mạng Internet, các sách báo, đài phát thanh của các thế lực thù địch Vì thế, chúng đã
và đang gieo rắc sự hoài nghi, bi quan cho nhiều người, để lại những hậu quả không thể xem thường trong
xã hội ta Bằng cách này, cách khác, họ muốn “chuyển lửa về quê nhà”, tạo nên sự “diễn biến bên trong”
xã hội ta, trước hết là diễn biến về nhận thức, tư tưởng; từ đó dẫn đến “tự diễn biến” về những mặt khác.Chúng ta không hề ngạc nhiên trước những quan điểm xét lại chủ nghĩa Mác - Lênin, vì những “điệpkhúc” này đã được “tua đi tua lại” nhiều lần kể từ khi chủ nghĩa Mác ra đời cho đến nay; chỉ có điều nóđược thể hiện rất khác nhau bởi các “ngữ điệu” khác nhau qua các kiểu loại kẻ thù “lớn nhỏ” của C.Mác,Ăngghen, V.I.Lênin Vì sao họ lại chống chủ nghĩa Mác - Lênin một cách điên cuồng và quyết liệt nhưvậy? Hẳn là họ ý thức rất rõ sức sống mãnh liệt cũng như sự nguy hiểm của chủ nghĩa Mác - Lênin đối với
sự tồn tại, phát triển và lợi ích của họ, nhất là khi chủ nghĩa Mác - Lênin trở thành hệ tư tưởng thống trịphong trào công nhân, nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của các Đảng Cộng sản, trong đó cóĐảng Cộng sản Việt Nam Hẳn là họ hiểu rằng, chừng nào còn chủ nghĩa Mác - Lênin thì chừng ấy còn cóĐảng Cộng sản, còn có phong trào công nhân và cuộc đấu tranh của giai cấp này tất yếu sẽ tiêu diệt họ; chủnghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản tất yếu sẽ được xây dựng thành công Do đó, họ sẽ bị diệt vong Sự tồntại, phát triển của chủ nghĩa Mác - Lênin là hoàn toàn có hại cho họ và họ không mong muốn chế độ vàgiai cấp mà họ tôn thờ lại có kết cục “bi thảm”; họ không thể ngồi nhìn sự “chết dần, chết mòn” của chínhmình; họ không thể “chịu đựng nổi” uy tín và vai trò ngày càng tăng lên của Đảng Cộng sản, ưu thế và sứcmạnh của chủ nghĩa xã hội Để cứu lấy mình, họ buộc phải dùng mọi âm mưu, thủ đoạn, kể cả âm mưu, thủđoạn bỉ ổi, đê hèn nhất để chống phá, hạ bệ chủ nghĩa Mác - Lênin
Trang 23Xem xét ở một khía cạnh khác, chúng ta sẽ rõ hơn vấn đề nêu trên Sau khi chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô
và Đông Âu sụp đổ, một số người đã hí hửng cho rằng, “chủ nghĩa Mác - Lênin đã cáo chung, học thuyếthình thái kinh tế - xã hội của C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin, theo đó cũng mất vai trò, tác dụng, chẳng còn
ý nghĩa” Vì sao những người có quan điểm đối lập với Đảng ta lại tập trung bài xích, phủ nhận giá trị khoahọc, cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, xoáy sâu vào vấn đề lý luận về chủ nghĩa xã hội là họcthuyết hình thái kinh tế - xã hội của Mác và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, công cuộc đổimới ở nước ta?
Luận giải vấn đề này có nhiều quan điểm khác nhau, song tựu chung lại, những người có quan điểmđối lập với Đảng ta muốn dụng ý rằng, ở Việt Nam cần phải lựa chọn con đường đi khác chứ không phải làviệc tiếp tục đi theo con đường cách mạng vô sản, thực hiện mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
mà Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng và nhân dân ta đã lựa chọn từ đầu thế kỷ XX Theo họ, “có làm như vậy,người dân Việt Nam mới thật sự có điều kiện để hòa nhập, hội nhập quốc tế, mới mau chóng thực hiệnđược mục tiêu xóa đói, giảm nghèo, làm cho dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” Họ chorằng, “con đường đi “ngắn nhất, phù hợp nhất” đối với Việt Nam hiện nay là bắt tay làm ăn với các nhà tưbản, nhờ sự giúp đỡ của các nước tư bản phát triển Họ đưa ra nhiều luận cứ khác nhau để chứng minhrằng, các nước vốn đã từng là chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu như Balan, Hunggari, Bungari, đã từ bỏ conđường chủ nghĩa xã hội để bắt tay làm ăn với Mỹ, với các nước phương Tây, gia nhập khối NATO nên tốc
độ phát triển kinh tế - xã hội của các nước ấy là rất nhanh và đạt hiệu quả thiết thực
Theo họ, “cách làm và hướng đi như vậy là đúng đắn, hợp thời”; “một mặt, tránh được sự chèn ép của
Mỹ và phương Tây, tạo dựng được môi trường “hòa bình” để hợp tác, làm ăn giữa một nước có trình độsản xuất, khoa học, công nghệ còn thấp như nước ta với các nước có trình độ sản xuất, khoa học, công nghệphát triển cao là Mỹ và phương Tây; nhờ đó mà sớm chấm dứt sự lạc hậu, yếu kém, để nhanh chóng tiếpthu các giá trị tiến bộ, hiện đại ở các nước phát triển; nhanh chóng thu hút nguồn vốn đầu tư; và hơn thế,phát triển tiềm lực khoa học, công nghệ và chuyên gia trên các lĩnh vực; không cần phải chờ đợi quá trìnhđào tạo, bồi dưỡng chuyên gia và tích lũy vốn dài lâu Với cách đi này, vừa không phải lo đối phó với thùtrong giặc ngoài; vừa có điều kiện để “tăng tốc phát triển kinh tế, đẩy nhanh quá trình phát triển đất nước;nhờ đó mà đến năm 2020, nước ta mới cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại
Luận bàn như thế họ cho là chưa đủ, để tăng thêm sức mạnh, họ khẳng định: bắt tay làm ăn, hợp tácvới các nước tư bản phát triển, gia nhập khối NATO là thời cơ, điều kiện tốt nhất để giảm “gánh nặng” chiphí quốc phòng, an ninh, nhờ đó mà tập trung vào xây dựng, làm cho đất nước giàu có, phồn vinh Hơnnữa, sự hùng mạnh của quốc gia nhờ sự tăng trưởng kinh tế và phát triển đất nước lại có thêm sự bảo đảmchắc chắn nền từ nền quốc phòng, an ninh Lợi dụng một số cuộc biểu tình tự phát của sinh viên và nhữngngười quá khích về việc phản đối tàu đánh cá Trung Quốc vi phạm quyền chủ quyền biển, đảo Việt Nam,cắt cáp thăm dò biển của tàu Bình Minh 2, những người “cấp tiến” vội cho rằng, Việt Nam phải bắt tayngay với Mỹ và tham gia khối NATO, đó là cái đảm bảo chắc chắn nhất cho độc lập chủ quyền quốc gia;
và đó là thứ vũ khí lợi hại nhất để uy hiếp và răn đe các nước láng giềng, làm thui chột mưu đồ xâm chiếmcủa họ, v.v
Với những lập luận về “cái được” nêu trên, những người có quan điểm “cấp tiến”, một mặt, khôngnhững không hiểu hoặc cố tình không hiểu đường lối, chủ trương , chính sách của Đảng, Nhà nước ta vềxây dựng và bảo vệ Tổ quốc mà còn không hiểu truyền thống lịch sử dân tộc qua hàng ngàn năm đấu tranhdựng nước và giữ nước; mặt khác, họ còn đưa ra các kiến nghị, yêu cầu Đảng và Nhà nước ta phải đẩy
Trang 24nhanh quá trình đổi mới tư duy và nhận thức lại con đường đi lên chủ nghĩa xã hội để sớm kết thúc thời kỳquá độ gián tiếp “đầy đau khổ” hiện nay mà lý luận hình thái kinh tế - xã hội của chủ nghĩa Mác - Lênin đãgây ra Những “lời khuyên”, “kiến nghị” nêu trên, thoạt nghe có vẻ hấp dẫn, thực dụng đối với một sốngười nhẹ dạ cả tin Song, suy xét kỹ, nó hoàn toàn đi ngược lại mục tiêu, con đường, lẽ sống mà chúng ta
đã lựa chọn Khi những lời khuyên, kiến nghị, khuyến nghị, yêu cầu của họ nêu trên, không được Đảng vàNhà nước ta chấp nhận thì họ quay sang nói xấu, xuyên tạc và bôi nhọ Đảng ta, chế độ ta; phủ nhận nhữngthành tựu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa qua hơn 25 năm đổi mới Làm nhữngviệc sai trái mà lương tâm họ không hề cắn dứt, thậm chí họ chẳng thèm đói hoài đến những người thân đãthắt lưng buộc bụng, dành những gì là tốt nhất cho họ ăn học như thế nào, mà lẽ ra, họ phải đem tài năng,kiến thức đã được học để phục vụ nhân dân, đất nước, làm giàu đẹp cho quê hương, xứ xở; thế nhưng họlại ngang nhiên bài xích, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, chà đạp thô bạo lên lịch sử dân tộc, phản bộinhân dân
Bóp méo, che đậy sự thật trước mắt người dân, phủ nhận thành quả đổi mới toàn diện đất nước là mộtviệc làm không hề dễ dàng vì sự thật, tự bản thân nó, tràn đầy tính thuyết phục Vì vậy, những người cóquan điểm đối lập với Đảng ta quay sang sử dụng ngón đòn ác hiểm nhất là phê phán, xuyên tạc nền tảng
tư tưởng, lý luận của Đảng và của cách mạng Việt Nam là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh;phủ nhận học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của các ông Làm điều này, theo họ sẽ đạt hiệu quả hơn, tácdụng lớn hơn, vì nó gây ra sự hoài nghi, nghi ngờ về tính đúng đắn, sáng tạo của lý luận khoa học Mác -Lênin, về sự lựa chọn đúng, sai con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, đặt lại sự nghi vấn đối với cả
Hồ Chí Minh Theo cách này, họ hy vọng sẽ tạo ra một khoảng trống trong lòng xã hội ta, sẽ phân hóa cáclực lượng “trung thành” với chủ nghĩa Mác - Lênin, với Đảng và dễ dàng nhận biết ai là lực lượng “cấptiến”, đứng về phía họ, mong muốn đi theo con đường tư bản chủ nghĩa Từ đó, tập hợp các phần tử bấtmãn với chế độ ta thành một lực lượng độc lập, tạo dựng ngọn cờ, khi đủ mạnh thì ép Đảng ta từ bỏ mụctiêu, con đường chủ nghĩa xã hội để thực hiện mưu đồ của họ là lái nước ta đi theo con đường tư bản chủnghĩa
Làm những việc sai trái, phản quốc, chống lại nhân dân, nơi mà minh đã sinh ra và lớn lên; hết lời cangợi không công cho chủ nghĩa tư bản, những người có quan điểm đối lập với Đảng ta đã cố tình quên đinhững mâu thuẫn gay gắt vốn có trong lòng xã hội tư bản đương đại, làm ngơ trước sự bất công, phân biệtđối xử, phân cực giàu nghèo; tình trạng vi phạm dân chủ, nhân quyền, gây chiến tranh xâm lược, tệ nạn xãhội, tàn phá môi trường do chủ nghĩa tư bản gây ra Ngay nước Mỹ, người ta tính rằng, chỉ 1% dân số giàu
có nhất nhưng chiếm giữ 53% tổng lượng cổ phiếu, 64% chứng khoán và 1/3 tài sản cả nước; thu nhậpngười da trắng cao gấp 11 lần người da màu, tỷ lệ người da đen sống trong nghèo khổ cao gấp 3 lần, tỷ lệnạn nhân da đen trong các vụ giết hại cao gấp 5 lần so với người da trắng; năm 2008 Mỹ là nước buôn bán
vũ khí lớn nhất, chiếm 56,7% tổng lượng buôn bán vũ khí thế giới ,v.v
2 Rõ ràng là, nhận thức và vận dụng sáng tạo học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của C.Mác để kiên
định mục tiêu, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội và đưa sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước đi đến thànhcông đã và đang nảy sinh nhiều vấn đề mới Điều đó đòi hỏi chúng ta không những phải biết bảo vệ, đậptan các quan điểm sai trái, phản động mà còn phải kiên định, vững vàng trước khó khăn, thử thách; biết vậndụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin nói chung, học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của các ông nói riêng
để tiếp tục làm sáng tỏ con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, thực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ
mà Cương lĩnh năm 1991, (bổ sung, phát triển 2011) đề ra, hoàn thành các chỉ tiêu mà Chiến lược pháttriển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 đã xác định Đây là những vấn đề hệ trọng, liên quan trực tiếp đến sự an
Trang 25nguy, phát triển của quốc gia, dân tộc Việt Nam Vì vậy, nghiên cứu làm rõ giá trị và ý nghĩa của quanniệm duy vật lịch sử, đặc biệt là bảo vệ và phát triển học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của C.Mác trongthời điểm hiện nay là vấn đề lý luận thời sự cấp bách, rất đáng quan tâm.
Chúng ta đều biết, học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của C.Mác đã, đang là một trong những trọngđiểm lý luận bị công kích, chống phá từ nhiều phía của những người có quan điểm đối lập với Đảng ta.Trong phía phản diện, có người lớn tiếng cho rằng, học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của C.Mác đã lỗithời và vô dụng Vì vậy, con đường và mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội mà Đảng,Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn là “sai lầm”, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là “saochép, rập khuôn máy móc mô hình Liên Xô (cũ); ”là trái với quá trình lịch sử - tự nhiên, không mang tínhtất yếu khách quan, không có khả năng thực hiện ở Việt Nam; cho nên, họ đặt ra vấn đề “cần từ bỏ chủnghĩa xã hội, nên lựa chọn con đường đi mới cho dân tộc Việt Nam là đi theo các nước tư bản chủ nghĩa vì
họ có hơn 500 năm tồn tại, phát triển với nhiều kinh nghiệm quý” có thể giúp ta mau chóng giàu sang, hiệnđại
Hơn lúc nào hết, nhiệm vụ chính trị cấp bách của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta lúc này là nhậnthức đúng đắn bản chất khoa học, cách mạng; giá trị và ý nghĩa học thuyết hình thái kinh tế - xã hội củachủ nghĩa Mác - Lênin, trang bị tri thức lý luận khoa học và thực tiễn cách mạng để đứng vững trên cuộcđấu tranh tư tưởng, lý luận, chống các quan điểm sai trái, phản động; bảo vệ, phát triển và vận dụng sángtạo học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của chủ nghĩa Mác - Lênin vào công cuộc đổi mới xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc hiện nay, làm cho mọi người dân nhận thức đúng mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội,thấy đó là sự lựa chọn duy nhất đúng đắn, sáng suốt của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh Từ đó, làmsáng rõ hơn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội và khả năng thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa mà Đảng ta đã xác định, góp phần phòng, chống nguy cơ
“chệch hướng xã hội chủ nghĩa” và chiến lược “diễn biến hoà bình” mà các thế lực thù địch đang mưu toanthực hiện với nhiều thủ đoạn tinh vi, vô cùng nham hiểm, ác độc
Nếu trước đây, bằng quan niệm duy tâm về lịch sử, các thế lực thù địch đã tuyên truyền cho người dântin vào vai trò sáng tạo thế giới của chúa trời, thượng đế và thánh thần, vì thế người dân buông xuôi, anphận, tuân theo định mệnh, số phận Làm việc đó, các thế lực thù địch đã tước đi sức mạnh tinh thần củangười dân, loại bỏ nguy cơ phản kháng của giai cấp bị trị từ sự ươn hèn, bạc nhược về chính trị của họ; nhờ
đó, chúng mặc sức lũng loạn và áp đặt quyền thống trị đối với người dân “nô lệ” Với sự ra đời của quanniệm duy vật về lịch sử thế giới, C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin đã bác bỏ vai trò sáng tạo thế giới của của
chúa trời, thượng đế và thánh thần, đã khẳng định dứt khoát: tiền đề đầu tiên của lịch sử là con người với
tư cách là chủ thể sáng tạo thế giới, cải tạo hiện thực, làm nên lịch sử, chứ không phải là chúa trời, thượng
đế và thánh thần
Theo C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin: Để sống, trước hết con người cần phải có cái ăn, cái mặc, nơi ở
và làm việc…, những thứ đó không có sẵn trong tự nhiên, buộc con người phải lao động, sản xuất, tạo ra.Muốn vậy, nhất thiết con người phải cần đến công cụ lao động, đối tượng lao động, sức lao động; kinhnghiệm, vốn sống, sự hiểu biết và kĩ thuật chế tạo công cụ và sản xuất Các yếu tố đó, C.Mác, Ph.Ăngghen,V.I.Lênin gọi là lực lượng sản xuất, tức là quan hệ giữa con người với tự nhiên, thể hiện sự chinh phục giới
tự nhiên của họ Để sản xuất ra thức ăn, đồ dùng, vật dụng, nếu chỉ có lực lượng sản xuất không thôi thìchưa đủ, con người phải cần đến quan hệ giao tiếp, tức là quan hệ sản xuất: quan hệ sở hữu về tư liệu sảnxuất, quan hệ về tổ chức, quản lí, phân công lao động và quan hệ về phân phối sản phẩm đã tạo ra Sự gắn
Trang 26kết các yếu tố nêu trên tạo thành quan hệ sản xuất, tức là quan hệ giữa người với người trong quá trình sảnxuất, làm ra của cải nuôi sống con người, quyết định sự tồn tại và phát triển xã hội Đó là một vấn đề cótính quy luật khách quan và phổ biến
Khi phân tích mối quan hệ này, C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin chỉ ra rằng: chính sự thống nhất hoặcmâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, cũng như mâu thuẫn giữa các yếu tố tạo nên từngmặt của nó là ngọn nguồn “bí mật”, vạch ra động lực phát triển của lịch sử xã hội loài người Đồng thời, là
cơ sở thế giới quan, phương pháp luận khoa học để giải quyết mối quan hệ giữa kinh tế và chính trị; giữatồn tại xã hội và ý thức xã hội và các mối quan hệ xã hội khác Đó là cơ sở khoa học để giải thích các cănnguyên khác đã làm nảy sinh chế độ tư hữu, giai cấp, đấu tranh giai cấp, nhà nước và cách mạng xã hội Sựvận động, phát triển biện chứng của quá trình lịch sử - tự nhiên đã chỉ ra qui luật và xu thế, khuynh hướngphát triển của lịch sử xã hội loài người và sự tất thắng của chủ nghĩa xã hội
Vì thế, quan niệm duy vật về lịch sử của C.Mác đã phá bỏ “chân lí vĩnh hằng” về vai trò sáng tạo thếgiới của chúa trời và các vị thần thánh, chỗ dựa cuối cùng của giai cấp thống trị Bị bại lộ và mất chỗ dựa
“linh thiêng”, đồng thời cảm nhận nguy cơ bị diệt vong tất yếu, các giai cấp thống trị, đặc biệt là giai cấp tưsản trước đây cũng như ngày nay, đã và đang căm thù chủ nghĩa Mác - Lênin đến tận xương tủy Điều đó
đã nói lên rằng, Đảng ta cũng như các Đảng Cộng sản và các Đảng công nhân khác, khi thừa nhận chủnghĩa Mác - Lênin là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho cho mọi hành động thì cũng có nghĩa là đã vàđang tuyên chiến với giai cấp bóc lột, đụng chạm đến lợi ích “sát sườn”, “thiết thân” của giai cấp tư sảnthống trị ngày nay; cho nên sự phản ứng quyết liệt của giai cấp tư sản và những người có chung lợi ích với
họ cũng là một lẽ đương nhiên
Luận giải căn nguyên phản kháng quyết liệt của giai cấp tư sản đối với giai cấp vô sản và hệ tư tưởngkhoa học, cách mạng, V.I.Lênin chỉ rõ: chủ nghĩa Mác là học thuyết vạch ra con đường đấu tranh để tự giảiphóng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động; “điểm chủ yếu trong học thuyết của Mác là ở chỗ nólàm sáng tỏ vai trò lịch sử thế giới của giai cấp vô sản là người xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa”1; điều đócũng có nghĩa là nó thẳng thừng phủ nhận vai trò thống trị xã hội của giai cấp tư sản, giai cấp bóc lột, đangcản trở tiến bộ xã hội V.I.Lênin nhấn mạnh rằng, chủ nghĩa Mác mang tính đảng sâu sắc nhưng chủ nghĩaMác không có gì giống “chủ nghĩa bè phái” hiểu theo nghĩa một học thuyết phiến diện, cực đoan và khépkính, nảy sinh ở ngoài con đường phát triển tất yếu của văn minh nhân loại Khác hẳn về chất với các họcthuyết xuất hiện trong lịch sử, học thuyết Mác là sự thống nhất biện chứng giữa tính đảng và tính khoa học
Cơ sở khách quan của sự thống nhất đó là sự phù hợp giữa lợi ích của giai cấp công nhân với lợi íchcủa nhân dân lao động và quy luật phát triển tất yếu khách quan của xã hội Sứ mệnh lịch sử toàn thế giớicủa giai cấp công nhân là do chính bản thân tiến trình vận động, phát triển khách quan của lịch sử quy định.Chủ nghĩa Mác không chỉ là sự thể hiện sâu sắc ý nguyện của giai cấp công nhân, mà còn đồng thời là khátvọng của toàn thể nhân loại tiến bộ, yêu chuộng hòa bình trên thế giới; là sự kế thừa và phát triển nhữngtinh hoa trí tuệ, tư tưởng- văn hoá của loài người Chính vì vậy, dẫu phải trải qua nhiều thử thách cam go,phức tạp với những bước thăng trầm lịch sử, chủ nghĩa Mác ngày càng khẳng định sức sống mãnh liệt củamình; mọi thủ đoạn công kích, bài xích nhằm phủ nhận chủ nghĩa Mác đều không đủ sức thuyết phục vàcuối cùng đều bị thất bại
Ngày nay, lợi dụng những khó khăn và sai lầm trong qua trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, nhất là sựsụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên xô và các nước Đông Âu; chủ nghĩa cơ hội, xét lại và các lý luận
1 V.I Lênin To n t p àn tập, Nhà xuất bản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 ập, Nhà xuất bản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 , Nxb Ti n b , Mátxc va,1980, t.23, tr.1ến bộ, Mátxcơva,1980, t.23, tr.1 ộng sản Việt Nam: ơva,1980, t.23, tr.1
Trang 27gia tư sản không còn dừng lại ở việc phê phán một vài luận điểm, mà đã đi tới công kích toàn diện hòngphủ nhận toàn bộ học thuyết Mác - Lênin; xoáy sâu vào lý luận về hình thái kinh tế - xã hội của các ông Vìsao vậy? Bởi vì, trong chủ nghĩa Mác - Lênin, lý luận về hình thái kinh tế - xã hội là một vấn đề có tínhchất nền tảng, nhờ nó mà quan niệm duy vật biện chứng về xã hội không còn là một giả thuyết, mà đượcchứng minh một cách khoa học và trở thành kim chỉ nam cho nhận thức và hành động của các Đảng Cộngsản và phong trào cách mạng thế giới C.Mác và Ph.Ăngghen cũng xác nhận rằng, học thuyết hình thái kinh
tế - xã hội chính là những kết quả lớn mà hai ông đã đạt được, nó đã trở thành kim chỉ nam cho mọi sựnghiên cứu sau này Phải chăng vì lẽ đó, những người theo chủ nghĩa cơ hội, xét lại hiện đại tập trung côngkích, bài xích lý luận mácxít về hình thái kinh tế - xã hội, hy vọng từ đó phủ nhận toàn bộ học thuyết Mác -Lênin Họ lớn tiếng phê phán “sai lầm chủ yếu trong học thuyết về lịch sử của Mác là học thuyết về hìnhthái kinh tế - xã hội”1 Đồng thời, cùng với các học giả tư sản, họ ra sức lý tưởng hoá xã hội tư bản hiệnđại, tán dương các học thuyết xã hội ngoài mácxít, chứng minh “tính hợp lý” của học thuyết này với ý đồthay thế, gạt bỏ học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của C.Mác
Trong những học thuyết xã hội ngoài mácxít mà các lý luận gia tư sản, các phần tử cơ hội, xét lại rasức tán dương, chúng ta cần chú ý đến luận thuyết về “năm thời kỳ trưởng thành của xã hội” của nhà xã hộihọc Mỹ U Rôxtâu, cố vấn tâm lý của nhiều đời Tổng thống Mỹ và luận thuyết về sự phát triển xã hội trảiqua những làn sóng xác lập những nền văn minh của nhà tương lai học A Tốplơ
Dựa vào sự phát triển của công nghiệp, U.Rôxtâu phân định lịch sử xã hội cho đến nay trải qua nămgiai đoạn: giai đoạn trước công nghiệp (trước tư bản chủ nghĩa) là “xã hội cổ truyền”, được coi là “trungtâm của sự lạc hậu”; bốn giai đoạn tiếp theo là các nấc thang phát triển của công nghiệp, các giai đoạn pháttriển của chủ nghĩa tư bản (từ “trạng thái quá độ” với sự xuất hiện của các nhà kinh doanh công nghiệp quagiai đoạn “cao trào nhảy vọt”, giai đoạn “chín muồi công nghiệp” đến giai đoạn thứ năm là “xã hội tiêudùng rộng rãi” với “nhà nước phúc lợi chung”)
U.Rôxtâu coi giai đoạn thứ năm này là tổ chức xã hội lý tưởng (có ở Mỹ, Nhật và một số nước TâyÂu); nước Mỹ đang ở đỉnh cao của quá trình tiến hoá ấy, đợi các nước khác diễn lại cái quá khứ của nước
Mỹ để cùng hoà vào “xã hội hậu công nghiệp” mà nước Mỹ là đại diện Dựa vào tiến bộ kỹ thuật và côngnghệ, A.Tốplơ cho rằng, nhân loại đã và đang trải qua những làn sóng thay đổi vĩ đại, xác lập những nềnvăn minh diễn ra với nhịp độ ngày càng nhanh, quy mô ngày càng lớn Làn sóng thứ nhất là cuộc cáchmạng nông nghiệp của mười nghìn năm trước đây, xác lập nền văn minh nông nghiệp Làn sóng thứ hai làcuộc cách mạng công nghiệp bắt đầu diễn ra cách đây 300 năm, xác lập nền văn minh công nghiệp Cuộccách mạng khoa học và công nghệ hiện đại là làn sóng thứ ba, sản sinh ra nền văn minh “hậu côngnghiệp”
Những quan điểm trên đây có chung cơ sở phương pháp luận là “quyết định luận kỹ thuật”, đồng nhấttiến bộ kỹ thuật với tiến bộ xã hội, chứng minh sự phụ thuộc của các lĩnh vực của đời sống xã hội và sựphát triển của kỹ thuật Từ đó dẫn tới kết luận: tiến bộ kỹ thuật trong thời đại ngày nay là yếu tố quyết địnhlàm cho xã hội tư bản chuyển hoá thành “xã hội hậu công nghiệp”, đưa loài người đến một kỷ nguyên mới
mà trong đó, kỹ thuật là yếu tố chi phối, trí thức là nhân vật trung tâm
Theo lôgíc đó, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân không còn, mà bản thân giai cấp đó cũng dầndần “biến mất” cùng giai cấp tư sản, không còn đấu tranh giai cấp và cách mạng xã hội, “cách mạng xã hội
1 I.U.Burtin, “Nh ng khi m khuy t trong h c thuy t l ch s c a Mác , ững khiếm khuyết trong học thuyết lịch sử của Mác”, ến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 ến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 ọc thuyết lịch sử của Mác”, ến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 ịch sử của Mác”, ử của Mác”, ủa Mác”, ”, T p chí OKtiabr, s 11ạp chí OKtiabr, số 11 ố 11
và 12-1989.
Trang 28chủ nghĩa” và “chuyên chính vô sản” chỉ là những khái niệm của một thời lầm lỗi thuộc về quá khứ, v.v
Do đó, không cần có học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của chủ nghĩa Mác - Lênin Chủ nghĩa cơ hội, xétlại hiện đại đã và đang ra sức phụ hoạ, tán dương những luận điểm trên đây, cho rằng toàn bộ học thuyếtMác - Lênin (từ lý luận về hình thái kinh tế - xã hội, lý luận về giai cấp và đấu tranh giai cấp, lý luận vềnhà nước và chủ nghĩa xã hội, về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và chuyên chính vô sản ) đã lỗithời, không theo kịp sự phát triển của thời đại
Do đó, cần phá bỏ, thay đổi tất cả những gì được thiết kế, xây dựng trong hiện thực theo học thuyếtMác - Lênin: cần thay thế mô hình “xã hội chủ nghĩa mácxít” bằng mô hình “xã hội chủ nghĩa phi mácxít”,
“ xã hội chủ nghĩa không cộng sản”; không phải “thủ tiêu chế độ tư hữu” mà cần “tư hữu hoá” nhiều hơn
và toàn bộ cơ sở kinh tế của xã hội; cần từ bỏ chuyên chính vô sản với sự độc quyền lãnh đạo của ĐảngCộng sản để thay thế bằng chế độ đa nguyên chính trị, đa đảng (hay lưỡng đảng) đối lập, v.v
Theo quan điểm của những người theo chủ nghĩa cơ hội, xét lại hiện đại, chúng ta phải đổi hướng hoàntoàn sự phát triển, thực chất là từ bỏ con đường xã hội chủ nghĩa theo chủ nghĩa Mác - Lênin, ngả theo quỹđạo của chủ nghĩa tư bản Điều đó đúng hay sai, thực tiễn là quan tòa sẽ chứng minh chân lý Đối với ngườicộng sản, chúng ta không bao giờ chấp nhận những lừa dối, sai lầm, vì nó đi ngược lại xu thế phát triển hợpquy luật khách quan của thời đại và lịch sử
Chúng ta không phủ nhận những yếu tố hợp lý trong các học thuyết xã hội ngoài mácxít, nhất là về vaitrò của khoa học và công nghệ hiện đại, về sự phát triển của lực lượng sản xuất, về đẩy mạnh giáo dục vàđào tạo nhằm nâng cao trình độ dân trí Song, cần thấy rõ những khiếm khuyết và hạn chế cơ bản trongcác học thuyết đó, nhất là việc né tránh giải quyết mối quan hệ biện chững giữa lực lượng sản xuất vớiquan hệ sản xuất và các quan hệ xã hội, với vấn đề giải phóng con người, và các vấn đề xã hội khác trongphạm vi mỗi quốc gia, dân tộc cũng như toàn nhân loại Không phải ngẫu nhiên mà trong thông điệp củamình, Giáo hoàng Gioan Phaolô II tỏ ý nghi ngờ: “Liệu có thể nói rằng, sau khi chủ nghĩa cộng sản thất bạithì chủ nghĩa tư bản là một hệ thống đắc thắng, và chủ nghĩa tư bản sẽ là mục tiêu phấn đấu của các quốcgia hiện nay đang nỗ lực xây dựng nền kinh tế và xã hội của mình hay không? Câu trả lời dĩ nhiên là phứctạp” Ông cũng tỏ ra lo lắng: “Có nguy cơ ý thức hệ tư sản cấp tiến lan rộng, họ mù quáng phó thác việcgiải quyết các vấn đề ấy (tức các vấn đề xã hội - tác giả) cho việc phát triển tự do của các thế lực thịtrường”1
Để phân tích và giải quyết một cách khoa học, có hiệu quả các vấn đề thuộc đời sống xã hội, không thểsiêu hình, phiến diện, tuyệt đối hoá một vài yếu tố nào đó, mà phải có quan điểm tổng hợp, tiếp cận theonguyên lý tính hệ thống và xem xét nó một cách khách quan, toàn diện, cụ thể - lịch sử, thực tiễn và pháttriển Cần coi xã hội là một chỉnh thể thống nhất, có kết cấu cơ bản và phổ biến, có cơ chế vận động, pháttriển theo quy luật khách quan với tư cách là một quá trình lịch sử- tự nhiên Đó chính là những vấn đề cơbản được luận chứng khoa học trong lý luận về hình thái kinh tế - xã hội nói riêng, trong toàn bộ học thuyếtMác - Lênin nói chung
Chúng ta thừa nhận có một số luận điểm cụ thể mà C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin khái quát về thờiđại, hoặc dự báo về tương lai nay không còn phù hợp Đó là điều bình thường, đúng với quy luật kháchquan của quá trình nhận thức Không thể vì thế mà phủ nhận giá trị khoa học và ý nghĩa thời đại sâu sắccủa chủ nghĩa Mác - Lênin, học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của các ông Cũng không thể vì sự sụp đổ
1 Thông i p c a Giáo hoàng Gioan Phaolô II công b nhân d p 100 n m Thông i p ệt Nam: ố 11 ịp 100 năm Thông điệp ăm Thông điệp ệt Nam:
“Rerum Novarum” c a Giáo ch Lê Ô XIII (1891-1991).
Trang 29của mô hình xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu mà suy diễn một cách thô thiển “mô hình chủ nghĩa ởLiên Xô và Đông Âu sụp đổ là học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của C.Mác sụp đổ”
Không phải ngẫu nhiên mà “thời báo Lôt Angiơlét” (Mỹ), phát hành ngay sau sự kiện 19-8-1991 đãnhận định: Tư tưởng xã hội của chủ nghĩa Mác vẫn còn ghi dấu ấn không thể xoá bỏ trên lĩnh vực lý luận.Rất nhiều vấn đề chính trị học, xã hội học, kinh tế học của thế giới đương đại đều được phân tích bằng lăngkính của chủ nghĩa Mác, thậm chí còn được phân tích bằng những khái niệm mácxít Cựu Tổng thống Mỹ
R.Níchxơn, trong cuốn sách “Chớp lấy thời cơ - thách thức mới đối với Hoa Kỳ trong thế giới một siêu
cường” cũng phải thừa nhận: học thuyết Mác vẫn đang được hâm mộ trong các trường đại học ở Mỹ.
3 Để góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của Đảng và cách mạng Việt Nam, trong học
tập, nghiên cứu, bảo vệ, phát triển và vận dụng sáng tạo học thuyết “hình thái kinh tế - xã hội” của C.Mácvào công cuộc đổi mới ở nước ta, cần khẳng định rõ lập trường có tính nguyên tắc của những người mácxít
về giá trị và ý nghĩa khoa học, cách mạng của học thuyết này Kiên quyết bác bỏ mọi luận điệu vu khống,xuyên tạc, mọi quan điểm sai trái, phản khoa học, thù địch đối với học thuyết hình thái kinh tế - xã hội củaC.Mác, đối với đường lối cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam
Lịch sử khoa học hiện đại ghi rõ từng sự kiện, cả nhân loại đều có chung nhận thức đúng đắn về lý luậnhình thái kinh tế - xã hội của Mác; cớ sao lại có người cố tình xuyên tạc, bóp méo sự thật, lừa dối lươngtâm, phản bội chính mình, lừa gạt mọi người Hiểu cho đúng sự thật, tôn trọng sự thật thì phải thừa nhận
rằng, chủ nghĩa Mác - Lênin là học thuyết duy nhất từ trước đến nay bàn về mục tiêu, con đường, điều
kiện, lực lượng và phương pháp giải phóng triệt để xã hội, giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng con người khỏi áp bức bóc lột, bất công, tha hoá, đói nghèo dưới mọi hình thức Chủ nghĩa Mác chỉ
ra những quy luật vận động, phát triển của thế giới khách quan, sự diệt vong tất yếu của chủ nghĩa tư bản
và sự thắng lợi của chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản; đưa giai cấp công nhân và những người dân laođộng từ nô lệ, lầm than lên địa vị làm chủ xã hội
Với việc phát hiện ra quan niệm duy vật về lịch sử và học thuyết giá trị thặng dư, chủ nghĩa Mác đãđem lại niềm tin vào thắng lợi cuối cùng cho giai cấp vô sản Đó cũng là điều giải thích rõ tại sao lãnh tụNguyễn ái Quốc (Hồ Chí Minh) lại tìm đến chủ nghĩa Mác - Lênin, tại sao Đảng ta khẳng định: chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng vàcách mạng Việt Nam và tại sao kẻ thù của chúng ta lại quyết liệt tấn công nhằm hạ bệ, thủ tiêu chủ nghĩaMác - Lênin một cách ráo diết như vậy
Thực hiện mục đích nêu trên, trong nghiên cứu, học tập và vận dụng học thuyết hình thái kinh tế - xã
hội của C.Mác vào các lĩnh vực của đời sống xã hội, cần đi sâu khai thác, làm rõ hơn những nội dung chủ
yếu nhất, cốt lõi nhất, đặc biệt là làm nổi bật phương pháp tiếp cận và bản chất khoa học, cách mạng củahọc thuyết này
Thứ nhất, cần khẳng định dứt khoát rằng, trước đây cũng như hiện nay và mai sau, học thuyết hình
thái kinh tế - xã hội của C.Mác vẫn là quan niệm duy nhất khoa học và cách mạng để nhận thức và giải quyết các vấn đề lịch sử, xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Bản chất khoa
học, cách mạng của học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của C.Mác thể hiện ở tính tất yếu khách quan của
sự ra đời học thuyết, ở việc khẳng định sản xuất vật chất là cơ sở của sự tồn tại và phát triển lịch sử xã hộiloài người, ở quy luật về sự phù hợp của quan hệ sản xuất với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, ởmối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng, ở việc khẳng định sự phát triển củacác hình thái kinh tế - xã hội là quá trình lịch sử - tự nhiên…Không thể lấy cách tiếp cận khác, ví như cách
Trang 30tiếp cận của lịch sử các nền văn minh, các làn sóng văn minh, hoặc cách tiếp cận của sự phát triển khoahọc, công nghệ, kỹ thuật… để thay thế và phủ nhận học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của C.Mác, mặc
dù trong các cách tiếp cận đó có một số yếu tố khoa học chúng ta có thể chọn lọc tiếp thu, kế thừa trên tinhthần phê phán để phát triển lý luận khoa học của mình, làm giàu có lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh
Với quan điểm duy vật biện chứng về lịch sử, chúng ta cần phê phán, bác bỏ các quan điểm duy tâmchủ quan và siêu hình của những người theo chủ nghĩa cơ hội, xét lại Cần khẳng định rằng: trong xã hội cóđối kháng giai cấp, không có thứ lý luận “phi tính đảng”: nếu không có quan điểm gia cấp rõ ràng thìkhông thể luận giải khách quan, khoa học các hiện tượng xã hội; mong đợi một khoa học vô tư trong xã hội
có đối kháng giai cấp là “một sự ngây thơ khờ khạo” Điều này đúng với nhận định của V.I.Lênin: “Chừngnào người ta chưa biết phân biệt được lợi ích của giai cấp này hay của giai cấp khác, ẩn đằng sau bất kỳnhững câu nói, những lời tuyên bố và những lời hứa hẹn nào có tính chất đạo đức, tôn giáo, chính trị, và xãhội, thì trước sau bao giờ người ta cũng vẫn là kẻ ngốc nghếch bị người khác lừa bịp và tự lừa bịp mình vềchính trị”1 Thứ hai, trong khi phân tích, làm rõ tính tất yếu khách quan sự ra đời học thuyết hình thái kinh
tế - xã hội của C.Mác, phải luận giải và khẳng định được sự ra đời học thuyết này là một cuộc cách mạng
lý luận trong toàn bộ quan niệm về lịch sử và xã hội, là sản phẩm tất yếu của lịch sử và thời đại, một trong
những phát kiến vĩ đại của C.Mác và Ph.Ăngghen Thật vậy, trước Mác, chủ nghĩa duy tâm, tôn giáo thống
trị nhận thức xã hội và lịch sử, việc phân loại các chế độ xã hội và phân kỳ lịch sử hoàn toàn rơi vào ngõcụt, bế tắc; người ta đã quan niệm rằng, động lực phát triển của lịch sử xã hội do thượng đế, thánh thần,những lực lượng này có sức mạnh siêu nhiên nên đóng vai trò quyết định sự tồn tại, phát triển lịch sử, xãhội loài người
Bác bỏ quan điểm duy tâm trừu tượng, phi lịch sử về xã hội, C.Mác chỉ ra rằng, động lực phát triển củalịch sử không phải do thánh thần mà là do hoạt động thực tiễn của con người dưới tác động của các quyluật khách quan quyết định C.Mác đã xuất phát từ “cái sự thật hiển nhiên…là trước hết con người cần phải
ăn, uống, ở và mặc, nghĩa là phải lao động, trước khi có thể đấu tranh để giành quyền thống trị, trước khi
có thể hoạt động chính trị, tôn giáo, triết học v.v ”4 Luận điểm này biểu hiện tập trung nhất quan niệm duyvật về lịch sử của C.Mác Chừng nào con người còn tồn tại trên trái đất này, nghĩa là loài người còn tiếp tụcsống và phát triển thì chừng đó, họ còn phải ăn, uống và lao động Chừng nào cái sự thật hiển nhiên đó vẫntồn tại thì quan niệm duy vật về lịch sử của C.Mác cũng như học thuyết hình thái kinh tế - xã hội củaC.Mác là không thể lạc hậu, không thể lỗi thời
Ai cũng biết, để làm ra của cải vật chất nuôi sống mình, duy trì sự tồn tại và phát triển xã hội, conngười buộc phải quan hệ với nhau trong quá trình lao động, sản xuất Những quan hệ này mang tính tấtyếu, khách quan, không phụ thuộc vào ý muốn của bất cứ ai Xem xét tất cả các quan hệ xã hội, C.Mácnhìn thấy vai trò hàng đầu của quan hệ kinh tế và ông đã làm nổi bật những quan hệ vật chất xã hội, tức lànhững quan hệ sản xuất, quan hệ kinh tế C.Mác coi đó là những quan hệ cơ bản, ban đầu và quyết định tất
cả các quan hệ khác Bằng cách này, quan niệm duy vật lịch sử trình bày trong học thuyết hình thái kinh tế
- xã hội của C.Mác đã cung cấp cho khoa học xã hội và nhân văn một tiêu chuẩn khách quan để xem xét
1 V.I Lênin, To n t p àn tập, Nhà xuất bản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 ập, Nhà xuất bản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 , Nxb Ti n b , Mátxc va,1980,t.23, tr.57.ến bộ, Mátxcơva,1980, t.23, tr.1 ộng sản Việt Nam: ơva,1980, t.23, tr.1
4 C Mác và Ph ngghen, Ăngghen, To n t p, àn tập, Nhà xuất bản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 ập, Nhà xuất bản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 t p 19, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i,1995, tr.166.ập 19, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội,1995, tr.166 ịp 100 năm Thông điệp ố 11 ộng sản Việt Nam:
Trang 31các hiện tượng phức tạp của lịch sử, xã hội Nhờ có quan niệm duy vật về lịch sử, C.Mác đã chấm dứt mọilũng đoạn trong sự giải thích các hiện tượng lịch sử của chủ nghĩa duy tâm, tôn giáo.
Điểm vượt trội, mang ý nghĩa thuyết phục của học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của C.Mác so với
các học thuyết xã hội khác là ở chỗ, C.Mác làm nổi bật vai trò quyết định - xét đến cùng - của nhân tố kinh
tế Tuy nhiên, C.Mác, Ph.Ăngghen không bao giờ coi kinh tế là nhân tố duy nhất quyết định sự vận động,biến đổi của lịch sử Về vấn đề này, Ph.Ăngghen đã khẳng định rõ ràng: “Theo quan niệm duy vật về lịch
sử, xét đến cùng là sản xuất và tái sản xuất ra đời sống hiện thực Cả tôi lẫn C.Mác chưa bao giờ khẳng
định gì hơn thế Còn nếu có ai đó xuyên tạc luận điểm này theo ý nghĩa nhân tố kinh tế là nhân tố quyết
định duy nhất, thì người đó biến lời khẳng định này thành một câu trống rỗng, trừu tượng, vô nghĩa Tình
hình kinh tế là cơ sở hạ tầng, nhưng các yếu tố khác của kiến trúc thượng tầng… cũng có ảnh hưởng đến
quá trình của cuộc đấu tranh lịch sử và trong nhiều trường hợp chiếm ưu thế trong việc quyết định hình
thức của cuộc đấu tranh ấy”1
Thứ ba, bản chất khoa học và cách mạng của học thuyết hình thái kinh tế - xã hội thể hiện ở chỗ,
C.Mác chỉ ra vai trò quyết định của sản xuất vật chất đối với sự tồn tại và phát triển xã hội, con người, loàingười Nếu con vật chỉ hoạt động theo bản năng nhằm thích nghi một cách thụ động với thế giới bên ngoài,thì con người, nhờ có lao động sản xuất vật chất mà cải tạo thế giới và do đó luôn thoả mãn nhu cầu củamình, con người làm chủ thế giới, con người sáng tạo ra lịch sử Không có hoạt động sản xuất vật chất, conngười và xã hội loài người không thể tồn tại và phát triển Ngoài chức năng đầu tiên và trực tiếp này, conngười thông qua lao động sản xuất vật chất còn gián tiếp sản xuất ra chính đời sống vật chất và tinh thầncủa mình Ph.Ăngghen khẳng định: “Lao động là điều kiện cơ bản đầu tiên của toàn bộ đời sống loàingười… lao động đã sáng tạo ra bản thân con người”2
Như vậy, xã hội tồn tại và phát triển, trước hết là nhờ sản xuất vật chất Do đó, lịch sử xã hội không có
gì khác là lịch sử phát triển của sản xuất vật chất Bởi thế, mọi sự giải thích thế giới chỉ có thể đạt tới chân
lý khi sự giải thích ấy được xuất phát từ nền sản xuất vật chất xã hội và thực tiễn khách quan, tư duy lýluận hình thái kinh tế - xã hội của C.Mác
Thứ tư, trong khi phân tích và xây dựng kết cấu học thuyết hình thái kinh tế - xã hội, C.Mác đã chỉ ra
rằng, lực lượng sản xuất, xét đến cùng, đóng vai trò quyết định quan hệ sản xuất, quyết định thay đổiphương thức sản xuất, thay đổi một chế độ xã hội C.Mác viết: “Những quan hệ xã hội đều gắn liền mậtthiết với những lực lượng sản xuất Do có được những lực lượng sản xuất mới, loài người thay đổi phươngthức sản xuất của mình… loài người thay đổi tất cả các quan hệ xã hội của mình Cái cối xay quay bằng tayđưa lại xã hội có lãnh chúa, cái cối xay chạy bằng hơi nước đưa lại xã hội có nhà tư bản công nghiệp”3 Khiphân tích vai trò của các yếu tố cấu thành lực lượng sản xuất, C.Mác, Ph.Ăngghen và sau này là V.I.Lênin
đã chú ý làm nổi bật vai trò của khoa học, công nghệ và lao động trí tuệ, qua đó các ông khẳng định khoa học, công nghệ và hàm lượng trí tuệ, đặc biệt là trong điều kiện hiện nay đang làm cho con người và sức
lao động của họ trở thành nguồn lực đặc biệt quan trọng của sản xuất xã hội, là nguồn lực cơ bản, nguồn lực vô tận Từ đây, vận dụng ý nghĩa phương pháp luận giải quyết vấn đề này, chúng ta có thể giải thích,
1 C Mác và Ph ngghen, Ăngghen, To n t p, àn tập, Nhà xuất bản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 ập, Nhà xuất bản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 t p 37, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i,1997, tr.641-ập 19, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội,1995, tr.166 ịp 100 năm Thông điệp ố 11 ộng sản Việt Nam:
642
2 C Mác và Ph ngghen, Ăngghen, To n t p, àn tập, Nhà xuất bản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 ập, Nhà xuất bản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 t p 20, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i,1994, tr.641.ập 19, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội,1995, tr.166 ịp 100 năm Thông điệp ố 11 ộng sản Việt Nam:
3 C Mác và Ph ngghen, Ăngghen, To n t p, àn tập, Nhà xuất bản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 ập, Nhà xuất bản, Tiến bộ, Matxcơva, 1977, tập 36, tr 102 t p 4, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i,1995, tr.187.ập 19, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội,1995, tr.166 ịp 100 năm Thông điệp ố 11 ộng sản Việt Nam:
Trang 32làm rõ tính đúng đắn của luận đề: Vì sao Đảng ta lại quyết định đưa ra và thực hiện đường lối công nghiệphoá, hiện đại hoá đất nước và quyết tâm phấn đấu đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp vàonăm 2020.
Trong khi làm rõ quan hệ sản xuất là do con người tạo ra, quan hệ sản xuất chịu sự quy định của lựclượng sản xuất, C.Mác đồng thời khẳng định rõ sự tác động trở lại mang tính tích cực, sáng tạo của quan hệsản xuất đối với lực lượng sản xuất Theo C.Mác, sự tồn tại và phát triển của quan hệ sản xuất tất yếu phảituân theo những quy luật khách quan của sự vận động, phát triển của lực lượng sản xuất, của đời sống xãhội Quan hệ sản xuất, xét về thực chất, là quan hệ kinh tế, quan hệ mang tính vật chất, là cơ sở, cội nguồncủa đời sống văn hoá, tinh thần Tính chất của quan hệ sản xuất trước hết được quy định bởi quan hệ sởhữu đối với tư liệu sản xuất Đây là “chìa khoá” mở ra con đường để nhận thức các vấn đề khác của đờisống xã hội Bởi lẽ, quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất có vai trò quyết định đối với tất cả các quan hệ xã
hội khác, đây là mối quan hệ xuất phát, quan hệ cơ bản, quan hệ trung tâm của các quan hệ sản xuất.
Trên cơ sở thế giới quan và phương pháp luận khoa học trong giải quyết mối quan hệ biện chứng giữalực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, C.Mác đi sâu phân tích mối quan hệ giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúcthượng tầng, chỉ ra vai trò quyết định của cơ sở hạ tầng đối với kiến trúc thượng tầng C.Mác vàPh.Ăngghen đều cho rằng, kiến trúc thượng tầng do cơ sở hạ tầng sinh ra, song nó không phải là sản phẩmthụ động, tiêu cực mà luôn tác động trở lại một cách tích cực, sáng tạo đối với cơ sở hạ tầng Ph.Ăngghencho rằng, sự phát triển của các yếu tố trong kiến trúc thượng tầng đều tác động lẫn nhau và cùng tác độngđến cơ sở kinh tế, hoàn toàn không phải chỉ có điều kiện kinh tế là nguyên nhân duy nhất đóng vai trò chủđộng, còn các yếu tố khác chỉ có tác dụng phụ, đóng vai trò thụ động Do vậy, trong công cuộc đổi mới đấtnước ta hiện nay, Đảng và Nhà nước luôn dựa chắc vào nền tảng, cơ sở khoa học của học thuyết hình tháikinh tế - xã hội, để đề xuất đường lối đổi mới, chủ trương, chính sách phát triển nền kinh tế thị trường địnhhướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng cơ sở hạ tầng vững mạnh, đồng thời thấy rõ vai trò, tác động tích cựccủa các yếu tố trong kiến trúc thượng tầng, nên đã và đang giải quyết có hiệu quả mối quan hệ biện chứnggiữa các yếu tố trong kiến trúc thượng tầng nhằm xây dựng kiến trúc thượng tầng xã hội chủ nghĩa ở ViệtNam ngày càng vững mạnh, trong đó đặc biệt quan tâm xây dựng mối quan hệ máu thịt giữa việc khẳngđịnh vai trò là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh và xây dựng thành công Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay Có thể khẳngđịnh rằng, với đường lối đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đúng đắn và thành tựu giànhđược trong những năm đổi mới toàn diện đất nước đã cho phép Đại hội XI của Đảng xác định mục tiêu,chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm lần thứ ba, phấn đấu để đến năm 2020, nước ta cơ bản trởhành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại
Như vậy, việc làm rõ một số vấn đề “mấu chốt” của học thuyết hình thái kinh tế - xã hội, đã cho phépĐảng ta vận dụng sáng tạo quy luật về sự phù hợp của quan hệ sản xuất với trình độ phát triển của lựclượng sản xuất, cũng như mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng vào côngcuộc đổi mới ở nước ta Đây là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận khoa học để chúng ta tiếp tục vậndụng sáng tạo học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của chủ nghĩa Mác vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, và chính nó là vũ khí sắc bén để chúng ta đứng vững trên mặt trận
tư tưởng lý luận, đấu tranh chống các luận điệu xuyên tạc, phản động, bảo vệ chân lý khoa học của chủnghĩa Mác - Lênin trước sự tấn công của kẻ thù, sự vận động, biến đổi rất phức tạp của tình hình hiện nay;kiên quyết giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử chúng tađạt được gần ba thập niên thực hiện công cuộc đổi mới đất nước do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo
Trang 33Thứ năm, trong học tập, nghiên cứu và vận dụng lý luận vào thực tiễn công cuộc đổi mới, xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay, cần tích cực tuyên truyền ý nghĩa to lớn và giá trị bềnvững của học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của C.Mác
Học thuyết hình thái kinh tế - xã hội là một trong những phát kiến vĩ đại của C.Mác, là “hạt nhân” cơbản của quan niệm duy vật lịch sử, và là “hòn đá tảng” trong học thuyết kinh tế của chủ nghĩa Mác C.Máccoi lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất cùng với cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng là những yếu tốkhông thể thiếu được để hợp thành hình thái kinh tế - xã hội; đồng thời, ông coi mối quan hệ biện chứngtrong quá trình vận động của các yếu tố đó chính là những vấn đề có tính quy luật trong quá trình pháttriển của hình thái kinh tế - xã hội Sự vận động, phát triển của các quy luật làm cho sự phát triển của cáchình thái kinh tế - xã hội là quá trình lịch sử tự nhiên Đây là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận khoahọc, cách mạng để giải thích các sự kiện, các hiện tượng lịch sử và vai trò sáng tạo lịch sử của loài người,
xu thế vận động, phát triển của thời đại ngày nay cũng như tính tất yếu khách quan đi lên chủ nghĩa xã hội
ở Việt Nam Dù muốn hay không thì cách mạng xã hội chủ nghĩa vẫn cứ diễn ra, sự thay thế hình thái kinh
tế - xã hội tư bản chủ nghĩa có áp bức bóc lột, bất công bằng hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩatốt đẹp hơn là một tất yếu khách quan; một xu hướng không thể đảo ngược; không ai tự sáng tạo ra quy luật
và không ai có thể “tiêu diệt” được quy luật, không thể ngăn cản bánh xe lịch sử
Ngày nay, sự vận động của thực tiễn lịch sử và những kiến thức về lịch sử của nhân loại đã có bướcphát triển mới so với giai đoạn học thuyết về hình thái kinh tế - xã hội của C.Mác mới xuất hiện Chính sựphát triển tri thức khoa học của nhân loại là cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc để chứng minh tính đúngđắn và giá trị khoa học của học thuyết Mác Với bản chất khoa học và cách mạng, những kết luận màC.Mác nêu ra trong học thuyết của mình vẫn còn nguyên giá trị, đã và đang tác động sâu sắc đến thời đạingày nay Học thuyết của C.Mác sẽ còn sống mãi, là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận khoa học đểchúng ta nhận thức và cải tạo thế giới để phòng chống sự chệch hướng xã hội chủ nghĩa Thực tiễn đổi mới
ở nước ta hơn hai thập niên vừa năm qua và một số nước xã hội chủ nghĩa khác như Trung Quốc, Cu Ba
…đã và đang chứng minh điều đó
Là con người tự trọng, có trí tuệ, danh dự và lương tâm, yêu cuộc sống và thiết tha gìn giữ hoà bình,không ai tự lừa dối lòng mình, không thể làm ngơ trước hiện thực cuộc sống đang từng ngày từng giờ thay
da đổi thịt trên đất nước, quê hương yêu dấu Vậy mà một số người có học thức, nhân danh yêu nước, yêudân tộc Việt Nam lại cố tình lẩn tránh hiện thực, nhắm mắt làm ngơ, quay lưng lại lịch sử, nhẫn tâm làmnhững việc sai trái, làm tay sai cho địch, cố tình bôi đen, xuyên tạc sự thật, phủ nhận chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh - cơ sở lý luận khoa học mà Đảng Cộng sản Việt Nam lấy làm nền tảng tưtưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động Họ không thể dùng gậy chống trời! Không thể đảo ngược bánh xelịch sử ! Không thể làm trái quy luật khách quan ! Con đường độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội mà baothế hệ cha anh bằng xương máu của mình xây đắp nên, không ai có quyền ngăn rào, chặn lối Trước saunhư một, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta vững tin đi theo con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủnghĩa xã hội mà Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lựa chọn, quyết tâm vượt ngànchông gai, băng qua thử thách, phía trước tiến lên C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin và Hồ Chí Minh vẫn ởbên chúng ta Học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của chủ nghĩa Mác - Lênin sống mãi
Trang 35ta đã vượt qua tình trạng kém phát triển; tình hình chính trị, kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh tiếp tục
ổn định; uy tín, vị thế của nước ta không ngừng nâng cao trên trường quốc tế Thế nhưng, “cây muốn lặng
mà gió chẳng muốn đừng”, một số người có quan điểm đối lập với Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đã vàđang cấu kết với các thế lực phản động trong và ngoài nước tiếp tục lợi dụng quá trình đổi mới, mở của,hội nhập quốc tế của Việt Nam để thực hiện “diễn biến hòa bình” với biện pháp mới: gây “tự diễn biến”,
“tự chuyển hóa” nội bộ chúng ta với nhiều thủ đoạn ngầm, mềm, sâu, tinh vi, thâm độc và xảo quyệt Mụctiêu cơ bản, xuyên suốt, không hề thay đổi của các thế lực thù địch đối với nước ta là xóa bỏ vai trò lãnhđạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, làm sụp đổ chế độ xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta đang xây dựng, đưaViệt Nam phát triển theo quỹ đạo tư bản chủ nghĩa, có lợi cho phương Tây
Nếu những năm trước đây, các thế lực thù địch thường sử dụng biện pháp “cứng rắn” để chống pháViệt Nam thì ngày nay, chúng đã thay đổi biện pháp chiến lược, chuyển từ “cứng rắn” sang “mềm dẻo”,vừa đẩy nhanh quá trình quan hệ, hợp tác để lôi kéo, vừa răn đe quân sự, gây sức ép từ nên ngoài để tácđộng, “chuyển hóa” chế độ chính trị ở Việt Nam theo hướng “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nội bộ Đảng,Nhà nước và nhân dân là chủ yếu
Thời gian gần đây, mối quan hệ của phương Tây đối với Việt Nam đã có những “chuyển biến tíchcực” Phương Tây không đưa Việt Nam trở lại “danh sách các quốc gia cần quan tâm đặc biệt về tự do tôngiáo” (CPC); mà trái lại, lên tiếng ủng hộ Việt Nam nhiều hơn trên các diễn đàn quốc tế; cử nhiều đoànchuyên gia đến thăm và làm việc với Việt Nam; đồng thời, mời nhiều đoàn cán bộ Việt Nam đến thăm vàlàm việc với các đối tác của nước họ để ký kết các dự án đầu tư, làm ăn kinh tế, đẩy mạnh giao lưu, quan
hệ hợp tác trên nhiều lĩnh vực: văn hóa, giáo dục, đào tạo; khoa học, công nghệ; ngoại giao, môi trường;quân sự, quốc phòng, an ninh Những việc làm của họ nêu trên là vô tư, khách quan, vô tình hay hữu ý?Điều đó không cần phải mất nhiều thời gian xem xét, bàn luận, đánh giá các hành vi và “lòng tốt” của họ,chúng ta cũng có thể hiểu được bản chất của vấn đề Thực tiễn đã chứng minh rằng, đằng sau các việc làmtrên, thì mục tiêu xuyên suốt, cơ bản và lâu dài của họ vẫn là thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình”, kếthợp với bạo loạn lật đổ nhằm “chuyển hóa” Việt Nam, lái Việt Nam đi theo quỹ đạo tư bản chủ nghĩa
Vì vậy, việc điều chỉnh một số chính sách ngoại giao đối với Việt Nam như tăng cường hợp tác, đầu tưtrên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội là nhằm tạo ra các điều kiện thuận lợi để qua đó xâm nhậpsâu hơn, thúc đẩy nhanh hơn quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nội bộ Việt Nam có lợi cho họ Từ
trước đến nay, phương Tây luôn xác định rằng, bằng mọi giá phải thay đổi thể chế chính trị của Việt Nam,
lôi kéo Việt Nam đi theo quỹ đạo tư bản chủ nghĩa Vì vậy, họ hy vọng rằng, “sẽ là tuyệt vời nếu một ngày
nào đó, Việt Nam trở thành đồng minh của phương Tây, xum họp trong “gia đình NATO của họ” ”.Hướng tới mục tiêu đã xác định, phương Tây đã và đang tích cực đổi mới các chính sách thực hiện “ngoạigiao thân thiện” để “chuyển hóa” Việt Nam như dùng tài trợ, cố vấn, chuyên gia tác động trực tiếp hoặcgián tiếp đến các chiến lược, chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam
Trang 36Thông qua các định chế quốc tế về gia nhập WTO, thông qua lực lượng “dân chủ”, “cải cách” trongcác cơ quan chiến lược của Đảng, Nhà nước để tác động “chuyển hóa”, làm cho nội bộ Đảng, Nhà nước,chính quyền địa phương và nhân dân ta từng bước “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” theo hướng trượt dài ,
xa dần đường lối xã hội chủ nghĩa, đến gần chủ nghĩa tư bản Đối với họ, trong các mục tiêu “chuyển hóa”chế độ chính trị Việt Nam thì biện pháp gây “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nội bộ là vấn đề quan trọnghành đầu, có ý nghĩa quyết định; nhờ đó mà “làm triệt tiêu các giá trị làm nên chế độ cộng sản, bản chấtĐảng Cộng sản Việt Nam”; đồng thời, qua đó xây dựng “ý thức hệ mới” với một hệ thống lý luận chính trịtương xứng, có khả năng “đánh gục, tiến tới hạ bệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh”; triệttiêu chủ nghĩa cộng sản; thay thế vào đó là xây dựng mới nền tảng tư tưởng cho giai cấp “thân cận phươngTây” ở Việt Nam”
Quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nội bộ Việt Nam, theo họ, cần đẩy mạnh những “cái hích từbên ngoài”, gắn chặt với “lộ trình dân chủ” bên trong một cách toàn diện, thông qua các bước: a) Thiết lập
hệ thống và cơ cấu kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa tại Việt Nam, làm cho thành phần kinh tế nhà nước
và tập thể mất vai trò chủ đạo; dần dần chệch hướng xã hội chủ nghĩa Theo họ, đây là một trong nhữngbiện pháp hữu hiệu nhất để làm suy yếu vai trò lãnh đạo của Đảng, giảm sút hiệu lực quản lý, điều hànhcủa Nhà nước; tước bỏ niềm tin của nhân dân với chế độ xã hội chủ nghĩa; b) Thúc đẩy quá trình hìnhthành, phát triển “xã hội dân sự”, tạo điều kiện thuận lợi cho các “tổ chức chính trị đối lập” xuất hiện vàhoạt động công khai, làm cho Đảng Cộng sản bị phân hóa, rối loạn, tự mâu thuẫn, không thể kiểm soátđược tình hình
Từ đó, buộc Đảng Cộng sản Việt Nam phải chấp nhận “dân chủ” hóa xã hội theo hình mẫu phươngTây hoặc tan vỡ chế độ chính trị - xã hội; c) “Dân chủ hóa chính quyền các cấp”, từng bước cô lập, táchcác tổ chức đảng và đảng viên ra khỏi quần chúng; gây áp lực đối với Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trungương, tiến tới lật đổ Đảng Cộng sản Để thiết lập được “xã hội dân sự” ở Việt Nam trong những thập niêntới thì biện pháp gây “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nội bộ các tầng lớp nhân dân là mắt khâu “đột phá”,
có ý nghĩa “then chốt”
Vì vậy, phương Tây đã và đang thúc giục các đại sứ quán tại Việt Nam đẩy mạnh các hoạt động “ngoạigiao thân thiện” nhằm “chuyển hóa” Việt Nam từ bên trên, gây “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” từ bêntrong, từng bước xóa bỏ mục tiêu, lý tưởng xã hội chủ nghĩa, các giá trị và thành quả của cách mạng ViệtNam Qua đó, tăng cường quảng bá hình ảnh “tốt đẹp”, gieo niềm tin, sức nặng thuyết phục về giá trị vănhóa, dân chủ phương Tây trong con mắt người dân Việt Nam, nhất là giới trẻ Mặt khác, thông qua conđường “ngoại giao thân thiện”, phương Tây tăng cường móc nối, xâm nhập, “chuyển hóa ngầm” bằng cácthủ đoạn tình báo để kích thích “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ Đảng, Nhà nước và chínhquyền các cấp ở Việt Nam
Các chiến lược gia phương Tây cho rằng, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nội bộ Việt Nam theo quỹđạo phương Tây là mắt xích quan trọng nhất trong chiến lược “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ ở ViệtNam Họ xác định rằng, “lực lượng bên ngoài là tác nhân kích thích quan trọng; lực lượng “ngầm” bêntrong nội bộ Đảng, Nhà nước Việt Nam đóng vai trò quyết định, là hạt nhân nòng cốt cho sự “chuyển hóa”,thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ Đảng, Nhà nước Vì vậy, thực hiện “chuyển hóa” nội
bộ Đảng, Nhà nước thông qua con đường “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nội bộ phải hướng đến xây dựng
“đội ngũ cán bộ mới”, tức là những người đối lập với Đảng, Nhà nước, có tinh thần đổi mới, luôn đề caogiá trị, văn hóa, lối sống phương Tây Để quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” diễn ra thuận lợi, đạt
Trang 37hiệu quả; phương Tây đang tìm cách “đưa các nhân tố cốt cán thân cận phương Tây”, vào trong nội bộĐảng, Quốc hội, Chính phủ; từng bước hình thành các phe phái, khuynh hướng đối lập với Đảng Cộng sảnViệt Nam.
Vì vậy, họ ráo diết thúc đẩy tham nhũng và lợi dụng việc chống tham nhũng, những sơ hở, thiếu sótcủa Đảng, Nhà nước để kích động, gây chia rẽ, tạo sự nghi ngờ trong các tầng lớp nhân dân; gây mâu thuẫntrong nội bộ Đảng, vu khống, nói xấu lãnh tụ Đảng, Nhà nước; dùng tiền mua chuộc, lôi kéo các phần tửbất mãn, cơ hội, “đỏ vỏ xanh lòng” để thực hiện ý đồ “dùng cộng sản lật đổ cộng sản”, làm cho sự “mọtrỗng từ bên trong nội bộ Đảng, Nhà nước” diễn ra nhanh chóng, tiến tới buộc Đảng ta phải rút lui khỏichính trường, nhường chỗ cho lực lượng mới, cấp tiến điều hành đất nước Nham hiểm hơn, các thế lực thùđịch đang tìm mọi cách thâm nhập vào các cơ quan hoạch định đường lối, chính sách, pháp luật của Quốchội Việt Nam để vừa tác động nhằm thay đổi chính sách, luật pháp, vừa xây dựng “ngọn cờ”, “điểm tựa”
để thực hiện mưu đồ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nội bộ Quốc hội vì nơi đây có nhiều đại biểu của dân Thông qua nhiều phương cách, phương Tây ngày càng tiếp cận sâu hơn, dùng mọi thủ đoạn để đánhbóng hình ảnh và tạo thế lực cho một số người có vai trò trong Quốc hội Việt Nam, tạo điều kiện cho sốngười này mở rộng tầm ảnh hưởng trong Quốc hội, trong Đảng, chính quyền địa phương; đồng thời, thôngqua các dự án hỗ trợ, giúp đỡ, tư vấn cho Việt Nam cải cách hệ thống luật pháp theo hướng mở rộng dânchủ, nhân quyền; gây bất lợi cho con đường phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ởnước ta Trên cơ sở đó, “bơm tiền” cho một số dự án của một số bộ, ngành, địa phương, tạo điều kiện chomột số cán bộ cao cấp Việt Nam ra nước ngoài công tác, học tập nâng cao trình độ để “chuyển lửa về quênhà”
Để dọn đường can thiệp sâu hơn vào nội bộ ta, phương Tây đã thành lập một số nhóm tư vấn ở nước
họ để tác động, “chuyển hóa” Việt Nam theo hướng “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nội bộ Đảng, Nhànước Các nhóm này đã biên soạn tài liệu, báo cáo, gửi đến một số lãnh đạo Việt Nam nhằm hướng lái,thúc đẩy Việt Nam đẩy mạnh cải cách “dân chủ”, “cải biến” mạnh mẽ các tập đoàn kinh tế, mở rộng conđường phát triển kinh tế tư nhân theo hướng tư bản, làm cho nó mâu thuẫn sâu sắc với quyền lợi và ý chíchính trị của Đảng, Nhà nước ta Theo họ, đây là biện pháp hiệu quả nhất để nhanh chóng làm “mục rỗng”
hệ thống chính trị Việt Nam Theo đó, phương Tây tích cực lôi kéo, thu hút, tiếp cận các bộ, ngành, việnnghiên cứu Việt Nam để móc nối, tác động chuyển hóa một số giáo sư, tiến sĩ, chuyên gia đầu ngành thôngqua con đường “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nội bộ để đưa các giá trị phương Tây vào Việt Nam
Với kinh nghiệm lật đổ, hỗ trợ hoặc tiếp tay cho các cuộc “cách mạng màu sắc” tại một số nước trênthế giới, gần đây phương Tây đẩy mạnh các hoạt động “ngầm” chống phá Việt Nam bằng cách thông quan
tổ chức phi chính phủ (NGO) để tránh sự chú ý của các cơ quan chức năng Việt Nam Đáng kể là hoạtđộng “trá hình” của “Quỹ dân chủ quốc gia” (NED), “Viện dân chủ quốc gia” (NDI), “Viện cộng hòa quốctế” (IRI), v.v Các tổ chức này đã chủ động liên hệ và đề nghị gặp gỡ một số tổ chức, cán bộ cao cấp của tavới hy vọng tìm cơ hội hợp tác, thực hiện ý đồ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” Việt Nam
Xâm nhập, tác động, lái thông tin, truyền thông Việt Nam theo ý đồ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”rất tinh vi, thâm độc Các chiến lược gia của phương Tây cho rằng, để đẩy nhanh quá trình “dân chủ hóa” ởViệt Nam phải đồng thời tích cực hóa quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ Đảng, Nhànước và các cộng đồng dân cư Việt Nam Theo đó, con đường thực hiện dân chủ hóa thông tin, truyềnthông và xã hội Việt Nam hiệu quả nhất, trước tiên là thực hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” đội ngũcán bộ, nhân viên ngành thông tin, truyền thông Quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” đội ngũ cán bộ,
Trang 38nhân viên ngành thông tin, truyền thông có quan hệ chặt chẽ với quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”nội bộ Đảng, Nhà nước Theo đó, dân chủ hóa trong nội bộ Đảng, Nhà nước theo hướng “tự diễn biến”, “tựchuyển hóa” mang tính quyết định đến tiến trình dân chủ hóa xã hội nhưng nếu không thực hiện được dânchủ hóa trong thông tin, truyền thông và trong xã hội thì không thể đẩy nhanh sự “tự diễn biến”, “tự chuyểnhóa” bên trong nội bộ Đảng, Nhà nước
Vì vậy, dân chủ hóa thông tin, truyền thông là đưa dân chủ vào thông tin, truyền thông nhà nước cũngnhư mở rộng thông tin, truyền thông phi chính thống trong xã hội Việt Nam Bằng con đường này, phươngTây hy vọng sẽ gây nhiễu loạn dư luận xã hội, “pha loãng” nền tảng tư tưởng của Đảng và kích động tưtưởng tự do dân chủ theo hình mẫu phương Tây Nhằm đạt mục tiêu này, năm 2011, phương Tây đã chimột khoản tiền “kếch xù” để hỗ trợ công tác thông tin, truyền thông châu á Trong đó, dành khoảng 38,4triêu USD cho đài “á châu tự do” (RFA); giúp nhà đài nâng cấp hệ thống phát thanh truyền hình vệ tinh,nâng cao hiệu quả truyền bá tự do, dân chủ, nhân quyền đến các nước mà phương Tây cho rằng “thiếu dânchủ”, “vi phạm nhân quyền”, trong đó có Việt Nam Cùng với đó, phương Tây đang lợi dụng triệt để thôngtin, truyền thông để thực hiện mưu đồ gây “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ngành giáo dục đào tạo ViệtNam, làm cho đội ngũ trí thức Việt Nam bị “phân tâm, phân hóa”, từ đó sẽ nghi ngờ đường lối, chính sáchgiáo dục đào tạo của Đảng, Nhà nước ta; chịu tác động, ảnh hưởng của văn hóa, giáo dục phương Tây Vìvậy, họ đã không tiếc tiền của đầu tư vào các lĩnh vực thương mại điện tử, phần mềm, dịch vụ trực tuyến,công nghệ không dây, internet, các dịch vụ giải trí trên điện thoại di động, internet để xâm nhập, chiếmlĩnh, chi phối thị trường công nghệ thông tin, truyền thông Việt Nam, tách dần thông tin, truyền thông ViệtNam ra khỏi sự kiểm soát của Đảng, sự quản lý của Nhà nước
Đối với các nhà báo Việt Nam, phương Tây đã và đang tìm mọi biện pháp nhằm lôi kéo, mua chuộc,giúp đỡ một số người có “quan điểm cấp tiến” du học hoặc tạo điều kiện cho đi công tác nước ngoài để mởmang tầm nhìn, bổ sung, cập nhật kiến thức mới, kỹ năng, phương pháp tác nghiệp hiện đại, viết bài về vấn
đề dân chủ, nhân quyền theo hướng phản biện xã hội, truyền bá giá trị tự do, nhân quyền, văn hóa phươngTây vào Việt Nam, thúc đẩy quá trình hình thành xã hội dân sự ở nước ta, tạo môi trường thuận lợi để vậnhành cơ chế tự do dân chủ phương Tây Đây là một thủ đoạn hết sức thâm độc của các thế lực thù địch từviệc tác động, gây ảnh hưởng đến mua chuộc đội ngũ cán bộ và sau đó, từng bước thực hiện “tự diễn biến”,
“tự chuyển hóa” toàn ngành thông tin, truyền thông, gạt bỏ vao trò lãnh đạo của Đảng ra khỏi địa hạt này;hướng lái thông tin, truyền thông Việt Nam đi theo quỹ đạo tư bản chủ nghĩa kiểu phương Tây
Trong bối cảnh tình hình hiện nay, phương Tây đang triệt để lợi dụng vấn đề dân tộc và tôn giáo đểđẩy mạnh việc cổ súy cho cái gọi là phát huy “dân chủ, nhân quyền” ở Việt Nam Họ đã dùng nhiều “chiêubài”, biện pháp để tuyên truyền, thậm chí xuyên tạc tình hình, vu cáo Việt Nam “ không có dân chủ”, thiếucông khai, minh bạch; vi phạm nhân quyền, không tôn trọng tự do tôn giáo; rằng Đảng, Nhà nước ta đối xửkhông công bằng với đồng bào các dân tộc thiểu số; không quan tâm đến đời sống vật chất, tinh thần củađồng bào ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo Với nhiều hình thức trá hình, thông qua con đường
“ngoại giao thân thiện”, “hỗ trợ nhân đạo”, phương Tây đã và đang tìm cách đưa người của họ vào ViệtNam với các danh nghĩa rất khác nhau để xúc tiến việc tìm hiểu tình hình, thu thập thông tin, móc nối, lôikéo, hỗ trợ các lực lượng “ngầm” gây rối ở một số địa bàn thuộc các địa phương, phản ánh sai lệch sự thật,gây hoang mang, nghi ngờ, đố kỵ, mâu thuẫn trong nội bộ các dân tộc; tạo môi trường thúc đẩy “tự diễnbiến”, “tự chuyển hóa”, chống phá Đảng, Nhà nước và bài xích chế độ ta
Trang 39Sau sự kiện người Mông ở Mường Nhé (5/2011), phương Tây bằng nhiều cách đã “hỗ trợ” nhóm phảnđộng người Mông ở Tây Nguyên để chúng vận động người Mông ở Tây Nguyên ra các tỉnh phía Bắc “đónvua”; đồng thời lôi kéo người Mông từ Điện Biên vào các tỉnh Tây Nguyên để “lánh nạn”, chờ cơ hội lậplại “Vương quốc Mông” tự do Cùng với những việc làm trên, phương Tây còn tài trợ, giúp đỡ, huấn luyệnmột số cốt cán “ tin lành Đề ga” ở nước ngoài để đưa về Việt Nam hoạt động thông qua các bức bìnhphong “tổ chức phi chính phủ” Việc làm của họ ít nhiều đã gây sức ép đối với chính quyền địa phương,gây mất ổn định trật tự, ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sinh hoạt của nhân dân ở một số địa phương,những phần tử bất mãn với chế độ ta đã lợi dụng tình hình này, đẩy mạnh hoạt động “tự diễn biến”, “tựchuyển hóa” với ý đồ “góp gió thành bão” để chống phá ta
Đẩy mạnh “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực giáo dục đào tạo, ráo diết thực hiện “tự diễn biến”, “tựchuyển hóa” ngành giáo dục Việt Nam là một “ngón đòn” thâm độc của phương Tây Họ xác định giáo dụcđào tạo là một trong những mũi đột phá, là con đường ngắn nhất, hiệu quả nhất để thực hiện “tự diễn biến”,
“tự chuyển hóa”, lái nền giáo dục Việt Nam đi theo qũy đạo của phương Tây Họ công khai rằng, để thayđổi Việt Nam, họ cần dựa vào quy luật toàn cầu về kinh tế và chất xám của thế hệ trẻ Việt Nam được họctập, đào tạo ở phương Tây
Vì vậy, hợp tác giáo dục đào tạo là con đường ngắn nhất để quảng bá hình ảnh, giá trị phương Tâytrong con mắt của gần 100 triệu dân Việt Nam; nó tạo ra điều kiện thuận lợi để đẩy nhanh quá trình thựchiện nền dân chủ, nhân quyền, xã hội dân sự ở Việt Nam Vì vậy, NED có kế hoạch mỗi năm sẽ đào tạo ítnhất 10 học viên Việt Nam từ nay đến 2020 Theo họ, những người này sau khi được đào tạo “bài bản” sẽ
về Việt Nam, sẽ là hạt nhân nòng cốt thúc đẩy phong trào “dân chủ”, tích cực tuyên truyền, cổ súy cho cáigọi là văn hóa phương Tây, là hạt nhân xung kích “đổ dầu vào lửa”, dẫn dắt phong trào “tự diễn biến”, “tựchuyển hóa” ở Việt Nam
Thực hiện mục tiêu này, trong các chính sách ngoại giao của mình; phương Tây đã chủ động đề xuấtnhiều biện pháp thắt chặt hơn nữa quan hệ với Việt Nam trên tinh thần “dân chủ, công khai, thân thiện”
Họ luôn luôn khẳng định trách nhiệm cao cả của họ là “phải giúp đỡ Việt Nam” đào tạo thế hệ trẻ để họsớm trở thành những “chủ nhân thật sự của đất nước”, có trình độ học vấn cao, văn hóa hiện đại với cácđiều kiện cần thiết để đưa Việt Nam trở thành quốc gia giàu đẹp, văn minh Thực hiện điều này, họ chủtrương chính sách hai mặt; một mặt, mở chiến dịch xuyên tạc, phủ nhận kết quả nền giáo dục đào tạo ViệtNam, cho rằng nền giáo dục đào tạo nước ta đang ở tình trạng khủng hoảng, bế tắc; chất lượng đào tạonhân lực rất đáng lo ngại, không thể đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội; rằng nền đại học Việt Namlạc hậu hơn các nước láng giềng; trí tuệ con người Việt Nam thấp, v.v Từ đó, họ quy kết trách nhiệm quản
lý yếu kém, chính sách giáo dục đào tạo lạc hậu; tệ hại hơn, họ cho rằng nguyên nhân sâu xa là do Đảng,Nhà nước ta không đủ sức lãnh đạo nền giáo dục đào tạo Việt Nam Đó là cái cớ để họ kêu gọi phải thayđổi hiện tồn nền giáo dục Việt Nam bằng con đường mới sáng sủa “tây học” Mặt khác, học ra sức quảng
bá, đề cao nền giáo dục phương Tây, coi đó là điểm đến của giới trẻ Việt Nam nếu giới trẻ Việt Nam muốnquốc gia dân tộc này có tương lai, tiền đồ phát triển Vì vậy, tự đắc với cái gọi là “làm việc thiện”, phươngTây tự cho mình cái quyền “đăng cai”, tổ chức nhiều cuộc hội thảo, tọa đàm, triển lãm du học, các chuyếnviếng thăm các trường đại học Việt Nam nhằm thị sát tình hình, tìm cơ hội giúp đỡ; qua đó, thu hút sinhviên Việt Nam du học nước ngoài
Không giấu diếm điều này, một đại sứ của một nước phương Tây vừa đến Việt Nam nhận công tác đãcông khai rằng, từ năm 2013, họ sẽ giúp tăng số lượng sinh viên Việt Nam đến nước họ học tập mỗi năm từ
Trang 40vài trăm đến hàng nghìn người Cùng với các thủ đoạn “câu khách”, thu hút giới trẻ, họ đồng thời tư vấn,
ký kết với Việt Nam mở mới một số trường đại học quốc tế chất lượng cao ở Hà Nội, thành phố Hồ ChíMinh nhằm tạo ra “bước ngoặc” trong xây dựng một ý thức hệ, “một hệ thống chính trị” mới cho ViệtNam Trong khi thỏa mãn một số nhu cầu vật chất, vốn, chuyên gia để xây dựng các trường đại học quốc
tế, họ không quên mặc cả với ta về đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp đào tạo Trong đó, họ yêucầu Việt Nam loại bỏ các môn lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng Cộng SảnViệt Nam; giảng viên và sinh viên được tự do về tư tưởng, không bị chi phối hoặc phụ thuộc vào bất cứ hệ
tư tưởng nào Nham hiểm hơn là trong các đề án đào tạo sinh viên Việt Nam, họ đưa ra các tiêu chí, tiêuchuẩn bắt buộc về chất lượng để loại bỏ phần đông giảng viên Việt Nam; lấy cớ đó để đưa giảng viên của
họ sang trực tiếp giảng dạy tại các trường đại học quốc tế ở Việt Nam
Một số học giả phương Tây cho rằng, cái thiếu và yếu của sinh viên Việt Nam là không có nền tảng trithức khoa học, công nghệ, thông tin tiên tiến; trong khi đó lại mất quá nhiều thời gian để nghiên cứu, họctập các môn lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Họ lập luận rằng, các giáo sư, tiến sĩ, sinh viênViệt Nam học ở nước ngoài không phải học các môn này nhưng làm việc vẫn tốt, thậm chí, giành đượcnhiều giải thưởng quốc tế về khoa học Vì vậy, phương Tây đã tung ra một lượng tiền không nhỏ để thànhlập một số “quỹ học bổng”, hoạt động tài trợ để thu hút sinh viên, trí thức Việt Nam sang học tập tại nước
họ Cái đích sâu xa cần đến của hoạt động này là nhằm tạo ra một lớp cán bộ Việt Nam thân cận phươngTây để đưa họ vào nguồn kế cận, kế tiếp trong các cơ quan chiến lược của Đảng, Nhà nước Việt Nam saunày
Với chiêu bài xây dựng “đội ngũ mới”, phương Tây đã nhìn xa trông rộng, và hy vọng rằng, lớp cán bộđược đào tạo ở nước họ sẽ tạo dựng “ngọn cờ đổi mới”, thực hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nội bộViệt Nam như Liên Xô đã từng làm đối với thế hệ cán bộ tham gia chống Mỹ và lãnh đạo công cuộc đổimới hiện nay “Gió nam sẽ thổi bạt gió tây”, sẽ có những đêm giao lưu, gặp gỡ “thầy trò Việt - Mỹ, Việt -Pháp”, v.v., thay cho các cuộc gặp mặt “Thày trò Việt - Nga” Rõ ràng là, phương Tây đã và đang nhằmthẳng vào các bộ óc “trí tuệ nhất, anh minh nhất” của một dân tộc Việt Nam với hy vọng tạo thế, tạo lựccho những người này tham gia vào các cơ quan hoạch định chiến lược, quản lý vĩ mô Nhà nước Việt Namsau này Điều đó sẽ giúp cho tiến trình chuyển hóa Việt Nam nhanh hơn, chắc chắn hơn, hiệu quả hơn vàđây là một hình thức xâm nhập công khai, “ảnh hưởng đường hoàng” và là biện pháp hữu hiệu để thực hiệntốt ý đồ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nội bộ Việt Nam
Lôi kéo, chuyển hóa, gây “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” quân đội nhằm làm suy yếu, thực hiện “phichính trị hóa” lực lượng vũ trang - một trong những âm mưu, thủ đoạn vô cùng thâm độc của các thế lựcthù địch trong chống phá Việt Nam Phương Tây và các thế lực thù địch đều nhận định rằng, ở nước ta,chừng nào Đảng Cộng sản Việt Nam còn đứng vững nghĩa là chừng ấy họ còn nắm chắc Quân đội nhândân và Công an nhân dân Nếu làm cho hai lực lượng này thoái hóa, biến chất, thì Đảng Cộng sản ViệtNam sẽ mất chỗ dựa và lúc đó chế độ cộng sản ở Việt Nam sẽ tan rã giống như Liên Xô và Đông Âu trướcđây Vì vậy, thực hiện “phi chính trị hóa” lực lượng vũ trang là một mũi nhọn trọng điểm công kích trongchiến lược đánh sập Việt Nam của các thế lực thù địch Để làm việc đó, về cơ bản, thường xuyên và lâudài, phương Tây lấy kinh tế để chuyển hóa chính trị, lấy vô hiệu hóa quân đội, công an làm nhiệm vụ trướcmắt, thường xuyên Trong nhận thức và hành động của phương Tây, họ luôn luôn cho rằng, chỉ có thể táchrời Đảng Cộng sản ra khỏi lực lượng vũ trang, gạt bỏ sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội và công an thìmới có thể chuyển hóa thành công chế độ chính trị ở Việt Nam theo quỹ đạo của họ