5 Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOÀN THIỆN ĐỀ ÁN XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ VIỆC LÀM CỦA CÁN BỘ PHÒNG BAN TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP .... Xây dựng kế hoạch thực hiện hoàn thiện đề án xác định vị trí việc
Trang 1VIỆC LÀM ĐỐI VỚI CÁN BỘ PHÒNG, BAN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG
TỈNH PHÚ THỌ
THÁI NGUYÊN - 2015
I I
Trang 2VIỆC LÀM ĐỐI VỚI CÁN BỘ PHÒNG, BAN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
với đề tài:
“Hoàn thiện đề án xác định vị trí việc làm của c án bộ phòng, ban ở TrườngĐại học Hùng Vương” là công trình nghiên cứu thực sự của cá nhân, đượcthực hiện trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn dưới sự hướngdẫn khoa học của PGS.TS Phạm Văn Sơn
Các kết quả trong Luận văn tốt nghiệp là trung thực, không sao chép củabất kỳ công trình nào khác
Học viên
Trần Thị Yến
4 năm 2015
Trang 4LỜI CẢM ƠN
, tôi
phạm - ,
nghiên cứu
.TS Phạm Văn Sơn người thầy
đã rất tận tình hướng dẫn và động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện luậnvăn Nhờ sự quan tâm chỉ bảo và những ý kiến đóng góp quý báu của thầy,tôi
mới có thể hoàn thành luận văn
hoàn thành luận
văn
, nghiên cứu và
Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân đã hết lòng giúp
đỡ, hỗ trợ về vật chất lẫn tinh thần giúp tôi yên tâm học tập, nghiên cứu và
hoàn thành luận văn
Học viên
4 năm 2015
Trần Thị Yến
Trang 5MỤC LỤC
Lời cam đoan i
Lời cảm ơn ii
Mục lục iii
Danh mục chữ viết tắt
iv Danh mục các bảng v Danh mục sơ đồ, bảng biểu vi MỞ ĐẦU 1
1 Lý do lựa chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu của đề tài 3
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3
4 Nhiệm vụ nghiên cứu 3
5 Giả thuyết khoa học 4
6 Phương pháp nghiên cứu 4
7 Phạm vi và giới hạn nghiên cứu 5
8 Cấu trúc luận văn 5
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOÀN THIỆN ĐỀ ÁN XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ VIỆC LÀM CỦA CÁN BỘ PHÒNG BAN TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP 6
1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 6
1.2 Một số khái niệm cơ bản 8
1.2.1 Xác định, xác định đề án 8
1.2.2 Việc làm, vị trí việc làm và vị trí việc làm trong đơn vị sự nghiệp công lập 9
1.2.3 Xác định vị trí việc làm của cán bộ phòng ban trường đại học công lập 11
Trang 61.3 Đặc điểm, vai trò của đề án xác định vị trí việc làm của cán bộ phòng,ban trường đại học công lập 12
Trang 71.3.1 Đặc điểm của đề án xác định vị trí việc làm của cán bộ phòng, ban
trường đại học
12 1.3.2 Vai trò của đề án xác định vị trí việc làm của cán bộ phòng, ban trường đại học
13 1.4 Nội dung hoàn thiện đề án xác định vị trí việc làm của cán bộ phòng ban trường đại học 13
1.4.1 Xây dựng kế hoạch thực hiện hoàn thiện đề án xác định vị trí việc làm của cán bộ phòng ban trường đại học 13
1.4.2 Lựa chọn các nội dung của hoàn thiện đề án xác định vị trí việc làm cần hoàn thiện
14 1.4.3 Chuẩn bị đội ngũ thực hiện hoàn thiện đề án xác định vị trí việc làm 14
1.4.4 Xây dựng quy trình hoàn thiện đề án xác định vị trí việc làm 15
1.4.5 Khai thác và sử dụng các nguồn lực để hoàn thiện đề án xác định vị trí việc làm của cán bộ các phòng, ban 17
1.4.6 Kiểm tra đánh giá việc hoàn thiện đề án xác định vị trí việc làm của cán bộ các phòng, ban 17
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoàn thiện đề án xác định vị trí việc làm 18
1.5.1 Yếu tố từ chủ thể quản lý 18
1.5.2 Yếu tố từ khách thể quản lý 18
1.5.3 Các yếu tố khác 19
1.6 Kinh nghiệm về xây dựng đề án xác định vị trí việc làm của cán bộ phòng, ban trường đại học của các trường đại học trong nước và trên thế giới
19 Kết luận chương 1 21
Trang 8Chương 2: THỰC TRẠNG VỀ HOÀN THIỆN ĐỀ ÁN XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ VIỆC LÀM CỦA CÁN BỘ PHÒNG, BAN TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG
Trang 92.1.2 Tình hình hoạt động đào tạo của trường Đại học Hùng Vương 26
2.2 Tổ chức khảo sát 27
2.2.1 Mục đích khảo sát 27
2.2.2 Nội dung khảo sát 27
2.2.3 Đối tượng và phương pháp khảo sát 28
2.2.4 Xử lý số liệu khảo sát 28
2.3 Thực trạng đề án xác định vị trí việc làm của cán bộ phòng, ban trường Đại học Hùng Vương 29
2.3.1 Nhận thức của cán bộ quản lý, viên chức về sự cần thiết phải xây dựng đề án xác định vị trí việc làm 29
2.3.2 Thực trạng về công tác tuyên truyền cho cán bộ phòng ban về đề án vị trí việc làm 30
2.3.3 Thực trạng kế hoạch xây dựng đề án vị trí việc làm cho cán bộ phòng ban Trường Đại học Hùng Vương 36
2.3.4 Thực trạng tổ chức thực hiện đề án vị trí việc làm 38
2.3.5 Kết quả đạt được và tồn tại 40
2.4 Thực trạng về hoàn thiện Đề án xác định vị trí việc làm của cán bộ các phòng ban trường Đại học Hùng Vương 41
2.4.1 Quản lý kế hoạch hoàn thiện đề án vị trí việc làm 42
2.4.2 Tổ chức hoàn thiện đề án xác định vị trí việc làm 44
2.4.3 Quy trình tổ chức thực hiện đề án
45 2.4.4 Khai thác sử dụng các nguồn lực đảm bảo cho hoàn thiện đề án xác định vị trí việc làm cán bộ phòng ban 46
2.4.5 Phối hợp với các sở ban ngành liên quan tổ chức hoàn thiện đề án xác định vị trí việc làm 48
2.4.6 Kiểm tra đánh giá kết quả hoàn thiện đề án vị trí việc làm 49
Trang 10các phòng, ban trường Đại học Hùng Vương 50
Trang 112.5.1 Thuận lợi 50
2.5.2 Khó khăn 50
2.5.3 Nguyên nhân của thành công và hạn chế 51
2.5.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoàn thiện đề án xác định vị trí việc làm 51
Kết luận chương 2 53
Chương 3: 2020 54
3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 54
3.1.1 Đảm bảo tính mục tiêu 54
3.1.2 Đảm bảo tính khoa học và thực tiễn
54 3.1.3 Nguyên tắc tính kế thừa và tính hệ thống
54 3.1.4 Nguyên tắc tính khả thi và hiệu quả 55
3.2 Đề xuất các biện pháp hoàn thiện Đề án xác định vị trí việc làm 55
3.2.1 Nâng cao nhận thức về vai trò và sự cần thiết của công tác hoàn thiện Đề án xác định vị trí việc làm đối với cán bộ viên chức các phòng ban trường Đại học Hùng Vương 55
3.2.2 Xây dựng kế hoạch hoàn thiện Đề án xác định vị trí việc làm của cán bộ viên chức phòng, ban 58
3.2.3 Xây dựng quy trình hoàn thiện Đề án xác định vị trí việc làm 59
3.2.4 Bồi dưỡng năng lực quản lý việc hoàn thiện Đề án xác định vị trí việc làm của cán bộ viên chức phòng, ban cho cán bộ tổ chức nhân sự
62 3.2.5 Xác định danh mục vị trí việc làm, hệ thống tiêu chuẩn của cán bộ, viên chức phòng, ban của trường 63 3.2.6 Đổi mới công tác đánh giá cán bộ, viên chức theo chuẩn nghề nghiệp
Trang 123.2.7 Tăng cường đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện
hoàn thiện đề án xác định vị trí việc làm đối với cán bộ phòng ban
trường
Đại học Hùng Vương 67
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 67
3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp 68
69
3 72
3.4.3 Mối quan hệ giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
73 Kết luận chương 3 75
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 76
1 Kết luận 76
2 Kiến nghị 77
TÀI LIỆU THAM KHẢO 79
PHỤ LỤC
Trang 13Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN ht t p : / / www lr c - tnu.edu v n/
Trang 14Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN t p : / / www ht lr c - tnu.edu v n/
Trang 15DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1: Cơ cấu trình độ, giới tính cán bộ quản lý 25Bảng 2.2: Cơ cấu, trình độ đội ngũ các đơn vị phòng, ban, trung tâm trực
thuộc trường 25Bảng 2.3: Tổng hợp kết quả đào tạo từ năm học 2010-2011 đến năm học
2014-2015 27Bảng 2.4: Nhận thức của cán bộ, viên chức phòng ban về tầm quan trọng
của vị trí việc làm 29Bảng 2.5: Mức độ cần thiết thực hiện công tác tuyên truyền về đề án vị trí
việc làm cho cán bộ phòng ban 31Bảng 2.6: Mức độ thực hiện công tác tuyên truyền về vị trí việc làm 32Bảng 2.7: Kết quả thực hiện công tác tuyên truyền cho cán bộ quản lý, vị trí
khối phòng ban về đề án xác định vị trí việc làm 34Bảng 2.8: Thực trạng xây dựng kế hoạch thực hiện đề án xác định vị trí
việc làm 36Bảng 2.9: Thực trạng tổ chức thực hiện đề án vị trí việc làm 39Bảng 2.10: Thực trạng quản lý kế hoạch hoàn thiện đề án vị trí việc làm
của cán bộ phòng, ban 42Bảng 2.11: Thực trạng tổ chức hoàn thiện đề án xác định vị trí việc làm của
cán bộ phòng ban trường Đại học Hùng Vương 44Bảng 2.12: Thực trạng quy trình tổ chức thực hiện đề án vị trí việc làm cho
cán bộ phòng ban trường đại học Hùng Vương 45Bảng 2.13: Mức độ thực hiện khai thác sử dụng nguồn lực đảm bảo cho
hoàn thiện đề án vị trí việc làm cho cán bộ phòng ban 47
Bảng 2.14: Thực trạng công tác kiểm tra đánh giá kết quả hoàn thiện đề án
vị trí việc làm 49
Trang 16Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN t p : / / www ht lr c - tnu.edu v n/
69 72Bảng 3.4: Mối quan hệ giữa tính cần thiết và tính khả thi 73
Trang 17DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 2.1: Sơ đồ bộ máy cơ cấu tổ chức của trường Đại học Hùng Vương 24Biểu đồ 2.1: Tương quan giữa mức độ cần thiết và mức độ thực hiện công
tác tuyên truyền về đề án vị trí việc làm 33Biểu đồ 2.2: Mức độ nhận thức của cán bộ quản lý và cán bộ phòng ban về
đề án xác định vị trí việc làm 36Biểu đồ 2.3: Biểu đồ thực trạng xây dựng kế hoạch triển khai đề án vị trí
việc làm 38Biểu đồ 2.4: Thực trạng tổ chức thực hiện đề án xác định vị trí việc làm 40Biểu đồ 2.5: Thực trạng quản lý kế hoạch hoàn thiện đề án vị trí việc làm
cho cán bộ phòng ban 43Biểu đồ 2.6: Thực trạng tổ chức hoàn thiện đề án vị trí việc làm cho cán bộ
phòng ban trường đại học Hùng Vương 45Biểu đồ 2.7: Mức độ thực hiện quy trình tổ chức thực hiện hoàn thiện đề án
vị trí việc làm 46Biểu đồ 2.8: Mức độ thực hiện khai thác sử dụng nguồn lực đảm bảo cho
hoàn thiện đề án vị trí việc làm của cán bộ phòng ban 48
Biểu đồ 3.1: Mối tương quan về tính cần thiết và tính khả thi của các biện
pháp đề xuất 74
Trang 18Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN t p : / / www ht lr c - tnu.edu v n/
MỞ ĐẦU
1 Lý do lựa chọn đề tài
Theo Luật Viên chức thì vị trí việc làm là công việc hoặc nhiệm vụ gắnvới chức danh nghề nghiệp hoặc chức vụ quản lý tương ứng, là căn cứ xác định
số lượng người làm việc, cơ cấu viên chức để thực hiện việc tuyển dụng, bố trí,
sử dụng và quản lý viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập
Như vậy VTVL có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với hoạt động củamột đơn vị sự nghiệp công lập VTVL là căn cứ đầu tiên để xác định biên chếcông chức, viên chức, xác định số người làm việc trong các đơn vị sự nghiệp.VTVL giúp cho đơn vị sự nghiệp trong công tác tuyển dụng, bố trí, sử dụng,xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và quản lý công chức, viên chức theo vịtrí việc làm
VTVL trong một cơ quan, tổ chức bao gồm các vị trí lãnh đạo, quản lý;các vị trí thừa hành, thực thi Mỗi VTVL nhất định bao giờ cũng có bản mô tảcông việc với các yêu cầu về phẩm chất, trình độ, năng lực và hiểu biết tươngứng với một ngạch công chức, viên chức cụ thể Trong đó, một số VTVL giữcác cương vị lãnh đạo, quản lý; còn lại là các VTVL mang tính thực thi, thừahành Số lượng các vị trí thực thi, thừa hành bao giờ cũng phải nhiều hơn các vịtrí lãnh đạo, quản lý [1] Có loại vị trí là "lãnh đạo, quản lý cấp phòng" nhưng
vì gắn với yếu tố "chức vụ" nên có thể có vị trí là "trưởng phòng", có thể có vịtrí là "phó phòng" Cùng một vị trí nhưng do gắn với yếu tố "công việc" nên sẽ
có nhiều VTVL khác nhau như: Trưởng phòng kế toán, phó phòng kế toán;trưởng phòng hành chính, phó phòng hành chính… Đồng thời, tổ chức Nhànước mang tính cấp bậc giữa các cơ quan từ trung ương tới địa phương nên vịtrí ở đây cũng chính là vị trí theo cấp bậc giữa các cơ quan Do đó, có thể cócùng một vị trí lãnh đạo, quản lý; cùng một loại công việc nào đó nhưng ở các
Trang 19cấp khác nhau cũng sẽ khác nhau về vị trí việc làm Ví dụ như một người đứngđầu, phụ trách về công tác hành chính của một cơ quan cấp huyện sẽ có VTVL
Trang 20Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN t p : / / www ht lr c - tnu.edu v n/
khác với một người đứng đầu, phụ trách về công tác hành chính của cơ quan cấp tỉnh
Như vậy, bản chất của việc xác định VTVL là xem xét trong cơ quan,đơn vị có bao nhiêu VTVL và cần bao nhiêu người để hoàn thành chức năng,nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị đó Điều này sẽ giúp tuyển đúng người sắp xếpđúng công việc, giúp cho công chức, viên chức có khả năng phát huy tối đanăng lực của bản thân
Trường Đại học Hùng Vương được thành lập theo Quyết định số TTg ngày 28/4/2003 của Thủ tưởng Chính phủ trên cơ sở Trường Cao đẳng Sưphạm Phú Thọ Với hơn 50 năm xây dựng và phát triển, Nhà trường luôn là cơ
81/QĐ-sở đào tạo có uy tín, chất lượng cung cấp nguồn nhân lực cho tỉnh Phú Thọ vàcác tỉnh lân cận Hiện nay, trường Đại học Hùng Vương có tổng số cán bộ, viênchức là 467 người Trong đó, số cán bộ tham gia giảng dạy là 293 người, cán
bộ làm công tác ở các phòng, ban, trung tâm phục vụ gián tiếp cho hoạt độngđào tạo của trường là 120 người Trong đó bao gồm nhiều vị trí công việc khácnhau như: công tác tổ chức cán bộ, công tác hành chính, công tác văn thư, côngtác quản lý sinh viên, công tác chính trị Trong đó, có rất nhiều các vị trí côngviệc được mô tả rõ ràng nhưng cũng có những VTVL chưa được mô tả rõ ràng,rành mạch Sự phát triển của nhà trường phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong
đó gián tiếp có sự tác động của hiệu quả làm việc của các cán bộ khối phòng,ban trong công tác quản lý đào tạo, quản lý nhân sự, quản lý sinh viên vànhiều đầu mối công việc khác, đòi hỏi phải có bảng mô tả công việc chi tiếtcho từng mảng công việc cụ thể, theo từng cấp độ, từng phòng, từng khoatrong toàn trường
Xác định VTVL tại Trường Đại học Hùng Vương là một việc làm mới, đòihỏi phải có quyết tâm cao từ Đảng ủy trường, Ban giám hiệu cũng như các
Trang 21phòng ban chức năng khác trong Trường xác định VTVL sẽ là cơ sở và căn cứ
để thay đổi cơ chế quản lý đội ngũ công chức, viên chức Tuy nhiên vấn đề này
Trang 22Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN t p : / / www ht lr c - tnu.edu v n/
còn gặp nhiều khó khăn vì nhiều người vẫn tư duy theo lối cũ, không muốn đổimới, đặc biệt là những đối tượng thực hiện cung cấp thông tin Xây dựng đề ánVTVL là cơ hội giúp Trường Đại học Hùng Vương tiến hành rà soát lại tổ chức bộmáy, đội ngũ công chức, viên chức và xác định từng vị trí trong tổ chức gắn vớiviệc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của đơn vị [11] Công việc này còn giúpđơn vị tránh tình trạng định sẵn nhân sự rồi mới tạo ra công việc và tránh sựchồng chéo khi phân công, giao việc nhờ đó khắc phục tình trạng vừa thừa,vừa thiếu nhân lực Mặt khác, xác định VTVL giúp cho công chức, viên chứcthấy được vị trí, vai trò, trách nhiệm của mình trong tổ chức, không thể
đùn đẩy, thoái thác công việc Vì vậy, tôi đã chọn đề tài: “Hoàn thiện đề án xác định VTVL đối với cán bộ phòng, ban ở trường Đại học Hùng Vương tỉnh Phú Thọ” để nghiên cứu.
2 Mục đích nghiên cứu của đề tài
Đề xuất các biện pháp, cách thức xây dựng và hoàn thiện đề án xác địnhVTVL đối với cán bộ khối phòng, ban Trường Đại học Hùng Vương trên cơ sở đó
là tiền đề hoàn thiện đề án xác định VTVL cho cán bộ phòng ban
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu: Công tác hoàn thiện đề án Xác định VTVLcủa cán bộ phòng, ban ở Trường Đại học Hùng Vương
3.2 Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp hoàn thiện đề án Xác định VTVLcủa cán bộ phòng, ban ở Trường Đại học Hùng Vương
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
4.1 Xác định cơ sở lý luận về xây dựng đề án Xác định VTVL trong cácđơn vị sự nghiệp công lập
4.2 Điều tra, khảo sát làm rõ thực trạng đề án xác định VTVL và hoànthiện đề án xác định VTVL của cán bộ khối phòng, ban ở Trường Đại họcHùng Vương
Trang 234.3 Đề xuất các biện pháp hoàn thiện Đề án xác định VTVL của cán bộphòng, ban ở Trường Đại học Hùng Vương.
5 Giả thuyết khoa học
Đề án vị trí việc làm ở trường Đại học Hùng Vương đã được xây dựng
và đưa vào triển khai, đạt được những kết quả nhất định Tuy nhiên vẫncòn gặp khó khăn, bất cập và hiệu quả quản lý chưa cao trong quá trình tổchức thực hiện do các nguyên nhân khác nhau, trong đó có nguyên nhân đề ánxác định VTVL chưa được hoàn thiện nên công tác tổ chức, bố trí và quản lýnhân sự chưa hiệu quả Nếu đề xuất các biện pháp cho hoàn thiện đề án xácđịnh VTVL thì chất lượng và hiệu quả làm việc của cán bộ phòng, ban củatrường sẽ được nâng cao
6 Phương pháp nghiên cứu
6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Phân tích, tổng hợp, khái quát các vấn đề lý luận có liên quan đến xácđịnh
VTVL tại các Trường Đại học
6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực
tiễn
6.2.1 Phương pháp điều tra
- Sử dụng bảng hỏi để lấy ý kiến của cán bộ quản lý, chuyên viên các phòngban và các giảng viên trường Trường Đại học Hùng Vương về biện pháp hoànthiện đề án xác định VTVL ở trường Đại học Hùng Vương
- Số lượng khách thể điều tra: 120
- Cách xử lý phiếu hỏi:
a Với các phiếu hỏi mở chúng tôi tính theo con số phần trăm (%)
b Với các câu hỏi có 3 mức độ được tính theo hệ số:
Trang 24Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN t p : / / www ht lr c - tnu.edu v n/
Trong phụ lục 1: - Hệ số 3: Cần thiết/ Tốt/ Hiểu đầy đủ
- Hệ số 2: Bình thường/ Trung bình/ Hiểu ít
- Hệ số 1: Không cần thiết/ Chưa tốt/ Chưa hiểu
Trang 25Trong phụ lục 2: - Hệ số 3: Rất cần thiết/ Rất khả thi
- Hệ số 2: Cần thiết/ Khả thi
- Hệ số 1: Không cần thiết/ Không khả thi
6.2.2 Phương pháp quan sát
6.2.3 Phương pháp chuyên gia
Xin ý kiến chuyên gia về mức độ cần thiết và tính khả thi của biện pháp hoànthiện đề án xác định VTVL
6.2.4 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Phân tích những nguyên nhân thành công và hạn chế của các biện pháp mà cáctrường Đại học đã áp dụng cho xác định VTVL, từ đó rút ra bài học kinhnghiệm để vận dụng vào Trường Đại học Hùng Vương
6.3 Nhóm phương pháp xử lý số liệu
Sử dụng các công thức thống kê để xử lý kết quả nghiên cứu nhằm rút ra kết luận khoa học khách quan
7 Phạm vi và giới hạn nghiên cứu
- Phạm vi đối tượng và thời gian: Do điều kiện thời gian có hạn nên tácgiả luận văn chỉ khảo sát vị trí công việc đối với các cán bộ, viên chức là giảngviên đang làm việc tại các phòng ban là đơn vị trực thuộc trường Đại học HùngVương đến năm 2015
- Phạm vi nội dung: Nghiên cứu các biện pháp hoàn thiện đề án VTVLcủa cán bộ phòng, ban Trường Đại học Hùng Vương tỉnh Phú Thọ
8 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục Nội dung chính của luận văn gồm 3 chương:
Chương
1 Cơ sở lí luận về hoàn thiện đề án xác định VTVL của cán bộ
phòng, ban trường đại học công lập
Chương
2 Thực trạng về hoàn thiện đề án xác định VTVL của cán bộ
phòng, ban Trường Đại học Hùng Vương
Trang 26Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN t p : / / www ht lr c - tnu.edu v n/
Đề xuất các biện pháp hoàn thiện Đề án xác định VTVL củacán bộ phòng, ban Trường Đại học Hùng Vương
Trang 27Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOÀN THIỆN ĐỀ ÁN XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ VIỆC LÀM
CỦA CÁN BỘ PHÒNG BAN TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP
1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu
VTVL là một mô hình quản lý, sử dụng nguồn nhân lực đã được áp dụng
từ lâu ở các nước tiên tiến Tuy nhiên, đối với nước ta, quản lý công chức, viênchức theo mô hình VTVL chỉ mới được triển khai trong những năm trở gầnđây Khái niệm VTVL lần đầu tiên được đề cập đến trong Luật cán bộ, côngchức năm 2008, sau đó là Luật Viên chức năm 2010, mặc dù được nhắc đếnnhiều trong Chương trình tổng thể cải cách hành chính giai đoạn 2011-2020(Nghị quyết số 30c/NQ-CP ngày 08/11/2011), nhưng phải đến năm 2012,VTVL mới thực sự được đưa vào triển khai qua các văn bản: Nghị định số41/2012, Nghị định số 36/2012/NĐ-CP, Thông tư số 14/2012/TT-BNV
Trong quản lý công chức, viên chức, đề án xác định VTVL đóng vai tròthen chốt hướng đến nền công vụ ngày càng hoàn thiện và phát triển, vì vậyxác định VTVL là một vấn đề quan trọng đối với hệ thống công vụ của toàn xãhội Hiện nay, chưa có nhiều tài liệu, đề tài khoa học nghiên cứu về vấn đề này,đến nay chỉ ghi nhận các đề tài nghiên cứu về chế độ công vụ công chức, viênchức Đề tài này mới nhắc đến việc xác định VTVL là biện pháp hoàn thiện chế
độ công vụ, công chức, có thể kể đến một số bài báo tiêu biểu đăng trênwedsite caicachcongvu.gov.vn, Viện Khoa học tổ chức nhà nước, Tạp chí Tổchức nhà nước, Tạp chí Nhà nước và pháp luật Ngoài ra, có thể kể đến một số
công trình nghiên cứu liên quan đến VTVL là: Đề tài độc lập cấp nhà nước
Trang 28Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN t p : / / www ht lr c - tnu.edu v n/
tác giả Nguyễn Trọng Điều làm chủ nhiệm, thực hiện xong năm 2006 và Luận
án tiến sĩ kinh tế
Trang 29“Hoàn thiện thể chế quản lý công chức ở Việt Nam trong điều kiện phát triển và hội nhập quốc tế” của tác giả Trần Anh Tuấn bảo vệ năm 2007.
Hiện nay trên thế giới, theo thống kê có trên 15 phương pháp theo cáctrường phái khác nhau được sử dụng để xác định vị trí việc có thể kể đếnmột số trường phái như:
Theo Trường phái của F.W.Taylor thì nói chung con người quan tâmnhiều hơn đến lợi ích mà họ thu được so với việc họ làm; mặt khác, đa phần họlàm việc theo thói quen, kinh nghiệm hơn là thích sáng tạo, độc lập Do vậy,nhà quản lý ngoài việc kiểm tra, giám sát chặt chẽ, thường xuyên còn phảiphân chia công việc thành các công đoạn, với quy trình thực hiện tương ứng
do vậy quản lý nhân lực cần tập chung vào: thống nhất chỉ huy và điềukhiển; phân công lao động và chuyên môn hóa các chức năng; tiêu chuẩn hóa
Trang 30Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN t p : / / www ht lr c - tnu.edu v n/
Mỗi thuyết đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng, tuy nhiên hiệnnay xu thế vần lựa chọn đi theo thuyết cổ điển mà Taylor là đại diện
Trang 31Nhìn chung các tác giả đã đề cao vai trò của VTVL trong quá trình cảicách công vụ, công chức, khẳng định sự cần thiết phải chuyển dần từ nền công
vụ chức nghiệp sang nền công vụ việc làm ở các cơ quan quản lý nhà nước, cácđơn vị sự nghiệp Trên cơ sở VTVL được xác định, cơ quan đơn vị sẽ sắp xếplại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; phát hiện những chồng chéo về chứcnăng, nhiệm vụ của các vị trí việc làm, các cơ quan, tổ chức; phục vụ hiệu quảcho hoạt động tuyển dụng, bố trí sử dụng, đào tạo bồi dưỡng công chức, đánhgiá quy hoạch cán bộ và cải cách tiền lương công chức, viên chức hiệu quả
1.2 Một số khái niệm cơ bản
1.2.1 Xác định, xác định đề án
Trên thế giới hiện nay có hai mô hình cơ bản về tổ chức công vụ là môhình chức nghiệp hay còn gọi là mô hình ngạch, bậc và mô hình việc làm haycòn gọi là vị trí công việc Ngày nay trong xu thế cải cách công vụ, đang có sựdịch chuyển từ nền công vụ chức nghiệp sang nền công vụ việc làm với cácmức độ khác nhau
Ở Việt Nam, các văn bản luật mới ban hành về công chức, viên chứccũng tạo điều kiện cho việc quản lý công chức, viên chức theo VTVL và chứcdanh nghề nghiệp Để hiểu rõ thêm về vấn đề này, chúng ta sẽ cùng nhau tìmhiểu một số khái niệm cơ bản
Cụm từ “xác định” theo từ điển Wikytionary thì “xác định” được hiểu là
sự ấn định một cách chắc chắn Xác định thể hiện sự chắc chắn sẽ thực hiệntrong việc làm của một cá nhân [16]
Trang 32Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN t p : / / www ht lr c - tnu.edu v n/
“Xác định đề án” được hiểu là: Xác định rằng đề án sẽ được thực hiệnmột cách chắc chắn Như vậy, xác định đề án là sự ấn định một cách chắc chắn
Trang 33về một đề án sẽ được đưa vào thực thi trong hiện tại và tiếp tục được triển khai trong tương lai [16]
1.2.2 Việc làm, vị trí việc làm và vị trí việc làm trong đơn vị sự nghiệp công lập
Khái niệm việc làm
Dưới mỗi góc độ khác nhau, có những cách hiểu khác nhau về việc làm.Nếu xem xét dưới góc độ kinh tế - xã hội và góc độ pháp lí thì ta có thể tóm tắtkhái niệm việc làm như sau:
Dưới góc độ kinh tế - xã hội: Việc làm là các hoạt động tạo ra, đem lạilợi ích, thu nhập cho người lao động được xã hội thừa nhận
Dưới góc độ pháp lý: Việc làm là mọi hoạt động lao động tạo ra nguồnthu nhập không bị pháp luật cấm
Nếu như trước đây, trong các văn bản pháp luật vấn đề việc làm chủ yếuđược đề cập ở góc độ cơ chế, chính sách bảo đảm việc làm cho người lao độngthì đây là lần đầu tiên khái niệm việc làm được ghi nhận trong văn bản phápluật quan trọng của Nhà nước Bộ luật Lao động năm 2012, tại Điều 9 địnhnghĩa việc làm được hiểu như sau: Việc làm là hoạt động lao động tạo ra thunhập mà không bị pháp luật cấm [10]
Khái niệm vị trí việc làm
Cũng giống như các khái niệm khác VTVL được tiếp cận nghiên cứu từnhiều khía cạnh khác nhau, với các cấp độ khác nhau theo đó có những nhậnthức tương ứng:
VTVL là một chế độ công vụ (chế độ công vụ việc làm - Job System) Trênthế giới cho đến nay đã có các chế độ công vụ khác nhau như: nha lại, chức
Trang 34Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN t p : / / www ht lr c - tnu.edu v n/
nghiệp, cán bộ, việc làm, phối hợp Theo đó chế độ công vụ việc làm khôngthuần túy chỉ là các quy định mà là một chỉnh thể với nhiều nội dung từ
Trang 35quy định đến thực tế quản lý, sử dụng, đào tạo, đánh giá, đãi ngộ… Sự khácbiệt cơ bản giữa chế độ công vụ việc làm với các chế độ công vụ khác thể hiện
ở chỗ đòi hỏi người làm việc phải có các năng lực thực tế để đảm nhận đượcVTVL mà họ đảm nhiệm theo khung năng lực chung của VTVL đó; không bắtbuộc người làm việc phải gắn với công việc mà họ đảm nhiệm như một chứcnghiệp - cả đời làm công chức và cũng vì điều này mà chế độ VTVL còn đượcgọi là chế độ công vụ mở để phân biệt với chế độ chức nghiệp, cán bộ Tính
mở của chế độ công vụ này còn thể hiện ở việc người làm việc có thể thituyển ngay vào vị trí lãnh đạo, quản lý với điều kiện họ đạt được yêu cầu vềtrình độ, năng lực, kỹ năng và thể chất để đảm nhiệm VTVL và cơ quan, tổchức có nhu cầu tuyển dụng đối với vị trí đó
VTVL là một trong số các nguyên tắc của pháp luật công chức, công
vụ Với ý nghĩa như vậy VTVL thể hiện trong các quy định chung của pháp luậtcông chức, công vụ với nội hàm và ý nghĩa là cơ sở để quản lý, sử dụng côngchức
VTVL là một quy phạm pháp luật, điều này được thể hiện trong khoản 3Điều 7 Luật Cán bộ, công chức và Điều 7 Luật Viên chức Theo đó VTVL là côngviệc gắn với chức vụ, chức danh để thực hiện quản lý, sử dụng công chức, viênchức [9]
Định nghĩa về vị trí việc làm: Là công việc gắn với chức danh, chức vụ, cơcấu và ngạch công chức để xác định biên chế và bố trí công chức trong cơquan, tổ chức, đơn vị từ việc tuyển dụng, bố trí sử dụng, nâng ngạch, đề bạt,
bổ nhiệm, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá [1]
Trang 36Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN t p : / / www ht lr c - tnu.edu v n/
Tại luật Viên chức năm 2010 thì VTVL được hiểu là: “Công việc hoặcnhiệm vụ gắn với chức danh nghề nghiệp hoặc chức vụ quản lý tương ứng; là
Trang 37căn cứ xác định số lượng người làm việc, cơ cấu viên chức để thực hiện tuyểndụng, sử dụng và quản lý viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập” [9]
Trong phạm vi của luận văn này, nghiên cứu xác định đề án VTVL đối vớicán bộ phòng ban Trường Đại học Hùng Vương tôi xin được đi theo hướng kháiniệm VTVL trong luật Viên chức: VTVL là công việc hoặc nhiệm vụ gắn với chứcdanh nghề nghiệp hoặc chức vụ quản lý tương ứng; là căn cứ xác định số lượngngười làm việc, cơ cấu viên chức để thực hiện tuyển dụng, bố trí sử dụng vàquản lý viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập.[9]
1.2.3 Xác định vị trí việc làm của cán bộ phòng ban trường đại học công lập
Xác định VTVL là xác định xem VTVL hiện có phù hợp với đối tượng nào,trình độ đào tạo nào, qua đó người đảm nhận VTVL đó sẽ phát huy được nănglực sở trường của bản thân, nâng cao hiệu quả công việc
Hoàn thiện đề án xác định VTVL là xây dựng, bổ sung cho đề án đượchoàn chỉnh nhằm giúp cho đề án đạt kết quả và mục tiêu đã để ra là giúp cho
bộ máy hành chính hoạt động hiệu quả hơn
VTVL ở các trường đại học công lập là công việc hoặc nhiệm vụ gắn vớichức danh nghề nghiệp hoặc chức vụ quản lý tương ứng, là căn cứ xác định sốlượng người, cơ cấu trong hệ thống các phòng ban để thực hiện việctuyển dụng, sử dụng và quản lý các viên chức làm việc tại phòng bantrong các trường đại học công lập.[1]
Nhận thấy ý nghĩa và tầm quan trọng của xác định VTVL trong nền công
vụ, Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến vấn đề này đối với các cơ quanhành chính nhà nước cung như các đơn vị sự nghiệp, đây cũng là nhiệm vụ
Trang 38Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN t p : / / www ht lr c - tnu.edu v n/
trọng tâm chủ yếu trong công cuộc đẩy mạnh cải cách chế độ công vụ, viênchức của chương trình tổng thể cải cách hành chính giai đoạn 2011-2020
Trang 39Xác định VTVL có ý nghĩa rất to lớn đối với các trường đại học, đây là
cơ sở xác định được số lượng, cơ cấu, chất lượng nhân lực đảm bảo cho việcthực hiện các nhiệm vụ của một trường đại học Đội ngũ cán bộ phòng ban tuykhông trực tiếp đứng lớp giảng dạy, tạo ra các sản phẩm giáo dục, nhưng đây
là đội ngũ phục vụ cho hoạt động đào tạo trong các trường đại học giúp chohoạt động này được diễn ra suôn sẻ, theo chương trình kế hoạch đào tạo đã
đề ra Trên cơ sở đó, đơn vị có cơ hội sắp xếp lại đội ngũ cán bộ, viên chứcphòng ban; phát hiện những chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ của các vịtrí việc làm, nâng cao hiệu quả làm việc của bộ máy hành chính
1.3 Đặc điểm, vai trò của đề án xác định vị trí việc làm của cán bộ phòng, ban trường đại học công lập
1.3.1 Đặc điểm của đề án xác định vị trí việc làm của cán bộ phòng, ban trường đại học
Đề án xác định VTVL của cán bộ phòng ban trường đại học công lập cócác đặc điểm sau:
- Đề án xác định VTVL xem xét xem trong hệ thống khối phòng, ban cóbao nhiêu VTVL và cần bao nhiêu người để hoàn thành chức năng, nhiệm vụcủa khối phòng, ban đó
- Là cơ sở xây dựng kế hoạch phân bổ, điều chỉnh, bổ sung nguồn nhânlực, bố trí biên chế phù hợp với từng đối tượng gắn với vị trí việc làm, chứcdanh nghề nghiệp viên chức cụ thể theo chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chứccủa một nhà trường đại học công lập
Trang 40Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN t p : / / www ht lr c - tnu.edu v n/
- Là cơ sở đổi mới khâu tuyển dụng viên chức, chỉ tuyển dụng đúng VTVLcòn thiếu và đảm bảo người được tuyển dụng phải đáp ứng được năng lựccủa VTVL đó