Trả hồ sơ điều tra bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt theo pháp luật Tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh (Luận văn thạc sĩ)

Trả hồ sơ điều tra bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt theo pháp luật Tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hồ Chí MinhTrả hồ sơ điều tra bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt theo pháp luật Tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hồ Chí MinhTrả hồ sơ điều tra bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt theo pháp luật Tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hồ Chí MinhTrả hồ sơ điều tra bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt theo pháp luật Tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hồ Chí MinhTrả hồ sơ điều tra bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt theo pháp luật Tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hồ Chí MinhTrả hồ sơ điều tra bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt theo pháp luật Tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hồ Chí MinhTrả hồ sơ điều tra bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt theo pháp luật Tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hồ Chí MinhTrả hồ sơ điều tra bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt theo pháp luật Tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hồ Chí MinhTrả hồ sơ điều tra bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt theo pháp luật Tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hồ Chí MinhTrả hồ sơ điều tra bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt theo pháp luật Tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

DƯƠNG VĂN HOÀNG

TRẢ HỒ SƠ ĐỂ ĐIỀU TRA BỔ SUNG ĐỐI VỚI CÁC TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU CÓ TÍNH CHẤT CHIẾM ĐOẠT THEO PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ

THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨLUẬT HÌNH SỰ VÀ TỐ TỤNG HÌNH SỰ

HÀ NỘI, năm 2018

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

DƯƠNG VĂN HOÀNG

TRẢ HỒ SƠ ĐỂ ĐIỀU TRA BỔ SUNG ĐỐI VỚI CÁC TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU CÓ TÍNH CHẤT CHIẾM ĐOẠT THEO PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ

THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Ngành: Luật hình sự và Tố tụng hình sự

Mã số: 8.38.01.04

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

TS ĐINH XUÂN NAM

HÀ NỘI, năm 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn “Trả hồ sơ để điều tra bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt theo pháp luật Tố tụng hình sự Việt Nam

từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh” là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS Đinh Xuân Nam Các số liệu có nguồn gốc rõ ràng, kết quả nghiên cứu là trung thực Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về kết quả nghiên cứu

và tính trung thực của luận văn

Tôi xin chịu trách nhiệm về lời cam đoan trên của mình

Hà Nội, ngày 09 tháng 8 năm 2018

Tác giả luận văn

Dương Văn Hoàng

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ TRẢ HỒ SƠ ĐỂ ĐIỀU TRA BỔ SUNG GIỮA CÁC CƠ QUAN TIẾN HÀNH TỐ TỤNG ĐỐI VỚI CÁC TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU CÓ TÍNH CHẤT CHIẾM ĐOẠT7 1.1.Khái niệm, đặc điểm pháp lý các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt 7

1.2 Những vấn đề lý luận về trả hồ sơ điều tra bổ sung 11

1.3 Quy định của pháp luật về trả hồ sơ để điều tra bổ sung 14

T iểu kết Chương 1 36

CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN ÁP DỤNG CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ TRẢ HỒ SƠ ĐỂ ĐIỀU TRA BỔ SUNG ĐỐI VỚI CÁC TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU CÓ TÍNH CHẤT CHIẾM ĐOẠT GIỮA CÁC CƠ QUAN TIẾN HÀNH TỐ TỤNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 38

2.1 Diễn biến tình hình tội phạm xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2013 đến năm 2017 trả hồ sơ để điều tra bổ sung 38

2.2 Tình hình trả hồ sơ điều tra bổ sung đối với tội phạm xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2013 đến năm 2017 40

2.3 Nguyên nhân dẫn đến trả hồ sơ để điều tra bổ sung 51

T iểu kết Chương 2 56

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP KIẾN NGHỊ, NHẰM HẠN CHẾ VIỆC TRẢ HỒ SƠ ĐỂ ĐIỀU TRA BỔ SUNG ĐỐI VỚI CÁC TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU CÓ TÍNH CHẤT CHIẾM ĐOẠT 57

3.1 Tăng cường công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành của Lãnh đạo của các cơ quan tiến hành Tố tụng trong việc trả hồ sơ điều tra bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt 57 3.2 Nâng cao nhận thức đối với Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán trong

việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung 59 3.3 Tăng cường công tác đào tạo bồi dưỡng Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán 613.4 Tăng cường quan hệ phối hợp giữa Viện kiểm sát với Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát với Tòa án 64 3.5 Tăng cường công tác tổng kết rút kinh nghiệm trong tố tụng 65 3.6.Tăng cường công tác ban hành các văn bản hướng dẫn áp dụng các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự .66

T iểu kết Chương 3 69

KẾT LUẬN 70 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BLTTHS: Bộ luật Tố tụng hình sựCQĐT: Cơ quan điều tra

Bảng 2.4 Bảng thống kê các vụ án xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt Tòa

án trả hồ sơ cho Viện kiểm sát để điều tra bổ sung từ năm 2013 đến năm 2017 44

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài

Trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, để đảm bảo cho công tác điều tra, truy tố và xét xử đúng người đúng tội đúng pháp luật, không bỏ lột tội phạm và người phạm tội Bộ luật TTHS năm 2015 tại các điều 245, 246, 280 đã quy định căn cứ để trả điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng, Thông tư liên tịch số 02 ngày 22 tháng 12 năm 2017 giữa VKSND Tối cao, Tòa án nhân dân Tối cao, Bộ công an, Bộ quốc phòng quy định quy định việc phối hợp cơ quan tiến hành tố tụng trong việc thực hiện các quy định của Bộ luật TTHS 2015 về trả hồ sơ điều tra bổ sung Đây là những căn cứ pháp lý quan trọng bảo đảm cho các cơ quan tiến hành tố tụng trả hồ sơ điều tra bổ sung có căn cứ và đúng pháp luật, tránh trường hợp lợi dụng việc trả hồ sơ điều tra bổ sung trong việc gây khó khăn trong côngtác điều tra, truy tố, xét xử các vụ án hình sự

Có thể nói rằng trong giai đoạn khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, các cơ quan tiến hành tố tụng và những người tiến hành tố tụng đã thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao bảo đảm việc truy tố, xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, hạn chế ở mức thấp nhất các trường hợp trả hồ sơ để điều tra bổ sung dẫn đến tạm đình chỉ, đình chỉ điều tra, đình chỉ vụ án

Trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế, Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế, văn hóa-xã hội của cả nước, là địa phương có nền kinh tế phát triển sôi động nhất cả nước, nhiều khu công nghiệp, nhiều khu chế xuất ra đời thu hút mạnh

mẽ nhà đầu tư trong và ngoài nước, các dịch vụ du lịch vui chơi giải trí, nhà hàng khách sạn ngày còn phát triển Mặc khác đây cũng là địa phương thu hút nguồn lao động trong cả nước về đây làm việc, học tập, sinh sống và làm việc dân số tăng nhanh đến nay có khoảng 8,4 triệu người dẫn đến việc quản lý tình hình trật tự trị

an, an toàn xã hội, quản lý con người gặp nhiều khó khăn Theo số liệu thống kê của VKSND thành phố Hồ Chí minh, trong 5 năm gần đây kể từ năm 2013 đến năm

2017 Trên địa bàn thành phố trung bình hàng năm VKS truy tố khoảng 9500 đến

10 000 vụ án hình sự với trên 12 000 bị can trong đó các tội xâm phạm sở hữu có

tính chất chiếm đoạt chiếm khoảng trên 70% tổng số vụ và gần 80% số bị can

Mặc dầu số lượng các vụ án XPSH có tính chất chiếm đoạt xảy ra trên đại bàn toàn thành phố luôn chiếm tỷ lệ cao nhất Nhưng cơ quan tiến hành tố tụng đã nhận thức và thể hiện đúng chức năng nhiệm vụ theo quy định của pháp luật do đó trong số các vụ án đã khởi tố, điều tra, truy tố và xét xử, số lượng vụ án trả hồ sơ điều tra bổ sung đều nằm trong trong tỷ lệ quy định của mỗi cơ quan tiến hành tố tụng (từ 3,3 đến 0,4%) Tuy nhiên do tình hình tội phạm đều diễn biến phức tạp, một số vụ án XPSH có tính chất chiếm đoạt việc phát hiện vì thiếu chứng cứ chứng minh tội phạm và người phạm tội dẫn đến bỏ lọt tội phạm, người phạm tội, làm oan người vô tội Mặc khác trong một số bị can phạm tội là người nước ngoài , đối tượng người các tỉnh, sống lang thang không có nơi cư trú; quy mô tính chất tội phạm ngày càng tinh vi xảo nguyệt, một số vụ án phạm tội có tổ chức, nhiều đối tượng tham gia nên việc phát hiện thu thập chứng cứ gặp rất nhiều khó khăn do đó vẫn còn tình trạng trả hồ sơ điều tra bổ sung, thậm chí trong số đó có vụ phải đình chỉ điều tra, đình chỉ vụ án làm giảm uy tín của các cơ quan bảo vệ pháp luật gây ra bức xúc trong quần chúng nhân dân

Từ ý nghĩa đó việc lựa chọn vấn đề “ Trả hồ sơ điều tra bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt theo pháp luật Tố tụng hình sự Việt

Nam từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh” làm đề tài luận văn là đáp ứng yêu cầu tất yếu khách quan hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Qua nghiên cứu các công trình khoa học đã công bố, cho thấy có một số công trình đề cập về trả điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng như sau:

Một số công trình nghiên cứu về vấn đề trả điều tra bổ sung ở Việt Nam cho

đến nay: Tạp chí Tòa án nhân dân số 4/2008; Tạp chí kiểm sát, số 6/2008, “Chuyên

đề về việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng hình sự”;Vụ 1A Viện kiểm sát nhân dân tối cao 2008, “Chuyên đề trả hồ sơ để điều tra

bổ sung”; Tác giả Nguyễn Ngọc Kiện, “Một số vấn đề về việc Tòa án trả lại hồ sơ

để điều tra bổ sung”, Tác giả Nguyễn Hải Ninh, “Sửa đổi, bổ sung quy định của

pháp luật về điều tra bổ sung”, Tạp chí Luật học, số 7/2008; Tác giả Nguyễn Hữu Hậu, “Thẩm quyền của Viện kiểm sát và của Kiểm sát viên trong việc đề ra các yêu cầu điều tra và điều tra bổ sung”, Tạp chí kiểm sát số 16/2009; Tác giả Lê Ngọc Huấn, “Một số giải pháp nhằm hạn chế việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung giữa các

cơ quan tiến hành tố tụng”, Tạp chí kiểm sát số 10/2009; Tác giả Nguyễn Đình Huề, “Một số vấn đề về trả hồ sơ vụ án hình sự để điều tra bổ sung”, Tạp chí Tòa

án số 4/2009; Tác giả Trần Vi Dân, “Một số giải pháp khắc phục việc trả hồ sơ điều tra bổ sung, điều tra lại”, Tạp chí kiểm sát số 2/2010; Tác giả Nguyễn Ngọc Kiện,

“Hoàn thiện chế định Tòa án trả hồ sơ điều tra bổ sung trong Bộ luật tố tụng hình

sự năm 2003”, Tạp chí Dân chủ và pháp luật số 7/2012; Tác giả Nguyễn Thị

Phương Thảo, “Một số vấn đề về hoạt động điều tra bổ sung của Viện kiểm sát ở giai đoạn xét xử phúc thẩm”, Tạp chí kiểm sát số 6/2012; Tác giả Vũ Gia Lâm,

“Hoàn thiện quy định của Bộ luật tố tụng hình sự về việc Tòa án cấp sơ thẩm trả hồ

sơ để điều tra bổ sung”, Tạp chí Tòa án số 8/2013; Tác giả Nguyễn Quang Lộc,

“Bàn về chế định trả hồ sơ để điều tra bổ sung”, Tạp chí Tòa án số 8/2013; Tác giả Thái Chí Bình, “Hoàn thiện các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2013 về yêu cầu điều tra bổ sung”, Tạp chí Nhà nước và pháp luật số 11/2013; Tác giả Lê Ngọc Duy, “Một số giải pháp nhằm hạn chế việc trả hồ sơ điều tra bổ sung đối với Viện kiểm sát nhân dân quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội”, Tạp chí kiểm sát số 6/2013; Tác giả Lê Tấn Cường, “Giải pháp để hạn chế việc trả hồ sơ điều tra bổ sung trong giai đoạn truy tố”, Tạp chí kiểm sát số 10/2014; Tác giả Đào Anh Tới,

“Hoàn thiện chế định trả hồ sơ điều tra bổ sung”, Tạp chí kiểm sát số 13/2014…Các công trình nghiên cứu và bài viết nói trên đã đề cập đến trả hồ sơ điều tra

bổ sung được quy định của Bộ luật tố tụng hình sự nhưng các công trình nghiên cứu trên chỉ nghiên cứu về cơ sở pháp lý mà chưa nghiên cứu đầy đủ, toàn diện và bao quát đối thực tế đối với các án trả hồ sơ để điều tra bổ sung Vì vậy việc nghiên cứu

đề tài của tác giả trong giai đoạn hiện tại là vấn đề cần thiết

Một số vấn đề về mặt lý luận liên quan đến trả hồ sơ để điều tra bổ sung chưa được làm rõ, còn nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn, nhiều khía cạnh pháp lý

Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn Full