Phân tích : Ta dễ thấy số học sinh cả lớp chia làm 7 phần bằng nhau thì số học sinh nữ là 3 phần như thế và số học sinh nam là 4 phần.. Phân tích : Nếu ta coi hiệu số học sinh nữ và học
Trang 1
HÃY BẮT ĐẦU TỪ BÀI TOÁN TRONG SÁCH GIÁO KHOA
Hệ thống bài tập trong sách giáo khoa hết sức cơ bản, được chọn lọc kĩ lưỡng, hàm chứa rất nhiều vấn đề để chúng ta có thể học tập, khai thác và phát triển Để học tốt môn toán, hãy bắt đầu từ những bài tập trong sách giáo khoa
Chẳng hạn, chúng ta xét bài tập 3, trang 135, sách giáo khoa Toán 4
Bài toán 1 Lớp 4A có 16 học sinh nam và số học sinh nữ bằng
8
9
số học sinh nam
Hỏi lớp 4A có bao nhiêu học sinh nữ ?
Bài giải : Số học sinh nữ của lớp 4A là:
16 x
8
9
= 18 (học sinh) Đáp số: 18 học sinh
Từ bài toán trên ta có thể khai thác và phát triển thành các bài toán thú vị sau:
Bài toán 2 Lớp 4A có 16 học sinh nam và số học sinh nữ bằng
7
3
số học sinh cả lớp Hỏi lớp 4A có bao nhiêu học sinh nữ ?
Phân tích : Ta dễ thấy số học sinh cả lớp chia làm 7 phần bằng nhau thì số học
sinh nữ là 3 phần như thế và số học sinh nam là 4 phần Từ đó ta tìm được giá trị của1 phần
Bài giải : Vì số học sinh nữ bằng
7
3
số học sinh cả lớp nên nếu coi số học sinh cả lớp là 7 phần bằng nhau thì số học sinh nữ là 3 phần như thế và số học sinh nam là
4 phần như thế
1 phần ứng với số học sinh là: 16 : 4 = 4 (học sinh)
Số học sinh nữ của lớp 4A là:
3 x 4 = 12 (học sinh)
Đáp số: 12 học sinh
Bài toán 3 Lớp 4A có 16 học sinh nam và số học sinh nữ bằng
3
7
hiệu số học sinh nữ và học sinh nam Hỏi lớp 4A có bao nhiêu học sinh nữ ?
Phân tích : Nếu ta coi hiệu số học sinh nữ và học sinh nam là 3 phần bằng nhau
thì số học sinh nữ là 7 phần như thế khi đó số học sinh nam là 4 phần Từ đó ta tính được giá trị của 1 phần
Bài giải : Vì số học sinh nữ bằng
3
7
hiệu số học sinh nữ và học sinh nam nên nếu coi hiệu số học sinh nữ và học sinh nam là 3 phần bằng nhau thì số học sinh nữ là 7 phần như thế và số học sinh nam là 4 phần như thế
1 phần ứng với số học sinh là: 16 : 4 = 4 (học sinh)
Trang 2Số học sinh nữ của lớp 4A là:
7 x 4 = 28 (học sinh)
Đáp số: 28 học sinh
Bài toán 4 Lớp 4A có 16 học sinh nam và số học sinh nữ ít hơn
7
3
số học sinh cả lớp là 4 em Hỏi lớp 4A có bao nhiêu học sinh nữ ?
Phân tích : Nếu ta coi số học sinh cả lớp là 7 phần bằng nhau thì số học nữ là3
phần như thế bớt đi 4 học sinh Suy ra số học sinh nam là 4 phần như thế cộng thêm
4 học sinh Từ đó ta tính được giá trị của 1 phần
Bài giải : Vì số học sinh nữ ít hơn
7
3
số học sinh cả lớp là 4 em nên nếu coi số học sinh cả lớp là 7 phần bằng nhau thì số học sinh nữ là 3 phần như thế bớt đi 4 học sinh Suy ra số học sinh nam là 4 phần như thế cộng thêm 4 học sinh
1 phần ứng với số học sinh là: ( 16 - 4 ) : 4 = 3 (học sinh)
Số học sinh nữ của lớp 4A là: 3 x 3 - 4 = 5 (học sinh)
Đáp số: 5 học sinh
Bài toán 5 Lớp 4A có 16 học sinh nam và số học sinh nữ nhiều hơn
7
3
số học sinh cả lớp là 4 em Hỏi lớp 4A có bao nhiêu học sinh nữ ?
Phân tích : Nếu ta coi số học sinh cả lớp là 7 phần bằng nhau thì số học nữ là3
phần như thế cộng thêm 4 học sinh Suy ra số học sinh nam là 4 phần như thế bớt đi
4 học sinh Từ đó ta tính được giá trị của 1 phần
Bài giải : Vì số học sinh nữ nhiều hơn
7
3
số học sinh cả lớp là 4 em nên nếu coi
số học sinh cả lớp là 7 phần bằng nhau thì số học sinh nữ là 3 phần như thế cộng thêm 4 học sinh Suy ra số học sinh nam là 4 phần như thế bớt đi 4 học sinh
1 phần ứng với số học sinh là: ( 16 + 4 ) : 4 = 5 (học sinh)
Số học sinh nữ của lớp 4A là: 3 x 5 + 4 = 19 (học sinh)
Đáp số: 19 học sinh
Bài toán 6 Lớp 4A có 16 học sinh nam và số học sinh nữ ít hơn
3
7
hiệu số học sinh nữ và học sinh nam là 4 em Hỏi lớp 4A có bao nhiêu học sinh nữ ?
Phân tích : Nếu ta coi hiệu số học sinh nữ và học sinh nam là 3 phần bằng nhau
thì số học sinh nữ là 7 phần như thế bớt đi 4 học sinh Suy ra số học sinh nam là 4 phần như thế bớt 4 học sinh Từ đó ta tính được giá trị của 1 phần
Bài giải : Vì số học sinh nữ ít hơn
3
7
hiệu số học sinh nữ và học sinh nam là 4 em nên nếu coi hiệu số học sinh nữ và học sinh nam là 3 phần bằng nhau thì số học sinh nữ là 7 phần như thế bớt đi 4 học sinh Suy ra số học sinh nam là 4 phần như thế bớt 4 học sinh
1 phần ứng với số học sinh là: ( 16 + 4 ) : 4 = 5 (học sinh)
Số học sinh nữ của lớp 4A là:
7 x 5 - 4 = 31 (học sinh)
Trang 3Đáp số: 31 học sinh
Bây giờ các bạn hãy thử sức mình giải các bài toán sau nhé
Bài 1 Lớp 4A có 16 học sinh nam và số học sinh nữ nhiều hơn
3
7
hiệu số học sinh
nữ và học sinh nam là 4 em Hỏi lớp 4A có bao nhiêu học sinh nữ ?
Bài 2 Lớp 4A trồng được 21 cây; lớp 4B trồng được 22 cây; lớp 4C trồng được
29 cây; lớp 4D trồng được số cây bằng
11
2
số cây của cả 4 lớp Hỏi lớp 4D trồng được bao nhiêu cây ?
Đáp án
Bài 1 Vì số học sinh nữ nhiều hơn
3
7
hiệu số học sinh nữ và học sinh nam là 4 em nên nếu coi hiệu số học sinh nữ và học sinh nam là 3 phần bằng nhau thì số học sinh nữ là 7 phần như thế cộng thêm 4 học sinh Suy ra số học sinh nam là 4 phần như thế cộng thêm 4 học sinh
1 phần ứng với số học sinh là: ( 16 - 4 ) : 4 = 3 (học sinh)
Số học sinh nữ của lớp 4A là:
7 x 3 + 4 = 25 (học sinh)
Đáp số: 25 học sinh
Bài 2 Vì lớp 4D trồng được số cây bằng
11
2
số cây của cả 4 lớp nên nếu coi số cây của cả 4 lớp trồng được là 11 phần bằng nhau thì số cây lớp 4D trồng được là 2 phần như thế Suy ra số cây của 3 lớp còn lại là 9 phần như thế
1 phần ứng với số cây là: (21 + 22 + 29) : 9 = 8 ( cây)
Lớp 4D trồng được số cây là:
2 x 8 = 16 (cây)
Đáp số: 16 cây
Bài toán 3 Cô giáo có một số que tính trên bàn Cô cho các bạn chơi trò chơi như
sau : Cứ mỗi lần 1 bạn lên chơi sẽ lấy được
2
1
số que tính trên bàn sau đó bỏ lại 2 que tính Đến người thứ ba chơi xong thì trên bàn chỉ còn lại 5 que tính Hỏi lúc đầu cô giáo có bao nhiêu que tính ?
Bài giải Ta có sơ đồ sau :
2
1
2 1
2 1
2 que 2
que 2
que
5 que
Người thứ nhất
Người thứ hai
Người thứ ba
Trang 4Số que tính còn lại sau khi người thứ hai chơi xong là : (5 – 2) :
2
1
= 6 (que)
Số que tính còn lại sau khi người thứ nhất chơi xong là : (6 – 2) :
2
1
= 8 (que) Lúc đầu cô giáo có số que tính là : (8 – 2) :
2
1
= 12 (que)
Bài toán 5 Một cửa hàng buôn bán hoa quả Lúc đầu nhập về một khối lượng
hoa quả, sau khi bán được
3
2
số hoa quả, cửa hàng lại nhập về 50 kg Sau khi bán thêm được 30kg nữa, cửa hàng lại nhập về một khối lượng hoa quả gấp đôi khối lượng hoa quả hiện có Sau đó cửa hàng lại bán được 80kg và chỉ còn lại 10kg
Hỏi lúc đầu cửa hàng đã nhập về bao nhiêu kg hoa quả ?
Bài giải Ta có sơ đồ sau :
Số kg hoa quả còn lại sau lần bán thứ hai là : (80 + 10) : 3 = 30 (kg)
Số kg hoa quả còn lại sau lần bán nhất hai là : (30 + 30) – 50 = 10 (kg)
Lúc đầu cửa hàng đã nhập về số kg hoa quả là : 10 :
3
1
= 30 (kg)
Bài toán 1 Một người đi chợ bán cam Lần đầu bán được
2
1
số cam mang đi, lần thứ hai bán được 5 quả, lần thứ ba bán được
2
1
số cam còn lại sau hai lần bán, lần thứ tư lại bán được 5 quả, lần thứ năm bán được
2
1
số cam còn lại sau bốn lần bán Sau đó còn lại 5 quả, người đó phải mang về Tính số cam người đó đã mang đi bán
Bài giải Ta có sơ đồ sau :
3 2
30k g
80k g
10k g
Lần bán thứ nhất
Lần bán thứ hai
Lần bán thứ ba
2 1
4
1
1
5
5
5
Lần thứ nhất Lần thứ hai Lần thứ ba Lần thứ tư Lần thứ năm
Trang 5Số cam còn lại sau lần bán thứ tư là : 5 :
2
1
= 10 (quả)
Số cam còn lại sau lần bán thứ hai là : (10 + 5) :
2
1
= 30 (quả)
Số cam người đó mang đi bán là : (30 + 5) :
2
1
= 70 (quả)
Bài toán 6 Lớp 5A lao động trồng cây Biết rằng tổ 4 trồng được 11 cây và số
cây của tổ 1 trồng được ít hơn
4
1
số cây của cả lớp là 3 cây, số cây của tổ 2 trồng được nhiều hơn
3
1
số cây của tổ 2, tổ 3 và tổ 4 là 2 cây, số cây của tổ 3 trồng được nhiều hơn
2
1
số cây của tổ 3 và 4 trồng được là 1 cây Tính số cây cả lớp trồng được
Bài giải Ta có sơ đồ sau :
Số cây trồng được của tổ 3 và tổ 4 là : (11 + 1) :
2
1
= 24 (cây)
Số cây trồng được của tổ 2, tổ 3 và tổ 4 là : (24 + 2) :
3
2
= 39 (cây)
Số cây cả lớp 5A trồng được là : (39 – 3) :
4
3
= 48 (cây)
Bài toán 7 (Bài toán đố vui – Bao nhiêu con vịt nhỉ ?, CĐ 83 – 84)
Bác An có một đàn vịt rất đông Hàng ngày bác lùa đàn vịt đó ra dòng sông bên cạnh cánh đồng lúa mênh mông bát ngát Một hôm, Hùng thấy bác đang ngồi bên một gốc cây, ngắm nhìn những chú vịt đang phơi nắng Hùng đến ngồi bên bác lân
la hỏi :
- Thưa bác, đàn vịt của bác có bao nhiêu con ạ ?
Bác quay sang, tươi cười chỉ tay tới từng nhóm vịt và nói với Hùng :
a) 0,5 số vịt cả đàn cộng với 0,5 con đang tắm ở dưới sông này
b) 0,75 số vịt còn lại cộng với 0,25 con đang phơi nắng trên bờ sông kia
c) 0,8 số vịt còn lại cộng thêm 0,2 con đang bắt tép
d) Còn 5 con vịt kia đang mải miết nhặt thóc rụng trên đồng
Cháu thử đoán xem đàn vịt nhà bác có bao nhiêu con nào ?
Số cây tổ 2, 3
và 4
Tổ 1
Tổ 2
Tổ 3
3
2
1
Số cây cả lớp
Số cây tổ 3
và 4
11 cây
Trang 6Hùng băn khoăn :
- Làm gì có chuyện có 0,5 con ; 0,25 con và 0,2 con hả bác ?
Thế mới gọi là toán học chứ Bác đang đố cháu một bài toán của tiểu học đấy Bác biết cháu học giỏi toán mà
Hùng nhẩm tính một lúc rồi reo lên :
- A, cháu nghĩ ra rồi !
Hùng nói số vịt trong đàn rất chính xác làm bác An ngạc nhiên Rồi Hùng giải thích
cụ thể cách tính với bác Bác An gật gù khen Hùng giỏi và hứa ngay tối hôm đó đưa Hùng đi công viên và thưởng cho Hùng một chầu kem
Các bạn có biết Hùng tính thế nào không ? Bài giải Đổi : 0,5 =
2
1
; 0,75 =
4
3
; 0,8 =
5
4
Ta có sơ đồ sau :
Số vịt còn lại sau dữ kiện b) là : ( 0,2 + 5 ) :
5
1
= 26 (con)
Số vịt còn lại sau dữ kiện a) là : ( 0,25 + 26 ) :
4
1
= 105 (con)
Đàn vịt nhà bác An có số con là : ( 0,5 + 105 ) :
2
1
= 211 (con)
2 1
4 3
5 4
0,5 con
0,25 con
0,2 con
5 con
a) b) c)