Mục tiêu Sau khi học xong bài này HS phải: - Trình bày được ảnh hưởng của cường độ ánh sáng và quang phổ đến cường độ quang hợp.. - Phân tích sự phụ thuộc của cường độ quang hợp vào nồng
Trang 1Tuần: 12
Tiết: 12-cb
Bài 10: ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC NHÂN TỐ NGOẠI
CẢNH ĐẾN QUANG HỢP
I Mục tiêu
Sau khi học xong bài này HS phải:
- Trình bày được ảnh hưởng của cường độ ánh sáng và quang phổ đến cường độ quang hợp
- Phân tích sự phụ thuộc của cường độ quang hợp vào nồng độ CO2, hàm lượng
H2O
- Trình bày được ảnh hưởng của nhiệt độ môi trường đến cường độ quang hợp
và vai trò của các nguyên tố khoáng đến quang hợp
II Chuẩn bị
- HS: xem trước SGK
- GV: SGK, giáo án, sơ đồ SGK H10.1 và 10.2 và 10.3, phiếu học tập
III Tiến trình bài học
1 Ổn định tổ chức
Ngày
Trang 22 Kiểm tra bài cũ (không kiểm tra bài cũ)
3 Bài mới
Hoạt động 1: Ánh sáng
GV: giảng giải: Cường độ quang hợp là biểu
hiện mức độ quang hợp mạnh hay yếu
Yêu cầu HS nghiên cứu H.10.1 SGK và trả
lời câu hỏi :
Cường độ ánh sáng ảnh hưởng như thế nào
đến cường độ quang hợp khi nồng độ CO2
bằng 0,01 và 0,32?
- Khi nồng độ CO2 tăng thì tăng cường độ ánh
sáng sẽ làm tăng cường độ quang hợp
+ tại nồng độ CO2 = 0.01 thì cường độ ánh
sáng tăng hay giảm đều không ảnh hưởng đến
cường độ quang hợp
+ Tại nồng độ CO2 = 0.32, cường độ ánh
sáng càng tăng thì cường độ quang hợp càng
mạnh
GV: Sự ảnh hưởng của cường độ as đến
quang hợp không tác động đơn lẻ mà trong
mối tương tác với các yếu tố khác của môi
trường (CO2, nhiệt độ, nước )
I Ánh sáng
1 Cường độ ánh sáng
- Khi nồng độ CO2 tăng, cường độ ánh sáng tăng → thì cường độ quang hợp cũng tăng
- Điểm bù ánh sáng là điểm tại đó cường độ quang hợp cân bằng với cường độ hô hấp
- Điểm bão hoà (điểm no) ánh sáng là trị số ánh sáng mà tại đó cường độ quang hợp không tăng thêm (đạt cực đại) dù cho cường
độ ánh sáng tiếp tục tăng
2 Quang phổ ánh sáng
- Quang phổ ánh sáng là tập hợp những tia sáng có độ dài bước sóng khác nhau chia thành 7 tia đơn sắc : Đỏ, da cam, vàng, lục, lam, chàm, tím
- Các tia sáng khác nhau ảnh hưởng không
Trang 3Quang phổ ánh sáng gồm mấy màu?
- Gồm 7 màu: Đỏ, da cam, vàng, lục, lam,
chàm, tím
Yêu cầu HS nghiên cứu SGK và trả lời câu
hỏi :
Nêu những ảnh hưởng của quang phổ ánh
sáng đến quang hợp?
- Cây quang hợp tốt ở ánh sáng đơn sắc đỏ và
xanh tím Nhưng ánh sáng đỏ cho cường độ
quang hợp cao hơn tại cùng cường độ ánh
sáng
Hoạt động 2: Nồng độ CO 2
GV yêu cầu HS nghiên cứu đồ thị H10.2, em
có nhận xét gì về ảnh hưởng của nồng độ CO2
đến cường độ quang hợp?
- Khi tăng nồng độ CO2 làm cho cường độ
quang hợp tăng theo tỉ lệ thuận
Cường độ quang hợp có tăng mãi không?
- Không (hoặc có)
Sự phụ thuộc vào nồng độ CO2 có giống
nhau ở tất cả các loài cây không?
- không
Hàm lượng CO2 trung binh trong tự nhiên
là ? và nguồn cung cấp CO2 cho khí quyển từ
đâu?
- 0.03% và đất là nguồn cung cấp CO2 cho
khí quyển
giống nhau đến cường độ quang hợp
- QH chỉ xảy ra tại: miền xanh tím và miềm đỏ
+ Miền xanh tím: Kích thích sự tổng hợp các axit amin, prôtêin
+ Miền ánh sáng đỏ: Xúc tiến hình thành Cacbohiđrat
II Nồng độ CO 2
- Cây quang hợp được ở nồng độ CO2 thấp nhất là 0,008% -0,01%
- Khi tăng nồng độ CO2 lúc đầu cường độ quang hợp tăng tỉ lệ thuận với với nồng độ
CO2, sau đó tăng chậm đến đến trị số bảo hòa
CO2 Vượt quá trị số đó cường độ quang hợp giảm
- Điểm bảo hòa CO2 : Nồng độ CO2 trong không khí ứng với lúc quang hợp đạt cực đại
- Cây trồng có điểm bảo hòa CO2 từ 0.06%-0,1%
Trang 4Cần thực hiện biện pháp gì?
- Thực hiện quá trình xới, xáo đất tạo điều
kiện tốt cho hoạt động của VSV đất
Hoạt động 3: Nước
Nước có vai trò gì đối với quang hợp?
Bổ sung: Điều hoà nhiệt độ của lá ảnh hưởng
đến quá trình quang hợp
Hàm lượng nước trong tế bào ảnh hưởng đến
tốc độ hidrat hoá của chất nguyên sinh do đó
ảnh hưởng đến điều kiện làm việc của các
enzim quang hợp
Hoạt động 4: Nhiệt độ
Nhiệt độ ảnh hưởng như thế nào đến quá
trình quang hợp?
Các loài thực vật khác nhau có ảnh hưởng
bởi nhiệt độ giống nhau khôg?
III Nước
- Là yếu tố rất quan trọng đối với quang hợp + Nguyên liệu cho QH
+ Điều tiết đóng mở khí khổng
+ Nước quyết định tốc độ vận chuyển các sản phẩm quang hợp ra khỏi lá → sản phẩm quang hợp bị tắc nghẽn → ức chế QH
+ Quá trình quang phân li nước xảy ra tại pha sáng cung cấp electron và H+ cho quá trình tổng hợp ATP và NADPH
- Khi thiếu nước từ 40- 60% quá trình quang hợp bị giảm mạnh và có thể bị ngừng trệ
IV Nhiệt độ
+ Nhiệt độ ảnh hưởng đến hệ enzim trong
pha tối của quang hợp
+ Nhiệt độ cực tiểu làm ngừng quang hợp ở các loài cây khác nhau thì khác nhau
Ví dụ: Thực vật ở vùng cực, núi cao, ôn đới:
-500C, thực vật á nhiệt đới : 0- 20C, thực vật
Trang 5Hoạt động 5: Nguyên tố khoáng
Theo em quá trình quang hợp chịu ảnh
hưởng bởi các nguyên tố khoáng như thế
nào?
Hoạt động 6: Trồng cây dưới ánh sáng
nhân tạo
Hình thức trồng cây dưới ánh sáng nhân tạo
là gì?
Vai trò của hình thức trên?
GV bổ sung:
Ở Việt Nam, trồng cây dưới ánh sáng nhân
tạo để sản xuất rau sạch , nhân giống cây
trồng bằng phương pháp sinh dưỡng như nuôi
cấy mô, tạo càng giâm trước khi đư ra gieo
trồng ở ngoài thực địa
nhhiệt đới ; 4-80C
+ Nhiệt độ cực đại làm ngừng quang hợp cũng không giống nhau ở cácloài cây khác nhau
Ví dụ: Cây ưa lạnh, quang hợp bị ngừng ở
120C, thực vật nhiệt đới là vẫn quang hợp ở
500C, thực vật sa mạc vẫn quang hợp ở 580C
V Nguyên tố khoáng
Nguyên tố khoáng ảnh hưởng nhiều mặt đến quá trình quang hợp Do:
+ Tham gia cấu tạo enzim quang hợp + Thành phần cấu tạo diệp lục
+ Tham gia điều tiết quá trình đóng mở của khí khổng
+Tham gia vào quá trình quang phân li nước
VI Trồng cây dưới ánh sáng nhân tạo
- Trồng cây dưới ánh sáng nhân tạo là hình thức sử dụng ánh sáng của các loại đèn (đèn neon, đèn sợi đốt, ASMT…) để trồng cây trong nhà có mái che, trong phòng kín…
- Vai trò:
+ Giúp khắc phục được điều kiện bất lợi của môi trường như giá rét, hay sâu bệnh để sản xuất ra nông sản cho con người
+ Sản xuất rau sạch, nhân giống cây trồng
Trang 6IV Củng cố và hướng dẫn HS học ở nhà
- Trả lời các câu hỏi ở cuối bài
- Học bài và đọc mục “em có biết”
- Xem trước bài 11 Quang hợp và năng suất cây trồng