Sáng kiến kinh nghiệm mầm non có đầy đủ các SKKN về cấp học mầm non: SKKN lớp cháo, SKKN lớp bột, SKKN lớp chồi, SKKN lớp mầm, SKKN lớp cơm nát, SKKN trẻ 618 tháng tuổi, SKKN trẻ 23 tuổi, SKKN trẻ 34 tuổi, SKKN trẻ 5 tuổi phân chia nhiều thể loại như: SKKN trò chơi, SKKN âm nhạc mầm non, SKKN làm quen chữ,Các SKKN mầm non được áp dụng trong các trường mầm non và đều được xếp loại A hoặc B. Điều này cho thấy, những SKKN mầm non này có thể tham khảo để nuôi dạy trẻ.
Trang 1LÀM THẾ NÀO ĐỂ LÀM TỐT CÔNG TÁC CHĂM SÓC, NUÔI DƯỠNG CHO TRẺ 5 -6 TUỔI ĐƯỢC TỐT HƠN!
I PHẦN MỞ ĐẦU
I 1 Lý do chọn đề tài:
Thực hiện nhiệm vụ của bộ giáo dục và đào tạo, ngành học mầm non đã đưa nội dung giáo dục dinh dưỡng sức khỏe, vào chương trình chăm sóc giáo dục ở nhà trẻ
và mẫu giáo Là một việc làm rất cần thiết như vậy sẽ tạo ra một sự liên thông về giáo dục dinh dưỡng Mặt khác ở độ tuổi mẫu giáo rất nhạy cảm và mau chóng tiếp thu những điều được dạy bảo Tiến hành cho trẻ sẽ góp phần quan trọng trong chiến lược con người có sự : Hiểu biết về đầy đủ các vấn đề dinh dưỡng và sức khỏe Dinh dưỡng là một vấn đề rộng lớn và đa ngành vì vậy nó đòi hỏi sự kết hợp hỗ trợ lẫn nhau Để thực hiện nhiệm vụ năm 1995 – 2000 và chiến lược về quốc gia dinh dưỡng năm 2001 – 2010 và chiến lược chống suy dinh dưỡng cho trẻ em năm
2012 – 2015 bằng các hành động tuyên truyền chính sách nghỉ sản 6 tháng Đồng thời thành lập bệnh viện chăm sóc bà mẹ trẻ em…
Bên cạnh đó giáo dục ở trường mầm non, thì giáo dục thể chất cho trẻ phải là nhiệm vụ hàng đầu và quan trọng, vì sức khỏe là vốn quý giá nhất và có ý nghĩa sống còn đối với con người, đặc biệt đối với trẻ mẫu giáo Ở lứa tuổi này cơ thể đang
ở trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ và hoàn thiện dần vì còn non nớt, yếu dễ bị lệch lạc và mất cân đối Do đó trẻ chỉ phát triển tốt nếu như được chăm sóc các chất dinh dưỡng một cách hợp lý
Cho nên giáo dục thể chất cho trẻ ở trường mầm non có thể thông qua nhiều biện pháp khác nhau như: Tổ chức cho trẻ vận động mọi lúc mọi nơi phù hợp với chế độ nghỉ ngơi hợp lý, ăn uống đầy đủ chất ….như vậy một trong những biện pháp phát triển thể chất và tổ chức bữa ăn cho trẻ đòi hỏi phải có khoa học vì cơ thể trẻ đang trong giai đoạn phát triển và hoàn thiện dần, do đó cần năng lượng để xây dựng Năng lượng đó lại do thức ăn cung cấp vì thế thức ăn chỉ phát huy hết vai trò của mình đối với cơ thể khi phù hợp với thể trạng và từng lứa tuổi khác nhau Ở trường mầm non trẻ thường được ăn hai bữa đó là bữa ăn trưa và bữa ăn xế, trong đó bữa ăn trưa là bữa chính và quan trọng nhất Thông qua bữa ăn trưa, trẻ được bù đắp những năng lượng đã tiêu hao và cung cấp năng lượng mới để tham gia vào các hoạt động mới, vì vậy việc chăm sóc nuôi dưỡng trẻ là một trong những nhiệm vụ quan trọng
Từ đó trên thực tế việc chăm sóc nuôi dưỡng cho trẻ ở trường mầm non vẫn còn nhiều vấn đề cần quan tâm Đặc biệt là đối với các khu vực nông thôn, các vùng cao, vùng dân tộc thiểu số vùng sâu vùng xa, ở đây điều kiện cơ sở vật chất và nhận thức phụ huynh, còn hạn hẹp về kiến thức dinh dưỡng, mới chú ý đến làm sao cho trẻ ăn hết khẩu phần của mình chứ chưa chú ý đến việc tổ chức cho trẻ ăn ngon miệng và
Trang 2làm sao để trẻ có tâm lý thoải mái khi ăn và đủ chất dinh dưỡng, chính vì lý do trên
mà tôi đã mạnh dạn chọn đề tài:
“ Làm thế nào để làm tốt công tác chăm sóc nuôi dưỡng cho trẻ 5- 6 tuổi được tốt hơn” Để làm bài sáng kiến kinh nghiệm của mình Bản thân tôi mong muốn cùng các bạn đồng nghiệp và các bậc phụ huynh cùng các ban nghành lựa chọn tìm ra phương pháp, biện pháp để chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ ngày một nâng cao chất lượng tốt hơn hãy tất cả: “ Vì trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”
I 2 Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài:
* Mục tiêu: Nghiên cứu đề tài này là để tìm cách vận dụng phương pháp: Chăm
sóc nuôi dưỡng và giáo dục, áp dụng vào các bữa ăn hàng ngày, nhằm phát hiện và phục hồi sức khỏe cho trẻ
Tuyên truyền những kiến thức và kinh nghiệm về chăm sóc nuôi dưỡng trẻ em có khoa học phù hợp và dễ hiểu để góp một phần nhỏ cùng với toàn dân, nhằm hạ tỷ lệ trẻ phát triển có nguy cơ: thấp còi nhẹ cân xuống phần trăm thấp nhất
* Nhiệm vụ của đề tài: Tìm hiểu về thực trạng vấn đề chăm sóc nuôi dưỡng trẻ
em 5- 6 tuổi ở trường mầm non và những nguyên nhân phát triển thấp còi nhẹ cân ở từng đối tượng trẻ
- Theo dõi cân đo, khám kiểm tra sức khỏe và đánh giá kết quả chăm sóc nuôi dưỡng Tổng hợp các nguyên nhân tìm ra các phương pháp phù hợp, để có biện pháp khắc phục chăm sóc nuôi dưỡng theo từng trẻ, từng quý và rút ra kinh nghiệm
I 3 Đối tượng nghiên cứu
Là những trẻ em 5 – 6 tuổi, đang học tại trường Mẫu Giáo với tổng số trẻ là:
49 cháu của lớp lá: 3, bán trú tại trường tôi đang tập trung nghiên cứu
- Tôi chọn đề tài này và theo dõi trẻ từ ngày 3 tháng 9 năm 2013 đến nay
I 4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:
Do thời gian và năng lực có hạn, đề tài này chỉ nghiên cứu và đưa ra “một số phương pháp và hình thức tổ chức nhằm khắc phục về cách chăm sóc dinh dưỡng sức khỏe để trẻ chuẩn bị bước vào lớp 1”:
* Biết xây dựng thực đơn hàng ngày, tháng cho trẻ
* Biết cách chăm sóc trẻ khi biếng ăn, khi ốm
* Các chất dinh dưỡng có tỷ lệ cân đối và ăn đầy đủ
* Biết những điều cơ bản về an toàn thực phẩm
* Theo dõi sức khỏe trẻ bằng biểu đồ tăng trưởng
* Cho trẻ ăn đều bữa trong ngày và đều trong tháng
*Ăn chín uống sôi, vệ sinh trước và sau khi ăn
Trang 3* Ăn ở, mặc, nguồn nước sạch sẽ, đúng theo mùa
* Giáo dục trẻ các thói quen vệ sinh trong khi ăn uống
I 5 Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp nghiên cứu lý luận
-Một số nguyên tắc và đặc thù trong việc chăm sóc dinh dưỡng
* Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Những nguyên nhân dẫn đến trẻ suy dinh dưỡng
- Điều kiện để thực hiện
- Đặc điểm môi trường và điều kiện kinh tế của phụ huynh có ảnh hưởng tới việc chăm sóc dinh dưỡng của trẻ
* Phương pháp tổng hợp: cho trẻ ăn đủ và cân đối chất dinh dưỡng để chuẩn bị vào lớp 1
- Một số nguyên tắc vệ sinh dinh dưỡng
- Nội dung tuyên truyền phụ huynh
- Biết những điều cơ bản về an toàn thực phẩm
* Phương pháp xây dựng khẩu phần và thực đơn cho trẻ
II PHẦN NỘI DUNG:
II 1 Cơ sở lý luận:
-Từ ngàn xưa, con người đã biết mối quan hệ giữa ăn uống và sức khỏe sự vận động và trao đổi chất Hyporcat( 460 – 377 TCN) đã đánh giá cao vai trò của sự ăn uống đối với sức khỏe và bệnh tật con người, nhất là đối với trẻ mầm non Ông cho rằng Cơ thể khi còn trẻ cần nhiều nhiệt hơn khi về già vì vậy trẻ còn bé cần được ăn nhiều hơn Đồng thời ông cũng chỉ ra rằng: chế độ ăn chỉ tốt khi có một lối sống hợp lý
-Hội nghị Y tế Thế giới họp tại Alma Alta năm 1987 đã định nghĩa chăm sóc sức khỏe ban đầu là: Chăm sóc tại nhà, tại phường, tại xã, tại cộng đồng, nơi người dân sinh sống và lớn lên, trước hết do tự người dân chăm sóc sức khỏe cho chính mình Mục đích của công tác này, với phương châm là: Đảm bảo quyền lợi sức khỏe cho mọi người, kỹ thuật đơn giản, thích nghi với giá trị kinh tế, chủ động phòng bệnh là chính, phát hiện sớm để điều trị kịp thời, tham gia cùng cộng đồng trong việc chăm sóc sức khỏe đến từng người dân
- Danh y việt nam: Tuệ Tĩnh ( Thế kỷ XIV) đã từng nói “ thức ăn là thuốc, thuốc là thức ăn nếu con người ta bị ốm hoặc suy dinh dưỡng mà không ăn” là sẽ bị cạn kiệt năng lượng thì nó không còn tồn tại cuộc sống, nên khoa học dinh dưỡng cũng cho chúng ta biết: Thức ăn các chất dinh dưỡng là một nguồn nguyên vật liệu
Trang 4xây dựng cơ thể Các vật liệu này thường xuyên trao đổi chất và thay thế thông qua quá trình hấp thụ và chuyển hóa các chất trong cơ thể, ngược lại khi cơ thể không được cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng sẽ không phát triển bình thường và từ đó
là nguyên nhân gây ra bệnh tật như: suy dinh dưỡng, còi xương, thiếu máu do thiếu sắt và các bệnh khác, thậm chí dẫn đến tử vong
Theo nghiên cứu của viện dinh dưỡng thì ăn uống có sự ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, trẻ được nuôi dưỡng tốt ăn uống đầy đủ chất thì da dẻ hồng hào, thịt chắc nịch và cân nặng, chiều cao đảm bảo nếu ăn uống không điều độ sẽ ảnh hưởng đến
sự tiêu hóa, nếu ta cho trẻ ăn uống không khoa học, không điều độ về giờ giấc không hợp lý, thì thường gây ra rối loạn tiêu hóa và trẻ có thể mắc một số chứng bệnh như: tiêu chảy, còi xương, khô mắt do thiếu Vita minA…
Ở việt nam chính phủ cũng đã có sự quan tâm đúng mức đối với vấn đề này, ngày 22/ 2/ 2010 thủ tướng chính phủ đã phê duyệt chiến lược quốc gia dinh dưỡng giai đoạn 2001 – 2010 và chiến lược chống suy dinh dưỡng ở trẻ 2012 – 2015 mà mục tiêu nhằm cải thiện tình trạng dinh dưỡng của nhân dân các gia đình, trước hết
là trẻ em và các bà mẹ được nuôi dưỡng, cải thiện hơn về chất lượng, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm Hạn chế các vấn đề về ảnh hưởng đến sức khỏe có liên quan tới dinh dưỡng, cụ thể giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em
Như vậy vấn đề ăn uống đối với trẻ mầm non đã được quan tâm từ rất sớm Tuy nhiên, các tác giả mới chỉ quan tâm đến sự ăn uống sức khỏe và bệnh tật của trẻ Đồng thời có tác giả cũng cho rằng: Để có cơ thể phát triển tốt, tránh được bệnh tật thì cần phải đảm bảo một chế độ ăn uống khoa học, hợp lý và vệ sinh, nhưng chưa
có một tác giả nào đề cập đến hiệu quả tổ chức bữa ăn trưa cho trẻ
Mãi đến năm 1967 trong cuốn “ Cán bộ giữ vườn trẻ và nhóm trẻ nhỏ của vườn trẻ mẫu giáo” tác giả: M.Đ.Côvryghina mới đưa ra một số vấn đề cần lưu ý khi
tổ chức bữa ăn cho trẻ ở trường mầm non như: cho ăn tùy thích thú, không được bắt buộc trẻ ăn như thế dạ dày mới tiết dịch mạnh: giữa các bữa ăn không bao giờ cho
ăn bánh kẹo ngọt, ăn không đúng lúc sẽ làm giảm khẩu vị, làm ức chế trung tâm điều khiển ăn uống và làm phá hoại chế độ ăn đúng đắn Ngoài ra thực đơn có hình thức đẹp, mùi vị hấp dẫn sẽ gây cảm giác thèm ăn trong các bữa khẩu phần của trẻ thì phải cho ăn cùng một lúc
Tình hình dinh dưỡng của trẻ em nước ta nói chung còn kém do nhiều nguyên nhân, vấn đề thiếu ăn thu nhập kém là nguyên nhân quan trọng của thiếu dinh dưỡng, song tình trạng thiếu hiểu biết về dinh dưỡng trẻ em, của nhân dân cũng rất phổ biến và là nguyên nhân làm tăng tỷ lệ trẻ em bị suy dinh dưỡng Để đảm bảo sức khỏe cho người mẹ và trẻ em chúng ta cần chú ý cải thiện tình trạng dinh dưỡng Vì vậy cải thiện nó phải là một hoạt động lồng ghép, vừa chú ý sản xuất tạo nguồn thực phẩm bổ sung( V.A.C) vừa cải thiện chăm sóc y tế ( tiêm chủng, ORS chống tiêu chảy) vừa giáo dục nâng cao trình độ hiểu biết về dinh dưỡng của nhân dân
Trang 5Ở nước ta việc nghiên cứu vấn đề tổ chức bữa ăn cho trẻ ở trường mầm non mới được quan tâm mấy năm gần đây trong công trình nghiên cứu “ Khảo sát khẩu phần ăn trưa và bữa phụ” của tác giả: Lê Thị Khánh Hòa ( 1983) có đưa ra khảo sát phần ăn trưa năng lượng của trẻ ở trường mầm non Kết quả nghiên cứu cho thấy tình hình cung cấp năng lượng cho trẻ ở trường mầm non còn thấp so với tiêu chuẩn:
Tỷ lệ các chất sinh năng lượng chưa cân đối, chưa hợp lý, trong đó lượng Gluxit quá cao, còn lượng Lypit thì qua thấp Đồng thời tác giả cũng chỉ ra một nguyên nhân dẫn đến tình hình như: bếp ăn mới được hình thành, cơ sở vật chất thiếu thốn, có nhiều quan niệm coi nhẹ việc nuôi dưỡng nên các hình thức tổ chức còn nghèo nàn
Từ đó tác giả đưa ra các giải pháp: trang bị đầy đủ cơ sở vật chất ở các trường mầm non để đảm bảo việc tổ chức ăn cho trẻ, đào tạo đội ngũ cô nuôi có trình độ hiểu biết
về dinh dưỡng, xuất phát từ tình hình thực tế trong chương trình kế hoach quốc gia
về dinh dưỡng ( 1995- 2000) Thủ Tướng Chính Phủ đã phê duyệt tại quyết định số
576 TTg ngày 16/ 09/ 1995 và chiến lược chống suy dinh dưỡng cho trẻ em năm 2012- 2015: Bộ Giáo Dục và Đào Tạo là: triển khai chương trình giáo dục dinh dưỡng ở các cấp từ mẫu giáo đến đại học và phổ cập kiến thức dinh dưỡng cho toàn dân
Khi công trình nghiên cứu: Điều tra tình trạng dinh dưỡng của trẻ ở một số trường phía bắc” của tác giả : Nguyễn Thị Ngọc Trâm ( 1989) và “ tình hình cung cấp các dưỡng chất cơ bản ở trường mẫu giáo” của tác giả Võ Thị Cúc ( 1992) cũng cho thấy việc cung cấp dưỡng chất cơ bản như: Gluxit – Lipit, của ta hiện nay còn thấp Chúng ta mới cung cấp được khoảng 85% nhu cầu cần thiết, tối thiểu năng lượng cho trẻ và năng lượng đó chủ yếu là do Gluxit mang lại, mặt khác hai tác giả cùng nhấn mạnh việc nâng cao hơn nữa về kiến thức khoa học dinh dưỡng đối với các cơ sở nuôi dạy trẻ, tránh tình trạng cho ăn theo kinh nghiệm hoặc tổ chức dinh dưỡng thiếu lý luận toàn diện và kém hiệu quả Đồng thời nhà trường và gia đình cần có sự hiểu biết chăt chẽ, đúng đắn về mối quan hệ giữa nuôi và dạy giữa sức khỏe thể chất và sức khỏe tinh thần, như vậy các công trình nghiên cứu về vấn
đề này không nhiều chủ yếu là điều tra đánh giá và tổng kết về tình hình dinh dưỡng, khẩu phần ăn chứ chưa đi sâu vào vấn đề cung cấp đúng và đủ các nhóm dinh dưỡng cho trẻ
Từ đó, do tầm quan trọng của vấn đề nghiên cứu và nhu cầu thực tiễn nên đáp ứng chất dinh dưỡng cho trẻ 5- 6 tuổi nói riêng và các cháu ở độ tuổi mầm non nói chung là rất cần thiết
II.2.Thực trạng:
a Thuận lợi, khó khăn:
* Thuận lợi: Được sự quan tâm giúp đỡ của chính quyền địa phương và sự
lãnh đạo sát sao của nhà trường, cùng phòng giáo dục đào tạo Huyện đã tạo điều kiện tập huấn và cung cấp trang thiết bị tài liệu hướng dẫn thực hiện chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục, vệ sinh an toàn thực phẩm tuyệt đối cho trẻ
Trang 6-Nhà trường có một đội ngũ giáo viên chuẩn về trình độ, luôn giúp đỡ nhau tạo mọi điều kiện cho học hỏi kinh nghiệm và luôn có ý thức, nhiệt tình trách nhiệm cao trong công tác
-Đồng thời được sự ủng hộ của các bậc phụ huynh, đã tin tưởng gửi con vào bán trú cả ngày, để đưa nhà trường ngày một càng vững mạnh hơn về tinh thần, cũng như cơ sở vật chất
-Địa điểm trường chính nằm trên trục đường liên xã, thuận lợi cho việc đưa đón trẻ có đầy đủ hệ thống phát thanh nhằm tuyên truyền tới các bậc phụ huynh về việc giáo dục, chăm sóc nuôi dưỡng
* Khó khăn: Trường mầm non nằm cách trung tâm huyện hơn 20 cây số,
có một số dân điều kiện kinh tế khó khăn, nên việc quan tâm chăm sóc con chưa chu đáo còn hạn hẹp Trẻ ăn không đủ chất không điều độ, thường xuyên xẩy ra chế độ bữa ăn của trẻ còn phụ thuộc vào thu nhập của bố mẹ Bên cạnh đó có một số gia đình khá giả hơn thì lại cưng chiều con quá cho ăn uống vặt nhiều, tùy ý thích của trẻ, không có khoa học nên từ đó sinh ra biếng ăn, chế độ sinh hoạt thất thường, dẫn đến trẻ thiếu chất hay mệt mỏi gây ra bệnh tật, còi xương, thiếu máu do thiếu sắt
và các bệnh tật khác Đồng thời cơ sở vật chất của nhà trường còn khó khăn chưa đủ
để phục vụ cho bán trú Giáo viên còn hạn hẹp về kinh nghiệm nuôi dưỡng, nên khẩu phần ăn của trẻ chưa đúng khoa học chưa cân đối chưa đủ lượng so với yêu cầu, giá cả thị trường tăng cao từ đó có ảnh hưởng tới việc bán trú trên lớp Thậm chí những ngày trời mưa kéo dài trẻ nghỉ học ở nhà đã giảm cân ăn ít đi, trưa không ngủ nói chuyện, kết hợp khí hậu lạnh kéo dài trẻ rất dễ bị ốm Mặc dù chính phủ đã đưa ra quyết định triển khai chương trình phòng chống suy dinh dưỡng, nhưng sự hiểu biết của nhân dân về chăm sóc nuôi dưỡng còn thiếu khoa học, thậm chí ăn no trong ngày 2 bữa trưa và tối, bữa sáng nhịn, ăn còn thiếu chất dinh dưỡng, nên có một số gia đình chế độ nuôi dưỡng con cái chưa phù hợp
b Thành công, hạn chế:
* Thành công: Sau khi nắm cụ thể số liệu trẻ phát triển thấp còi, nhẹ cân ở
lớp: lá 3 qua 2 định kỳ khám sức khỏe đầu năm của tháng 9 năm 2013, tôi đã kết hợp cùng phụ huynh đưa ra phương pháp thống nhất cách chăm sóc nuôi dưỡng theo một chế độ nhất định: ngủ đủ giấc, ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng và chế độ ăn phù hợp với khả năng hấp thu của từng độ tuổi cơ thể trẻ, ăn đúng giờ.Thường xuyên chế biến thay đổi các móm ăn trong tuần và theo mùa, đồng thời cần chú ý bổ sung các loại quả chín, uống sữa đúng giờ, thường động viên trẻ ăn rau xanh, củ, quả… ăn canh và uống đủ lượng nước trong ngày, bữa ăn hàng ngày luôn tạo không khí vui
Trang 7vẻ, thì trẻ sẽ thích ăn và da dẻ trẻ hồng hào
Hình ảnh nhóm cung cấp các chất Vitamin, chất khoáng…
Bên cạnh đó trẻ cần được sống trong môi trường sạch sẽ, ấm về mùa đông, thoáng mát về mùa hè, qua những điều kiện trên hàng ngày tôi quan sát lớp những bữa ăn, dần dần trẻ đã ăn hết khẩu phần và tốc độ ăn nhanh, mạnh hơn, có nhiều cháu ăn hết bát thứ hai còn ăn thêm một bát canh Bên cạnh đó có một số trẻ tỏ ra hào hứng và vui vẻ ăn nhiều trong bữa ăn như cháu: Dương việt Văn, Nguyễn Trần Trường Phụng, Hoàng Thanh Minh Trí, Phạm Thị Phương Thảo, Nguyễn Thị Thanh Tuyền, Nguyễn Thị Trà My, Lê Quang Huy, Bùi Đặng Anh Tú….những trẻ này tăng cân rất nhanh, thường được cô bầu ra làm nhóm trưởng có trách nhiệm chia cơm cho các bạn trong bàn ăn, khi bắt đầu ăn trẻ ăn rất nhanh ăn xong còn nói với các bạn rằng “ tớ là một vô địch ăn nhanh, ăn nhiều ăn khỏe” Từ đó tôi theo dõi từng cá nhân đến tháng 2 năm 2014 hiệu quả trên trẻ đã tăng lên, hầu như số trẻ trong lớp lá:
3 bán trú có cháu tăng từ: 1kg đến 2- 3kg Song có cháu còi nhất như: Hoàng Thị Phương Thảo từ ngày đầu mới ra lớp cân được: 12kg cao: 95cm, mà cho đến đầu tháng 1 năm 2014 tôi cân được: 13kg8 cao: 99cm, cho nên phần trăm trẻ phát triển thấp còi đã giảm rõ rệt so với ngày đầu Bên cạnh đó có cháu tăng cân mạnh nhất là: Phạm Thị Phương Thảo đầu năm 15kg tháng 1 năm 2014, lên 18 kg…, còn lại số lượng cháu tăng bình thường từ 1kg đến 2kg Từ kết quả trên có được chúng ta đã nhìn thấy số trẻ bán trú trường: nói chung và mẫu giáo 5 - 6 tuổi nói riêng, đó là bước đầu thành công ở lớp mẫu giáo : lá 3 mà tôi đang tận tình giáo dục day dỗ và chăm sóc theo dõi Chính vì vậy chúng ta nên duy trì cho trẻ một chế độ ăn và ngủ, sinh hoạt phải đúng khoa học thì mới phát triển mọi mặt cân bằng và khỏe mạnh
* Hạn chế: Con người là một thể sống nhưng sự sống không thể có được nếu
con người không ăn và uống Đối với trẻ em người ta đã nghiên cứu và thấy rằng: nếu thiếu năng lượng và protein thì trẻ sẽ bị mắc bệnh suy dinh dưỡng, thiếu vitamin
B, sẽ bị bệnh tê phù, thiếu sắt dẫn đến bệnh thiếu máu, và một số bệnh khác do dinh dưỡng không hợp lý gây ra Từ đó có một số phụ huynh mua quà vặt cho con ăn
Trang 8không có nhãn mác nguồn gốc xuất xứ, hạn sử dụng, phẩm màu rất độc hại, kẹo bánh, nước uống, sữa đã quá hạn sử dụng, trẻ ăn vào dẫn đến ngộ độc, đầy bụng, đau bụng, chán ăn cơm, Đồng thời các thực phẩm như thịt, cá… chế biến các món thực đơn không hấp dẫn, không lôi cuốn mà làm cho trẻ chán ăn hơn, sẽ dẫn đến bệnh tật cho nên chúng ta phải tạo ra một môi trường sinh hoạt hợp lý và khoa học
c Mặt mạnh, mặt yếu:
* Mặt mạnh: Hầu như đến thời điểm bây giờ phần đa số trẻ trong lớp đã quen
với môi trường hoạt động học và chơi, ăn và ngủ, kết hợp nhà trường thường xuyên thay đổi thực đơn hàng ngày nên da dẻ trẻ hồng hào khỏe mạnh tăng cân rất nhanh,
so với ban đầu mới ra lớp và phụ huynh rất tin tưởng gửi con vào trường bán trú cả ngày vì cô giáo cũng như người mẹ hiền thứ hai của trẻ, đồng thời chính quyền địa phương, cùng hội cha mẹ phụ huynh học sinh cũng rất sát sao, quan tâm, tạo điều kiện đến từng bữa ăn của trẻ nên giảm bớt đi phần nào trọng trách mà chúng tôi đang gánh vác, từ đó kết hợp với cơ sở y tế trạm xá, y tế học đường, thường xuyên khám kiểm tra sức khỏe theo định kỳ, nhằm cung cấp những thông tin cho giáo viên và phụ huynh kịp thời về tình trạng sức khoẻ trẻ từng quý, được ăn đủ chất nên phát triển tốt về mọi mặt và cân bằng về thể lực
* Mặt yếu: Mặc dù trẻ học ở trường bán trú được thay đổi liên tục về chế độ
ăn hàng ngày và ngủ đủ giấc, nhưng bên cạnh đó còn có một số cháu thành thói quen hay ăn chậm như: Gia Hân, Nghĩa, bữa ăn kéo dài cả tiếng đồng hồ rất vất vả cho giáo viên chủ nhiệm, nhưng chúng tôi vẫn cố gắng động viên trẻ ăn hết khẩu phần Song cũng do phụ huynh ở nhà quá chiều chuộng nên ăn uống không đúng giờ, không ngủ trưa, đi chơi nắng, ăn quà vặt nhiều, đặc biệt sau những ngày nghỉ lại ra lớp rất lười ăn, từ đó sẽ đảo lộn chế độ sinh hoạt của trẻ, ảnh hưởng tới sức khỏe Cho nên cứ vào thời tiết mùa đông gió lạnh trẻ rất dễ bị ốm
d Các nguyên nhân, các yếu tố tác động :
* Các nguyên nhân: Sau khi nắm được số liệu suy dinh dưỡng ở từng trẻ,
phát triển thấp còi, phần lớn là do chế độ sinh hoạt ở nhà nên giáo viên phải thực sự nhiệt tình, dốc hết tâm huyết để nghiên cứu đến đặc điểm tâm sinh lý của cá nhân đặc biệt là những cháu thấp còi, khám chữa mắc bệnh sâu răng, nhiễm khuẩn, chúng tôi đã gặp gỡ phụ huynh để trao đổi về tính hình sức khỏe của trẻ từ lúc sơ sinh, cho đến nay
* Tôi lập bảng tổng hợp các nguyên nhân dẫn đến trẻ phát triển suy dinh dưỡng
Tổng số trẻ phát triển nhẹ cân
Tổng số trẻ phát triển thấp còi
Tên lớp
Trang 9Do cung cấp thiếu chất dinh
dưỡng, chưa cân đối khẩu
Lá 3
5
Do trẻ chăm sóc thiếu vệ
sinh như nguồn nước ăn uống
bẩn
* Các yếu tố tác động tác động:
- Yếu tố khách quan: Nhiều công trình nghiên cứu đã khảng định sự tương quan hợp lý giữa prôtein, lipit, gluxít nên tỷ lệ 1: 1 : 5, Lại các tác giả cho rằng tỷ lệ 1: 1: 4, có nghĩa là trong khẩu phần ăn: prôtêin chiếm 1 phần thì ly pít cũng chiếm 1 phần và Glucô chiếm 4 phần Cho đến nay trong khẩu phần ăn vẫn chưa hoàn toàn thống nhất cân đối về năng lượng Nên bữa ăn của trẻ ở gia đình chưa phù hợp khoa học, cũng có ảnh hưởng đến việc chăm sóc và nuôi dưỡng ở trường mầm non đạt hiệu quả chưa cao Bên cạnh đó thời gian nhà trường mở bán trú còn ít nên sự hiểu biết của giáo viên về cách chăm sóc và nuôi dưỡng còn nhiều hạn chế và chưa khắc phục được những khó khăn về cơ sở vật chất, tất cả những yếu tố trên có ảnh hưởng một phần, về việc bán trú của trẻ
- Yếu tố chủ quan: Đồng thời có những trẻ ở nhà ăn rất nhiều cơm với thịt,
gia đình cứ ngỡ đó là ăn no và đủ chất dinh dưỡng, trong khi trẻ không ăn các loại rau và các loại quả chín Bên cạnh đó các bậc phụ huynh chưa nhìn thấy tầm quan trọng của sự thiếu chất, trong các bữa ăn của trẻ bị thiếu rau củ quả nên trong một ngày, phải ăn đủ 4 nhóm dinh dưỡng Đồng thời có một số trẻ rất ít uống nước để bổ sung cho lượng nước đã tiêu hao trong một ngày nên cô giáo và gia đình phải thường xuyên, theo dõi nhắc nhỡ trẻ ăn uống đầy đủ, để bổ sung năng lượng cho cơ thể, chống lại được bệnh tật
e Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra:
* Hiện nay khoa học về dinh dưỡng đã xác định được nhu cầu về năng lượng của con người Nhu cầu năng lượng của con người khác nhau và phụ thuộc vào nhiều yếu tố Song con người muốn sống và làm việc thì cần phải cung cấp năng lượng
- Nguồn năng lượng đầu tiên của muôn loài: là nguồn năng lượng mặt trời Năng lượng mặt trời tới quả đất là dạng năng lượng bức xạ Thực vật sử dụng năng
Trang 10lượng này là nhờ quá trình quang hợp, chuyển năng lượng bức xạ sang năng lượng hóa học
Con người không thể sử dụng trực tiếp hình thái năng lượng này mà nguồn cung cấp chính cho con người là thức ăn Năng lượng vào cơ thể chủ yếu dưới dạng hóa năng, hầu hết thức ăn đều chứa các chất dinh dưỡng Chỉ có ba chất: protein, lipit, gluxit cung cấp năng lượng, giá trị năng lượng cho mỗi loại thức ăn phụ thuộc vào hàm lượng của các chất dinh dưỡng
Tất cả chúng ta đã thấy rõ tầm quan trọng của việc ăn uống , đây là nhu cầu hàng ngày một nhu cầu cấp bách, bức thiết không thể không có, không chỉ là để giải quyết chống lại cảm giác đói Mà là để cung cấp năng lượng cho cơ thể hoạt động, ngoài ra thức ăn còn cung cấp a xít amin, vitamin, chất khoáng những chất cần thiết cho sự phát triển, duy trì các tế bào, tổ chức ….vì trong cơ thể luôn có hai quá trình đồng hóa và dị hóa tức là quá trình tiêu hóa và hấp thụ chất có từ thức ăn để xây dựng các tế bào của cơ thể và để hoạt động
Cho nên thiếu hoặc thừa các chất dinh dưỡng nói trên đều có thể gây ra bệnh tật và ảnh hưởng bất lợi cho sức khỏe Nhờ có sự phát triển của khoa học dinh dưỡng, nhiều loại bệnh đã từng một thời có mối nguy hiểm với tính mạng của con người như bệnh: scocbut do thiếu vitamin C, thủy đậu, bệnh tê phù do thiếu vitaminB, bệnh pellagro do thiếu nia xin, hỏng mắt do thiếu vitaminA, đần độn do thiếu iot, suy dinh dưỡng do thiếu protein- năng lượng … Những bệnh này nay đã đẩy lùi vào quá khứ Nhưng chúng ta cũng phải biết rằng tình trạng dinh dưỡng tốt của mọi người và mọi đứa trẻ phụ thuộc vào khẩu phần dinh dưỡng thích hợp, được chăm sóc sức khỏe đầy đủ có môi trường sống hợp vệ sinh, còn phụ thuộc vào kiến thức khoa học có thói quen tập quán ăn uống của địa phương và gia đình, cơ cấu bữa
ăn cho phù hợp với lứa tuổi, nhằm giúp cho con người phát triển khỏe mạnh và toàn diện
- Nếu chế độ ăn của trẻ thiếu về lượng và không cân đối về chất, sẽ bị giảm cân nặng, thiếu máu giảm khả năng hoạt động, tăng khả năng mắc bệnh, bệnh tật sẽ nhiều hơn, nặng hơn và kéo dài hơn, ngược lại ăn quá nhiều ăn không cân đối hoặc
cơ thể ốm yếu, khả năng tiêu hóa hấp thu, sử dụng các chất dinh dưỡng không tốt sẽ dẫn đến rối loạn các chức phận, thay đổi các chỉ số hóa sinh diễn ra các biễu hiện lâm sàng về bệnh suy dinh dưỡng và các bệnh không lây truyền như bệnh cao huyết
áp, tim mạch, đái đường, và một số loại ung thư
Cho nên trẻ mẫu giáo cơ thể đang phát triển mạnh, nhu cầu dinh dưỡng rất lớn, nếu ăn uống thiếu trẻ sẽ là đối tượng đầu tiên chịu hậu quả của các căn bệnh đã nêu trên Ở nước ta vấn đề thiếu dinh dưỡng hiện nay vẫn còn là vấn đề nghiêm trọng như các vùng có kinh tế nghèo có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số Bên cạnh
đó căn bệnh béo phì có xu hướng tăng ở một số đô thị lớn như: Hà Nội, Thành Phố
Hồ Chí Minh và một số tỉnh thành phố khác