Bài 32: TẬP TÍNH ĐỘNG VẬT Tiếp theoI/ MỤC TIÊU: 1-Kiến thức: Sau khi học xong bài này HS cần phải: - Nêu được một số hình thức học tập ở động vật - Liệt kê và lấy được một số ví dụ về mộ
Trang 1Bài 32: TẬP TÍNH ĐỘNG VẬT (Tiếp theo)
I/ MỤC TIÊU:
1-Kiến thức: Sau khi học xong bài này HS cần phải:
- Nêu được một số hình thức học tập ở động vật
- Liệt kê và lấy được một số ví dụ về một số dạng tập tính phổ biến ở động vật
- Nêu được ví dụ về hiểu biết tập tính vào đời sống và sản xuất
2-Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng quan sát tranh hình phát hiện kiến thức
- Kỹ năng làm việc độc lập và hoạt động nhóm
3-Thái độ:
- Nhìn nhận vấn đề tập tính trên cơ sở khoa học, áp dụng vào thực tiễn như thế nào?
- Dựa vào tập tính có thể áp dụng vào chăn nuôi, đánh bắt thuỷ hải sản để thu được lợi ích kinh tế cao mà vẫn đảm bảo sự ổn định quần thể sinh học
II/ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
- Một số phim, ảnh hoặc tranh vẽ tập tính của một số động vật:
- Sơ đồ hình 32.1 SGK
- Phim về thế giới động vật hoang dã
III/ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:
- Nghiên cứu SGK
- Trực quan
- Vấn đáp
- Hoạt động nhóm
IV/ KIẾN THỨC TRỌNG TÂM:
Một số hình thức học tập ở động vật
V/ TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC :
1-Ổn định tổ chức lớp:
2-Kiểm tra bài cũ:
- Khái niệm tập tính?
- Phân biệt các loại tập tính
- Cơ sở thần kinh của tập tính
3 Bài mới:
Trang 2Hoạt động 1:
Gv yêu cầu HS nghiên
cứu nội dung SGK và
tự tìm hiểu kiến thức
- Sau đó mời HS đứng
lên phân tích và cho ví
dụ, các HS khác nhận
xét và bổ sung
- Gv bổ sung giúp HS
hoàn thiện kiến thức
* Gv yêu cầu HS trả
lời lệnh trong SGK
trang 129
HS nghiên cứu nội dung SGK và tìm hiểu kiến thức
- Đại diện nhóm trình bày nội dung câu hỏi
- Các nhóm khác bổ sung,
- HS hoàn thiện kiến thức
- Đáp án đúng:
1 B, 2 C, 3 B
IV Một số hình thức học tập ở động vật:
1 Quen nhờn:
- Là hình thức học tập đơn giản nhất
- ĐV phớt lờ, không trả lời lại kích thích nhiều lần nếu như kt đó không kèm theo sự nguy hiểm nào
Ví dụ: SGK
2 In vết:
- Đây là hình thức có ở nhiều loài động vật và dễ thấy nhất ở lớp chim
- In vết co hiệu quả nhất ở ở giai đoạn ĐV mới sinh ra một vài giờ đồng hồ cho đến hai ngày, sau giai đoạn đó hiệu quả in vết thấp
* Ví dụ: SGK
3 Điều kiện hoá đáp ứng:
(Điều kiện hoá kiểu Paplôp)
- là hình thức học tập được hìnht hành từ các mối liên kết mới trong thần kinh trung ương dưới tác động của các kt đông thời
Ví dụ: Thí nghiệm của Paplôp trong SGK
4 Điều kiện hoá hành
động: (ĐK hoá kiểu Skinnơ)
- Là kiểu liên kết một hành
vi của động với một phần thưởng (hoặc phạt) , sau đó
ĐV chủ động lặp lại các hành vi đó
* Ví dụ: SGK
5 Học ngầm:
Trang 3Hoạt động 2:
* Yêu cầu HS nghiên
cứu nội dung SGK và
điền nội dung vào
phiếu học tập sau:
HS hoạt động nhóm hoàn thành phiếu học tập
- Là kiểu học không ý thức, không biết rõ là mình đã học được
- Khi có nhu cầu thì kiến thức đó lại tái hiện lại, giúp động vật giải quyết được những tình huống tương tự
6 Học khôn.
- Là kiểu phối hợp các kinh nghiệm cũ để tìm cách giải quyết những tình huống mới
- Chỉ có ở động vật có hệ thần kinh rất phát triển như người và cá động vật khác thuộc bộ Linh trưởng
* Ví dụ : SGK
VI Một số tập tính phổ biến ở động vật và ứng dụng:
Nội dung phiếu học tập
ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP
Kiếm ăn Hổ, báo săn mồi, vồ mồi; Nhện
giăng lưới bẩy con trùng
Dạy thú làm xiếc, dệt tơ lụa
Lãnh thổ Các loài thú rừng thường hay
chiếm lãnh thỗ riêng
Biện pháp bảo vệ và khai thác các loài thú quí hiếm
Sinh sản Ve vãn ấp trứng và đẻ trứng Chăn nuôi
Di cư Các đàn chim, sếu di cư thành
từng đàn theo mùa
Săn bắt, bảo vệ chim thú
Xã hội thứ
bậc
Các loài thứ sống thành bầy đàn
và có thứ bậc
Khai thác, bảo vệ chim thú
4 Củng cố: GV phát cho HS bảng câu hỏi nhỏ, HS ghi câu trả lời củng cố bài
học
42 Khái niệm và ví dụ hình thứcquen nhờn? Động vật phớt lờ, không trả lời kích thích nếu kt kokèm theo sự nguy hiểm nào
43 Đối tượng, khái niệm và ví dụ + đối tượng: lớp chim
Trang 4hình thức in vết? + KN: động vật có tính bám và đi theo những vậtmà chúng thấy đầu tiên
44 Khái niệm và ví dụ hình thứcđiều kiện hoá đáp ứng? Hình thành liên kết mới trong thần kinh trung ươngdưới tác động của kích thích kết hợp đồng thời
45 Khái niệm và ví dụ hình thứcđiều kiện hoá hành động?
Kết hợp hành vi của động vật với mồt phần thưởng (hình phạt) sau đó đv chủ động lặp lại hành vi đó
46 Khái niệm và ví dụ hình thứchọc ngầm?
Học ko ý thưc, ko biết rằng mình đã học, khi có nhu cầu thì kiến thức đó tái hiện giúp động vật giải quyết được những tình huống tương tự
47 Đối tượng, khái niệm và ví dụhình thức học khôn?
+ đối tượng: bộ linh trưởng + KN: phối hợp các kinh nghiệm cũ để tìm cách giải quyết những tình huống mới
48 Tính chất của tập tính kiếm ăn?
+ ĐV chưa có hoặc có tổ chức thần kinh chưa phát triển: bẩm sinh
+ ĐV có HTK dạng ống: học tập từ bố mẹ, đồng loại
49 Vai trò, ví dụ về tập tính bảo vệlãnh thổ?
Chống lại các cá thể khác cùng loài để bảo vệ nguồn thức ăn, nơi ở, sự sinh sản
50 Tính chất và ví dụ tập tính sinhsản Bẩm sinh, bản năng
51
Đối tượng, phân loại, sự xác
định phương hướng của ĐV ở
tập tính di cư? Ví dụ
+ Đối tượng: cá, chim, thú + Có 2 loại:
- di cư 2 chiều: đi và về
- di cư 1 chiều: chuyển hẳn đến nơi ở mới + vị trí trăng, sao, mặt trời, địa hình, từ trường trái đất, hướng dòng chảy, tính chất hoá học dòng nước
52 Các tập tính xã hội của độngvật, ví dụ - tập tính bầy đàn- tập tính vị tha
5 Dặn dò:
- Học sinh học bài và làm bài tập cuối bài
V RÚT KINH NGHIỆM: cần cho HS lấy ví dụ thực tiễn trong học tập