Công tác xã hội trong hỗ trợ về giáo dục và y tế đối với trẻ em dân tộc Kơ Ho từ thực tiễn huyện Lâm hà, tỉnh Lâm Đồng (Luận văn thạc sĩ)

Công tác xã hội trong hỗ trợ về giáo dục và y tế đối với trẻ em dân tộc Kơ Ho từ thực tiễn huyện Lâm hà, tỉnh Lâm ĐồngCông tác xã hội trong hỗ trợ về giáo dục và y tế đối với trẻ em dân tộc Kơ Ho từ thực tiễn huyện Lâm hà, tỉnh Lâm ĐồngCông tác xã hội trong hỗ trợ về giáo dục và y tế đối với trẻ em dân tộc Kơ Ho từ thực tiễn huyện Lâm hà, tỉnh Lâm ĐồngCông tác xã hội trong hỗ trợ về giáo dục và y tế đối với trẻ em dân tộc Kơ Ho từ thực tiễn huyện Lâm hà, tỉnh Lâm ĐồngCông tác xã hội trong hỗ trợ về giáo dục và y tế đối với trẻ em dân tộc Kơ Ho từ thực tiễn huyện Lâm hà, tỉnh Lâm ĐồngCông tác xã hội trong hỗ trợ về giáo dục và y tế đối với trẻ em dân tộc Kơ Ho từ thực tiễn huyện Lâm hà, tỉnh Lâm ĐồngCông tác xã hội trong hỗ trợ về giáo dục và y tế đối với trẻ em dân tộc Kơ Ho từ thực tiễn huyện Lâm hà, tỉnh Lâm ĐồngCông tác xã hội trong hỗ trợ về giáo dục và y tế đối với trẻ em dân tộc Kơ Ho từ thực tiễn huyện Lâm hà, tỉnh Lâm ĐồngCông tác xã hội trong hỗ trợ về giáo dục và y tế đối với trẻ em dân tộc Kơ Ho từ thực tiễn huyện Lâm hà, tỉnh Lâm ĐồngCông tác xã hội trong hỗ trợ về giáo dục và y tế đối với trẻ em dân tộc Kơ Ho từ thực tiễn huyện Lâm hà, tỉnh Lâm Đồng

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊKIM OANH

LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI

HÀ NỘI, 2018

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊKIM OANH

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan tất cả những số liệu và kết quả nghiên cứu trong đề tài luận

văn Thạc sĩ Công tác xã hội về “Công tác xã hội trong hỗ trợ về giáo dục và y tế đối với trẻ em dân tộc Kơ Ho từ thực tiễn huyện Lâm hà, tỉnh Lâm Đồng” là

hoàn toàn trung th ực và không trùng lặp với bất kỳ đề tài nào trong cùng lĩnh

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG HỖ TRỢ VỀ GIÁO DỤC VÀ Y TẾ ĐỐI VỚI TRẺ EM 11

DÂN TỘC KƠ HO 11

1.1 Khái niệm, đặc điểm, nhu cầu của của trẻem dân tộc Kơ Ho 11

1.2 Công tác xã hội trong hỗtrợ về giáo dục và y tế đối với trẻem dân tộc Kơ Ho: Khái niệm, hình thức, phương pháp 17

1.3 Cơ sở chính trị- pháp lý của công tác xã hội trong hỗ trợvềgiáo dục và y tế đối với trẻ em dân tộc Kơ Ho 25

Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG HỖ TRỢ VỀ GIÁO DỤC VÀ Y TẾ ĐỐI VỚI TRẺ EM DÂN TỘC KƠ HO TẠI HUYỆN LÂM HÀ, TỈNH LÂM ĐỒNG 29

2.1 Khái quát địa bàn nghiên cứu 29

2.2 Thực trạng công tác xã hội trong hỗ trợvềgiáo dục và y tế đối với trẻ em dân tộc Kơ Ho tại huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng 34

2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác xã hội trong hỗtrợ về giáo dục và y tế đối với trẻ em dân tộc Kơ Ho 51

Chương 3 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG HỖ TRỢ VỀ GIÁO DỤC VÀ Y TẾ ĐỐI VỚI TRẺ EM DÂN TỘC KƠ HO TẠI HUYỆN LÂM HÀ 60

3.1 Định hướng tăng cường công tác xã hội trong hỗ trợvềgiáo dục và y tế đối với trẻ em dân tộc Kơ Ho huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng 60

3.2 Giải pháp tăng cường công tác xã hội trong hỗ trợvềgiáo dục và y tế đối với trẻ em dân tộc Kơ Ho huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng 63

KẾT LUẬN 74

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 78

PHỤ LỤC 82

DANH MỤC CÁC CHỮVIẾT TẮT

CTXH Công tác xã hộiDTTS Dân tộc thiểu sốNVXH Nhân viên xã hội

DANH MỤC BẢNG, BIỂU, HÌNH, HỘP

Biểu đồ 2.1 Phân loại các hộ gia đình tham gia khảo sát theo điều kiện kinh

tế 32

Biểu đồ 2.2 Trình độhọc vấn của các chủhộ gia đình tham gia khảo sát 33

Hộp 2.1 Hoàn cảnh gia đình của các đồng bào dân tộc nói chung tại thôn Tân Lập thuộc xã Đan Phượng 34

Biểu đồ2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc theo học của trẻ 35

Hộp 2.2 Yếu tố ảnh hưởng đến việc trẻ em dân tộc Kơ Ho không theo học thường xuyên 36

Biểu đồ2.4 Mức độtiếp nhận các hỗ trợvềtiếp cận dịch vụ giáo dục 37

Biểu đồ2.5 Các hình thức hỗ trợtiếp cận các dịch vụ giáo dục 39

Biểu đồ 2.6 Mức độ hài lòng đối với hoạt động hỗ trợ tiếp cận các dịch vụ giáo dục 41

Hộp 2.3 Về hiệu quả hoạt động hỗ trợtiếp cận các dịch vụ giáo dục 41

Biểu đồ2.7 Mức độ được thăm khám thường xuyên vềy tế 44

Hộp 2.4 Thẻ BHYT đối với trẻ em dân tộc Kơ Ho trên 6 tuổi 45

Biểu đồ2.8 Các hình thức hỗ trợtiếp cận các dịch vụ y tế 46

Hộp 2.5 Khảo sát vềcác hình thức hỗ trợtiếp cận các dịch vụ y tế 47

Hộp 2.6 Khảo sát vềtình hình tiếp cận các dịch vụ y tế 48

Hộp 2.7 Các hình thức hỗ trợtrẻ Kơ Ho tiếp cận với các dịch vụ y tế 48

Hộp 2.8 Các hình thức hỗ trợtrẻ Kơ Ho tiếp cận với các dịch vụ y tế 48

Biểu đồ2.9 Mức độhài lòng về các hỗ trợtrong tiếp cận các dịch vụ y tế 48

Hộp 2.9 Khó khăn chính gâytrởngại trong việc tiếp cận các dịch vụ y tế 50

Bảng 3.1 Thực trạng cán bộ, nhân viên và cộng tác viên công tác xã hội ở Lâm Đồng: 57

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trẻ em có vai trò đặc biệt quan trọng đối với gia đình và xã hội Người

Việt Nam vốn có truyền thống yêu thương gắn bó với con cháu Con cháu không

chỉ là nguồn hạnh phúc mà còn là niềm mong ước, là nơi gửi gắm những ước

mơ, niềm tin và sự hãnh diện Tuy nhiên không phải trẻ em nào cũng được chăm sóc, dạy dỗ đáp ứng những nhu cầu cơ bản của trẻ để trở thành những đứa con tương lai của đất nước Trẻ em dân tộc thiểu số sống ở vùng sâu, vùng xa đang

phải sống trong cảnh nghèo khổ, thiếu thốn các nhu cầu cơ bản, và hầu hết đang phải sống tại các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn

Việt Nam có 54 dân tộc anh em Các dân tộc có quan hệ lâu đời trên nhiều lĩnh vực trong quá trình cùng tồn tại và phát triển Đảng và Nhà nước ta luôn coi việc xây dựng quan hệ đoàn kết, bình đẳng hữu nghịgiữa các dân tộc

là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược Trong tiến trình cách mạng Việt Nam, Đảng và Nhà nước ta luôn nhấn mạnh ý nghĩa chiến lược của vấn đề dân tộc

và chính sách dân tộc, phát huy sức mạnh của cộng đồng dân tộc, truyền

thống yêu nước và lòng tự hào dân tộc vì mục tiêu độc độc lập, thống nhất

tiến lên dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh Bước sang thời kì

mới, của sự nghiệp xây dựng đất nước, nhân dân ta càng có điều kiện tốt hơn

để tăng cường mở rộng khối đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, động viên cao sức mạnh dân tộc đểthực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Tuy nhiên, vấn đề dân tộc, quan hệ dân tộc và chính sách dân tộc là những vấn đề rất lớn, phức tạp và nhạy cảm Nhiều nội dung của

vấn đề này đang cần được nghiên cứu, cả về lý luận và thực tiễn Từ trước

đến nay, những vấn đề thời sự liên quan đến dân tộc, quan hệ dân tộc trên thế

và phần lớn người Kinh là dân gốc Hà Nội và Hà Tây vào xây dựng vùng kinh tế

mới sau khi thống nhất đất nước Địa hình phức tạp, nhiều đồi núi và khe suối, giao thông đi lại còn gặp nhiều khó khăn và thường bị chia cắt trong mùa mưa

lũ, dân cư phân bố rải rác theo các trục đường giao thông và các bãi ven sông

suối Đời sống vật chất và tinh thần của người dân còn gặp nhiều khó khăn, kinh

tế xã hội chậm phát triển Trong khi đó một số bộ phận dân cư còn có tư tưởng trông chờ ỷlại vào sựhỗtrợ của Nhà nước,đặc biệt là các hộ nghèo không chịu

lo làm ăn vươn lên thoát nghèo Là một huyện vùng núi hay gặp thiên tai, mất mùa nên dẫn đến khó khăn về vật chất và phải đối phó với nhiều rủi ro Kinh tếkhó khăn kéo theo điều kiện về tinh thần ảnh hưởng, người dân nơi đây rất cần

sựquan tâm của Đảng, Nhà nước, cơ quan chức năng và đội ngũ công tác xã hội chuyên nghiệp có năng lực tư vấn cho người dân giám sát các chính sách xã hội, định hướng đúng hành vi xã hội cũng như hỗ trợ nâng cao năng lực bản thân vượt lên sốphận, nâng cao chất lượng cuộc sống

Trong những năm gần đây, chính quyền, đảng bộ và nhân dân huyện Lâm Hà đã có nhiều cố gắng trong việc quan tâm, chăm lo đời sống vật chất

và tinh thần đối với người dân và gia đình của họ bằng nhiều việc làm thiết

thực Do vậy, đời sống của nhiều gia đình dân tộc thiểu số tại địa phương đã

phần nào ổn định Song, với điều kiện kinh tế, xã hội còn nhiều khó khăn bởi

việc giúp đỡ, hỗ trợ chỉ có thể đáp ứng được những nhu cầu thiết yếu và cơ

bản nhất mà chưa thể đáp ứng những nhu cầu đa dạng khác và giải quyết

những vấn đềmang tính chất cá nhân, nhóm đối tượng đặc thù Đối với đồng bào DTTS, các hoạt động hỗ trợ phần lớn tập trung vào mục tiêu giải quyết nghèo đói, phần khác hướng đến các hoạt động khuyến khích con em DTTS

đi học, và đi học đều, không bỏ học, phần khác hướng đến việc tuyên truyền

bà con trong công tác phòng chống dịch bệnh Tuy nhiên, các hoạt động này chưa mang tính chuyên nghiệp, chưa mang màu sắc CTXH, hiệu quả đem lại chưa cao Trên thế giới CTXH là một nghề có lịch sử khá lâu đời, tuy nhiên

tại Việt Nam, CTXH mới được công nhận là mọt nghề chuyên nghiệp vào năm 2010 Do đó, để người dân nói chung và DTTS, trẻ em DTTS nói riêng được hỗ trợhiệu quả và chuyên nghiệp, CTXH cần tham gia với các ngành và lĩnh vực khác, cung cấp các dịch vụ công tác xã hội thông qua các phương pháp công tác xã hội nhằm hỗ trợ, nâng cao đời sống của người dân trên mọi phương diện đặc biệt là đối với trẻem dân tộc thiểu số Trong khuôn khổ luận văn này, tác giả muốn hướng các nghiên cứu đến các hoạt động CTXH trong

hỗ trợ trẻ em DTTS Kơ Ho tại huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng Trẻ em ở các

xã có dân tộc thiểu số ở huyện Lâm Hà bỏ học khá sớm và khá phổ biến ảnh hưởng không nhỏ đến điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh trên địa bàn

tỉnh nhà, trước mắt và lâu dài Vấn đề về y tế cũng vậy, rất ít được quan tâm nên việc tiệp cận các dịch vụ y tế còn rất hạn chế

Công tác xã hội với trẻ em dân tộc thiểu số là lĩnh vực khoa học còn khá mới, nghề công tác xã hội đang được chú ý và coi trọng trong vấn đề giúp

đỡ các đối tượng yếu thế gặp khó khăn trong cuộc sống, đặc biệt là về giáo

dục và y tế Xuất phát từ thực trạng đó, tôi đã chọn đề tài: “Công tác xã hội

trạng việc hỗ trợ về giáo dục và y tế đối với trẻ em dân tộc Kơ Ho tại huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng và những nguyên nhân, yếu tố tích cực và tiêu cực tác động đến trẻ em dân tộc Kơ Ho, từ đó đưa ra những khuyến nghị, giải pháp công tác xã hội để hỗ trợ về giáo dục và y tế đối với trẻ em dân tộc Kơ

Ho tại huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng

2 Tình hình nghiên cứu liên quan dến đềtài

Liên quan tới dân tộc thiểu số đã có rất nhiều các tác giả, công trình nghiên cứu, trong đó về CTXH đã có các công trình nghiên cứu sau:

- Nghiên cứu của tác giả Nông Thị Phương Thảo, 2012, về “Công tác

xã hội với người dân tộc thiểu số về bảo hiểm y tế từ thực tiễn tỉnh Lạng Sơn”

đã chỉra thực trạng chính sách bảo hiểm y tế cho người dân tộc thiểu số và đề

xuất các giải pháp nhằm cải thiện các chính sách bảo hiểm y tế đối với người dân tộc thiểu sốtại tỉnh Lạng Sơn [39]

- Nghiên cứu của tác giả Tạ Thị Tiệp, 2014, về “Công tác xã hội với tình trạng bỏ học của học sinh dân tộc thiểu số - nghiên cứu trường hợp tại

xã Đăk Jơ Ta, huyện Mang Yang, tỉnh Gia Lai” đã chỉ ra những yếu tố tác động đến tình trạng bỏ học của học sinh dân tộc thiểu số và đề xuất những

giải pháp nhằm góp phần giải quyết vấn đề xã hội đang xảy ra ở huyện Mang Yang, tỉnh Gia Lai [34]

- Nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Thanh Huyền, 2015, về “Hỗ trợ

xã hội đối với người dân tộc thiểu số từ thực tiễn xã Kim Thủy, huyện Lệ

Thủy, tỉnh Quảng Bình” đã nêu những hạn chế, bất cập trong thực hiện chính sách hỗ trợ xã hội đối với người dân tộc thiểu số, từ đó đưa ra những kiến nghị, đề xuất giải pháp góp phần thực hiện chính sách cho người dân tộc thiểu

số tại xã Kim Thủy, huyện LệThủy, tỉnh Quảng Bình [21]

Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn Full