ÑEÀ CÖÔNG OÂN TAÄP NGÖÕ VAÊN 7 HOÏC KÌ I CAÂU HOÛI? A Vaên baûn. Caâu 1. Kể tên các văn bản nhật dụng đã học, Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản đó? Caâu 2. Thế nào là ca dao? Kể tên những chủ đề chính về ca dao. Thể thơ chính của ca dao là gì? Nêu những nét đặc sắc về nghệ thuật , nội dung của từng bài ca dao? Caâu 3. Nêu giaù trò noäi dung vaø ngheä thuaät cuûa caùc taùc phaåm trữ tình đã học ở chương trình lớp 7? Löu yù: Oân luyeän veà phaàn taùc giaû, hoaøn caûnh ra ñôøi cuûa taùc phaåm. B Tieáng Vieät. Caâu 1. Töø xeùt veà maët caáu taïo. a. Töø gheùp coù nhöõng loaïi naøo? Nghóa cuûa töø gheùp? Cho ví duï minh hoïa. b. Töø laùy coù nhöõng loaïi naøo? Nghóa cuûa töø laùy?Cho ví duï. Caâu 2. Töø xeùt veà maët nghóa. Töø xeùt veà nghóa Khaùi nieäm Caùch söû duïng Ví duï minh hoïa TÖØ ÑOÀNG NGHÓA TÖØ TRAÙI NGHÓA TÖØ ÑOÀNG AÂM Löu yù: Caàn phaân bieät töø ñoàng aâm vôùi töø nhieàu nghóa. Caâu 3. Töø loaïi: Theá naøo laø ñaïi töø? Keå teân caùc laoïi ñaïi töø? Cho ví duï mih hoïa? Quan heä töø laø gì?Caùch söû duïng quan heä töø? Neâu caùc loãi thöôøn gaëp veà quan heä töø? Cho ví duï minh hoïa. Caâu 4. Töø Haùn Vieät. Ñôn vò caáu taïo töø Haùn Vieät? Neâu caùc loaïi töø gheùp Haùn Vieät? Caùch söû duïng töø Haùn Vieät. Caâu 5. Thaønh ngöõ laø gì? Caùch söû duïng thaønh ngöõ? Nghóa cuûa thaønh ngöõ?Chöùc vuï ngöõ phaùp cuûa thaønh ngöõ. Caâu 6. Caùc bieän phaùp tu töø? Khaùi nieäm ñieäp ngöõ? Keå caùc loaïi ñieäp ngöõ. Neâu taùc duïng cuûa ñieäp ngöõ? Cho ví duï minh hoïa. Chôi chöõ laø gì? Keå teân caùc loái chôi chöõ. Cho ví duï minh hoïa. Caâu 7. Neâu caùc yeâu caàu cuûa chuaån möïc söû duïng töø? Cho ví duï minh hoïa. C Taäp laøm vaên. Caâu 1. Tìm hieåu chung veà vaên bieåu caûm. Theá naøo laø vaên bieåu caûm? Ñaëc ñieåm cuûa vaên bieåu caûm? Caùc yeáu toá töï söï vaø mieâu taû trong vaên bieåu caûm? Tình caûm trong vaên bieåu caûm. Caâu 2. Caùch laøm moät baøi vaên bieåu caûm. Caùc caùch laäp yù cho baøi vaên bieåu caûm. Caùch laøm baøi vaên bieàu caûm. Caùch vieát baøi vaên bieåu caûm veà söï vaät, con ngöôøi. Caùch vieát baøi vaên bieåu caûm veà moät taùc phaåm vaên hoïc. Löu yù: Luyeän caùc daïng ñeà ñaõ hoïc. HÖÔÙNG DAÃN OÂN TAÄP A Vaên baûn Caâu 1 STT Teân vaên baûn Taùc giaû Noäi dung chính Ngheä thuaät YÙù nghóa 1 COÅNG TRÖÔØNG MÔÛ RA Lí Lan Nhöõng tình caûm dòu ngoït cuûa ngöôøi meï daønh cho con. Taâm traïng cuûa meï trong ñeâm khoâng nguû ñöôïc. Löïa choïn hình thöùc töï baïch nhö nhöõng doøng nhaät kí cuûa meï. Söû duïng ngoân ngöõ bieåu caûm. taám loøng tình caûm cuûa ngöôøi meï daønh cho con. Vai troø to lôùn cuûa nhaø tröôøng ñoái vôùi cuoäc soáng moãi ngöôøi. 2 MEÏ TOÂI E.Ami xi Hoaøn caûnh boá vieát thö. caâu chuyeän böùc thö khieán En ri –coâ xuùc ñoäng. Saùng taïo hoaøn caûnh xaûy ra caâu chuyeän. Loàng trong chuyeän moät böùc thö. Bieåu caûm tröïc tieáp. Ngöôøi meï coù via troø voâ cuøng quan troïng trong gia ñình. Tình thöông yeâu kính troïng cha meï laø tình caûm thieâng lieâng nhaát cuûa moãi con ngöôøi. 3 CUOÄC CHIA TAY CUÛA NHÖÕNG CON BUÙP BEÂ Khaùnh Hoaøi Hoaøn caûnh eùo le. Cuoäc chia tay voâ cuøng ñau ñôùn vaø xuùc ñoäng. tình caûm gaén boù cuûa hai anh em. xaây döïng tình huoáng taâm lí. Löïa choïn ngoâi keå “toâi” laøm cho caâu chuyeän theâm chaân thöïc. Lôøi keå töï nhien theo trình töï söï vieäc. caâu chuyeän cuûa nhöõng ñöùa con, ngöôøi laøm cha meï phaûi suy nghó. Treû em caàn ñöôïc soáng trong maùi aám gia ñình. Moãi ngöôøi phaûi bieát giöõ gìn haïnh phuùc gia ñình. Caâu 2. Khaùi nieäm ca dao Caùc chuû ñeà chính cuûa ca dao Ngheä thuaät Moät soá baøi ca dao minh hoïa Ca dao daân ca laø teân goïi chung caùc theå tröõ tình daân gian keát hôïp lôøi vaø nhaïc ñeå dieãn taû ñôøi soáng noäi taâm cuûa con ngöôøi (ca dao laø lôøi thô daân ca) Nhöõng caâu haùt veà tình caûm gia ñình Ngoân ngöõ giaøu hình aûnh söû duïng caùc bieän phaùp tu töø … ..tình yeâu queâ höông ñaát nöôùc, con ngöôøi Nhöõng caâu haùt veà than thaân. Nhöõng caâu haùt veà chaâm bieám Caâu 3 STT Vaên baûn Taùc giaû Theå thô Noäi dung chính Ngheä thuaät YÙù nghóa 1 SOÂNG NUÙI NÖÔÙC NAM Lí Thöôøng Kieát Thaát ngoân töù tuyeät Ñöôøng luaät Lôøi khaúng ñònh veà cuû quyeàn laõnh thoå cuûa ñaát nöôùc. YÙ chí quyeát taâm baûo veä Toå quoác, ñoäc laäp daân toäc. Theå thô thaát ngoân töù tuyeät, ngaén goïn, suùc tích. Doàn neùn caûm xuùc trong hình thöùc theå hieän nghò luaän, trình baøy yù kieán. Gioïng thô doõng daïc, huøng hoàn, ñanh theùp. Theå hieän nieàm tin vaøo söùc maïnh chính nghóa. Ñöôïc xem laø baûn tuyeân ngoân ñoäc laäp ñaàu ti6n cuûa nöôùc ta. 2 PHOØ GIAÙ VEÀ KINH Traàn Quang Khaûi Nguõ ngoân töù tuyeät Ñöôøng luaät Haøo khí chieán thaéng cuûa daân toäc ta thôøi Traàn. Phöông chaâm giöõ nöôùc vöõng beàn. Theå thô nguõ ngoân coâ ñoïng, haøm suùc. Nhòp thô phuø hôïp. Hình thöùc dieãn ñaït coâ ñuùc, doàn neùn caûm xuùc. Gioïng saûng khaoùi, haân hoan, töï haøo. Haøo khí chieán thaéng. Khaùt voïng moät ñaát nöôùc thaùi bình, thònh trò cuûa daân toäc ta ôû ñôøi Traàn. 3 BUổI CHIEÀU ÑÖØNG ÔÛ PHUÛ THIEÂN TRÖÔØNG TROÂNG RA Traàn Nhaân Toâng Thaát ngoân töù tuyeät Ñöôøng luaät Böùc tranh caûnh vaät nôi thoân daõ eân ñeàm, traàm laéng. Söï gaén boù maùu thòt vôùi cuoäc soáng bình dò cuûa nhaø thô. Keát hôïp ñieäp ngöõ, tieåu ñoái taïo nhòp thô eâm aùi, haøi hoøa. Ngoân ngöõ mieâu taû ñaäm chaát hoäi hoïa, hình aûnh thi vò. Duøng caùi hö laøm noåi baät caùi thöïc vaø ngöôïc laïi. Theå hieän hoàn thô thaém thieát tình queâ cuûa vò vua anh minh, taøi ñöùc Traàn Nhaân Toâng. 4 BAØI CA COÂN SÔN Nguyeãn Traõi Luïc baùt Caûnh trí Coân Sôn khoùang ñaït, thanh tónh, neân thô… taâm hoàn cao ñeïp vaø soáng gaàn guõi vôùi thieân nhieân cuûa nhaø thô. Ñaïi töø, taû caûnh xen taû ngöôøi. Doïng thô nheï nhaøng, eâm aùi. Söû duïng ñieäp ngöõ, so saùnh coù hieäu quaû. Söï giao hoøa troïn veïn giöõa con ngöôøi vaø thieân nhieân baét nguoàn töø nhaân caùch thanh cao, taâm hoàn thi só. 05 SAU PHUÙT CHIA LY Ñoaøn Thò Ñieåm (Dòch giaû) Song thaát luïc baùt Taâm traïng cuûa ngöôøi chinh phuï. Loøng caûm thöông saâu saéc cuûa taùc giaû. theå song thaát luïc baùt dieãn taû noãi saàu bi daèng daëc cuûa con ngöôøi. Hình aûnh öôùc leä, töôïng tröng , caùch ñieäu. Saùng taïo trong vieäc söû duïng pheùp ñoái, ñaïi töø. Noãi buoàn chia phoâi cuûa ngöôøi chinh phuï Toá caùo chieán tranh phi nghóa. Loøng caûm thoâng saâu saéc vôùi khaùt khao haïnh phuùc cuûa ngöôøi phuï nöõ. 06 BAÙNH TROÂI NÖÔÙC Hoà Xuaân Höông Thaát ngoân töù tuyeät Ñöôøng luaät Taû baùnh troâi nöôùc Taû veû ñeïp duyeân daùng , phaåm chaát trong saùng cuûa ngöôøi phuï nöõ. Caûm thoâng, xoùt xa cho thaân phaän ngöôøi phuï nöõ. Vaän duïng ñieâu luyeän nhöõng quy taéc thô Ñöôøng. Söû duïng ngoân ngöõ bình dò, gaàn guõi vôùi lôøi aên tieáng noùi haøng ngaøy vôùi thaønh ngöõ, moâ típ daân gian. Xaây döïng hình aûnh nhieàu taàng nghóa. Caûm höùng nhaân ñaïo: ca ngôïi veû ñeïp, phaåm chaát cuûa ngöôøi phuï nöõ. Caûm thoâng saâu saéc ñoái vôùi thaân phaän chìm noåi cuûa ngöôøi phuï nöõ. 07 QUA ÑEØO NGANG Baø Huyeän Thanh Quan Thaát ngoân baùt cuù Ñöôøng luaät Caûnh hoang sô vaéng laëng … Taâm traïng hoaøi coå, nhôù nöôùc, thöông nhaø, buoàn , coâ ñôn. Vaän duïng ñieâu luyeän theå thô Ñöôøng. Buùt phaùp taû caûnh nguï tình. Saùng taïo trong vieäc duøng töø laùy. Söû duïng ngheä thuaät ñoái hieäu quaû. Taâm traïng coâ ñôn, thaàm laëng. Noãi nieàm hoaøi coà. 08 BAÏN ÑEÁN CHÔI NHAØ Nguyeãn Khuyeán Thaát ngoân baùt cuù Ñöôøng luaät Lôøi chaøo thaân maät töï nhieân. Giaûi baøi hoaøn caûnh soáng vôùi baïn. Tình baïn laø treân heát. Saùng taïo trong vieäc taïo döïng tình huoáng. Laäp yù baát ngôø. Vaän duïng ngoân ngöõ, theå loaïi ñieâu luyeän. Theå hieän quan nieäm veà tình baïn, quan nieäm ñoù coù giaù trò raát lôùn trong moïi thôøi ñaïi. 09 XA NGAÉM THAÙC NUÙI LÖ Lí Baïch Thaát ngoân töù tuyeät Ñöôøng luaät Veû ñeïp ñoäc ñaùo, huøng vó , traùng leä thaùc nuùi Lö. Taâm hoàn phoùng khoaùng, laõng maïn cuûa thi nhaân. Keát hôïp taøi tình giöõa caùi thöïc vaø caùi aûo, theå hieän caûm giaùc kì dieäu do hình aûnh thaùc nöôùc gôïi leân trong hoàn laõng maïn Lí Baïch. Söûû duïng bieän phaùp so saùnh phoùng ñaïi. Lieân töôûng, töôïng saùng taïo. Söû duïng ngoân ngöõ giaøu hình aûnh. Xa ngaém thaùc nuùi lö laø baøi thô khaéc hoaï ñöôïc veû ñeïp kì vó, maïnh meõ cuûa thieân nhieân Taâm hoàn phoùng khoaùng, bay boång cuûa nhaø thô Lí Baïch. 10 CAÛM NGHÓ TRONG ÑEÂM THANH TÓNH Thaát ngoân töù tuyeät Ñöôøng luaät Hai caâu thô ñaàu chuû yeáu taû caûnh. Hai caâu thô cuoái nghieâng veà taû tình. Xaây döïng hình aûnh gaàn guõi, ngoân ngöõ töï nhieân, bình dò. Söû duïng bieän phaùp ñoái ngöõ ôû caâu 3, 4. Noãi loøng ñoái vôùi queâ höông da dieát, saâu naëng trong taâm hoàn, tình caûm, ngöôøi xa queâ. 11 NGAÃN NHIEÂN VIEÁT NHAÂN BUOÅI MÔÙI VEÀ QUEÂ Haï Tri Chöông Thaát ngoân töù tuyeät Ñöôøng luaät YÙ nghóa cuûa nhan ñeà vaø caáu töù ñoäc ñaùo cuûa baøi thô. Hai caâu thô ñaàu: Lôøi keå vaø nhaän xeùt cuûa taùc giaû veà quaûng ñôøi xa queâ laøm quan. Hai caâu sau: Tình huoáng , ngaãu nhieân, baát ngôø. Söû duïng caùc yeáu toá töï söï. Caáu truùc ñoäc ñaùo. Söû duïng bieän phaùp tieåu ñoái hieäu quaû. Coù gioïng ñieäu bi haøi theå hieän ôû hai caâu cuoái. Tình queâ höông laø moät tronh nhöõng tình caûm laâu ñôøi vaø thieâng lieâng nhaát cuûa con ngöôøi. 12 BAØI CA NHAØ TRANH BÒ GIOÙ THU PHAÙ Ñoå Phuû Nguõ ngoân coå theå Giaù trò hieän thöïc cuûa taùc phaåm: Phaûn aùnh chaân thöïc cuoäc soáng cuûa keû só ngheøo. Giaù trò nhaân ñaïo : Hoaøi baõo cao caû vaø saâu saéc cuûa nhaø thô vaø cuûa nhöõng ngöôøi ngheøo khoå. Vieát theo buùt phaùp hieän thöïc taùi hieän laïi nhöõng chi tieát, caùc söï vieäc noái tieáp, töû ñoù khaéc hoaï böùc tranh veà caûnh ngoä nhöõng ngöôøi ngeøo khoå. Söû duïng caùc yeáu toá töï söï, mieâu taû bieåu caûm Loøng nhaân aùi vaãn toàn taïi ngay caû khi con ngöôøi phaûi soáng trong hoaøn caûnh ngheøo khoå cuøng cöïc. 13 RAÈM THAÙNG GIEÂNG CAÛNH KHUYA Hoà Chí Minh Thaát ngoân töù tuyeät Ñöôøng luaät Tình yeâu thieân nhieân gaén lieàn vôùi tình caûm caùch maïng cuûa Hoà Chí Minh. Taâm hoàn chieán só ngheä só vöøa taøi hoa tinh teá vöøa ung dung. Hieän thöïc veà cuoäc khaùng chieán choáng phaùp. Raèm thaùng gieâng laø baøi thô vieát baèng chöõ haùn teo theå thô thaát ngoân töù tuyeät, baûn dòch thô cuûa nhaø thô Xuaân Thuyû vieát theo theå thô luïc baùt. Söû duïng ñieäp töø coù hieäu quaû. Löïa choïn töø ngöõ gôïi hình, bieåu caûm. Theå thô thaát ngoân töù tuyeät Ñöôøng luaät. Taû caûnh, taû tình; ngoân ngöõ vaø hình aûnhn ñaëc saéc trong baøi thô. 14 TIEÁNG GAØ TRÖA Xuaân Quyønh Thô nguõ ngoân Tieáng gaø tröa gôïi nhôù hình aûnh trong kæ nieäm tuoåi thô khoâng theå naøo queân cuûa ngöôøi chieán só. Nhöõng kæ nieäm veà ngöôøi baø ñöôïc taùi hieän laïi qua nhieàu söï vieäc Taâm nieäm cuûa ngöôøi chieán só treû treân ñöôøng ra traän veà nghóa vuï, traùch nhieäm chieán ñaáu cao caû. Söû duïng hieäu quaû ñieäp ngöõ Tieáng gaø tröa, coù taùc duïng noái maïch caûm xuùc, gôïi nhaéc kæ nieäm hieän veà. Vieát theo theå thô 5 tieáng phuø hôïp vôùi vieäc keå chuyeän vöøa boäc loä taâm tình. Nhöõng kæ nieäm veà ngöôøi baø traøn ngaäp yeâu thöông laøm cho ngöôøi chieán só theâm vöõng böôùc treân ñöôøng ra traän. 15 MOÄT THÖÙ QUAØ CUÛA LUÙA NON: COÁM Thaïch Lam Tuøy buùt Coám – saûn vaät cuûa töï nhieân, ñaát trôøi laø chaát quyù saïch cuûa trôøi trong voû xanh cuûa haït luùa non treân nhöõng caùnh ñoàng. Coám – saûn vaät mang ñaäm neùt vaên hoaù. Nhöõng caûm giaùc laéng ñoïng, tinh teá, saâu saéc cuûa Thaïch Lam veà vaên hoaù vaø loái soáng cuûa ngöôøi Haø Noäi. Lôøi vaên trang troïng, tinh teá, ñaày caûm xuùc, giaøu chaát thô. Chon loïc chi tieát gôïi nhieàu lieân töôûng, kæ nieäm. Saùng taïo trong lôøi vaên xen keå vaø taû chaäm raõi, ngaåm nghó, mang naëng tính chaát taâm tình, nhaéc nhôû nheï nhaøng. Baøi vaên laø söï theå hieän thaønh coâng nhöõng caûm giaùc laéng ñoïng, tinh teá maø saâu saéc cuûa Thaïch Lam veà vaên hoaù vaø loái soáng cuûa ngöôøi Haø Noäi. 16 SAØI GOØN TOÂI YEÂU Minh Höông Tuøy buùt Caûm töôûng chung veà Saøi Goøn. Ñaëc ñieåm thôøi tieát khí haäu nhieät ñôùi ôû Saøi Goøn vôùi naéng, möa vaø gioù loäng. Co ngöôøi Saøi Goøn chaân thaønh, boäc tröïc, kieân cöôøng, baát khuaát… Tình yeâu Saøi Goøn beàn chaët. Taïo boá cuïc vaên baûn theo maïch caûm xuùc veà thaønh phoá Saøi Goøn. Söû duïng ngoân ngöõ ñaäm ñaø maøu saéc Nam Boä. Loái vieát nhieät tình, coù choå hoùm hænh, treû trung. Vaên baûn laø lôøi baøy toû tình yeâu tha thieát, beàn chaët cuûa taùc giaû ñoái vôùi Saøi Goøn. 17 MUØA XUAÂN CUÛA TOÂI Vuõ Baèng Tuøy buùt Tình caûm töï nhieân ñoái vôùi muøa xuaân Haø Noäi. Noåi nhôù caûnh saéc, khoâng khí ñaát trôøi vaø loøng ngöôøi sau raèm thaùng gieâng. Trình baøy noäi dung baûn theo maïch caûm xuùc loâi cuoán say meâ. Löïa choïn töø, ngöõ, caâu vaên linh hoaït, bieåu caûm, giaøu hình aûnh. Coù nhieàu so saùnh, lieân töôûng phong phu,ù ñoäc ñaùo, giaøu chaát thô. Caûm nhaän veà muøa xuaân treân queâ höông mieàn Baéc hieän leân trong noãi nhôù cuûa ngöôøi con xa queâ. Söï gaén boù maùu thòt vôùi queâ höông xöù sôû – tình yeâu ñaát nöôùc.
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP NGỮ VĂN 7
HỌC KÌ I CÂU HỎI?
A/ Văn bản.
Câu 1 Kể tên các văn bản nhật dụng đã học, Nêu giá trị nội dung và nghệ
thuật của văn bản đĩ?
Câu 2 Thế nào là ca dao? Kể tên những chủ đề chính về ca dao Thể thơ chính
của ca dao là gì? Nêu những nét đặc sắc về nghệ thuật , nội dung của từng bài ca dao?
Câu 3 Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật của các tác
phẩm trữ tình đã học ở chương trình lớp 7?
Lưu ý: Oân luyện về phần tác giả, hoàn cảnh ra đời
của tác phẩm
B/ Tiếng Việt.
Câu 1 Từ xét về mặt cấu tạo.
a Từ ghép có những loại nào? Nghĩa của từ ghép? Cho
ví dụ minh họa
b Từ láy có những loại nào? Nghĩa của từ láy?Cho ví dụ
Câu 2 Từ xét về mặt nghĩa.
Câu 4 Từ Hán Việt.
- Đơn vị cấu tạo từ Hán Việt? Nêu các loại từ ghép Hán Việt? Cách sử dụng từ Hán Việt
Câu 5 Thành ngữ là gì? Cách sử dụng thành ngữ?
Nghĩa của thành ngữ?Chức vụ ngữ pháp của thành ngữ
Trang 2Câu 6 Các biện pháp tu từ?
- Khái niệm điệp ngữ? Kể các loại điệp ngữ Nêu tác
dụng của điệp ngữ? Cho ví dụ minh họa
- Chơi chữ là gì? Kể tên các lối chơi chữ Cho ví dụ minh
họa
Câu 7 Nêu các yêu cầu của chuẩn mực sử dụng từ?
Cho ví dụ minh họa
C/ Tập làm văn.
Câu 1 Tìm hiểu chung về văn biểu cảm.
- Thế nào là văn biểu cảm? Đặc điểm của văn biểu
cảm?
- Các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm?
- Tình cảm trong văn biểu cảm
Câu 2 Cách làm một bài văn biểu cảm.
- Các cách lập ý cho bài văn biểu cảm
- Cách làm bài văn biều cảm
- Cách viết bài văn biểu cảm về sự vật, con người
- Cách viết bài văn biểu cảm về một tác phẩm văn
học
Lưu ý: Luyện các dạng đề đã học.
HƯỚNG DẪN ÔN TẬP A/ Văn bản
- Tâm trạng
trong đêmkhông ngủđược
- Lựa chọn hìnhthức tự bạch
dòng nhật kícủa mẹ
- Sử dụng
biểu cảm
- tấm lòngtình cảm củangười mẹdành cho con
- Vai trò tolớn của nhàtrường đốivới cuộcsống mỗingười
- Người mẹcó via trò
quan trọng
Trang 3thư khiến
En-ri –cô xúcđộng
- Lồng trongchuyện mộtbức thư
- Biểu cảmtrực tiếp
- Hoàn cảnhéo le
- Cuộc chiatay vôcùng đau
làm cho câuchuyện thêmchân thực
- Lời kể tựnhien theo trìnhtự sự việc
- câu chuyệncủa những
người làmcha mẹ phảisuy nghĩ
- Trẻ em cầnđược sốngtrong máiấm gia đình
- Mỗi ngườiphải biếtgiữ gìn hạnhphúc gia đình
Câu 2
Khái niệm
ca dao Các chủ đề chính của ca dao thuật Nghệ
Một số bài ca dao minh họa
kết hợp lời
và nhạc để
diễn tả đời
sống nội
tâm của con
người (ca dao
là lời thơ
dân ca)
Những câu hát về tìnhcảm gia đình Ngôn ngữgiàu hình
ảnh sửdụng cácbiện pháp
Trang 4Thất ngôn tứ tuyệ t Đườn g luật
- Lời khẳngđịnh về củquyền lãnhthổ của đấtnước
- Ý chí quyếttâm bảo vệTổ quốc,độc lập dântộc
- Thể thơthất ngôntứ tuyệt,ngắn gọn,súc tích
- Dồn néncảm xúctrong hìnhthức thểhiện nghịluận, trìnhbày ý kiến
- Giọng thơdõng dạc,hùng hồn,đanh thép
-Thểhiệnniềm tinvàosứcmạnhchínhnghĩa
- Đượcxem làbảntuyênngônđộc lậpđầu ti6ncủanước ta
Ngũ ngôn tứ tuyệ t Đườn g luật
- Hào khíchiến thắng
tộc ta thờiTrần
châm giữnước vữngbền
- Thể thơngũ ngôncô đọng,hàm súc
- Nhịp thơphù hợp
- Hình thứcdiễn đạt côđúc, dồnnén cảmxúc
- Giọng sảngkhaói, hânhoan, tự hào
- Hàokhí
chiếnthắng
- Khátvọngmộtđấtnướctháibình,thịnh trịcủadântộc ta
ở đờiTrần
CHIỀU
ĐỪNG
Trần Nhân Tông
Thất ngôn tứ
- Bức tranhcảnh vật nơithôn dã ên
- Kết hợpđiệp ngữ,tiểu đối tạo
Thểhiệnhồn thơ
Trang 5đềm, trầmlắng.
- Sự gắn bó
với cuộcsống bình dịcủa nhà thơ
nhịp thơ êmái, hài hòa
- Ngôn ngữ
đậm chấthội họa, hìnhảnh thi vị
- Dùng cái
hư làm nổibật cái thựcvà ngược lại
thắmthiếttình quêcủa vịvua anhminh,tài đứcTrầnNhânTông
Lục bát
- Cảnh trí
khóang đạt,thanh tĩnh,nên thơ…
- tâm hồncao đẹp vàsống gần
thiên nhiêncủa nhà thơ
- Đại từ, tảcảnh xen tảngười
- Dọng thơnhẹ nhàng,êm ái
- Sử dụngđiệp ngữ, so
hiệu quả
Sự giaohòatrọn vẹngiữa conngườivàthiênnhiênbắtnguồntừnhâncáchthanhcao,tâmhồn thisĩ
PHÚT
CHIA LY
Đoàn Thị Điểm (Dịch giả)
Song thất lục bát
- Tâm trạngcủa ngườichinh phụ
- Lòng cảmthương sâusắc của tácgiả
- thể songthất lục bátdiễn tả nỗisầu bi dằngdặc của conngười
- Hình ảnh
tượng trưng ,cách điệu
- Sáng tạotrong việc
- Nỗibuồnchiaphôicủangườichinhphụ
cáochiếntranh phinghĩa
Trang 6phép đối,đại từ - Lòngcảm
thôngsâusắc vớikhátkhaohạnhphúccủangườiphụ nữ
06 BÁNH TRÔI
NƯỚC
Hồ Xuân Hươn g
Thất ngôn tứ tuyệ t Đườn g luật
- Tả bánhtrôi nước
- Tả vẻ đẹpduyên
dáng , phẩmchất trongsáng củangười phụnữ
thông, xót
xa cho thânphận ngườiphụ nữ
- Vận dụngđiêu luyệnnhững quy
Đường
-Sử dụngngôn ngữbình dị, gầngũi với lờiăn tiếngnói hàngngày vớithành ngữ,mô típ dângian
- Xây dựng
nhiều tầngnghĩa
- Cảmhứngnhânđạo: cangợi vẻđẹp,phẩmchấtcủangườiphụ nữ
- Cảmthôngsâusắc đốivới
thânphậnchìm nổicủangườiphụ nữ
ĐÈO
NGANG
Bà Huyệ n Thanh Quan
Thất ngôn bát cú Đườn g luật
- Cảnh hoang
sơ vắng lặng
…
- Tâm trạnghoài cổ,nhớ nước,thương nhà,buồn , cô
- Vận dụngđiêu luyện
Đường
- Bút pháptả cảnh ngụtình
- Sáng tạo
- Tâmtrạngcô đơn,thầmlặng
- Nỗiniềmhoài
Trang 7đơn trong việc
láy
- Sử dụngnghệ thuậtđối hiệuquả
Thất ngôn bát cú Đườn g luật
- Lời chàothân mật tựnhiên
- Giải bàihoàn cảnhsống vớibạn
- Tình bạn làtrên hết
- Sáng tạotrong việctạo dựng tìnhhuống
- Lập ý bấtngờ
- Vận dụngngôn ngữ,thể loạiđiêu luyện
- Thểhiệnquanniệmvề tìnhbạn,quanniệmđó cógiá trịrất lớntrongmọithờiđại
tứ tuyệ t Đườn g luật
- Vẻ đẹpđộc đáo,hùng vĩ ,tráng lệthác núi Lư
- Tâm hồnphóng
khoáng,lãng mạncủa thinhân
- Kết hợp tàitình giữa cáithực và cái
hiện cảmgiác kì diệu
do hình ảnhthác nướcgợi lên tronghồn lãngmạn Lí Bạch
- Sửû dụngbiện pháp
phóng đại
-Liên tưởng,tượng sángtạo
- Sử dụngngôn ngữ
ngắmthácnúi lưlà bàithơ khắchoạ
được vẻđẹp kìvĩ,
mạnhmẽ củathiênnhiên
- Tâmhồnphóngkhoáng,bay
bổng
Trang 8giàu hìnhảnh củanhà thơ
- Hai câu thơ
- Xây dựng
gần gũi,ngôn ngữ tựnhiên, bìnhdị
- Sử dụngbiện phápđối ngữ ởcâu 3, 4
- Nỗilòngđối vớiquêhương dadiết,sâunặngtrongtâmhồn,tìnhcảm,người xaquê
Thất ngôn tứ tuyệ t Đườn g luật
- Ý nghĩacủa nhan đềvà cấu tứ
của bài thơ
- Hai câu thơđầu: Lời kể
- Hai câu sau:
Tình huống ,ngẫu nhiên,bất ngờ
- Sử dụngcác yếu tốtự sự
- Cấu trúcđộc đáo
- Sử dụngbiện pháptiểu đốihiệu quả
- Có giọngđiệu bi hàithể hiện ởhai câu cuối
Tìnhquêhương làmộttronhnhữngtìnhcảmlâu đờivà
thiêngliêngnhấtcủa conngười
cổ thể
- Giá trịhiện thực
phẩm: Phảnánh chânthực cuộcsống của
-Viết theobút pháphiện thựctái hiện lạinhững chitiết, các sựviệc nối
Lòngnhânái vẫntồn tạingay cảkhi conngười
Trang 9kẻ sĩ nghèo
- Giá trịnhân đạo :Hoài bãocao cả và
của nhà thơ
những ngườinghèo khổ
tiếp, tử đókhắc hoạbức tranh vềcảnh ngộnhững ngườingèo khổ
- Sử dụngcác yếu tốtự sự, miêu
cảm
phảisốngtronghoàncảnhnghèokhổcùngcực
Thất ngôn tứ tuyệ t Đườn g luật
- Tình yêuthiên nhiêngắn liền với
cách mạngcủa Hồ ChíMinh
- Tâm hồnchiến
sĩ - nghệ sĩvừa tài hoatinh tế vừaung dung
- Hiện thực
kháng chiếnchống pháp
- Rằm thánggiêng làbài thơ viếtbằng chữhán teo thể
tuyệt, bảndịch thơ của
Xuân Thuỷviết theo thểthơ lục bát
- Sử dụngđiệp từ cóhiệu quả
- Lựa chọntừ ngữ gợihình, biểucảm
-Thể thơthấtngôntứtuyệtĐườngluật
cảnh,tả tình;ngônngữ vàhình
ảnhnđặcsắctrongbài thơ
GÀ
TRƯA
Xuân Quỳn h
Thơ ngũ ngôn
- Tiếng gàtrưa gợi nhớ
niệm tuổithơ không
quên củangười chiếnsĩ
- Những kỉ
- Sử dụnghiệu quảđiệp ngữ
Tiếng gà trưa, có tác
dụng nốimạch cảmxúc, gợi
niệm hiệnvề
- Nhữngkỉ
niệmvềngườibà trànngậpyêuthươnglàm chongười
Trang 10niệm vềngười bàđược táihiện lại quanhiều sựviệc
- Tâm niệmcủa ngườichiến sĩ trẻtrên đường
ra trận vềnghĩa vụ,trách nhiệmchiến đấucao cả
- Viết theothể thơ 5tiếng phùhợp với việckể chuyệnvừa bộc lộtâm tình
chiến sĩthêmvữngbướctrênđường
những cánhđồng
- Cốm – sảnvật mangđậm nétvăn hoá
- Những cảmgiác lắngđọng, tinh tế,
của ThạchLam về vănhoá và lốisống củangười HàNội
- Lời văntrang trọng,tinh tế, đầycảm xúc,giàu chấtthơ
- Chon lọc chitiết gợinhiều liêntưởng, kỉniệm
- Sáng tạotrong lời vănxen kể và
rãi, ngẩmnghĩ, mangnặng tínhchất tâmtình, nhắc
nhàng
- Bàivăn làsự thểhiệnthànhcôngnhữngcảmgiáclắngđọng,tinh tếmà sâusắc
củaThạchLam vềvănhoá vàlối
sốngcủangườiHà Nội
GÒN Hươn Minh Tùy bút - Cảm tưởngchung về Sài - Tạo bố cụcvăn bản - Vănbản là
Trang 11Gòn
- Đặc điểmthời tiết khíhậu nhiệtđới ở Sài
nắng, mưavà gió lộng
- Co người
chân thành,bộc trực,kiên cường,bất khuất…
-Tình yêu SàiGòn bềnchặt
theo mạchcảm xúc vềthành phốSài Gòn
- Sử dụngngôn ngữ
màu sắcNam Bộ
- Lối viếtnhiệt tình,
hóm hỉnh,trẻ trung
lời bàytỏ tìnhyêu thathiết,bềnchặtcủa tácgiả đốivới SàiGòn
xuân HàNội
- Nổi nhớcảnh sắc,không khíđất trời vàlòng người
- Có nhiều
so sánh, liêntưởng phongphu,ù độcđáo, giàuchất thơ
- CảmnhậnvềmùaxuântrênquêhươngmiềnBắchiệnlêntrongnỗinhớcủangườicon xaquê
gắn bómáuthịt vớiquêhương
Trang 12xứ sở –tình yêuđất
nước
Lưu ý: Tìm hiểu những nét sơ giản về các tác
giả và hoàn cảnh sáng tác từng tác phẩm.
B/ Tiếng Việt.
Câu 1 Từ xét về mặt cấu tạo.
a Từ ghép:
- Từ ghép có hai loại:
+ Từ ghép chính phụ: Có tiếng chính và tiếng phụ bổ
sung ý nghĩa cho tiếng chính Tiếng chính đứng trước
tiếng phụ đứng sau
+ Từ ghép đẳng lập: Có các tiếng bình đẳng với nhau
về mặt ngữ pháp
- Từ ghép chính phụ : có tính chất phân nghĩa nghĩa
tiếng phụ hẹp hơn tiếng chính
- Từ ghép đẳng lập: có tính chất hợp nghĩa
b Từ láy: - Nghĩa của từ láy được tạo thành do sự hòa
phối âm thanh giữa các tiếng
- Từ láy có tiếng có nghĩa làm gốc thì nghĩa có thể
tăng hoặc giảm so với tiếng gốc
Câu 2. Từ xét về mặt nghĩa.
Cân nhắc đểlựa chọn trong sốcác từ đồngnghĩa những từthể hiện đúngthực tế kháchquan và sắc tháibiểu cảm
TỪ TRÁI
NGHĨA - Là những từcó nghĩa trái
ngược nhau
- Một từ tráinghĩa có thểthuộc nhiều
Sử dụng trongthể đối, tạo hìnhtượng tương phản,gây ấn tượngmạnh, làm cholời văn thêm
Trang 13Câu 3 Từ loại.
a Đại từ dùng để trỏ người, vật, hoạt động, tính
chất… được nói đến trong một ngữ cảnh nhất định củalời nói hoặc dùng để trỏ
- Các loại đại từ:
(1) đại từ dùng để trỏ
(2) đại từ dủng để hỏi:
b Quan hệ từ
- Sử dụng quan hệ từ:
- Các lỗi về quan hệ từ:
Vd
Câu 4 Từ Hán Việt.
- Đơn vị cấu tạo từ Hán Việt:
- Từ ghép Hán Việt có 2 loại: Từ ghép đẳng lập và từghép chính phụ:
+ Từ ghép chính phụ:
+ Từ ghép đẳng lập:
- Cách sử dụng từ Hán Việt:
+ Tạo sắc thái:
………Vd: + Tạo sắc thái:
………Vd:+ Tạo sắc thái:
………Vd:
Câu 5
- Thành ngữ là - Nghĩa của thành ngữ được cấu tạo:+ bắt nguồn từ nghĩa đen của các từ tạo nên nó Vd:
Trang 14+ Thông qua một số phép nghĩa chuyển(hàm ẩn) Vd:
- Chức vụ ngữ pháp của thành ngữ
-Đặc điểm diễn đạt và tác dụng:
Câu 6 Biện pháp tu từ:
- Các lối chơi chữ:
Câu 7 Chuẩn mực sử dụng từ:
Câu 1 Tìm hiểu chung về văn biểu cảm.
- Văn biểu cảm là loại văn viết ra nhằm biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá của con người với thế giớixung quanh và khêu gợi lòng đồng cảm nơi người đọc
- Đặc điểm của văn biểu cảm:
+ Văn biểu cảm còn gọi là văn trữ tình bao gồm : thơ trữ tình, ca dao trữ tình, tùy bút
+ Tình cảm trong văn biểu cảm là những tình cảm giàu tính nhân văn: như tình yêu thiên nhiên, tổ quốc, gia đình, con người… Ghét sự giả dối, độc ác…
- Cách biểu cảm:
+ Biều cảm trực tiếp: ………+ Biểu cảm gián tiếp:
………
- Các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm
Câu 2 Cách làm một bài văn biểu cảm.
- Các cách lập ý cho bài văn biểu cảm
- Cách làm bài văn biều cảm
- Dàn ý bài văn biểu cảm về sự vật, con người
* MB: Cảm xúc khái quát về đối tuợng biểu cảm
* TB: Lần lượt trình bày những cảm xúc về đối tượng
* KB: Khẳng định lại cảm xúc về đối tượng, suy nghĩ, mong ước…
- Dàn ý bài văn biểu cảm về một tác phẩm văn học
* MB: Giới thiệu tác phẩm và hoàn cảnh tiếp xúc tác phẩm
* TB: Những cảm xúc suy nghĩ do tác phẩm gây nên
* KB: Aán tượng chung về tác phẩm
Lưu ý: Luyện các dạng đề đã học.
Trang 15
ĐỀ SỐ 1
Câu 1: (2,0 điểm)
a Thế nào là quan hệ từ? Khi sử dụng quan hệ từ cần lưu ý điều gì?
b Đặt câu với các cặp từ quan hệ sau:
- Nếu………thì…………
- Tuy………nhưng…
Câu 2: (2,0 điểm)
a Chép thuộc lòng theo trí nhớ bài thơ “Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh” (Phần
dịch thơ) của tác giả Lí Bạch
b Nêu giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật của bài thơ?
Câu 3: (6,0 điểm)
Cảm nghĩ về bài thơ “Cảnh khuya” của Hồ Chí Minh.
ĐỀ SỐ 2
Câu 1:(2,0 điểm)
a Thế nào là từ đồng nghĩa? Có mấy loại từ đồng nghĩa?
b.Tìm từ đồng nghĩa trong các câu sau:
- Đi tu phật bắt ăn chay
Thịt chó ăn được thịt cầy thì không
- Núi cao lên đến tận cùng
Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non
* Đọc đoạn văn sau và thực hiện yêu cầu ở dưới:
“… Có thể nói, cả đời ông chưa có tình yêu nào lại gắn bó thuỷ chung và bền chặt như tình yêu đối với Côn Sơn….Lúc ấy ông tuy mới độ năm mốt năm hai tuổi nhưng những cuộc tranh quyền đoạt lợi thời hậu chiến của các phe cánh trong triều đình nhà Lê lại vô cùng khốc liệt và phức tạp Một con người ngay thẳng trung trực như ông không thể nào hoà nhập được Tuy rất đau lòng nhưng ông cũng không còn cách nào khác là phải tự tách mình ra để tìm đến những thú riêng Và cái thú riêng của ông chính là trở về sống ẩn dật ở Côn Sơn.”
(Đỗ Đình Tuân)
Câu 1 Đoạn văn trên nói tới tác giả nào?
Trang 16Câu 3: Từ “ông” trong đoạn văn trên thuộc loại từ nào?
A Danh từ B Động từ C Tính từ D Đại từ
Câu 4: Trong các thông tin về sau, thông tin nào giúp em hiểu thêm về nội dung của văn bản “Bài ca Côn Sơn”?
A/ Nguyễn Trãi là con của Nguyễn Phi Khanh.ss
B/ Ông tham gia khởi nghĩa Lam Sơn với vai trò rất lớn cạnh Lê Lợi
C/ Chốn quan trường đầy kẻ dèm pha, ông cáo quan về ở ẩn tại Côn Sơn
D/ Ông bị giết hại một cách oan khốc và thảm thương vào năm 1442
Câu 5 (3 điểm) Cho đoạn văn sau:
Đêm nay mẹ không ngủ được Ngày mai là ngày khai trường lớp Một của con Mẹ
sẽ đưa con đến trường, cầm tay con dắt qua cánh cổng, rồi buông tay mà nói: “Đi
đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra”.
a Em hiểu thế giới kì diệu sẽ mở ra ở đây là gì?
b Từ văn bản trên em hãy viết đoạn văn biểu cảm ngắn (6-8 câu) bày tỏ suy nghĩcủa em về niềm vui được cắp sách tới trường Trong đoạn văn có sử dụng cặp từtrái nghĩa và từ láy Gạch chân những cặp từ trái nghĩa và từ láy đã dùng
II Phần tạo lập văn bản (6 điểm)
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bẩy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vần giữ tấm lòng son
(Bánh trôi nước – Hồ Xuân Hương)
Viết bài văn biểu cảm về hình ảnh người phụ nữ qua bài thơ trên Từ đó em có suynghĩ gì về người phụ nữ trong xã hội ngày hôm nay
ĐỀ SỐ 4
Câu 1: (2, 0 điểm)
a) Thế nào là đại từ ? Đại từ đảm nhiệm những vai trò ngữ pháp nào ?
b) Xác định đại từ trong các câu sau và cho biết đại từ được dùng để làm gì?
- Ai làm cho bể kia đầy
Cho ao kia cạn cho gầy cò con? (ca dao)
Trang 17- Đã bấy lâu nay bác tới nhà
Trẻ thời đi vắng chợ thời xa (Nguyễn Khuyến)
Ai làm cho bể kia đầy, Cho ao kia cạn, cho gầy cò con?
Câu 1: Các câu ca dao trên cùng chủ đề nào?
A Tình cảm gia đình B.Tình yêu quê hương C Than thân D Châm biếm
Câu 2: Biện pháp tu từ từ vựng nào đều được sử dụng trong các câu ca dao trên?
A nhân hóa B ẩn dụ C so sánh D hoán dụ
Câu 3: Nội dung biểu đạt chủ yếu trong các câu ca dao trên là gì?
A Cảm thông với cuộc đời, thân phận người lao động trong xã hội phong kiến
Trang 18B Phản kháng, tố cáo xã hội phong kiến gây ra nỗi khổ cho con người.
C Ca ngợi tính cách chịu thương, chịu khó của người lao động trong xã hội phongkiến
D Diễn tả nỗi nghèo khó của người lao động trong xã hội cũ
Câu 4: Phương thức biểu đạt nào được sử dụng chủ yếu trong các câu ca dao trên?
A tự sự B biểu cảm C miêu tả D lập luận
Câu 5: Từ "thân phận" trong câu "Thương thay thân phận con tằm" có nghĩa là
gì?
A Chỉ cuộc đời riêng của một con người
B Chỉ cuộc đời những con người bất hạnh, buồn đau
C Chỉ người thuộc tầng lớp nghèo trong xã hội
D Chỉ con người có địa vị xã hội thấp và cảnh ngộ không may
Câu 6: Có mấy cặp từ trái nghĩa được sử dụng trong các câu ca dao trên?
A 1 B 2 C 3 D 4
Câu 7: Dòng nào sau đây không có chứa đại từ?
A Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay B Ai làm cho bể kia đầy
C Ông ơi ông vớt tôi nao D Tôi có lòng nào ông hãy xáomăng
Câu 8: Từ nào sau đây cùng loại với từ láy "lận đận"?
Trang 19b Phân tích hiệu quả biểu đạt từ những hình thức nghệ thuật được tác giả sử dụngtrong bài thơ trên.
Câu 2: (1 điểm)
"Đêm nay mẹ không ngủ được Ngày mai là ngày khai trường lớp Một của con.
Mẹ sẽ đưa con đến trường, cầm tay con dắt qua cánh cổng, rồi buông tay mà nói:
"Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường
là một thế giới kì diệu sẽ mở ra."
(trích Cổng trường mở ra - theo Lý Lan)
a Xác định các từ Hán Việt được sử dụng trong đoạn trích trên?
b Những từ nào được sử dụng như đại từ xưng hô trong đoạn trích trên? Hãy chothêm năm từ tương tự như thế
Câu 3: (5 điểm)
Viết bài văn phát biểu cảm nghĩ của em về nhân vật chính trong câu chuyện sau:
Đỗ thủ khoa đại học Y Dược TPHCM năm 2011 với điểm số rất ấn tượng - 29,5 điểm (trong đó Toán: 10; Hóa: 9,75; Sinh: 9;75) cậu học trò nghèo Nguyễn Tấn Phong (tổ 13, thị trấn Hà Lam, Thăng Bình, Quảng Nam) khiến mọi người thêm cảm phục về nghị lực vượt khó của mình.
Đang lứa tuổi học trò nhưng Phong không biết đi chơi là gì Bà Võ Thị Đãi, ngoại Phong nhìn cháu tắc lưỡi thương: "Học ở trường về, ngơi việc nhà là thằng nhỏ ngồi vào bàn học ngay Hắn rứa chớ làm phụ gia đình rành rẽ đủ thứ từ nấu cám cho heo ăn, đêm hôm đi dẫn nước vào ruộng phụ mẹ Mỗi lần nghỉ hè thì tranh thủ vô xưởng cá làm công để phụ kiếm tiền lo chuẩn bị nhập học cho năm học mới".
Vì làm đủ thứ việc như vậy, Phong tự biết: thời gian tự học ở nhà của mình cũng
eo hẹp lại nên để học tốt em phải tìm ra phương pháp học tốt và tập trung cao độ Suốt 12 năm phổ thông em đều học khá, giỏi mà không đi học thêm gì Chàng thủ khoa chia sẻ: "Ở trường, em tập trung nghe bài giảng rồi về nhà em ôn tập lại ngay Chỗ nào chưa hiểu thì em thảo luận với bạn bè hay hỏi thầy, cô."
Hỏi Phong là em đã tìm ra lời giải cho "bài toán" chuẩn bị ngày vào Sài Gòn nhập học sắp đến chưa, chàng thủ khoa chia sẻ những dự định đầy nghị lực: "Em
đi học, nhà mất thêm một lao động, dù chỉ là phụ bà, phụ mẹ chút việc nhà thôi,
Trang 20và lại thêm một gánh lo Nhưng em biết có học hành đàng hoàng mới có tương lai
và có cơ hội trả hiếu cho bà, cho mẹ đã hy sinh nhiều cho mình "
Khánh Hiền - Nguồn: Dân Trí
ĐỀ SỐ 6
I TRẮC NGHIỆM: (3.0 điểm)
Phần 1 (2.0 điểm): Đọc và khoanh tròn vào chữ cái đầu của câu trả lời đúng nhất Câu 1 Tác giả của bài thơ "Tiếng gà trưa" là ai?
A Hồ Xuân Hương B Xuân Quỳnh C Hồ Chí Minh D Nguyễn Khuyến
Câu 2 Hình ảnh nổi bật xuyên suốt bài thơ "Tiếng gà trưa" là:
A.Tiếng gà trưa B Quả trứng hồng
C Người bà D Người cháu
Câu 3 Trong bài thơ "Qua Đèo Ngang", cảnh Đèo Ngang được miêu tả vào thời
điểm nào?
A Xế trưa B Xế chiều C Ban mai D Đêm khuya
Câu 4 Tâm trạng "nhớ nước" trong bài thơ "Qua Đèo Ngang" là nhớ về triều đại
nào?
A Triều đại Lê B Triều đại Lý C Triều đại Nguyễn D Triều đại Trần
Câu 5 Điều gì không thay đổi sau nhiều năm nhân vật trữ tình trở về quê trong bài thơ "Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê" của Hạ Tri Chương?
A Mái tóc B Giọng nói C Quần áo D Tiếng cười
Câu 6 Hai bài thơ "Cảnh khuya" và "Rằm tháng giêng" đã thể hiện được đặc
điểm nổi bật nào trong phong cách thơ Hồ Chí Minh?
A Cổ điển mà hiện đại B Trong sáng và trang nhã
C Giản dị mà sâu sắc D Trẻ trung và gợi cảm
Trang 21Câu 7 Từ đồng âm là:
A Là những từ giống nhau về âm thanh nhưng nghĩa khác xa nhau
B Là những từ có nghĩa trái ngược nhau
C Là những từ có nghĩa giống nhau
D Là những từ có nghĩa gần giống nhau
Câu 8 Chữ "cổ" nào sau đây đồng âm với chữ "cổ" trong những từ còn lại?
A Cổ chai B Cổ thụ C Cổ áo D Cổ tay
Phần 2 (1.0 điểm): Nối cột A và cột B cho thích hợp
1 Bác đến chơi đây ta với ta a Sông núi nước Nam
2 Một mảnh tình riêng ta với ta b Phò giá về kinh
3 Non nước ấy ngàn thu c Qua Đèo Ngang
4 Bảy nổi ba chìm với nước
b Liệt kê những cặp từ trái nghĩa trong câu thơ sau:
Cây cứng cây mềm gió hay.
(Nguyễn Trãi)
Câu 2 (5.0 điểm): Cảm nghĩ về nụ cười của mẹ.
ĐỀ SỐ 7
Trang 22Câu 1 (1 điểm): Cho thông tin "An lau nhà'' Hãy thêm tình thái từ để tạo một câu
cầu khiến và môt câu nghi vấn
Câu 2 (2 điểm): Chỉ rõ và nêu tác dụng của lối nói khoa trương (nói quá) trong
câu văn sau:
"Giá những cổ tục đã đày đoạ mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi."
(Nguyên Hồng - Những ngày thơ ấu)
Câu 3 (2 điểm): Viết đoạn văn (khoảng 10 câu) theo mô hình diễn dịch với nội
dung: Nguyên nhân dẫn tới cái chết của lão Hạc
Câu 4 (5 điểm): Thầy cô - Nguời sống mãi trong lòng em.
ĐỀ SỐ 8
Câu 1 (2,0 điểm).
a) Thế nào là điệp ngữ? Kể tên các loại điệp ngữ đã học?
b) Xác định phép điệp ngữ có trong đoạn thơ sau, cho biết chúng thuộc loại điệpngữ nào và phân tích tác dụng:
"Cháu chiến đấu hôm nay
c) Viết một đoạn văn (khoảng từ 3 đến 5 câu) trình bày ngắn gọn nghệ thuật, nộidung của bài thơ em vừa chép
Trang 23Câu 3 (5,0 điểm).
Phát biểu cảm nghĩ của em về bài thơ Cảnh khuya của Hồ Chí Minh.
ĐỀ SỐ 9
Câu 1 (2,0 điểm).
a) Thế nào là điệp ngữ? Kể tên các loại điệp ngữ đã học?
b) Xác định phép điệp ngữ có trong đoạn thơ sau, cho biết chúng thuộc loại điệpngữ nào và phân tích tác dụng:
"Cháu chiến đấu hôm nay
a) Chép lại chính xác theo trí nhớ bài thơ Bạn đến chơi nhà của Nguyễn Khuyến
b) Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào? Kể tên một bài thơ khác cũng được viếttheo thể thơ này trong chương Ngữ văn 7 (tập một)?
c) Viết một đoạn văn (khoảng từ 3 đến 5 câu) trình bày ngắn gọn nghệ thuật, nộidung của bài thơ em vừa chép
Trang 24Bảy nổi ba chìm với nước non Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son
a, Bài thơ trên làm theo thể thơ gì? Ai là tác giả của bài thơ?
b, Bài thơ đã sử dụng những cặp từ trái nghĩa nào?
c, Tìm 2 quan hệ từ có trong bài thơ trên
Câu 2 (7 điểm):
Cảm nghĩ về bố hoặc mẹ của em
ĐỀ SỐ 11
Phần 1: (3 điểm)
Hãy đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi nêu ở dưới
Cái ấn tượng khắc sâu mãi mãi trong lòng một con người về cái ngày "hôm nay tôi đi học" ấy, mẹ muốn nhẹ nhàng, cẩn thận và tự nhiên ghi vào lòng con Để rồi bất cứ một ngày nào đó trong đời, khi nhớ lại, lòng con lại rạo rực những cảm xúc bâng khuâng, xao xuyến Ngày mẹ còn nhỏ, mùa hè nhà trường đóng cửa hoàn toàn, và ngày khai trường đúng là ngày đầu tiên học trò lớp Một đến trường gặp thầy mới, bạn mới Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại đi tới gần ngôi trường và nỗi chơi vơi hốt hoảng khi cổng trường đóng lại, bà ngoại đứng ngoài cánh cổng như đứng bên ngoài cái thế giới mà mẹ vừa bước vào
Đêm nay mẹ không ngủ được Ngày mai là ngày khai trường lớp Một của con Mẹ
sẽ đưa con đến trường, cầm tay con dắt qua cánh cổng, rồi buông tay mà nói: "Đi
đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra".
1/ Đoạn trích trên được trích từ văn bản nào? Tác giả? Theo em, trong đoạn tríchtrên, người mẹ đang nói với ai? (1 điểm)
2/ Tìm hai từ láy có trong đoạn trích (0,5 điểm)
3/ Tìm từ đồng nghĩa với từ học trò (0,5 điểm)
4/ Hãy nhớ và viết lại cảm xúc ngày đầu tiên đến trường của em bằng một vài câuvăn (1 điểm)
Trang 25Phần 2: (7 điểm)
1/ Từ lời người mẹ " thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra" trong đoạn trích trên, hãy viết một đoạn văn ngắn (từ 6-8
câu) nêu cảm nghĩ của em về thế giới kì diệu mà người mẹ muốn nói đến (3 điểm)
2/ Chọn và phát biểu cảm nghĩ một trong những bài thơ sau: Bạn đến chơi Nguyễn Khuyến, Cảnh khuya- Hồ Chí Minh, Tiếng gà trưa- Xuân Quỳnh (4điểm)
nhà-ĐỀ SỐ 12
Câu 1 (3 điểm):
a) Chép theo trí nhớ bài thơ "Bánh trôi nước" của Hồ Xuân Hương
b) Nêu ngắn gọn nội dung bài thơ em vừa chép?
c) Tìm các cặp từ trái nghĩa có trong bài thơ?
Hãy khoanh tròn vào câu đúng nhất
Câu 1 Chủ đề của bài thơ “Sông núi nước Nam” là gì?
A Ca ngợi đất nước ta giàu đẹp
B Khẳng định chủ quyền của đất nước
Trang 26C Khẳng định chủ quyền và nêu cao ý chí quyết tâm bảo về chủ quyền trước mọi
kẻ thù xâm lược
D Câu B và C đúng
Câu 2 Nhà thơ Hồ Xuân Hương được mệnh danh là?
A Bà Chúa thơ Nôm C Thi tiên
B Nữ hoàng thi ca D Cả ba đều sai
Câu 3 Chữ “tử” trong câu nào sau đây không có nghĩa là con?
B Phụ tử D Hoàng tử
Câu 4 Vẻ đẹp của bức tranh núi Lư là:
A Hiền hòa, thơ mộng C Hùng vĩ, tĩnh lặng
B Tráng lệ, kì ảo D Êm đềm, thần tiên
Câu 5 Thể thơ của bài Tĩnh dạ tứ cùng thể thơ với bài thơ nào sau đây?
B Bài ca Côn Sơn D Phò giá về kinh
Câu 6 Trong các từ sau nào là từ Hán Việt?
Câu 8 Chọn các từ đồng nghĩa dưới đây điền vào dấu ( ) trong câu văn sau
sao cho phù hợp với sắc thái biểu cảm: "Mẹ Nguyễn Thị Thứ là người mẹ Việt Nam anh hùng, có nhiều con ( ) trong các cuộc kháng chiến trường kì của dân tộc".
A Hi sinh B Chết
II/ Phần tự luận (8 điểm)
Câu 1 (2 điểm)
So sánh sự khác nhau giữa cụm từ "Ta với ta" trong bài "Qua đèo Ngang" của bà
Huyện Thanh Quan với cụm từ "Ta với ta" trong bài "Bạn đến chơi nhà" củaNguyễn Khuyến