Một điện cực để sát mặt ngoài màng tế bào, còn điện cực kia cắm vào phía trong màng để sát màng HS tổ chức nghiên cứu SGK và thảo luận trả lời câu hỏi: - Chênh lệch điện thế giữa 2 bên m
Trang 1
Giáo án Sinh học 11 CB
Tiết 29 - Bài 28: ĐIỆN THẾ NGHỈ
A Phần chuẩn bị.
I Mục đích yêu cầu:
Sau khi học xong bài này học sinh cần
1) Kiến thức:
- Nêu được khái niệm hưng phấn và hưng tính
- Nêu được khái niệm điện thế nghỉ
2) Thái độ:
Thấy được mối quan hệ thống nhất giữa cấu tạo và chức năng
3) Kỹ năng:
Luyện tập kỹ năng quan sát, tư duy phân tích và tổng hợp
II Chuẩn bị
1 Giáo viên.
- Tranh phóng to hình 28.1, 28.2, 28.3 SGK và bằng 28 sgk, sgv, sách tham khảo
2 Học sinh.
Nghiên cứu bài mới
B Tiến trình bài giảng:
I Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra 15 phút.
1 Đề bài:
1 Hãy cho biết những hoạt động của HTk dạng ống?
2 Lấy ví dụ về 1 phản xạ có điều kiện từ ĐV có hệ thần kinh dạng ống và phân tích cung phản xạ đó
2 Đáp án - biểu điểm.
* Hoạt động của HTK dạng ống (5đ)
Hoạt động của ĐV có HTK dạng ống chia làm hai dạng:
+ Phản xạ không điều kiện: là những phản xạ mang tính bẩm sinh, đặc trưng cho loài, đơn giản và chỉ do một
số tế bào thần kinh tham gia (chủ yếu là các tế bào tuỷ sống)
+ Phản xạ có điều kiện: các phản xạ được hình thành trong quá trình phát triển cá thể, phản xạ có điều kiện là phản xạ đặc trưng cho các nhóm động vật bậc cao
* Ví dụ: (5đ) Học sinh tự lấy.
II Bài mới:
ĐVĐ: Chúng ta biết các tế bào sống đều có khả năng hưng phấn Hưng phấn là gì? Một chỉ số quan trọng để đánh giá tế bào, mô hưng phấn hay không là điện tế bào Điện tế bào bao gồm điện thế nghỉ và điện thế hoạt động
T
8’ Hoạt động 1:
VD:
- Khi tuyến mồ hôi bị khích
thích gây hiện tượng bài tiết mồ
hôi
=> Đây là sự hưng phấn Vậy
hưng phấn?
GV: đ/v tb thần kinh thì khả
năng tiếp nhận và trả lời kích
thích nhanh hơn các loại tb
khác Khả năng tiếp nhận và trả
lời → gọi là hưng tính vậy
HS: biến đổi lý, hoá, sinh, khi bị kích thích
I Khái niệm hưng phấn và tính hưng phấn:
1 Hưng phấn:
Hưng phấn là sự biến đổi lý, hoá, sinh diễn ra trong tb khi bị kích thích
2 Hưng tính:
Là khả năng nhận và trả lời kích thích của tb
Trang 2
15’
hưng tính là gì?
GV: chỉ số để đánh giá tb, mô
hưng phấn hay không hưng
phấn là điện tb
HOẠT ĐỘNG 2
GV: mọi tb sống đều có điện →
cơ thể có điện => gọi là điện
sinh học điện sinh học bao
gồm:
- điện thế nghỉ (ĐT tỉnh)
- điện thế hoạt động
Gv cho hs quan sát H28.1 các
nhóm thảo luận n/c hình và sgk
cho biết:
T? Điện thế nghỉ có tb lúc nào?
T? Cách đo điện thế nghỉ?
T? Kết quả đo cho thấy điều gì
xảy ra?
T? Rút ra được kết luận gì?
T? Điện thế nghỉ là gì?
T? Tại sao có dấu (-) nằm ở
phía trước các giá trị điện thế
nghỉ?
GV thông báo:
Chỉ số ĐTN đo được rất bé
Như ở tbtk khổng lồ mực ống là
HS: n/c hình, sgk và trả lời
→ Lúc tb đang nghỉ, không bị kích thích như tb cơ đang giãn, TBTK không bị kích thích
- HS nghiên cứu và mô tả thí nghiệm cách đo ĐTN trên TBTK mực ống:
→ Đồng hồ đo điện có hai điện cực Một điện cực để sát mặt ngoài màng tế bào, còn điện cực kia cắm vào phía trong màng( để sát màng)
HS tổ chức nghiên cứu SGK và thảo luận trả lời câu hỏi:
- Chênh lệch điện thế giữa 2 bên màng tb
- 2 phía của màng tb có sự phân cực (trong tích điện âm, ngoài dương)
- Vì bên trong màng tích điện âm
so với bên ngoài tích điện dương Cho nên trước chỉ số ĐTN là dấu “-”, chỉ số này rất bé
HS học sinh rút lại k/n
II Khái niệm điện thế nghỉ.
1 Cách đo điện thế nghỉ:
Sử dụng điện cực cực nhạy, với
2 vi điện cực để đo điện thế nghỉ của tbtk điện cực 1 đặt sát mặt ngoài màng tb, điện cực 2 đâm vào trong màng (sát màng)
2 Khái niệm điện thế nghỉ
Là sự chênh lệch điện thế giữa 2 bên màng tb khi không bị kích thích
- ngoài màng tích điện (+) -trong màng tích địên (-)
2
Trang 3
-70mV, tb nón trong mắt ong
mật: -50mV
HOẠT ĐỘNG 3
Gv hướng dẫn học sinh đọc
nghỉ Đọc thêm III CỦNG CỐ: ( 6’)
Câu 1: Điện thế nghỉ là gì? Khi nào đo được điện thế nghỉ ở tb
BTập trắc nghiệm
Câu 1: Ở trạng thái nghỉ tb sống có đặc điểm:
a Cổng K+ mở, trong màng tích điện dương, ngoài màng tích điện âm
b Cổng K+ mở, trong màng tích điện âm , ngoài màng tích điện dương
c Cổng Na+ mở, trong màng tích điện dương, ngoài màng tích điện âm
d Cổng Na+ mở, trong màng tích điện âm , ngoài màng tích điện dương
Câu 2: Điện thế nghỉ là:
a Sự chênh lệch điện thế giữa trong và ngòai màng sợi trục của nơron thần kinh khi không bị kích thích
b Sự chênh lệch điện thế giữa trong và ngòai màng sợi trục của nơron thần kinh khi bị kích thích
c Sự chênh lệch điện thế giữa trong và ngòai màng tế bào khi bị kích thích
d Sự chênh lệch điện thế giữa trong và ngòai màng tế bào khi không bị kích thích
Câu 3: Trên sợi trục của nơron ở trạng thái nghỉ có sự phân bố điện tích như sau:
a Điện tích dương ở trong màng, điện tích âm ngòai màng
b Điện tích dương ở ngoài màng, điện tích âm trong màng
c Điện tích dương và điện tích âm đều ở ngòai màng
d Điện tích dương và âm đều ở trong màng
Câu 4: Ở trạng thái nghỉ ngơi, màng tb có hiện tượng nào sau đây?
a Tăng khả năng thấm hút đối với ion K+
b Hạn chế khả năng thấm hút đối với ion Na+
c Cho ion K+ và Na+ di chuyển qua lại đồng đều
d Hạn chế sự di chuyển của ion Na+
Câu 5: để duy trì điện thế nghỉ, bơm Na-K có vai trò chuyển
Trang 4
a Na+ từ ngoài
vào trong
màng
b K+ từ trong
màng ra ngòai
c K + từ ngòai
vào trong
màng
d Na+ từ trong ra
ngoài màng
4
Trang 5
IV Hướng dẫn về nhà: (1’) -Trả lời câu hỏi cuối bài vào vở - Đọc SGK bài tiếp theo V ĐÁNH GIÁ NHẬN XÉT SAU KHI GIẢNG DẠY. ………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
5