Kiến thức - Trình bày khái niệm phát triển - Các nhân tố chi phối sự ra hoa: tuổi của cây, nhiệt độ thấp và quang chu kỳ, hoocmôn ra hoa.. - Mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển ở
Trang 1GIÁO ÁN
BÀI 36: PHÁT TRIỂN Ở THỰC VẬT CÓ HOA
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
- Trình bày khái niệm phát triển
- Các nhân tố chi phối sự ra hoa: tuổi của cây, nhiệt độ thấp và quang chu kỳ,
hoocmôn ra hoa
- Mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển ở thực vật và ứng dụng kiến thức sinh
trưởng và phát triển trong thực tiễn
2 Kĩ năng
- Quan sát, phân tích và tổng hợp kiến thức
- Vận dụng kiến thức đã được học và thực tiễn sản xuất
3 Thái độ
- Tích cực, chủ động trong việc tìm ra kiến thức mới
- Nghiêm túc trong học tập, tham gia phát biểu xây dựng bài
II Phương tiện dạy học
- Tranh phóng to hình 36 sách giáo khoa sinh học 11 trang 143
III Kiễm tra bài cũ
Câu 1: Hoocmôn thực vật là gì? Phân loại hoocmôn thực vật?
Nêu ví dụ cụ thể
Câu 2: Nêu tên các hoocmôn kích thích ở thực vật?
Tác dụng của từng lọai hoocmôn đó
Câu 3: Nêu tên các hoocmon ức chế ở thực vật?
Tác dụng của các hoocmon đó
IV Nội dung bài mới
1 Dẫn nhập
Ở các bài trước các em đã được tìm hiểu về sự sinh trưởng ở thực vật Vậy còn phát
triển là gì? Nhân tố nào chi phối sự ra hoa ở thực vật có hoa? Sinh trưởng và phát triển có
mối quan hệ gì với nhau không?
Để trả lời những câu hỏi đó hôm nay cô và các em cùng tìm hiểu bài mới:
2 Nội dung
pháp
Nội dung bài học
- Giáo viên (GV): Nêu ví dụ: Quá trình ra
hoa của cây đậu xảy ra quá trình sinh
trưởng, phân hoá và phát sinh hình thái tạo
nên bộ phận mới của cây là hoa Đó là quá
trình phát triển ở cây đậu Em hãy rút ra khái
niệm phát triển?
- Học Sinh( HS): Trả lời
- GV: Nhận xét và hoàn thiện kiến thức
I Phát triển là gì?
Phát triển ở cơ thể thực vật là toàn bộ những
Trang 2- GV: Có 3 nhân tố chi phối sự ra hoa ở thực
vật có hoa: tuổi cây, nhiệt độ thấp và quang
chu kì, hoocmon ra hoa
- GV: Quan sát hình 36 sách giáo khoa sinh
học 11 trang 143, em hãy cho biết khi nào
cây cà chua ra hoa và dựa vào đâu để xác
định tuổi của thực vật một năm?
- HS: Trả lời
- GV: Nhận xét và hoàn thiện Khi cây cà
chua mọc lá thứ 14 thì cây ra hoa Đối với
thực vật một năm,tuổi cây được xác định
bằng số lá
- GV: Dựa vào kiến thức trong sách giáo
khoa em hãy hoàn thành phiếu học tập sau
Phiếu học tập số 1
hoặc đại diện Nhiệt độ
thấp
Quang
chu kì
Phitôcrom
- HS: Trả lời
- GV: Nhận xét, hoàn thiện
Trực quan – tìm tòi
Sách giáo khoa – tìm tòi
biến đổi diễn ra theo chu trình sống, bao gồm 3 quá trình liên quan với nhau: sinh trưởng, phân hóa và phát sinh hình thái tạo nên các cơ quan của cơ thể
II Những nhân tố chi phối sự ra hoa 1.Tuổi của cây
Ở thực vật đến một độ tuổi xác định tuỳ thuộc điều kiện di truyền của giống cây và loài cây thì cây ra hoa mà không phụ thuộc vào điều kiện ngoại cảnh
Ví dụ: Cây hoa hướng dương
2 Nhiệt độ thấp và quang chu kỳ Phiếu trả lời phiếu học tâp số 1
hoặc đại diện Nhiệt độ
thấp
- Cây chỉ ra hoa, kết hạt sau khi trải qua mùa đông giá lạnh
tự nhiên hoặc được xử lý bởi nhiệt độ dương thấp
- Cây củ cải đường, cây rau cần tây, bắp cải, xu hào, lúa mì…
Quang chu kì
- Là tỷ lệ chiếu sáng ngày đêm thích hợp nhất cho sự sinh trưởng bình thường của cây
- Cây ngày dài: yêu cầu hơn 14h chiếu sáng trong ngày
Ví dụ: đại mạch, lúa mì…
- Cây ngày ngắn: yêu cầu dưới 14h chiếu sáng trong ngày
Trang 3- GV: Nêu tác dụng của hoocmon ra hoa?
- HS: Trả lời
Sách giáo khoa – tìm tòi
Ví dụ: cây cà phê, lúa, cúc, mía…
- Cây trung tính: không phụ thuộc vào nhiệt độ xuân hoá và quang chu kì
ví dụ: dưa chuột, đậu cove, cà chua, hoa hướng dương…
Phitôcrom -là sắc tố cảm
nhận quang chu kì và cũng là sác tố cảm nhận kích thích của ánh sáng
- Là một loài prôtêin hấp thụ ánh sáng làm cho hạt nảy mầm, hoa nở, khí khổng mở
- Dạng hấp thụ ánh sáng đỏ( bước sóng 660 nm)
kí hiệu Pd
kích thích phát trển cây dài ngày, kìm hảm sự ra hoa của cây ngắn ngày
- Dạng hấp thụ ánh sáng
đỏ xa( bước sóng 730 nm)
kí hiêu Pdx
kích thích sự
ra hoa của cây ngắn ngày, kìm hảm sự ra hoa của cây ngày dài
3 Hoocmon ra hoa
Là florigen gồm Giberelin và antesin( chất giả thiết) Trong đó Giberelin xúc tiến sự phát triển của thân hoa, antesin xúc tiến hình thành hoa Hoocmon này di chuyển từ lá vào đỉnh sinh trưởng của thân làm cho cây ra hoa
Trang 4GV: Cây cà chua từ cây 9 lá muốn phát
triển được phải tiếp tục lớn lên đến lúc có 14
lá sau đó mới ra hoa kết trái được
- GV: Nêu các kiến thức ứng dụng về sinh
trưởng và phát triển mà em biết
- HS: Trả lời
- GV: Cũng cố lại bài học
III Mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển
- Sinh trưởng và phát triển là những quá trình liên quan với nhau, đó là hai mặt của chu trình sống của cây
- Sinh trưởng gắn liền với phát triển và phát triển là cơ sở của sinh trưởng
IV Ứng dụng kiến thức sinh trưởng và phát triển
1 Ứng dụng kiến thức về sinh trưởng -Dùng hoocmon thúc đẩy hạt,củ ở trạng thái ngủ sớm nảy mầm
Ví dụ: dùng hoocmon giberelin thúc đẩy củ khoai tây nảy mầm
- Điều tiết sinh trưởng của gỗ trong rừng
2 Ứng dụng kiến thức phát triển
- Chon giống cây trồng theo vùng địa lý, theo mùa
- Trồng cây xen canh( xen cây ưa bóng với cây
ưa sáng…)chuyển, gối vụ cây