Định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên đào tạo cán bộ hậu cần cấp phân đội, trình độ đại học ở học viện hậu cần hiện nay

Những giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả trong việc định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên đào tạo cán bộ hậu cần cấp phân đội ở Học viện Hậu cần hiện nay .... Vì vậy, vi

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này là kết quả nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Vũ Hào Quang và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về công trình nghiên cứu này

Hà Nội, ngày 18 tháng 1 năm 2018

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Hương

Xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn đến Học viện Hậu Cần, Đoàn 871 đã không ngừng hỗ trợ và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho em trong suốt thời gian nghiên cứu và thực hiện luận văn Cuối cùng, em xin chân thành cảm ơn đến gia đình, đồng nghiệp đã hỗ trợ cho em rất nhiều trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện đề tài luận văn thạc sĩ một cách hoàn chỉnh

Hà Nội, tháng 12 năm 2017

Học viên thực hiện

Nguyễn Thị Hương

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Cán bộ Hậu Cần

Học viện Hậu cần

HVCPĐ CBHC HVHC

Nhà xuất bản Chính trị quốc gia NXBCTQG

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn 2

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận văn 3

4 Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu 3

5 Phương pháp nghiên cứu 4

6 Vài nét về địa bàn khảo sát và đặc điểm cơ cấu mẫu nghiên cứu 5

7 Khung phân tích 7

8 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài 8

9 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của luận văn 12

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho Học viên đào tạo cán bộ Hậu cần cấp phân đội, trình độ đại học ở Học viện Hậu cần hiện nay 13

1.1 Những khái niệm cơ bản 13

1.1.1 Học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần 13

1.1.2 Khái niệm về giá trị 15

1.1.3 Khái niệm định hướng giá trị 16

1.1.4 Khái niệm về đạo đức 18

1.1.5 Quan niệm về đạo đức cách mạng 19

1.1.6 Quan niệm và những phẩm chất đạo đức cách mạng của người cán bộ sĩ quan hậu cần cấp phân đội 20

1.1.7 Quan niệm định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần hiện nay 27

1.2 Vai trò và tiêu chí của định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên đào tạo sĩ quan Hậu cần cấp phân đội, trình độ đại học ở Học viện Hậu cần hiện nay 32

1.2.1 Vai trò định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần 32

1.2 Tiêu chí đánh giá định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên cấp

phân đội ở Học viện Hậu cần 34

1.3 Một số quan điểm, lý thuyết áp dụng nghiên cứu định hướng giá trị đạo đức cách mạng của học viên đào tạo cán bộ hậu cầu cấp phân đội 36

1.3.1 Lý thuyết cẩu trúc - chức năng 36

1.3.2 Lý thuyết hành động xã hội 43

1.3.3 Lý thuyết giá trị xã hội 44

1.3.4 Quan điểm của Đảng và nhà nước về đạo đức cách mạng 48

Tiểu kết chương 1 49

Chương 2: Thực trạng định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho Học viên đào tạo cán bộ Hậu cần cấp phân đội trình độ đại học ở Học viện Hậu cần hiện nay 51

2.1 Định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên đào tạo cán bộ hậu cần cấp phân đội ở Học viện Hậu cần hiện nay 51

2.1.1 Nhận thức và trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức Đảng, người chỉ huy, đội ngũ cán bộ đảng viên, cán bộ chính trị, giáo viên, giảng viên, tổ chức đoàn thanh niên trong việc ĐHGTĐĐCM cho HVCPĐ 51

2.1.2 Nội dung, hình thức, phương pháp định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho HVCPĐ ở HVHC hiện nay 55

2.2 Định hướng giá trị đạo đức cách mạng của học viên đào tạo cán bộ hậu cần cấp phân đội ở Học viện Hậu cần hiện nay 72

2.2.1 Nhận thức, thái độ của học viên trong quá trình học tập, rèn luyện, phát triển những giá trị đạo đức cách mạng được định hướng 72

2.2.2 Hành vi của học viên trong quá trình học tập, rèn luyện, phát triển những giá trị đạo đức cách mạng được định hướng 80

2.3 Những yếu tố tác động tới sự phát triển đạo đức cho học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần hiện nay 87

2.3.1 Yếu tố mặt trái của nền kinh tế thị trường 87

2.3.2 Môi trường đạo đức quân sự của Học viện 89

2.3.3 Tác động từ mục tiêu đào tạo và nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo của Học viện Hậu cần để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng quân đội, ngành hậu cần trong tình hình mới 92

Tiểu kết chương 2 94 Chương 3 Những giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả trong việc định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên đào tạo cán bộ hậu cần cấp phân đội ở Học viện Hậu cần hiện nay 96 3.1 Nâng cao hơn nữa về nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức, các lực lượng trong Học viện đối với hoạt động định hướng giá trị đạo đức cho học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần 96 3.2 Cụ thể hoá và toàn diện nội dung, vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức, phương pháp trong định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên cấp phân đội 100

3.2.1 Cụ thể hoá và toàn diện nội dung ĐHGTĐĐCM cho HVCPĐ 100 3.2.2 Vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức, phương pháp trong ĐHGTĐĐCM cho

HVCPĐ 103

3.3 Phát huy tính tự giác, tích cực, chủ động của học viên cấp phân đội trong định hướng những giá trị đạo đức cách mạng 106 3.4 Xây dựng môi trường quân sự trong sạch, lành mạnh tạo điều kiện thuận lợi cho việc định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên cấp phân đội 109 3.5 Thực hiện tốt và tiếp tục phát triển các chế độ, chính sách đối với HVCPĐ nói riêng và đội ngũ sĩ quan nói chung 111 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 113 TÀI LIỆU THAM KHẢO 116 PHỤ LỤC

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1: Đánh giá của giáo viên, giảng viên, cán bộ QLHV và HVCPĐ về nhận thức

và trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức Đảng, cán bộ chủ trì, cơ quan chính trị, cán bộ chính trị, tổ chức đoàn thanh niên, đội ngũ giáo viên, giảng viên đối với việc định hướng GTĐĐCM cho HVCPĐ 52 Biểu đồ 2.2 : Ý kiến đánh giá của giáo viên, giảng viên, Cán bộ QLHV và HVCPĐ

về " một bộ phận HVCPĐ hiện nay thiếu ý thức tự giác rèn luyện ĐĐCM, có biểu hiện suy giảm đạo đức, lối sống" 55 Biểu đồ 2.3: Đánh giá của Giáo viên, giảng viên, cán bộ QL và HVCPĐ về Nội dung, Hình thức, phương pháp định hướng GTĐĐCM tại HVHC 71 Biểu đồ 2.4: Những hành động HVCPĐ lựa chọn thực hiện để trở thành người sĩ quan quân đội có năng lực giỏi, có phẩm chất đạo đức cách mạng theo năm học 81

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng cộng sản Việt Nam nhận thức về phát triển con người và phát huy vai trò nhân tố con người được nhấn mạnh và bao hàm nhiều điểm mới Một trong sáu nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ Đại hội XII của Đảng là: "Phát huy nhân tố con người trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội; tập trung xây dựng con người về đạo đức, nhân cách, lối sống, trí tuệ và năng lực làm việc; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh" [73, tr 434]

Trường học đóng một vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giáo dục để phát triển con người cả về tài năng và đạo đức, giáo dục tài năng song hành cùng với đạo đức là nhiệm vụ cơ bản của trường học Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng

nói “Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc

gì cũng khó”, câu nói của Bác đã khẳng định giá trị cơ bản của một con người Các

học viện, trường sĩ quan trong quân đội có vai trò quan trọng đối với sự nghiệp giáo dục

và đào tạo những cán bộ trong quân đội góp phần cho việc xây dựng, trưởng thành và phát triển của quân đội Những học viên đang được đào tạo tại những trường sĩ quan , học viện quân đội sẽ là những cán bộ, đảng viên, những sĩ quan tương lai, khi tốt nghiệp

ra trường sẽ đảm nhiệm các trọng trách quan trọng ở đơn vị cơ sở

Học viện Hậu cần trực thuộc bộ quốc phòng Việt Nam, có nhiệm vụ đào tạo

sĩ quan và nhân viên hậu cần cho quân đội nhân dân Việt Nam Đào tạo sĩ quan hậu cần cấp phân đội là bộ phận quan trọng trong toàn bộ hoạt động đào tạo, xây dựng đội ngũ sĩ quan cho quân đội ở Học viện Hậu cần hiện nay Đây là quá trình trang bị kiến thức, rèn luyện phẩm chất, năng lực toàn diện, tạo bước chuyển về chất để hoàn thiện nhân cách người sĩ quan hậu cần đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ quân đội trong từng thời kỳ; đồng thời tạo cơ sở, tiền đề vững chắc cho xây dựng, phát triển đội ngũ sĩ quan hậu cần cấp chiến dịch, chiến lược trong tương lai Đối với học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần, những năm học tập, rèn luyện ở Học viện là thời gian vô cùng quan trọng trong cuộc đời binh nghiệp Đây chính là quá trình tích lũy kiến thức, kinh nghiệm, phương

pháp tư duy, ý thức chấp hành kỷ luật, pháp luật, rèn luyện phẩm chất đạo đức, rèn luyện bản lĩnh người quân nhân, người cán bộ cách mạng Sau khi ra trường, họ sẽ đảm nhiệm cương vị người cán bộ hậu cần cấp phân đội Trong môi trường công tác mới, họ phải thường xuyên quản lý, tiếp xúc với tiền, hàng, vật tư tài sản có giá trị của các đơn vị quân đội và các mối quan hệ liên quan đến lợi ích vật chất của đơn vị Bên cạnh đó, trước

sự tác động mạnh mẽ hàng ngày, hàng giờ của mặt trái cơ chế thị trường rất dễ dẫn tới những biểu hiện tham ô, lãng phí nếu họ không có phẩm chất đạo đức, lối sống trong sạch, lành mạnh Bên cạnh đó mặt trái cơ chế thị trường với lối sống thực dụng, coi trọng lợi ích vật chất đã ảnh hưởng xấu tới xã hội, trong đó có một bộ phận cán bộ, đảng viên và học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần Trong học viên cấp phân đội,

đã có một số nhận thức lệch lạc về nhiệm vụ, lý tưởng cách mạng, giảm sút niềm tin, chạy theo lối sống thực dụng, đua đòi, thích hưởng thụ, ngại học tập, rèn luyện dẫn đến

vi phạm các chế độ quy định, kỷ luật quân đội, pháp luật Nhà nước Một số ít, khi tốt nghiệp ra làm cán bộ, đã lợi dụng chức vụ tham ô, tham nhũng, sống buông thả, ảnh hưởng đến nhân cách người sĩ quan hậu cần, người cán bộ quân đội Thực trạng đó, đã

và đang tác động tiêu cực đến quá trình học tập, rèn luyện của đội ngũ học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần hiện nay Vì vậy, việc nghiên cứu về thực trạng định hướng giá trị đạo đức cách mạng để tìm hiều về nhận thức và trách nhiệm của cấp ủy,

tổ chức Đảng, người chỉ huy, đội ngũ cán bộ đảng viên, cán bộ chính trị, giáo viên, giảng viên, tổ chức đoàn thanh niên trong việc ĐHGTĐĐCM cho HVCPĐ; nội dung, hình thức, phương pháp định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho HVCCPĐ

ở HVHC;nhận thức, thái độ, hành vi của học viên cấp phân đội về học tập, rèn luyện, phát triển những giá trị đạo đức cách mạng, phân tích những yếu tố tác động để trên cơ

sở đó đề xuất những giải pháp phù hợp nhằm phát huy hiệu quả cao hơn nữa trong hoạt động định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên cấp phân đội Chính vì những

lý do đó tác giả đã lựa chọn đề tài “Định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học

viên đào tạo cán bộ hậu cấp phân đội, trình độ đại học ở Học viện Hậu cần hiện nay” là vấn đề nghiên cứu có ý nghĩa cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn

2 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

*Mục tiêu nghiên cứu: Làm rõ lý luận và thực trạng định hướng giá trị đạo đức cách

mạng, trên cơ sở đó đề xuất những giải pháp cơ bản định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho Học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần hiện nay

* Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Làm rõ một số vấn đề lý luận về định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho

học viên cấp phân đội ở học viện Hậu cần

- Phân tích thực trạng định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên và của học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần hiện nay

- Đề xuất những giải pháp cơ bản định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần hiện nay

3 Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu của luận văn

* Đối tượng nghiên cứu

Định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên cấp phân đội tại Học viện

Hậu cần

* Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi điều tra, khảo sát là các khoa giáo viên, cán bộ quản lý học viên,

học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần

- Số liệu - tư liệu phục vụ cho luận văn giới hạn từ năm 2013 đến 2017

4 Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu

4.1 Câu hỏi nghiên cứu

- Nội dung, hình thức, phương pháp định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho Học viên đào tạo sĩ quan Hậu cần cấp phân đội ở Học viện Hậu cần như thế nào?

- Nhận thức, thái độ, hành vi về giá trị đạo đức cách mạng của học viên đào tạo cán bộ hậu cần cấp phân đội ở Học viện Hậu cần hiện nay ra sao?

- Có những yếu tố nào tác động tới sự phát triển đạo đức cách mạng của học viên cấp phân đội?

4.2 Giả thuyết nghiên cứu

- Nội dung, hình thức, phương pháp định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho Học viên đào tạo cán bộ Hậu cần cấp phân đội ở Học viện Hậu cần phù hợp, hiệu quả

- Đa số học viên đào tạo cán bộ hậu cần cấp phân đội có nhận thức, thái độ tốt, hành vi tích cực trong quá trình học tập, rèn luyện, phát triển những giá trị đạo đức cách mạng được định hướng

- Những yếu tố tác động tới định hướng giá trị đạo đức cách mạng của học viên là những yếu tố: Tác động từ mặt trái của nền kinh tế thị trường; Tác động từ môi trường đạo đức quân sự của Học viện; Tác động từ mục tiêu đào tạo và nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo của Học viện Hậu cần để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng quân đội, ngành hậu cần trong tình hình mới

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1.Phương pháp trưng cầu ý kiến

Trưng cầu 300 ý kiến học viên đào tạo sĩ quan hậu cần cấp phân đội trình độ đại học từ năm thứ nhất đến năm thứ tư

Trưng cầu ý kiến 100 cán bộ quản lý và giáo viên, giảng viên ở Học viện Hậu cần

5.2 Phương pháp phỏng vấn sâu

Phỏng vấn sâu 5 cán bộ quản lý học viên, 5 giảng viên; 10 học viên

Thảo luận nhóm tập trung 2 nhóm: Học viên năm thứ nhất, thứ 2 gồm 8 người, Học viên năm thứ 3, thứ 4 gồm 8 người

5.3 Phương pháp phân tích tư liệu

Nghiên cứu các tài liệu trong thư viện của Học viện, ngoài Học viện, tài liệu trên báo chí, tạp chí, sách, Internet

* Chọn dung lượng mẫu định lượng: Những báo cáo tác giả có được cho thấy, số lượng học viên trong một khóa học, gồm học viên năm thứ nhất, năm thứ hai, năm thứ ba và năm thứ tư cũng chênh lệch nhau không đáng kể, số lượng học viên tại thời điểm khảo sát số lượng học viên là 1733, tổng số phiếu cần khảo sát để đạt đảm bảo tiêu chuẩn chọn mẫu là 200 học viên Tuy nhiên trong quá trình khảo

sát đã phát thêm số phiếu dự kiến, tương ứng 130 phiếu, đề phòng những phiếu trả lời không đạt chuẩn Như vậy tổng số phiếu phát ra để khảo sát học viên là 330 phiếu, sau công đoạn làm sạch phiếu, số phiếu đạt tiêu chuẩn là 300

Đối với cán bộ quản lý, giáo viên và giảng viên tại học viện Hậu cần số phiếu khảo sát tác giả phát ra là 100, số phiếu đạt chuẩn là 100 phiếu

Tác giả quyết định sử dụng tất cả số phiếu đạt tiêu chuẩn sau khi khảo sát

* Chọn dung lượng mẫu định tính: Đơn vị mẫu phỏng vấn sâu được chọn

theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích Chọn tập hợp những người tham gia dựa theo những tiêu chí có tính đại diện liên quan tới nội dung nghiên cứu Cơ cấu mẫu nghiên cứu định tính bao gồm các nhóm với số lượng cụ thể:

+ Cán bộ quản lý, giáo viên, giảng viên: 10 người

+ Học viên sĩ quan cấp phân đội: 26

Như vậy tổng số người cung cấp thông tin ( định lượng và định tính) cho đề

tài là: 400 + 36 = 436 người

6 Vài nét về địa bàn khảo sát và đặc điểm cơ cấu mẫu nghiên cứu

* Học viện Hậu cần

Học viện Hậu cần trực thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam, có nhiệm vụ đào tạo

sĩ quan và nhân viên nghành hậu cần cho Quân đội nhân dân Việt Nam Ngày 2 tháng 7 năm 1993, Bộ giáo dục và đào tạo ra quyết định công nhận trình độ đào tạo đại học quân sự cho Học viện Hậu cần Trước yêu cầu cách mạng và nhiệm vụ quân đội trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đầu năm 1951, Tổng cục cung cấp ( nay là Tổng cục Hậu cần) mở lớp huấn luyện cán bộ cung cấp đầu tiên do đồng chí Trần Đăng Ninh, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục cung cấp trực tiếp chỉ đạo Sau 7 năm vừa xây dựng vừa đào tạo cán bộ, từ lớp huấn luyện cán bộ cung cấp đầu tiên đã phát triển thành Trường Sĩ quan Hậu cần (1958) và Học viện Hậu cần (1974) Theo chỉ thị của Bộ Quốc Phòng, tháng 8 năm 1980 một bộ phận của Học viện được tách ra để thành lập trường sĩ quan Hậu cần Ngày 16 tháng 3 năm 1996 Bộ Quốc phòng ra quyết định số 257/QĐ – QP hợp nhất trường sĩ quan Hậu cần và Học viện Hậu cần Từ tháng 4 năm 1996, Học viện Hậu cần trở thành nhà trường duy nhất đào tạo cán bộ hậu cần cho toàn quân đội, đồng thời là một

trung tâm nghiên cứu khoa học hậu cần quân sự Ngày 28 tháng 4 năm 1999, Bộ Quốc Phòng ra quyết định số 547/QĐ – QP công nhận ngày 15 tháng 6 năm 1951 là ngày truyền thống của Học viện Hậu cần

Trải qua 65 năm xây dựng và trưởng thành, Học viện Hậu cần đã đào tạo được hàng vạn sĩ quan và nhân viên chuyên môn kỹ thuật hậu cần các cấp, hoàn thành nhiều công trình khoa học có giá trị, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao nhiệm vụ chiến đấu và xây dựng của các lực lượng vũ trang [39,Tr.7] Trụ sở chính của Học viện Hậu cần tại Phường Ngọc Thụy, quận Long Biên, Hà Nội Cơ sở 2 đóng tại xã Kim Sơn, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội Cơ sở 3 tại huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình

Hiện nay Học viện Hậu cần đào tạo các trình độ sau: đào tạo sĩ quan hậu cần trình độ cao đẳng, đại học và sau đại học với 6 chuyên nghành quân sự gồm: Chỉ huy tham mưu hậu cần, quân nhu, vận tải, xăng dầu, doanh trại, tài chính Ở trụ sở chính đào tạo hệ cao đẳng, đại học dân sự với các chuyên nghành Tài chính – ngân hàng, kế toán doanh nghiệp và Kỹ thuật Xây dựng dân dụng Đào tạo sau đại học dân sự chuyên nghành tài chính – ngân hàng

* Đặc điểm mẫu và cơ cấu mẫu nghiên cứu:

Đặc điểm mẫu và cơ cấu mẫu nghiên cứu được mô tả ở bảng 2.1 dưới đây

Bảng: Đặc trưng và cơ cấu mẫu nghiên cứu định lượng nhóm học viên đào tạo cán

bộ sĩ quan hậu cần cấp phân đội trình độ đại học ở HVHC

Các đặc trưng mẫu Nội dung cơ cẫu

Định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho Học viên đào tạo cán bộ hậu cần cấp phân đội trình độ đại học ở Học viện Hậu cần hiện nay

Nhận thức, thái

độ của HV về ĐĐCM

Hành động khẳng định và tạo nên giá trị ĐĐCM

Tác động từ mục tiêu đào tạo và nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo của Học viện Hậu cần để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng quân đội, ngành hậu cần trong tình hình mới

Nội dung, hình thức, phương pháp ĐHGTĐĐCMMôi trường đạo

đức Quân sự

của Học viện

8 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Trong mấy thập kỷ gần đây việc nghiên cứu về giá trị, định hướng giá trị được nhiều nhà nghiên cứu của các nước trên thế giới quan tâm Đó cũng là những vấn đề cấp bách đang đặt ra đối với quốc gia trên toàn cầu, đặc biệt là những nước đang phát triển, đang chuyển đổi kinh tế xã hội để hội nhập nền văn minh của nhân loại

Việt Nam từ khi bước vào thời kỳ đổi mới với tư tưởng chiến lược: " Đặt con người vào vị trí chiến lược trung tâm" của chiến lược kinh tế - xã hội, coi nguồn lực lớn nhất, quý báu nhất là tiềm lực con người Việt Nam, coi "nguồn tài nguyên người, sự phát triển người" là yếu tố quyết định của mọi sự phát triển

Với công trình “Giá trị - định hướng giá trị nhân cách và giáo dục giá trị”

(1995) [72] do Nguyễn Quang Uẩn làm chủ nhiệm đã khái quát một bức tranh sinh động cả lý luận và thực tiễn về giá trị, định hướng giá trị nhân cách của con người Việt Nam giai đoạn hiện nay Với cách tiếp cận Hoạt động - Giá trị - Nhân cách, đề tài đã nghiên cứu những giá trị chung như: giá trị nhân cách, giá trị nghề nghiệp, giá trị truyền thống và hiện đại của nhóm học sinh, sinh viên, thanh niên nông thôn, công nhân viên chức, cán bộ khoa học kỹ thuật, lực lượng vũ trang và các doanh nghiệp thuộc các tỉnh, thành phố ở ba miền Bắc, Trung, Nam Các tác giả khẳng định, định hướng giá trị nhân cách con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay đang có sự biến đổi so với thời kỳ trước đổi mới trong đó có các giá trị chung như: nguyện vọng sống trong hoà bình, ổn định để phát triển kinh tế, mong có học vấn, nghề nghiệp, sức khoẻ, gia đình, sống có tình nghĩa vẫn được đề cao Đặc trưng định hướng giá trị của con người Việt Nam hiện nay, vừa là coi trọng giá trị truyền thống vừa coi trọng giá trị hiện đại Mặc dù vậy, vẫn xuất hiện tư tưởng coi trọng giá trị cá nhân, giá trị vật chất mà coi nhẹ giá trị xã hội, giá trị tinh thần Công trình

là nguồn tài liệu tham khảo quý giá cho các nghiên cứu về giá trị, định hướng giá trị nói chung và định hướng giá trị đạo đức cách mạng nói riêng

Đề tài khoa học cấp Bộ Quốc Phòng “ Định hướng giá trị nhân cách đội ngũ

sĩ quan trẻ Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay” [38] (2002) do Lại Ngọc Hải làm chủ nhiệm đã luận giải làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về định hướng giá trị nhân cách, tìm hiểu vai trò, đặc trưng định hướng giá trị nhân cách đội ngũ sĩ

quan trẻ quân đội trên cơ sở đó đề xuất những quan điểm, yêu cầu và giải pháp chủ yếu định hướng giá trị nhân cách sĩ quan trẻ trong giai đoạn tới, theo Nghị quyết

TW 5 ( khóa VIII) và Nghị quyết số 94 – NQ/ĐU quân sự TW Đề tài đã đưa ra được những nội dung định hướng giá trị nhân cách sĩ quan trẻ tập trung vào 3 nhóm: Giá trị chính trị tư tưởng, giá trị văn hóa, đạo đức, lối sống, giá trị nghề nghiệp Theo đó định hướng giá trị trực tiếp góp phần xây dựng nhân cách người chiến sĩ cầm súng bảo vệ tổ quốc trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa Tuy nhiên với cách tiếp cận tâm lý học nên nhiều phân tích còn thiên về định tính theo chủ quan của nhà nghiên cứu mà chưa

có những số liệu bằng chứng thực tiễn để người đọc có thể thấy được các khía cạnh

xã hội của hoạt động định hướng giá trị nhân cách cho đội ngũ sĩ quan trẻ trong quân đội nhân dân Việt Nam Dù vậy, đề tài là tài liệu tham khảo có giá trị cho những nghiên cứu về định hướng giá trị nhân cách cho nhóm học viên sĩ quan trong quân đội

Với cách tiếp cận xã hội học, đề tài “ Định hướng giá trị nghề nghiệp của học viên sĩ quan trong các học viện, nhà trường quân đội khu vực phía Bắc hiện nay” (2017) [13] của tác giả Thân Trung Dũng đã làm rõ những vấn đề lý luận liên quan đến định hướng giá trị nghề nghiệp của học viên, trong luận án đã đưa ra những nhận định và phân tích về nhận thức, thái độ và hành vi về nghề nghiệp và giá trị nghề nghiệp, quá trình lựa chọn trưởng thành trong nghề nghiệp và những nhân tố tác động đến định hướng giá trị nghề nghiệp của học viên sĩ quan quân đội Trong luận án chưa đi sâu phân tích về giá trị đạo đức nghề nghiệp đặc thù của học viên cấp phân đội ở HVHC, chưa đưa ra nội dung, hình thức, phương pháp để định hướng giá trị nghề nghiệp cụ thể Nhưng luận án là một trong những tài liệu tham khảo hữu ích cho tác giả trong cách tiếp cận phân tích về định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên cấp phân đội ở HVHC

Với cách tiếp cận của triết học, luận án tiến sĩ triết học của Hà Nguyên Cát

(2000) “Vấn đề đạo đức cách mạng của người cán bộ hậu cần Quân đội nhân dân Việt Nam” [8] và luận án tiến sỹ triết học của Trần Như Chủ “Phát triển đạo đức cách mạng của người cán bộ hậu cần quân đội nhân dân Việt Nam: lịch sử và

lôgíc” (2002)[10] hai công trình này đã tập trung làm rõ những nội dung cơ bản

như: Đi sâu phân tích tầm quan trọng của việc giáo dục, phát triển, nâng cao đạo đức cách mạng cho các đối tượng cán bộ quân đội, cụ thể: cán bộ cấp phân đội, cán

bộ hậu cần Đồng thời xác định những chuẩn mực, đặc trưng đạo đức cơ bản gắn với đặc điểm hoạt động, chức trách, nhiệm vụ cụ thể của mỗi loại cán bộ, mỗi đối tượng học viên Khái quát một số vấn đề có tính nguyên tắc trong nâng cao đạo đức cách mạng của đội ngũ cán bộ quân đội, những đặc điểm tác động đến quá trình phát triển đạo đức của cán bộ cấp phân đội Trình bày quan niệm nâng cao đạo đức cách mạng của từng loại cán bộ; xác định chủ thể, đối tượng, nội dung, hình thức, phương pháp nâng cao ĐĐCM của đội ngũ cán bộ quân đội Đánh giá đúng thực trạng đạo đức của đội ngũ cán bộ quân đội và thực trạng hoạt động giáo dục, nâng cao ĐĐCM ở các đơn vị quân đội; chỉ rõ nguyên nhân và rút ra một số kinh nghiệm nâng cao ĐĐCM của đội ngũ cán bộ cấp phân đội, cán bộ hậu cần quân đội nhân dân Việt Nam gắn với đối tượng nghiên cứu cụ thể Đề xuất phương hướng, giải pháp giáo dục, phát triển, nâng cao ĐĐCM của đội ngũ cán bộ quân đội trong giai đoạn hiện nay Nhìn chung các công trình nghiên cứu đều tập trung làm rõ những nhóm giải pháp lớn: nâng cao chất lượng công tác giáo dục, rèn luyện ĐĐCM; tiến hành tốt công tác tổ chức, công tác chính sách; đẩy mạnh tự phê bình và phê bình đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân; phát huy vai trò tự rèn luyện ĐĐCM; xây dựng môi trường văn hóa, đạo đức trong sạch lành mạnh Với cách tiếp cận mang màu sắc triết học, nhưng đây là hai đề tài cung cấp một bức tranh trong sự phân tích logic về

lý luận, thực trạng và giải pháp về đạo đức cách mạng của đội ngũ cán bộ hậu cần quân đội là tài liệu tham khảo hữu ích cho tác giả

Luận văn thạc sĩ của Phạm Đức Quang “Định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên đào tạo sĩ quan chính trị cấp phân đội ở học viện Chính trị hiện nay” (2000)[76] đã phân tích về mặt lý luận, thực trạng và đưa ra những giải pháp để giải

quyết vấn đề Trong chương lý luận tác giả đã giải thích được những quan niệm như: Quan niệm về đạo đức cách mạng, đạo đức quân nhân, phân tích bản chất và vai trò, yêu cầu và nội dung cơ bản của định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên đào tạo sĩ quan chính trị cấp phân đội, và những yếu tố tác động tới định

hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên đào tạo sĩ quan chính trị cấp phân đội Trong chương lý luận này tác giả chưa đưa ra khái niệm giá trị, định hướng giá trị đạo đức cách mạng, chưa phân tích rõ những nét phẩm chất đạo đức đặc thù của

sĩ quan chính trị, những phẩm chất đạo đức sĩ quan chính trị vừa mang những phẩm chất chung của đạo đức quân nhân vừa mang những nét đặc thù riêng của sĩ quan chính trị Trong phân tích về những nhân tố tác động tác giả chưa phân tích sâu về môi trường đạo đức quân sự của Học viện chính trị tác động như thế nào đến định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên Trong chương 2 phân tích về thực trạng định hướng giá trị cho HVCPĐ tác giả đã phân tích được những thuận lợi và khó khăn trong hoạt động định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên, chưa phân tích được nhận thức, thái độ, hành vi của học viên được biểu hiện như thế nào trong quá trình định hướng giá trị đạo đức, chưa phân tích được yếu tố tương quan

để tìm hiểu sự khác nhau trong nhận thức thái độ, hành vi của học viên năm thứ nhất, thứ 2 và học viên năm thứ 3 và thứ tứ để từ đó đưa ra giải pháp liên quan phù hợp Dù còn những điểm hạn chế trên nhưng luận văn cũng là một trong những tài liệu tham khảo cho tác giả trong cách tiếp cận vấn đề

Luận văn thạc sỹ của Nguyễn Văn Luyện “Phát triển Đạo đức cách mạng của học viên cử nhân hậu cần cấp phân đội ở Học viện Hậu cần hiện nay” ( 2008)[47]

Công trình này đã tập trung phân tích, làm sáng tỏ những vấn đề như: Thực chất phát triển, nâng cao ĐĐCM của HVCPĐ ở HVHC Xác định rõ quan niệm phát triển, nâng cao ĐĐCM của học viên đào tạo sĩ quan theo từng mô hình, mục tiêu, yêu cầu đào tạo ở các học viện, trường sĩ quan trong quân đội Chỉ ra những đặc điểm phát triển ĐĐCM của học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội Đánh giá đúng và khách quan thực trạng ĐĐCM của học viên và thực trạng phát triển ĐĐCM của HVCPĐ ở HVHC Thông qua đánh giá đúng thực trạng, công trình nghiên cứu đã chỉ rõ ưu, khuyết điểm, nguyên nhân của những ưu, khuyết điểm đó Công trình nghiên cứu đã đưa ra được những giải pháp phát triển ĐĐCM cho HVCPĐ Trong chương thực trạng của luận văn chưa phân tích định lượng và định tính sâu về nhận thức, thái độ, hành vi trong phát triển đạo đức cách mạng của học viên Nhưng đây là những tài liệu tham khảo hữu ích cho tác giả trong phân tích các yếu tố tác động tới hoạt động định

hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên và đưa ra những giải pháp phù hợp để hoạt động định hướng giá trị đạo đức cách mạng ngày càng hiệu quả

Các công trình trên có ý nghĩa rất lớn, tác giả trân trọng, kế thừa kết quả nghiên cứu của một số công trình có liên quan đến luận văn, nhưng chưa có công trình nào

nghiên cứu “Định hướng giá trị ĐĐCM cho HVCPĐ ở Học viện Hậu cần hiện nay”

Nhằm mục đích nâng cao chất lượng, hiệu quả trong học tập rèn luyện và phát triển những giá trị đạo đức cách mạng cho đội ngũ sĩ quan hậu cần cấp phân đội phải tiến hành tốt định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên để học viên khi còn ngồi trên ghế nhà trường đạt được kết quả học tập và rèn luyện tốt, cũng như bộc lộ và phát huy tốt những phẩm chất đạo đức cách mạng để khi ra trường họ thực sự vững vàng trên cương vị công tác của mình, thực sự là người cán

bộ vừa có phẩm chất đạo đức cách mạng vừa có năng lực, luôn trung thành tuyệt đối với Đảng với nhân dân, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, sẵn sàng hi sinh bảo vệ độc lập tự do cho tổ quốc

9 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của luận văn

- Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ cơ sở lý luận, thực trạng và đưa ra những giải pháp khoa học của định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho Học viên đào tạo sĩ quan Hậu cần cấp phân đội trình độ đại học nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả đào tạo cán bộ Hậu cần, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn mới, giữ vững và phát huy truyền thống bản chất " Bộ đội cụ Hồ" và truyền thống

vẻ vang của quân đội

- Đề tài có thể làm tài liệu nghiên cứu tham khảo trong giảng dạy ở Học viện Hậu cần nói riêng và các nhà trường quân đội nói chung

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho Học viên đào tạo cán bộ Hậu cần cấp phân đội, trình độ đại học ở

Học viện Hậu cần hiện nay 1.1 Những khái niệm cơ bản

1.1.1 Học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần

Mỗi một trường quân đội đều có chức trách nhiệm vụ đào tạo những lĩnh vực chuyên ngành điển hình cho học viên học tập trong ngôi trường đó Với chức trách nhiệm vụ đào tạo của Học viện Hậu cần chúng ta có được khái niệm về học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần như sau:

Học viên cấp phân đội ở HVHC là những hạ sĩ quan, binh sĩ, thanh niên được tuyển chọn chặt chẽ về lai lịch chính trị, phẩm chất, năng lực, xu hướng nghề nghiệp,

đã trúng tuyển qua các kì thi, đang được đào tạo tập trung tại HVHC theo mô hình, mục tiêu đào tạo người SQHC cấp phân đội Sau khi tốt nghiệp ra trường có học vấn

cử nhân Hậu cần quân sự, trở thành sĩ quan hậu cần có đủ phẩm chất, năng lực hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao

Mục tiêu đào tạo của HVHC đối với HVCPĐ là: đào tạo HVCPĐ thành trợ

lý hậu cần tiểu đoàn, trợ lý quân nhu, xăng dầu, xây dựng và quản lý nhà đất, tài chính cấp trung đoàn, trung đội trưởng vận tải có trình độ đại học chuyên ngành hậu cần quân sự tốt nghiệp ra trường được cấp bằng cử nhân khoa học có phẩm chất đạo đức, kiến thức, năng lực, bản lĩnh chính trị và hoàn thành tốt chức danh đào tạo và mọi nhiệm vụ được giao Qua thực tế công tác và rèn luyện có khả năng phát triển đảm nhiệm được cương vị công tác cao hơn theo chuyên ngành đào tạo và là nguồn đào tạo cán bộ hậu cần có trình độ sau đại học

Để trở thành HVCPĐ tại HVHC là những thanh niên đã tốt nghiệp phổ thông, quân nhân đang tại ngũ trong quân đội có đủ phẩm chất chính trị, đạo đức, sức khoẻ, trình độ theo quy định của Bộ Quốc phòng; tự nguyện phục vụ lâu dài trong quân đội;

đã trúng tuyển qua các kỳ thi tuyển hoặc cử tuyển theo quy định của Bộ Giáo dục - Đào tạo và Bộ Quốc phòng, hiện đang học tập, rèn luyện tại HVHC theo nội dung, chương trình xác định Những đặc điểm của học viên cấp phân đội ở HVHC là họ đang trong quá trình hình thành, phát triển và hoàn thiện nhân cách của người

SQHC cấp phân đội Đây là lứa tuổi có thể tiếp nhận một cách nhanh chóng những

lý tưởng, hành động tốt đẹp, cao cả, hoài bão ước muốn, những tri thức, hướng tới các giá trị tốt đẹp Nhưng ở họ, do tuổi đời còn trẻ nên chưa có nhiều kinh nghiệm trong cuộc sống, cách suy xét, đánh giá, lựa chọn các giá trị, chuẩn mực đạo đức chưa thật chuẩn xác, tính bền vững chưa cao, thậm chí còn dễ bị lôi cuốn, cám dỗ bởi những lợi ích vật chất tầm thường HVCPĐ chủ yếu là con em nông dân từ mọi miền của Tổ quốc, khá đa dạng về vùng miền, thành phần xuất thân,có một số là con cán bộ, công nhân, con, em sĩ quan trong lực lượng vũ trang nhân dân, một số ít là người dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng sâu, vùng xa Họ được sống và học tập trong môi trường đất nước hoà bình, được thừa hưởng thành quả cách mạng của đất nước, dân tộc, được sự quan tâm chăm lo của gia đình và xã hội, đã được lựa chọn kỹ về phẩm chất chính trị, nhân cách, phẩm chất đạo đức, không có tiền án, tiền sự, không mắc những tệ nạn xã hội, có thái độ đúng đắn với sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc Họ đều có hoài bão trở thành người sĩ quan phục vụ lâu dài trong quân đội, nên đã xác định đúng động cơ học tập, rèn luyện Một số học viên là quân nhân, trước khi vào học họ đã là Đảng viên, cán bộ đoàn ở các đơn vị cơ sở trong toàn quân Đây chính là lực lượng nòng cốt trong học tập, rèn luyện, xây dựng đơn vị học viên vững mạnh và là những thuận lợi cơ bản, để xây dựng và giữ vững phẩm chất ĐĐCM của tập thể HVCPĐ

Tuy nhiên, HVCPĐ ở HVHC là những thanh niên quân đội đang trong quá trình hình thành, phát triển và hoàn thiện nhân cách người SQHC cấp phân đội, bộ phận học viên là học sinh trúng tuyển quen với lối sống tự do và sự bao bọc của gia đình nên họ rất dễ bị tác động bởi những tiêu cực của mặt trái cơ chế thị trường và các tệ nạn xã hội, nếu không kịp thời định hướng chính trị, giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho họ ngay từ những năm đầu của thời kỳ học viên thì các biểu hiện như: sống thực dụng, hưởng thụ, chạy theo đồng tiền, đề cao giá trị vật chất, xem nhẹ giá trị tinh thần, thờ ơ về chính trị rất dễ xảy ra

Học viên cấp phân đội ở HVHC được học tập, rèn luyện trong môi trường sư phạm quân sự theo đúng điều lệnh, kỷ luật quân đội Ở môi trường này, họ hoạt động tập trung có tổ chức, có lãnh đạo, quản lý chặt chẽ và thống nhất trong toàn Học viện và hệ

thống điều lệnh, kỷ luật nghiêm ngặt, HVCPĐ có điều kiện để học tập, rèn luyện theo đúng mục tiêu, nhiệm vụ của từng năm học, cả khóa học để trở thành những SQHC cấp phân đội HVCPĐ, chịu sự quản lý nghiêm ngặt của tổ chức, của điều lệnh, kỷ luật quân đội, các quy định của Học viện, có những thời điểm cường độ hoạt động cao dễ gây ra tâm lý căng thẳng, mệt mỏi dẫn đến chán chường, ngại học, ngại rèn Bên cạnh đó, môi trường hoạt động tương đối ổn định, khá kín, ít được tiếp xúc với môi trường xã hội bên ngoài Học viện, nên ảnh hưởng đến tính năng động, nhạy bén, sáng tạo của học viên Đặc điểm này đặt ra đối với các cấp ủy, tổ chức đảng, người chỉ huy, các cơ quan chức năng và mọi lực lượng trong quá trình ĐHGTĐĐCM cho HVCPĐ cần chú ý có những biện pháp phù hợp để tạo được môi trường, điều kiện thuận lợi cho học viên học tập, rèn luyện nói chung và trong ĐHGTĐĐCM cho học viên nói riêng

Nắm vững đặc điểm này chủ thể và lực lượng tiến hành ĐHGTĐĐCM cần có biện pháp khai thác những yếu tố tích cực, tiến bộ, định hướng, giáo dục cho họ nhận thức thấy và gạt bỏ những mặt tiêu cực, lạc hậu trong ý thức và hành vi Những đặc điểm trên đây vừa tạo ra những điều kiện thuận lợi, vừa đặt ra không ít khó khăn, thách thức cho nhiệm vụ giáo dục - đào tạo của HVHC, trong đó, ĐHGTĐĐCM cho HVCPĐ phải nghiên cứu, nắm vững các đặc điểm trên, có biện pháp phát huy những điều kiện thuận lợi, khắc phục những khó khăn của nó

1.1.2 Khái niệm về giá trị

Giá trị là một chủ đề hấp dẫn trong nghiên cứu xã hội học Giá trị thường được coi

là một trong những yếu tố cấu thành văn hoá Nội dung mục từ “giá trị “ trong “Từ điển xã hội học Oxford” cho thấy thuật ngữ này có nhiều nghĩa khác nhau tùy theo từng chuyên ngành khoa học, “giá trị” được coi là cái gì đó có khuynh hướng mạnh, lâu dài, có tính chi phối bên trong và đôi khi có tính chất ngầm định, khi hệ thống giá trị được thiết lập và được cùng chia sẻ, nó sẽ tạo ra sự đồng thuận xã hội và chính trị

“Từ điển xã hội học” do G Endruweit và G Trommsdorff chủ biên đã ghi nhận

từ năm 1951, Cl Klukholn đã nêu một định nghĩa kinh điển về giá trị Theo đó

“giá trị là quan niệm về điều mong muốn đặc trưng hiện hay ẩn cho một cá nhân

hay một nhóm và ảnh hưởng tới việc chọn các phương thức, phương tiện hoặc mục tiêu của các hành động” [31]: 156]

Theo Joseph H Fichter, cần phân biệt hai cấp độ định nghĩa khái niệm “giá trị”: Cấp độ định nghĩa mô tả và định nghĩa khoa học, mà cấp độ định nghĩa mô tả

“đã gây ra nhiều sự lẫn lộn trong việc nhận xét những giá trị xã hội Theo cách mô

tả chúng ta có thể nói rằng tất cả cái gì có ích lợi, đáng ham chuộng hoặc đáng kính phục đối với con người hoặc đoàn thể, đều là “có một giá trị” [42]:173] Còn “theo quan điểm xã hội học, những giá trị có thể được định nghĩa như là những tiêu chuẩn theo đó đoàn thể hoặc xã hội phê phán về tầm quan trọng của những con người, những khuôn mẫu mục đích và các đối tượng văn hoá khác” [42]:174]

Bùi Thế Cường cho rằng, “giá trị là các nguyên tắc cơ bản định hướng hành động Chúng là những quan điểm, thái độ về những điều được mong muốn, về những quan niệm dẫn dắt trong văn hóa, tôn giáo, đạo lý và xã hội Những định hướng giá trị thống trị trong một xã hội là khung cơ bản của văn hóa Với tính cách

là những nguyên tử của đời sống xã hội, các chuẩn mực chỉ có thể vận hành khi các chuẩn mực quan trọng nhất đối với hành động xã hội được kết nối với nhau, khi chúng được theo đuổi như là “đầy giá trị” (quan trọng, đúng đắn, chân lý) theo một

ý nghĩa có tính đạo lý Giá trị là những “chỉ dẫn đạo lý” dẫn dắt hành động con người Chúng biểu hiện các ý nghĩa và mục tiêu mà các cá nhân và nhóm gắn với hành động của họ” [12]

Tóm lại, có rất nhiều cách định nghĩa khái niệm “giá trị” Để nắm bắt được các khía cạnh giá trị thể hiện trong đạo đức cách mạng của học viên cấp phân đội ở học viện Hậu cần cần bao quát được định nghĩa về giá trị Do vậy, trong phạm vi luận văn này, khái niệm “giá trị” được hiểu là cái mà người ta mong muốn, quan niệm về sự mong muốn đó, hơn thế nữa, là các tiêu chuẩn về những cái người ta mong muốn như cái đúng, cái tốt, cái đẹp, cái ích lợi, nhằm định hướng cho hành động của học viên

1.1.3 Khái niệm định hướng giá trị

Có nhiều cách tiếp cận khác nhau về định hướng giá trị: thuật ngữ định hướng giá trị được đề cập trong " Từ điển bách khoa toàn thư của Liên Xô có nghĩa là: " Cơ sở

tư tưởng, chính trị, đạo đức, thẩm mỹ, giúp chủ thể đánh giá thực tại xung quanh và định hướng về thái độ đối với thực tại đó, là phương pháp phân loại các khách thể theo giá trị của chúng trong mối liên hệ chặt chẽ với chủ thể Định hướng giá trị bao hàm sự hướng dẫn từ ngoài và tự định hướng của chủ thể, giữ vai trò chủ đạo trong xây dựng các chương trình hành động cho cá nhân hoặc tập đoàn người trong hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn”[71,491]

Định hướng giá trị dưới cách tiếp cận khác: “ Định hướng giá trị là thái độ lựa chọn các giá trị vật chất và tinh thần của con người, là một hệ thống tâm thế, niềm tin, sở thích được biểu hiện trong hành vi của con người” Hoặc sự định hướng giá trị được xác định chung là sự lệ thuộc giữa hành động và tư duy với giá trị” [ 68, tr.13] I.L.Kon có ý định đồng nhất định hướng giá trị với tâm thế Trong cuốn “ Xã hội học cá nhân” I.L.Kon cho rằng: “ Định hướng giá trị là một hệ thống tổng thể của các tâm thế, dưới ảnh hưởng của nó mà cá nhân (hoặc nhóm) tri giác tình huống và lựa chọn phương thức hành động tương ứng” [72, tr.71]

Những quan niệm trên cho thấy định hướng giá trị trước hết mang bản chất hoạt động, do đó nó phải được nghiên cứu trong mối quan hệ với nhân cách và đặt trong một hoàn cảnh thực tiễn

Từ những quan niệm trên, chúng ta có thể nêu lên những ý chung cơ bản sau

- Định hướng giá trị được hình thành trong quá trình cá nhân hoặc nhóm người gia nhập vào các quan hệ xã hội với tư cách là chủ thể của hoạt động đó, hướng vào các giá trị có ý nghĩa cơ bản đối với cá nhân hay nhóm

- Quá trình định hướng giá trị bao giờ cũng chứa đựng các yếu tố nhận thức ( đánh giá), ý chí và cảm xúc ( thử nghiệm) cũng như các khía cạnh đạo đức, thẩm mỹ trong sự phát triển nhân cách

- Định hướng giá trị là cơ sở bên trong của hành vi, quyết định lối sống của cá nhân [72, tr.68 – 69]

Từ những phân tích trên, chúng ta có thể thống nhất về định hướng giá trị cho đề tài luận văn như sau: Định hướng giá trị là sự hướng dẫn thái độ hiện có để lựa chọn các giá trị vật chất và tinh thần Nó cũng là cơ sở tư tưởng, đạo đức, thẩm

mỹ để con người xác định mục đích chủ yếu của cuộc sống và sự lựa chọn những

phương tiện cơ bản để thực hiện mục đích ấy; là sự tìm kiếm, lựa chọn, sắp xếp các giá trị theo một thang bậc từ thấp đến cao phù hợp với hoạt động của các chủ thể tham gia hoạt động xã hội; là thái độ, trách nhiệm, cách thức hành động để đạt được giá trị, là cơ sở để đánh giá hành vi của mỗi con người hay nhóm xã hội

1.1.4 Khái niệm về đạo đức

Đạo đức là một hình thái của ý thức xã hội, nó mang giá trị cơ bản, phản ánh những chuẩn mực và sự đánh giá được xã hội thừa nhận trong các mối quan hệ giữa người và người

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, đạo đức là toàn bộ những nguyên tắc, qui tắc, chuẩn mực xã hội nhằm điều chỉnh, đánh giá cách ứng xử của con người trong quan hệ với nhau và quan hệ với xã hội, được thực hiện bởi niềm tin cá nhân, truyền thống và sức mạnh của dư luận xã hội [32,tr.67]

Đạo đức là một trong những hình thức phản ánh xã hội, nó điều chỉnh hành

vi con người một cách tự giác sao cho phù hợp với lợi ích và hạnh phúc của con người, với tiến bộ xã hội trong quan hệ cá nhân với cá nhân và quan hệ cá nhân với

xã hội Các nguyên tắc, qui tắc, chuẩn mực đạo đức cũng là căn cứ để đánh giá hành

vi, cách ứng xử của con người tốt hay không tốt, tiến bộ hay lạc hậu

Đạo đức phản ánh hiện thực đời sống xã hội, giúp cho xã hội loài người tiến lên trình độ cao hơn, vì hạnh phúc của con người, xã hội càng phát triển thì đạo đức con người càng tốt đẹp Tuy nhiên, đạo đức còn chịu sự tác động của ý thức và niềm tin, lập trường của cá nhân, cộng đồng dân tộc, giai cấp Do đó, trong xã hội có giai cấp và đấu tranh giai cấp, bên cạnh những hành vi đạo đức tốt, có cả những hành vi phi đạo đức, đạo đức giả, những hành động trái lương tâm, tác động tiêu cực đến cộng đồng xã hội

Đạo đức theo từ điển Tiếng Việt: “ Là những tiêu chuẩn nguyên tắc được dư luận xã hội thừa nhận, quy định những hành vi quan hệ của con người đối với nhau

và đối với xã hội [70.tr 311]

Từ những cách tiếp cận trên chúng ta có thể khái quát: Đạo đức là hệ thống những nguyên tắc, quy tắc và chuẩn mực xã hội để điều chỉnh hành vi ứng xử giữa người và người, giữa cá nhân và cộng đồng, nó được thực hiện do sức mạnh của

phong tục, tập quán, của dư luận xã hội và lương tâm của chính mỗi người Yếu tố căn bản của ý thức đạo đức là tình cảm đạo đức Bởi vì niềm tin đạo đức và nguyên tắc ứng xử của các cá nhân, các giá trị định hướng của từng cá nhân chỉ có thể hình thành trong điều kiện được thể hiện bằng cảm xúc, nếu không thì các khái niệm đạo đức, các phạm trù luân lý, các tri thức về đạo đức thu nhận được chỉ là một sự áp đặt, khó mà chuyển hóa thành cơ sở cho động cơ của quan hệ đạo đức và hành vi đạo đức Song để có quan hệ xã hội đúng mực và có hành vi đạo đức, nhất thiết phải

có sự soi sáng, chỉ đạo của lý luận về đạo đức Như vậy luân lý chính là sự triết lý

về đời sống đạo đức, nó vừa là sự phản ánh các quan hệ đạo đức, hành vi đạo đức trong đời sống xã hội, vừa là cơ sở lý luận để điều chỉnh các quan hệ và hành vi đạo đức của con người

1.1.5 Quan niệm về đạo đức cách mạng

ĐĐCM ở nước ta được hình thành trong quá trình đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Việt Nam để giải phóng dân tộc và xây dựng, bảo

vệ đất nước Đó là nền đạo đức do Chủ tịch Hồ Chí Minh đề xướng và cùng với Đảng

ta lãnh đạo xây dựng, phát triển Là nền đạo đức mang bản chất của giai cấp công nhân, được xây dựng trên cơ sở những quan niệm đạo đức của chủ nghĩa Mác- Lênin, đồng thời kế thừa, tiếp thu những giá trị đạo đức tốt đẹp của dân tộc và nhân loại Nó là sự kết hợp, sự thống nhất biện chứng giữa lý tưởng đạo đức với lý tưởng chính trị, giữa tính cách mạng và tính khoa học Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ ĐĐCM: “ Là đạo đức mới, đạo đức vĩ đại, nó không phải vì danh vọng của cá nhân mà vì lợi ích chung của Đảng, của dân tộc, của loài người” [56, tr 252] Đạo đức ấy ngày càng được phát triển cùng với sự vận động của thực tiễn cách mạng Việt Nam Nó đã trở thành vũ khí mạnh mẽ của Đảng và của dân tộc ta trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc vì độc lập tự do và CNXH, vì hòa bình hợp tác và hữu nghị với tất cả những dân tộc khác trên thế giới Ngày nay đạo đức ấy đang phát huy sức mạnh của nó trên mọi

lĩnh vực của đời sống xã hội

Đạo đức cách mạng có vai trò hết sức to lớn đối với người cán bộ cách mạng, nó là nền tảng, là gốc của người cách mạng Hồ Chí Minh chỉ rõ: “ Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không có gốc

thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân” [56, tr 252-253]

1.1.6 Quan niệm và những phẩm chất đạo đức cách mạng của người cán bộ sĩ quan hậu cần cấp phân đội

Từ những phân tích về đạo đức cách mạng ở trên chúng ta có thể khái quát

về quan niệm về đạo đức cách mạng của người cán bộ sĩ quan hậu cần cấp phân đội như sau:

Đạo đức cách mạng của người SQHC cấp phân đội là biểu hiện cụ thể ĐĐCM của người cán bộ trong quân đội Đó là hệ thống những phẩm chất đạo đức phản ánh trong học tập, rèn luyện, trong đời sống, hoạt động, mối quan hệ, chức năng nhiệm vụ của người cán bộ hậu cần, được thể hiện ở nhận thức, ý thức,tình cảm và hành vi đạo đức của họ Đó là nền tảng nhân cách bảo đảm cho người SQHC cấp phân đội hoàn thành tốt chức trách nhiệm vụ được giao

Những phẩm chất ĐĐCM của người SQHC cấp phân đội có những phẩm chất sau:

Một là, có niềm niềm tin vững chắc vào Đảng,vào chế độ xã hội chủ nghĩa, trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc, hiếu với dân, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vươt qua kẻ thù nào cũng đánh thắng

Niềm tin vào Đảng sẽ là nguồn động lực mạnh mẽ giúp cho học viên tạo ra những hành động tốt đẹp, niềm tin sẽ định hướng cho học viên mọi hành động và giúp cho lý tưởng của họ kiên định Khi học viên có niềm tin vào Đảng họ sẽ sẽ vượt qua mọi khó khăn gian khổ hoàn thành những mục tiêu mong muốn

Bên cạnh đó niềm tin xã hội chủ nghĩa (XHCN) của học viên là sự thống nhất biện chứng giữa nhận thức khoa học, nhất là nhận thức về lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước, mục tiêu, lý tưởng cách mạng của học viên với tình cảm, ý chí của họ, là động lực tinh thần giúp học viên vượt qua mọi khó khăn, thử thách, ra sức phấn đấu học tập, tu dưỡng, rèn luyện, sẵn sàng nhận và hoàn thành bất cứ nhiệm vụ nào khi

tổ chức, xã hội phân công Niềm tin vào Đảng, vào chế độ XHCN là một thành tố rất cơ bản, quan trọng cấu thành phẩm chất chính trị, phẩm chất trí tuệ, đạo đức, lối

sống cách mạng và sự nỗ lực trong học tập và rèn luyện của người học viên Có niềm tin XHCN sẽ giúp học viên luôn có sự định hướng đúng đắn trong tư duy, nhận thức và hành động, biết xem xét, đánh giá và giải quyết mọi vấn đề trong thực tiễn cuộc sống có hiệu quả; đồng thời góp phần xây dựng, phát triển và hoàn thiện phẩm chất, nhân cách của người học viên đào tạo cán bộ hậu cần cấp phân đội; tạo điều kiện để học viên rèn đức, luyện tài và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được

Đảng, Nhà nước, nhân dân giao phó trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc

Phẩm chất ĐĐCM cơ bản giữ vai trò định hướng cho mọi suy nghĩ và hành động của người quân nhân cách mạng đó là sự trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân nhằm thực hiện thắng lợi sự nghiệp bảo vệ và xây dựng tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Đối với người SQHC cấp phân đội cần được định hướng phẩm chất hết sức quan trọng này ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường

mà biểu hiện là kết quả học tập rèn luyện tốt, khi ra trường phẩm chất trung thành của họ đối với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân được thể hiện cụ thể và tập trung ở chất lượng và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ bảo đảm hậu cần cho quân đội mà họ được phân công đảm nhiệm Để thực hiện nhiệm vụ hậu cần ở đơn vị có hiệu quả, đòi hỏi người SQHC phải có tinh thần chiến đấu và tinh thần khắc phục khó khăn trong mọi hoàn cảnh Bởi vì, hoạt động hậu cần dù trong điều kiện nào cũng có những khó khăn và thử thách, đó là sự thiếu thốn của nguồn cung cấp hậu cần do tiềm lực kinh tế- quân sự của đất nước còn hạn chế; điều kiện thời tiết và địa hình phức tạp; kẻ địch luôn tìm cách triệt phá nguồn cung cấp hậu cần của ta bằng mọi âm mưu, thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt nhất Trước những khó khăn thử thách đó, nếu người SQHC cấp phân đội không có tinh thần chiến đấu, khắc phục khó khăn như người chiến sỹ trực tiếp cầm súng thì họ không thể thực hiện được nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và quân đội đã giao phó “cung cấp đủ súng đạn, đủ cơm áo cho bộ đội thì bộ đội mới đánh thắng trận” [59, tr 295] Khi cần, họ sẵn sàng hy sinh cả tính mạng của mình vì thắng lợi của đơn

vị Bên cạnh đó tính sáng tạo của ngưới sỹ quan hậu cần rất quan trọng để khắc phục mọi khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ người SQHC cấp phân đội phải có tinh thần lao động sáng tạo, tích cực tổ chức tăng gia sản xuất, sáng chế, cải tiến nhằm nâng cao hiệu quả, tăng tuổi thọ của trang thiết bị hậu cần Bảo đảm hậu cần ở cấp phân đội là nhiệm

vụ rất phức tạp, bao gồm nhiều nội dung: bảo đảm vật chất, bảo đảm quân y, công tác vận tải, những nội dung bảo đảm đó phải đến tận tay người chiến sĩ Tính chất phức tạp của nhiệm vụ đòi hỏi SQHC cấp phân đội phải học hỏi, trau dồi kiến thức khoa học, chuyên môn nghiệp vụ, tác phong cụ thể, tỉ mỉ, sâu sát thực tế, biết lựa chọn phương pháp thích hợp với từng loại hình bảo đảm trong từng điều kiện, hoàn cảnh nhất định

Vì vậy, họ phải nhận thức rõ, cái gì bộ đội cần, quân sự yêu cầu là phải giải quyết dù sẽ khó khăn vất vả Trong công tác phải có tính toán, phải có trọng tâm, việc gì cần làm trước phải làm trước, việc gì có thể làm sau thì làm sau

Với yêu cầu xây dựng quân đội cách mạng, chính qui, tinh nhuệ từng bước hiện đại, đồng thời phải khắc phục nhiều khó khăn như: sự thiếu thốn, lạc hậu của trang thiết bị, sự hạn hẹp của ngân sách quốc phòng, sự phá hoại của địch, nhất là khó khăn do tác động mạnh mẽ từ mặt trái và giá cả leo thang của kinh tế thị trường Trong điều kiện đó ngành hậu cần quân đội , càng cần phải nâng cao tinh thần chiến đấu nếu không thì người SQHC cấp phân đội khó tránh khỏi sự thoái hoá biến chất, thậm chí bán rẻ cả lợi ích cách mạng, lợi ích dân tộc Để hoàn thành tốt nhiệm vụ trong điều kiện hiện nay, đòi hỏi họ không chỉ có trách nhiệm cao, cần cù, chịu khó mà phải nỗ lực học tập, nắm vững và vận dụng sáng tạo kiến thức đã học,

để đem lại hiệu quả cao trong hoạt động bảo đảm hậu cần, nhằm phục vụ tốt nhất cho nhiệm vụ huấn luyện, rèn luyện và sinh hoạt hàng ngày hàng giờ của bộ đội, của đơn vị

Bên cạnh đó người cán bộ hậu cần cấp phân đội có hiếu với nhân dân được thể hiện hàng ngày trong lời thề của quân nhân đó là: Khi tiếp xúc với nhân dân làm đúng ba điều nên: Kính trọng dân; Giúp đỡ dân; Bảo vệ dân và ba điều răn: Không lấy của dân; Không dọa nạt dân; Không quấy nhiễu dân để gây lòng tin cậy, yêu mến của nhân dân, thực hiện quân với dân một ý chí Truyền thống quân đội nhân dân Việt Nam luôn có nhận thức, ý thức và hành động cao trong tình quân dân, quân với dân được ví như cá với nước, tạo nên sự gắn kết keo sơn không thể tách rời trong cuộc đấu tranh chống lại kẻ thù, bảo vệ đất nước

Hai là, có đức tính, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, trong đó đức

“liêm” là đặc trưng nổi bật

Cần, kiệm, liêm, chính, chí, công, vô tư là phẩm chất cơ bản của người quân nhân cách mạng Hồ Chí Minh khẳng định: “Cần, kiệm, liêm, chính của ta là đạo đức của người quân nhân cách mạng, các chú phải thực hiện đạo đức đó” Đối với người SQHC cấp phân đội, cần, kiệm, liêm, chính, trong đó đức “liêm” là phẩm chất có vị trí đặc biệt quan trọng “Cán bộ cung cấp càng phải làm kiểu mẫu cần, kiệm, liêm, chính” [59, tr 296] Bởi vì đặc thù của hoạt động hậu cần quân đội, có thể xác định đức “Liêm” là đặc trưng nổi bật trong ĐĐCM của người SQHC cấp phân đội Trong quá trình hoạt động hậu cần, đức “Liêm” của người SQHC cấp phân đội có ảnh hưởng lớn

và trực tiếp đến chất lượng và hiệu quả của hoạt động hậu cần quân đội Nếu thiếu đức

“Liêm” thì họ sẽ khó tránh khỏi hành vi vụ lợi cá nhân như tham ô, tham nhũng, vô trách nhiệm, gây lãng phí tài sản của đơn vị, trực tiếp làm suy yếu sức mạnh vật chất của quân đội Do đó, đức “Liêm” là yêu cầu của ĐĐCM mang tính thường trực đồng thời là đặc trưng nổi bật trong ĐĐCM của người SQHC cấp phân đội Nhiệm vụ của người SQHC cấp phân đội là người tham mưu, tổ chức thực hiện hoạt động hậu cần, trực tiếp chăm lo đời sống vật chất, bao gồm ăn, mặc, ở, sức khoẻ và cơ động của bộ đội ở đơn vị cơ sở Vì vậy, họ phải luôn có ý thức trách nhiệm cao, theo đúng chủ trương, chính sách của Đảng

và Nhà nước, chế độ qui định của quân đội, của ngành hậu cần Dù hoàn cảnh nào, họ cũng không được để lòng tham sai khiến, đi tới lợi dụng quyền hạn được giao để tham ô, tham nhũng tài sản Nhà nước và quân đội giao cho mình quản lý Đồng thời, họ phải thực sự nêu gương về sự trong sạch của mình trước tập thể cơ quan, đơn vị và dũng cảm đấu tranh, góp phần hạn chế những hiện tượng tiêu cực trong quản lý và đảm bảo hậu cần Với tư cách phẩm chất nổi trội, đức “Liêm” trở thành yêu cầu đạo đức cách mạng cơ bản nhất, đảm bảo cho người SQHC cấp phân đội thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ trên từng cương vị chức trách được giao Vì thế, đức “Liêm” là sự biểu hiện tập trung và là tiêu chí đánh giá phẩm chất: trung thành với Tổ quốc, với nhân dân, với cách mạng, với Đảng; tình yêu thương đồng đội, tính nguyên tắc, trung thực của người SQHC

Ba là có tinh thần đoàn kết, thương yêu đồng chí đồng đội, yêu thương con người, tinh thần quốc tế vô sản cao cả

Đạo đức truyền thống của dân tộc Việt Nam là tình thương yêu, đoàn kết gắn

bó, giúp đỡ lẫn nhau đặc biệt là trong hoạn nạn khó khăn Tình đoàn kết, thương yêu sâu sắc đối với đồng chí, đồng đội được vun trồng trên cơ sở cùng mục tiêu lý tưởng chiến đấu và là sản phẩm đặc biệt của hoạt động thực tiễn quân sự của quân đội ta Khi đang ngồi trên ghế nhà trường tình đồng chí, đồng đội thể hiện ở việc quan tâm giúp đỡ lẫn nhau trong việc hoàn thành nhiệm vụ trong học tập, rèn luyện, trong đời sống sinh hoạt bộ đội hàng ngày Sau khi ra trường người SQHC cấp phân đội, là người trực tiếp làm nhiệm vụ phục vụ đời sống vật chất, chăm lo việc ăn, mặc,

ở, phương tiện cơ động và sức khoẻ của cán bộ, chiến sĩ ở phân đội Vì vậy, tình thương yêu bộ đội của người SQHC cấp phân đội được thể hiện cụ thể và trực tiếp qua hành vi phục vụ bộ đội của họ Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Nhiệm vụ chính của cán

bộ cung cấp là phụng sự đa số bộ đội tức là người binh nhì, phải thương yêu săn sóc người binh nhì Cán bộ cung cấp như là người mẹ, người chị của người binh nhì” [54,

tr 296] Phẩm chất đó được thể hiện ở đức tính tận tụy hết mình vì công việc, không nề

hà khó khăn, vất vả, coi đó là vinh dự và hạnh phúc của mình Mặt khác, còn thể hiện

sự vô tư, công bằng trong việc chăm sóc mọi quân nhân mà người SQHC cấp phân đội

có trách nhiệm phục vụ Tình yêu thương bộ đội “như là người mẹ, người chị” trong phục vụ bộ đội là phẩm chất đặc biệt của người SQHC nói chung và SQHC cấp phân đội nói riêng Phẩm chất đó là sự biểu hiện của tình yêu Tổ quốc, yêu đồng bào, đồng chí sâu sắc Vì vậy, việc giữ vững và phát huy phẩm chất đặc biệt ấy của người SQHC cấp phân đội là một yêu cầu ĐĐCM rất quan trọng trong điều kiện hiện nay Bởi với tình yêu thương đồng chí, đồng đội sâu sắc thì người SQHC cấp phân đội mới nêu cao được tinh thần cống hiến, mới giữ vững và phát huy được

“cần, kiệm, liêm, chính” và chu đáo, hết mình trong phục vụ bộ đội Ngược lại, nếu phai nhạt tình đồng chí, đồng đội thì người SQHC cấp phân đội khó tránh khỏi sự suy giảm bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống, dễ sa vào chủ nghĩa cơ hội

Yêu thương con người là một trong những phẩm chất đạo đức truyền thống của dân tộc ta được thể hiện sự tương thân, tương ái, giúp đỡ lẫn nhau trong lúc thiên tai, địch họa, khó khăn, hoạn nạn, tinh thần “lá lành đùm lá rách” Điều đó được người quân nhân cách mạng kế thừa và phát huy trên mọi mặt của đời sống,

công tác Đặc biệt là quân đội và nhân dân ta đã đối xử nhân đạo với chính kẻ thù của mình, những kẻ thù sang xâm chiếm đất nước ta nhưng khi họ thất trận xin đầu hàng chúng ta đã có chế độ nhân đạo với tù binh, cho ăn mặc, thức ăn, nước uống đầy đủ, tạo điều kiện để họ được trở về quê hương sum họp gia đình, trong lịch sử

có những tù binh chiến tranh người Mĩ đã xúc động kể lại và dựng thành phim những cảm xúc xúc động thực sự của họ đối với sự nhân đạo và khoan hồng của Đảng và quân đội cũng như nhân dân ta

Bên cạnh đó trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quân đội ta luôn tăng cường củng cố tình đoàn kết với các nước láng giềng, khu vực và nhiều nước trên thế giới, góp phần xứng đáng xây dựng tình đoàn kết giữa các dân tộc, chống áp bức, bóc lột, cường quyền vì mục tiêu hòa bình, tiến bộ của nhân loại Ngày nay, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực đang có nhiều diễn biến phức tạp, quân đội ta hơn lúc nào hết cần phát huy bản chất cách mạng, phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ, kiên trì xây dựng, phát triển mối quan hệ đoàn kết hữu nghị với quân đội và nhân dân các nước, phấn đấu vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trong khu vực và trên thế giới

Bốn là, ý thức tổ chức kỷ luật cao trong việc chấp hành pháp luật điều lệnh, điều lệ quân đội, nội quy, quy định của đơn vị và đặc biệt là sau khi ra trường là người cán bộ hậu cần không những ý thức tổ chức kỷ luật cao trong việc chấp hành pháp luật điều lệnh, điều lệ quân đội, nội quy, quy định của đơn vị mà còn luôn có ý thức tổ chức kỷ luật cao trong hoạt động bảo đảm hậu cần

Người quân nhân được đánh giá là có đạo đức cách mạng trước hết là người phải biết chấp hành pháp luật của nhà nước, và sau đó là điều lệnh, điều lệ quân đội và khi đang ngồi trên ghế nhà trường phải biết chấp hành nội quy, quy định của nhà trường Đó là những phẩm chất cơ bản để cho thấy xu hướng chấp hành kỷ luật khi là cán bộ làm việc trong hoạt động hậu cần khi ra trường Kỷ luật là yêu cầu khách quan của mọi tổ chức

xã hội Trong quân đội, kỷ luật được coi là “Sức mạnh” của quân đội Yêu cầu kỷ luật quân đội rất nghiêm minh và tự giác Kỷ luật quân đội đòi hỏi mỗi quân nhân, bất kỳ ở cấp nào đều phải tự giác và tuyệt đối phục tùng kỷ luật Hoạt động hậu cần

là một mặt hoạt động quân sự, do đó kỷ luật trong hoạt động hậu cần mang đặc

điểm tự giác, nghiêm minh của kỷ luật quân sự Kỷ luật trong hoạt động hậu cần, một mặt nhằm thực hiện sự phối hợp chặt chẽ giữa các hoạt động hậu cần với các hoạt động quân sự khác theo sự điều hành thống nhất của người chỉ huy đơn vị; mặt khác,

nó nhằm phối hợp chặt chẽ giữa các mặt bảo đảm hậu cần theo kế hoạch của ngành hậu cần Kỷ luật là một nhân tố tạo nên sức mạnh của ngành hậu cần, góp phần quan trọng vào sự thắng lợi của hoạt động quân sự Kỷ luật đòi hỏi người SQHC cấp phân đội phải luôn có tính chủ động cao trong công việc, có kế hoạch cụ thể, tỉ mỷ, sát với yêu cầu nhiệm vụ quân sự của đơn vị đặt ra Họ phải dự kiến được các tình huống cả thuận lợi

và khó khăn, có phương án đề phòng, khắc phục nhằm thực hiện tốt kế hoạch, đáp ứng yêu cầu phục vụ đơn vị hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ Trong hoạt động bảo đảm các mặt nhất là bảo đảm vật chất, việc tuân thủ quy tắc bảo đảm hậu cần, đặc biệt tính kịp thời là yêu cầu đạo đức có tính thường trực đối với người SQHC cấp phân đội Vì, bảo đảm hậu cần nếu không kịp thời, không đúng đối tượng, sai về chủng loại, số lượng và thiếu sự đồng bộ sẽ làm ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu của từng cán bộ, chiến sĩ và của cả đơn vị

Do đó, việc tự giác tuân thủ nghiêm ngặt kỷ luật chuyên môn nghiệp vụ của người SQHC cấp phân đội là một yêu cầu ĐĐCM rất quan trọng đối với họ Yêu cầu đó vừa phản ánh tính chất tự giác, nghiêm minh của kỷ luật quân sự vừa mang sắc thái thể hiện đặc thù ĐĐCM của người SQHC cấp phân đội.Việc nhấn mạnh kỷ luật chuyên môn nghiệp vụ đối với người SQHC cấp phân đội hiện nay, càng có ý nghĩa quan trọng nhằm tránh cho họ những sai phạm đáng tiếc dễ xảy ra Sự chấp hành tự giác và nghiêm ngặt kỷ luật chuyên môn nghiệp vụ sẽ giúp họ tránh được những sai phạm như: sử dụng phương tiện vật chất, kỹ thuật quân sự sai mục đích, vi phạm nguyên tắc quản lý hậu cần trong sản xuất, chế biến, bảo quản, làm thiệt hại cơ sở vật chất hậu cần của đơn vị, của quân đội

Năm là người cán bộ hậu cần cấp phân đội cần có những phẩm chất đạo đức cách mạng phù hợp với đòi hỏi của sự phát triển của điều kiện kinh tế xã hội của đất nước ta hiện nay và sự phát triển văn minh của nhân loại đó là: tính chủ động, sáng tạo, tự lập, tự chủ, thích ứng nhanh với hoàn cảnh, tinh thần vượt khó, đề cao sức khỏe, học vấn

Để người cán bộ hậu cần cấp phân đội không những có những phẩm chất đạo đức đặc trưng của nhiệm vụ người cán bộ hậu cần nói riêng và người quân nhân trong quân đội nói chung mà những phẩm chất đạo đức phải được phát triển một cách toàn diện để hòa nhập vào xã hội hiện đại Đồng thời để họ có điều kiện vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo đảm hậu cần phục vụ sự nghiệp xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng

Như vậy qua những phân tích trên cho chúng ta thấy rằng, ĐĐCM của đội ngũ người SQHC vừa mang những đặc điểm chung của ĐĐCM, của cán bộ, sĩ quan quân đội trong thời kỳ mới, vừa mang đặc điểm riêng của đạo đức nghề nghiệp hậu cần quân sự Sự thống nhất giữa đặc điểm chung và đặc điểm riêng đó trên cơ sở thực tiễn hậu cần, tạo nên chuẩn mực, phẩm chất ĐĐCM của đội ngũ người SQHC cấp phân đội hiện nay

1.1.7 Quan niệm định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần hiện nay

Quá trình giáo dục ở các nhà trường quân sự là sự tiếp nối của toàn bộ những hoạt động có chủ đích, có kế hoạch, có định hướng của người dạy và người học, trong lớp và ngoài lớp, trong trường và ngoài trường nhằm làm cho học viên nắm vững hệ thống kiến thức, rèn luyện kỹ xảo, kỹ năng, thói quen hành động, nắm vững phương pháp nhận thức, suy luận đúng đắn, thông qua đó nâng cao nhận thức, phát triển năng lực trí tuệ, nghề nghiệp và hoàn thiện nhân cách Mục đích của giáo dục là nhằm phát triển cả tài và đức để hoàn thiện nhân cách cho người học viên sĩ quan quân đội Chính vì vậy định hướng giá trị đạo đức là một trong những nội dung được giảng dạy

và hoạt động song hành với rèn luyện tài năng, kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp

Từ những cách tiếp cận về giá trị, định hướng giá trị, đạo đức, đạo đức cách mạng và quá trình giáo dục ở các nhà trường quân sự chúng ta quan niệm về định

hướng giá trị đạo đức cách mạng như sau: Định hướng giá trị ĐĐCM cho HVCPĐ ở HVHC hiện nay là tổng thể nội dung, hình thức, phương pháp, nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức, các lực lượng tác động vào nhận thức, thái độ và hành vi của HVCPĐ kết hợp với quá trình tự học tập, tự tu dưỡng bền bỉ hàng ngày của từng HVCPĐ nhằm phát triển, nâng cao ĐĐCM để đáp ứng được mục tiêu, yêu cầu đào tạo cho HVHC

Với quan niệm trên bao hàm những nội dung cần được làm rõ:

Mục đích định hướng giá trị ĐĐCM cho HVCPĐ là tác động vào nhận thức,

thái độ và hành vi của HVCPĐ để phát huy những ưu điểm, sửa chữa và khắc phục những khuyết điểm, củng cố và phát triển những chuẩn mực ĐĐCM, góp phần hoàn thiện nhân cách của người học viên, người sĩ quan hậu cần cấp phân đội, xây dựng

ý chí quyết tâm khắc phục mọi khó khăn, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao

Chủ thể của hoạt động định hướng giá trị ĐĐCM cho HVCPĐ ở HVHC là

cấp ủy, tổ chức đảng, người chỉ huy, cán bộ chính trị, cơ quan chính trị, giáo viên, giảng viên, tổ chức đoàn thanh niên Trong hoạt động tự ĐHGTĐĐCM thì HVCPĐ vừa là chủ thể vừa là đối tượng

Lực lượng tham gia định hướng giá trị ĐĐCM cho HVCPĐ cán bộ, đảng

viên, giáo viên, giảng viên trong toàn Học viện, gia đình và cấp ủy, chính quyền địa phương, nhân dân trên địa bàn đóng quân

Nội dung định hướng giá trị đạo đức cách mạng

- Chủ nghĩa Mác- Lê nin, tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Hồ chí Minh và quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, mục tiêu, lý tưởng chiến đấu, chức năng, nhiệm vụ của quân đội để nâng cao giác ngộ chính trị, xây dựng ĐĐCM, tạo ra động lực mạnh mẽ, thúc đẩy đội ngũ HVCPĐ ở HVHC có nhận thức, thái độ và hành động vì mục tiêu, lý tưởng của Đảng, của quân đội, sẵn sàng vượt qua khó khăn, thử thách

- Đinh hướng những giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc, truyền

thống cách mạng, truyền thống quân đội, truyền thống bộ đội hậu cần, những chuẩn mực ĐĐCM của người SQHC những phẩm chất đạo đức người cán bộ, đảng viên trong quân đội

- Định hướng về pháp luật của Nhà nước, điều lệnh, điều lệ, kỷ luật của quân đội và các quy định của Học viện

- Những nội dung kích thích sự sáng tạo, sự thích ứng, vượt khó khăn thử thách

- Định hướng về nhận thức, thái độ, hành vi đạo đức tốt đẹp của người quân

nhân cách mạng

Nhận thức, thái độ về những giá trị của đạo đức cách mạng

Nhận thức về những giá trị của đạo đức cách mạng là quá trình phản ánh các thuộc tính cơ bản của những giá trị của đạo đức cách mạng, những yêu cầu của xã hội nói chung và quân đội nói riêng đối với nghề nghiệp sĩ quan hậu cần trong quân đội Khi học tập, rèn luyện để trở thành người sĩ quan hậu cần đòi hỏi học viên cần nắm được những yêu cầu, đặc điểm của nghề nghiệp để từ đó cá nhân có ý thức, trách nhiệm, tình cảm không những để chiếm lĩnh những tri thức của nền khoa học

kỹ thuật, kỹ năng, kỹ xảo, thành thạo để đảm nhiệm các hoạt động của nghề mà song hành với quá trình rèn luyện tài năng đó, học viên cần phát triển những giá trị đạo đức cách mạng đã có từ truyền thống của nghành quân đội nói chung và nghành hậu cần nói riêng Những giá trị đạo đức cách mạng đó đã trở thành những đặc điểm phẩm chất truyền thống, được kế thừa và phát huy qua các thế hệ tạo thành những yêu cầu, đặc điểm cần phải có của người quân nhân cách mạng Đó là sự nhận thức

về tầm quan trọng của những phẩm chất đạo đức cách mạng như trung với Đảng, hiếu với dân, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng Trong tính cách và công việc luôn trung thực thẳng thắn, cần kiệm, liêm, chính, chí, công, vô tư Luôn có ý thức cao trong chấp hành pháp luật điều lệnh, điều lệ quân đội, các quy định của đơn vị, luôn có ý thức, trách nhiệm phấn đấu trong học tập để lĩnh hội những kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp, sử dụng vũ khí, khí tài mà quân đội trang bị Đặc biệt trong tình đồng chí, đồng đội luôn có nghĩa cử cao cả, thương yêu, chăm sóc, giúp đỡ, tương trợ, hỗ trợ Bên cạnh đó thái

độ đối với giá trị đạo đức cách mạng của học viên là sự sẵn sàng ổn định của họ để phản ứng với một tình huống hay một phức hợp tình huống mà yêu cầu, đòi hỏi của nghề nghiệp đặt ra, thái độ của học viên vốn có xu hướng rõ rệt, hình thành theo quy luật và nhất quán phương thức ứng xử đối với nhiệm vụ của nghề nghiệp Thái

độ luôn chứa đựng các yếu tố như: Lý trí ( lòng tin, quan điểm, ý kiến), tình cảm ( liên quan đến yếu tố nội tâm của học viên), hành động ( hành động theo đòi hỏi của nghề nghiệp) Thái độ của học viên đối với giá trị đạo đức cách mạng được biểu hiện ở sự tuyệt đối trung thành với với mục tiêu, lý tưởng của Đảng, với tổ quốc với nhân dân, có niềm tin vững chắc vào Đảng vào chế độ xã hội chủ nghĩa, vào sự

nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc, niềm tin vào Đảng sẽ là nguồn động lực mạnh

mẽ giúp cho học viên tạo ra những hành động tốt đẹp, niềm tin sẽ định hướng cho học viên mọi hành động và giúp cho lý tưởng của họ kiên định Khi học viên có niềm tin vào Đảng họ sẽ sẽ vượt qua mọi khó khăn gian khổ hoàn thành những mục tiêu mong muốn, sẵn sàng chiến đấu hi sinh để bảo vệ độc lập, tự do cho tổ quốc, vững vàng trong mọi tình huống, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao

Hành vi đối với giá trị đạo đức cách mạng

Trên cơ sở có nhận thức và thái độ đúng đắn đối với những giá trị đạo đức cách mạng trong nghề nghiệp sĩ quan hậu cần quân đội, đòi hỏi những học viên phải có những hành động tương ứng để phát triển những giá trị đạo đức cách mạng đã nhận thức Đó là những hành động phấn đấu không mệt mỏi trong học tập và rèn luyện, trau dồi những phẩm chất đạo đức cách mạng của cá nhân; Chấp hành nghiêm chỉnh hướng dẫn chỉ đạo của các thầy cô và cấp trên; chủ động, tích cực trong học tập; đổi mới phương pháp, rút kinh nghiệm trong học tập, rèn luyện và phấn đấu; nghiên cứu kỹ bài giảng, bài tập và tư liệu trước khi đến lớp; tăng cường học ngoại ngữ và đọc các tư liệu thuộc lĩnh vực nghề nghiệp của mình; luôn suy nghĩ, tìm tòi, phát hiện cái mới trong quá trình học tập; tăng cường học nhóm và thảo luận nhóm với các học viên trong lớp Hành động tự tu dưỡng giáo dục, tự rèn luyện của học viên

có vai trò đặc biệt quan trọng, vai trò tự giác biến quá trình giáo dục thành tự giáo dục, điều này cho thấy ý chí quyết tâm trong thực hiện nhiệm vụ của học viên

Đó là những yêu cầu về nhận thức, thái độ và hành vi đối với một sĩ quan hậu cần quân đội và đó cũng là những yêu cầu tất yếu của quân đội và của xã hội đối với sĩ quan hoạt động trong lĩnh vực nghề nghiệp hậu cần quân sự Do vậy, học viên muốn hoạt động tốt trong lĩnh vực nghề nghiệp này cần rèn luyện, phấn đấu, phát triển để có được những phẩm chất đó Muốn vậy chúng ta cần có hoạt động định hướng thường xuyên với nội dung, hình thức, phương pháp cụ thể, đa dạng, hiệu quả, các chủ thể chịu trách nhiệm đối với hoạt động định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên luôn có nhận thức trách nhiệm cao, có năng lực, đạo đức để đảm nhiệm tốt nhiệm vụ

Hình thức, phương pháp định hướng giá trị đạo đức cách mạng:

Hình thức định hướng giá trị đạo đức cách mạng:

Hình thức định hướng giá trị đạo đức cách mạng là những cách thức, biện pháp mà chủ thể định hướng giá trị đạo đức cách mạng, đối tượng được định hướng giá trị đạo đức cách mạng dùng để truyền đạt, lĩnh hội những kiến thức, kỹ năng trong quá trình định hướng giá trị đạo đức cách mạng Hình thức định hướng giá trị đạo đức cách mạng là biểu hiện bên ngoài của nội dung định hướng giá trị đạo đức cách mạng, là hình thức vận động của nội dung định hướng giá trị đạo đức cách mạng Hình thức định hướng giá trị đạo đức cách mạng phản ánh tính chất phối hợp hoạt động của các chủ thể định hướng giá trị đạo đức cách mạng và đối tượng được định hướng giá trị đạo đức cách mạng với nhau: Cá nhân hay tập thể, trực tiếp hay gián tiếp; hoạt động nhận thức của học viên mang tính độc lập hay có sự phối hợp, hợp tác của nhóm, lớp Hình thức tổ chức định hướng giá trị đạo đức cách mạng có quan hệ chặt chẽ với nội dung và phương pháp định hướng giá trị đạo đức cách mạng, nhằm thực hiện mục tiêu định hướng giá trị đạo đức cách mạng Hình thức định hướng giá trị đạo đức cách mạng phải phù hợp với nội dung định hướng giá trị đạo đức cách mạng Hình thức định hướng giá trị đạo đức cách mạng có quan hệ biện chứng với phương pháp định hướng giá trị đạo đức cách mạng, hỗ trợ phương pháp định hướng giá trị đạo đức cách mạng : Một hình thức sử dụng nhiều phương pháp và một phương pháp có thể áp dụng cho nhiều hình thức khác nhau

Phương pháp định hướng giá trị đạo đức cách mạng:

Phương pháp định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên là tổng thể các cách thức, biện pháp của chủ thể định hướng giá trị đạo đức cách mạng tác động vào ý thức và hành vi của quân nhân nhằm thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ

và nội dung định hướng giá trị đạo đức cách mạng đề ra Phương pháp định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho quân nhân là những cách thức, biện pháp, thủ thuật của các chủ thể định hướng giá trị đạo đức cách mạng tác động vào nhận thức, tình cảm, ý chí , hành vi của quân nhân Phương pháp định hướng giá trị đạo đức cách mạng phản ánh tính chất 2 mặt của quá trình định hướng: Đó là sự thống nhất hữu