Nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định hiện nayNâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định hiện nayNâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định hiện nayNâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định hiện nayNâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định hiện nayNâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định hiện nayNâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định hiện nayNâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định hiện nayNâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định hiện nay
Trang 1VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
TRẦN QUỐC HOÀN
NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC
Hà Nội - 2018
Trang 2VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
TRẦN QUỐC HOÀN
NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH HIỆN NAY
Trang 3LỜI CAM ĐOANTôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS ĐOÀN THẾ HÙNG Các số liệu và trích dẫn trong luận văn đảm bảo tin cậy, chính xác và khách quan.
Tác giả
Trần Quốc Hoàn
Trang 4MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ CHO SINH VIÊN 9
1.1 Khái niệm, chủ thể và đối tượng giáo dục ý thức chính trị 9
1.2 Nội dung và phương thức giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên 16
1.3 Tiêu chí đánh giá hiệu quả giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên 21
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên 25 Chương 2: THỰC TRẠNG GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH HIỆN NAY VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 32
2.1 Tổng quan về các trường Cao đẳng và sinh viên trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định hiện nay 32
2.2 Thực trạng giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định hiện nay 37
2.3 Đánh giá chung và những vấn đề đặt ra đối với việc giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định hiện nay 51
Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH HIỆN NAY 58
3.1 Phương hướng nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định hiện nay… 58
3.2 Một số giải pháp cơ bản nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định hiện nay…… … 61
KẾT LUẬN 76
TÀI LIỆU THAM KHẢO 78
Trang 5MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Mỗi dân tộc đều có một chuẩn giá trị văn hoá, lệch chuẩn đó thì cốt cách dân tộc bị suy yếu Mỗi tổ chức chính trị đều có một mục tiêu lý tưởng, xa rời mục tiêu
lý tưởng thì bản chất của tổ chức chính trị ấy cũng không còn và tất nhiên, triển vọng phát triển của mỗi dân tộc phụ thuộc một phần đáng kể vào tư tưởng, niềm tin chính trị của con người Khi niềm tin được hình thành, tư tưởng sẽ thống nhất, tư tưởng thống nhất sẽ biến ý chí thành hành động, làm cho cả triệu triệu con người đồng lòng, chung sức, tạo thành sức mạnh tinh thần to lớn thúc đẩy xã hội tiến lên
Thực tế đó đã khẳng định được ý nghĩa trong câu nói của Víchto Huygô: Đời sống là một cuộc hành trình mà tư tưởng là người dẫn đường Không có người dẫn đường, tất cả sẽ phải dừng lại, khi không có mục tiêu thì sức mạnh cũng sẽ không còn nữa Sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã khẳng định vai trò của chính trị, xem đó là một yếu tố, phẩm chất không thể thiếu trong mục tiêu giáo dục con người, Người khẳng định: “Chính trị là linh hồn, chuyên môn là cái xác Có chuyên môn màkhông có chính trị thì chỉ còn cái xác không hồn Phải có chính trị trước rồi
có chuyên môn Nói tóm lại, chính trị là đức, chuyên môn là tài Có tài mà không
có đức là hỏng” [17, tr 492]
Sinh viên là chủ nhân tương lai của đất nước, là những người có tri thức về khoahọc - kỹ thuật, có tinh thần và nhiệt huyết của tuổi trẻ, có sự sáng tạo trong học tập và lao động, nhưng lại rất nhạy cảm với cái mới trong cuộc sống Trước sự tác động của nền kinh tế thị trường, của quá trình toàn cầu hóa và cuộc cách mạng khoa học công nghệ, bên cạnh đại bộ phận sinh viên có nhận thức chính trị tích cực,
có lập trường và bản lĩnh chính trị vững vàng, có niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, vào công cuộc đổi mới và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, có ý thức tự cường dân tộc, có sức “đề kháng” trước các âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, thì một bộ phận sinh viên còn tỏ ra dao động, mất phương hướng phấn đấu, xa rời mục tiêu, lý tưởng của Đảng, ít quan tâm, thờ ơ với vấn đề chính trị - xã hội của đất nước, mơ hồ, lệch lạc trong tư tưởng, chính trị, đạo đức và lối sống, vi phạm
Trang 6vũ thanh niên nuôi dưỡng ước mơ, hoài bảo, xung kích, sáng tạo, làm chủ khoa học, công nghệ hiện đại Phát huy vai trò của thế hệ trẻ trong sự nghiệp xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc” [8, tr 162]
Xuất phát từ yêu cầu đó, trong những năm qua, công tác giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định đã được các nhà trường quan tâm và đẩy mạnh Tuy nhiên, thực trạng công tác giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên ở các trường cũng đang gặp nhiều vấn đề bất cập: Công tác giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên ở các trường còn thiếu chủ động, chưa theo kịp với những vấn đề chính trị - xã hội phức tạp; Nội dung giáo dục còn khô cứng chưa có trọng tâm, trọng điểm; Hình thức giáo dục chưa linh hoạt; Phương pháp giáo dục ý thức chính trị còn đơn điệu, cứng nhắc, chưa khơi dậy và phát huy được tiềm năng của sinh viên; Vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội, nhất
là Đoàn thanh niên, Hội sinh viên còn hạn chế; Sinh hoạt chính trị dần dần thiếu sức thuyết phục, mang tính hình thức
Những vấn đề nêu trên, đặt ra nhiệm vụ cho mỗi nhà trường phải tăng cườnggiáo dục ý thức chính trị cho sinh viên, nhằm nâng cao nhận thức và bản lĩnh chính trị, củng cố niềm tin và giúp họ trở thành những chủ thể tích cực trong đời sống chính trị - xã hội Với lý do đó, tôi chọn vấn đề: “Nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định hiện nay” làm hướng nghiên cứu và viết Luận văn thạc sĩ của mình
Trang 72 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
* Các công trình liên quan đến công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt NamKhi bàn về công tác tư tưởng của Đảng đã có rất nhiều tác giả đi sâu nghiên cứu như: Đào Duy Tùng (1999), Một số vấn đề về công tác tư tưởng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; TS Đào Duy Quát (2001), Một số vấn đề về công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; Trần Trọng Tân (2005), Về công tác tư tưởng - văn hóa, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; PGS.TS
Đào Duy Quát (2006), Hồ Chí Minh với công tác tư tưởng, Nxb Chính trị quốc gia,
Hà Nội; Trần Thị Anh Đào (2009), Công tác tư tưởng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; PGS.TS Đào Duy Quát (2010), Công tác tư tưởng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; TS Nguyễn Danh Tiên (2010), Đảng lãnh đạo công tác tư tưởng trong thời kỳ đổi mới, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; TS Phạm Tất Thắng (2010), Đổi mới công tác tư tưởng, lý luận phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; TS Ngô Huy Tiếp (2011), Những vấn đề lý luận về công tác tư tưởng của Đảng hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; PGS.TS Tô Huy Rứa (2012), Một số vấn đề về công tác lý luận, tư tưởng và tổ chức của Đảng trong thời kỳ đổi mới, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
Những công trình nghiên cứu trên đây, đã làm rõ khái niệm công tác tư tưởng, lý luận, làm rõ vị trí, vai trò của công tác tư tưởng, lý luận đối với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc cũng như đối với đời sống xã hội, nhất là trong thời kỳ đổi mới hiện nay Đồng thời, trên cơ sở phân tích thực trạng công tác tư tưởng, lý luận của Đảng, cáctác giả đã đưa ra một số phương hướng và giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng, lý luận của Đảng
* Các công trình liên quan đến giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh viên, học viênKhi bàn về vấn đề giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh viên, học viên đã có một số tác giả đi sâu nghiên cứu như: Lương Ngọc Vĩnh (2012), Hiệu quả công tác
giáo dục chính trị - tư tưởng trong học viên các Học viện Quân sự ở nước ta hiện
Trang 8nay, Luận án tiến sĩ Khoa học chính trị, Học viện Báo chí và Tuyên truyền; Nguyễn Văn Kiên (2014), Công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh viên tại thành phố
Hồ Chí Minh hiện nay, Luận văn thạc sĩ Chính trị học, Đại học Khoa học Xã hội và
Nhân văn, Đại học quốc gia Hà Nội; Phạm Ngọc Yến (2016), Giáo dục chính trị tư
tưởng cho học viên từ thực tiễn Trường Chính trị tỉnh Vĩnh Phúc, Luận văn thạc sĩ Chínhtrị học, Học viện Khoa học xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam;
Nguyễn Văn Thiên (2017), Giáo dục tư tưởng chính trị cho sinh viên các trường
Cao đẳng và Đại học ở tỉnh Vĩnh Long hiện nay, Luận án tiến sĩ Triết học, Học viện Khoa học xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
Những công trình nghiên cứu trên đây, các tác giả đã đi vào làm rõ cơ sở lý luận của việc giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh viên, học viên, đặc biệt đi vào làm rõ khái niệm chính trị tư tưởng, giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh viên, học viên ở những khía cách khác nhau, trên cơ sở đó, các tác giả đã đi sâu phân tích, đánh giá thực trạng công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho người học, chỉ ra những mặt đạt được, những hạn chế cũng như nguyên nhân của nó, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao việc giáo dục chính trị tư tưởng cho người học
* Các công trình liên quan đến giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên, học viênKhi bàn về vấn đề giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên, học viên đã có một số tác giả đi sâu nghiên cứu như: Bùi Quốc Hưng (2005), Phát triển ý thức chính trị của sinh viên trường Đại học Hàng hải Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc sĩ Triết học, Trung tâm Đào tạo, Bồi dưỡng giảng viên lý luận chính trị, Đại học quốc gia Hà Nội; Vũ Thị Thu Trang (2011), Giáo dục ý thức chính trị cho học
viên của Học viện Phòng không - Không quân hiện nay, Luận văn thạc sĩ Triết
học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền; Thái Nam Giang (2012), Vấn đề giáo dục
ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng nghề ở Nam Định hiện nay,
Luận văn thạc sĩ Triết học, Đại học quốc gia Hà Nội; Trần Thị Ngọc Yến (2012), Vấn đề giáo dục ý thức chính trị xã hội chủ nghĩa cho sinh viên ở tỉnh Hải Dương hiện nay, Luận văn thạc sĩ Triết học, Đại học quốc gia Hà Nội; Tạ Thu Huyền
(2014), Giá o dục ý thức chính trị cho sinh viên Học viện Cảnh sát Nhân dân trong
Trang 9giai đoạn hiện nay, Luận văn thạc sĩ Chủ nghĩa xã hội khoa học, Học viện Báo chí
và Tuyên truyền; Phạm Đình Khuê (2016), Ý thức chính trị của sinh viên ở nước ta
hiện nay - thực trạng và những vấn đề đặt ra, Luận án tiến sĩ Triết học, Học viện
Khoa học xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; Trần Toàn Trung (2016), Giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên từ thực tiễn Học viện Hành chính
Quốc gia, Luận văn thạc sĩ Chính trị học, Học viện Khoa học xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
Những công trình nghiên cứu trên đây, tác giả đã từng bước đi vào làm rõ khái niệm ý thức chính trị, khái niệm giáo dục ý thức chính trị cũng như làm rõ sự cần thiết của việc giáo dục ý thức chính trị cho người học ở những khía cạnh khác nhau Trên cơ sở đó các tác giả đã phân tích, đánh giá thực trạng giáo dục ý thức chính trị
và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao ý thức chính trị cho người học, cụ thể:
Về khái niệm: Trên cơ sở kế thừa những quan điểm của chủ nghĩa Mác
-Lênin về ý thức chính trị, các tác giả đã đưa ra những quan niệm, khái niệm về ý thức chính trị, giáo dục ý thức chính trị Mỗi tác giả có cách diễn đạt khác nhau, nhưng đa số đều có chung nhận định: Ý thức chính trị là một bộ phận của ý thức
xã hội, phản ánh lợi ích giai cấp, phản ánh ý thức hệ tư tưởng, quan điểm đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Do đó, giáo dục ý thức chính trị
là giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tuyên truyền phổ biến
chủ trương, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước, giáo dục truyền thống tốt đẹp của dân tộc
Về sự cần thiết của việc giáo dục ý thức chính trị cho người học: Mặc dù tiếp cận dưới những khuynh hướng khác nhau, tuy nhiên các tác giả đã chỉ rõ việc giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên là nhằm hình thành thế giới quan khoa học, nhân sinh quan tích cực, phương pháp làm việc biện chứng, giúp người học hiểu rõ và chấp hành đúng đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, cũng như có thái độ tích cực trong việc phát huy truyền thống dân tộc, qua đó góp phần phát triển toàn diện người học
Trang 10Về phân tích, đánh giá thực trạng: Các tác giả đã phân tích và chỉ ra những mặt đạt được và những hạn chế trong công tác giáo dục ý thức chính trị thông qua học tập và rèn luyện Tuy đề cấp dưới những khía cạnh khác nhau, nhưng các tác giả đã có sự thống nhất về việc giáo dục ý thức chính trị cho người học vẫn chủ yếu thông qua việc học tập các môn lý luận chính trị
Về đề xuất giải pháp: Trên cơ sở phân tích thực trạng, các tác giả đã đề xuất một số giải pháp, những kinh nghiệm nhằm nâng cao ý thức chính trị cho người học Các giải pháp của các tác giả đều nhằm hướng tới nâng cao ý thức chính trị cho người học thông qua việc phát huy vai trò của các chủ thể cũng như tích cực hóa vai trò của đối tượng ở những góc độ khác nhau
Tóm lại, các công trình trên đây là minh chứng cho sự phong phú, đa dạng của vấn đề nghiên cứu cũng như cách tiếp cận của các tác giả Tuy nhiên, vẫn chưa cócông trình nào đề cập một cách đầy đủ, trực tiếp về việc nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định trong giai đoạn hiện nay Vì vậy, trên những kiến thức gợi mở cần thiết, những tư liệu quý, những cơ sở quan trọng của các công trình nghiên cứu trên, tác giả đã tham khảo, kế thừa cho việc nghiên cứu tiếp theo của mình
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở phân tích thực trạng và những vấn đề đặt ra trong công tác giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định hiện nay, luận văn đề xuất một số phương hướng và giải pháp
cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định trong thời gian tới
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Một là, làm rõ cơ sở lý luận về giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên;Hai là,phân tích, đánh giá thực trạng giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định hiện nay;
Trang 11Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn Full