Kiến thức: - Nêu được khái niệm bệnh truyền nhiễm, phương thức lây truyền của các tác nhân gây bệnh, điều kiện gây bệnh của Virut.. - Trình bày khái niệm miễn dịch, phân biệt được miễn d
Trang 1§ 32 BỆNH TRUYỀN NHIỄM VÀ MIỄN DỊCH
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
- Nêu được khái niệm bệnh truyền nhiễm, phương thức lây truyền của các tác nhân gây bệnh, điều kiện gây bệnh của Virut
- Trình bày khái niệm miễn dịch, phân biệt được miễn dịch không đặc hiệu và miễn dịch đặc hiệu, miễn dịch tế bào và miễn dịch thể dịch
2 Kỹ năng: Rèn luyện được kỹ năng quan sát phân tích, so sánh
3 Thái độ: Nâng cao ý thức phòng tránh bệnh, giữ gìn vệ sinh cá nhân và cộng đồng
II.TRỌNG TÂM :
- Khái niệm về bệnh truyền nhiễm - các phương thức lây truyền và phòng tránh
- Khái niệm miễn dịch và các loại miễn dịch
III.PHƯƠNG PHÁP: Vấn đáp tìm tòi, tái hiện - Thảo luận nhóm.
IV.CHUẨN BỊ CỦA GV- HS:
1 Của GV: Bảng phụ, PHT cá nhân, các tài liệu liên quan
2 Chuẩn bị của học sinh:
- Sưu tầm tranh ảnh một số bệnh thường gặp –Chuẩn bị bài mới,bài cũ
V.TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG:
1 Ổn định lớp
2 KTBC:
-Có mấy nhómVirut gây bệnh? Nêu cách thức XN và lây lan của từng nhóm? -Nêu 5 giai đoạn nhân lên của Virut trong TB?
-Hãy nêu vai trò của virut trong sản xuất chế phẩm sinh học?
3 Vào bài mới :
- HS thu thập tranh ảnh các loại bệnh GV chọn tranh ảnh liên quan đến bệnh truyền nhiễm
- GV đặt vấn đề: Bệnh truyền nhiễm là gì? Tác nhân nào gây bệnh? Điều kiện gây bệnh ntn? Phương thức lây truyền ra sao? Nhờ khả năng nào mà cơ thể chống lại các loại bệnh truyền nhiễm trên? >Bài 32
*Nội dung 1: I Bệnh truyền nhiễm
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Tiểu kết
-Cho VD:SARS, H5N1
-Đặc điểm của những bệnh trên
ntn?
-Rút ra kết luận gì?
HS: lây lan
I.BỆNH TRUYỀN NHIỄM:
1 Bệnh truyền nhiễm:
- Khái niệm: Là bệnh lây
Trang 2Khái niệm bệnh truyền nhiễm
là gì?
- Tác nhân gây bệnh là gì?
-Điều kiện để các tác nhân này
gây bệnh? Cho VD cho từng
trường hợp
-Một người mắc bệnh
những người xung quanh cũng
có thể bị nhiễm bệnh Tại
sao?
-Cách lây truyền những bệnh
này như thế nào? Cho ví
dụ.Chúng ta thường gặp những
bệnh truyền nhiễm nào?
*GV phát PHT –phân công
nhiệm vụ- quan sát HS thảo
luận nhóm, nhận xét,bổ
sung,kết quả
-Dựa vào con đường lây
nhiễm, muốn phòng tránh bệnh
do virut thì phải thực hiện
những biện pháp gì?
-Xung quanh ta có rất nhiều
VSV gây bệnh nhưng vì sao đa
số chúng ta vẫn sống khoẻ?
*ND2: Miễn dịch
- Thế nào là miễn dịch?
-Có những loại miễn dịch nào?
- Cho HS nghiên cứu phần II1
- Khái niệm miễn dịch không
đặc hiệu? Đặc điểm các cơ
quan trên cơ thể làm nhiệm vụ
ngăn cản sự xâm nhập của
VSV vào cơ thể?
HS trả lời
HS trả lời
HS trả lời
HS Do bệnh có khả năng lây lan
HS trả lời
HS khác nhận xét
HS trả lời
HS hoàn thành
Cử đại diện trả lời
HS khác nhận xét,BS
HS trả lời
HS khác bổ sung
HS trả lời
HS trả lời
HS khác bổ sung
HS trả lời
HS khác bổ sung
HS trả lời
HS khác bổ sung
lan từ cá thể này sang cá thể khác
- Tác nhân gây bệnh:
Vi khuẩn, virut, nấm
- Điều kiện gây bệnh: + Độc lực đủ mạnh + Số lượng đủ lớn + Con đường xâm nhập thích hợp
2 Phương pháp lây truyền:
-Truyền ngang:
+ Qua Sol khí- vd + Qua tiêu hoá -vd + Qua tiếp xúc –vd + Qua ĐV và côn trùng -Truyền dọc: Mẹ con
3 Các bệnh thường gặp
do virut:
ND như PHT 1 BP:+ Tiêm phòng vacxin + Kiểm soát vật trung gian truyền bệnh
+ Giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống
II.MIỄN DỊCH:
*Miễn dịch là khả năng của cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh
*Có hai loại:
+ Miễn dịch kô đặc hiệu
+ Miễn dịch đặc hiệu
1 MD không đặc hiệu: -KN: Miễn dịch không đặc hiệu là miễn dịch tự nhiên mang tính bẩm sinh -Đặc điểm:
-Không đòi hỏi phải có sự
Trang 3-MD ĐH là gì?
-Phân loại?
*GV phát PHT –phân công
nhiệm vụ- quan sát HS thảo
luận nhóm, nhận xét, bổ sung,
kết quả
3 ĐK để có MD ĐH:
- Khi có KN xâm nhập
Để phòng chống bệnh truyền
nhiễm phải làm gì?
HS hoàn thành
Cử đại diện trả lời
HS khác nhận xét,BS
HS trả lời
tiếp xúc trước với K\nguyê
- Ngăn cản k cho VSV xâm nhập vào cơ thể (Da, niêm mạc, nước mắt, )
- Tiêu diệt các VSV XN, (thực bào, tiết dịch phá huỷ)
2.Miễn dịch đặc hiệu:
- MD ĐH xảy ra khi có
KN xâm nhập
- 2 loại: + MDTD + MDTB
ND như PHT 2 3.Phòng chống bệnh TN:
- Kháng sinh, vacxin
- Kiểm soát vật trung gian
- Vệ sinh tốt, sống lành mạnh
PHIẾU HỌC TẬP 1 Nhóm bệnh Con đường lây truyền VD bệnh Bệnh đường hô hấp - Đường hô hấp Sars
Bệnh đường t\hóa - Đường tiêu hóa Quai bị, tiêu chảy Bệnh hệ thần kinh Đường Hô hấp,tiêu hoá, niệu,sau đó vào máu đến
hệ TK
Bại liệt
Bệnh đường s\dục Quan hệ tình dục HIV
Bệnh da Đường hô hấp, sau đó vào máu đến da Đậu mùa,Sởi
PHIẾU HỌC TẬP 2
ND MIỄN DỊCH THỂ DỊCH MIỄN DỊCH TẾ BÀO
P\thức MD Cơ thể SX ra kháng thể đặc hiệuCó sự tham gia của các TB T độc
Cơ chế tác độngKN phản ứng đặc hiệu với kháng
thể KN không hoạt động
TBT độc tiết prôtêin độc làm tan
TB nhiễm VK không nhân lên được
BTVN: Phân biệt miễn dịch đặc hiệu và miễn dịch không đặc hiệu
ND MIỄN DỊCH KHÔNG ĐẶC HIỆU MIỄN DỊCH ĐẶC HIỆU
Trang 4KN là MD tự nhiên mang tính bẩm
sinh
xảy ra khi có KN xâm nhập
Tính chất Mang tính bẩm sinh Có điều kiện mới xảy ra
4 Củng cố: Phân biệt miễn dịch đặc hiệu và không đặc hiệu (Điều kiện nào có
MD, cơ chế tác động, tính đặc hiệu)
5 Hướng dẫn hoạt động về nhà: Trả lời câu 1, 2, 3\128 SGK*
-Nguyên nhân nào khiến cho Virut lạ xuất hiện ngày càng nhiều? >Virut mới xuất hiện do đột biến,do động vật truyền sang người,do thay đổi môi trường sinh thái -Ổ chứa Virut là: Nơi virut sống trước và sau khi truyền sang cá thể khác
-Tại sao phải giết hết gia súc, gia cẩmtrong các vụ dịch (Bệnh lở mồm long móng, cúm gia cầm )
>Virut kí sinh nội bào bắt buộc.Giết ĐV là phá huỷ ‘ngôi nhà” của virut, khiến chúng không nhân lên được
-Tại sao phải tiêm chủng mở rộng? >Khi có đa số cá thể trong cộng đồng được miễn dịch thì sẽ không xảy ra thành dịch
-Cần phải làm gì để phòng tránh bệnh virut? >Nhiều bệnh virut không có thuốc chữa, thậm chí chưa có vacxin.BP tốt nhất là tiêm phòngvà vệ sinh khu dân cư, diệt vật trung gian truyền bệnh
VI NHẬN XÉT: