LUẬN văn THẠC sĩ đảng lãnh đạo phong trào “ba đảm đang” của phụ nữ miền bắc từ năm 1965 đến năm 1975

Ở Việt Nam, phụ nữ chiếm “phần nửa” dân số và phụ nữ trong độ tuổi lao động chiếm gần 50% lực lượng lao động cả nước. Chính vì vậy, phụ nữ Việt Nam có mặt ở hầu khắp các lĩnh vực và có vai trò quan trọng trên tất cả các mặt của đời sống xã hội. Trong quá trình dựng nước và giữ nước, phụ nữ Việt Nam đã có những đóng góp quan trọng. Đánh giá về vai trò của phụ nữ, ngay từ năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam đã chỉ rõ: “Lực lượng cách mạng của phụ nữ là một cái lực lượng rất trọng yếu. Nếu quảng đại quần chúng phụ nữ không tham gia vào những cuộc tranh đấu thì cách mạng không thắng lợi được” 41, tr.192.

MỤC LỤC

Trang

Chương 1: ĐẢNG LÃNH ĐẠO PHONG TRÀO “BA ĐẢM

ĐANG” CỦA PHỤ NỮ MIỀN BẮC (1965 - 1968) 111.1 Sự ra đời và chủ trương của Đảng đối với phong trào

1.2 Sự chỉ đạo của Đảng đối với phong trào “Ba đảm đang”

Chương 2: ĐẢNG LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH PHONG TRÀO

“BA ĐẢM ĐANG” CỦA PHỤ NỮ MIỀN BẮC

2.1 Tình hình mới và chủ trương của Đảng đẩy mạnh phong

2.2 Đảng chỉ đạo đẩy mạnh phong trào “Ba đảm đang”

3.1 Nhận xét Đảng lãnh đạo phong trào “Ba đảm đang” của

3.2 Một số kinh nghiệm từ quá trình Đảng lãnh đạo phong

trào “Ba đảm đang” của phụ nữ miền Bắc (1965 - 1975) 75

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Ở Việt Nam, phụ nữ chiếm “phần nửa” dân số và phụ nữ trong độ tuổilao động chiếm gần 50% lực lượng lao động cả nước Chính vì vậy, phụ nữViệt Nam có mặt ở hầu khắp các lĩnh vực và có vai trò quan trọng trên tất cảcác mặt của đời sống xã hội

Trong quá trình dựng nước và giữ nước, phụ nữ Việt Nam đã có nhữngđóng góp quan trọng Đánh giá về vai trò của phụ nữ, ngay từ năm 1930,Đảng Cộng sản Việt Nam đã chỉ rõ: “Lực lượng cách mạng của phụ nữ là mộtcái lực lượng rất trọng yếu Nếu quảng đại quần chúng phụ nữ không tham giavào những cuộc tranh đấu thì cách mạng không thắng lợi được” [41, tr.192]

Phụ nữ có vai trò quan trọng không thể thay thế được đối với gia đình

và trong các cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc giành độc lập, tự do cho dân tộc.Ngay từ những ngày đầu thành lập, Đảng, Nhà nước và Chủ tịch Hồ Chí Minhrất quan tâm đến các tầng lớp phụ nữ và phong trào phụ nữ Điều đó, thể hiện rõqua các quan điểm, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước đốivới phụ nữ

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975) cùng vớicác phong trào thi đua yêu nước sôi nổi như: “Ba nhất” trong Quân đội, “GióĐại phong” trong nông nghiệp, “Sóng Duyên Hải” trong công nghiệp, “Haitốt” trong giáo dục, “Ba sẵn sàng” và “Năm xung phong” trong thanh niên thìphong trào “Ba đảm đang” của phụ nữ miền Bắc là một phong trào thi đuayêu nước độc đáo, đánh dấu một mốc son trong lịch sử phụ nữ Việt Nam

Với cuộc vận động “Ba đảm đang”, phụ nữ Việt Nam đã góp phầncống hiến to lớn, rất đáng khâm phục và tự hào trong bối cảnh chung củachiến tranh nhân dân ở miền Bắc Việt Nam Phong trào “Ba đảm đang” đãtiếp nối và phát huy truyền thống vẻ vang của Bà Trưng, Bà Triệu và nhiềuthế hệ phụ nữ Việt Nam Đồng thời, chứng minh khả năng to lớn và sức mạnh

vĩ đại của phụ nữ Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh, giỏi việc nước, đảm việcnhà, năng động, sáng tạo trên mọi lĩnh vực của đời sống

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, phong trào “Ba đảm đang” đã được pháttriển sâu rộng ở tất cả các cấp hội cơ sở, từng bước có những tiến bộ vượt bậc,phát huy được những truyền thống tốt đẹp của phụ nữ Việt Nam, nêu cao chủnghĩa anh hùng cách mạng, huy động được lực lượng tiềm tàng, đóng gópmột phần quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ miền Bắc, cung cấp sức người, sứccủa cho sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước

Ngày nay, phụ nữ Việt Nam vẫn tiếp tục phát huy truyền thống tốtđẹp của phong trào “Ba đảm đang”, phấn đấu góp phần cùng toàn dân thựchiện thắng lợi những nhiệm vụ của Đảng, Nhà nước trong giai đoạn mới

Từ thực tế đó, việc nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng đối với phongtrào “Ba đảm đang” của phụ nữ miền Bắc từ năm 1965 đến năm 1975 là hếtsức cần thiết, có ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc Qua nghiên cứu đểnhìn nhận một cách chính xác, đầy đủ hơn sự lãnh đạo của Đảng đối vớiphong trào phụ nữ nói chung, phong trào “Ba đảm đang” nói riêng và đónggóp to lớn của phong trào này trong cuộc kháng kháng chiến chống Mỹ,cứu nước Đồng thời, góp phần làm rõ và tô đậm thêm truyền thống “Anhhùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” mà Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh

đã dành cho phụ nữ Việt Nam Với ý nghĩa đó, tác giả lựa chọn đề tài:

“Đảng lãnh đạo phong trào “Ba đảm đang” của phụ nữ miền Bắc từ năm 1965 đến năm 1975” làm luận văn thạc sĩ, chuyên ngành Lịch sử

Đảng Cộng sản Việt Nam

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Hậu phương miền Bắc nói chung, phong trào phụ nữ nói riêng, đặc biệt

là phong trào “Ba đảm đang” trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là chủ

đề thu hút và được sự quan tâm, chú ý của nhiều cơ quan Trung ương, địaphương cũng như các nhà nghiên cứu Nghiên cứu về phong trào “Ba đảm

đang” của phụ nữ miền Bắc (1965-1975) có thể chia thành các nhóm côngtrình liên quan như sau:

* Nhóm công trình nghiên cứu chung về vai trò của hậu phương miền Bắc và công tác phụ nữ có liên quan đến phong trào “Ba đảm đang”

Nguyễn Thị Thập (1960), Con đường giải phóng của phụ nữ Việt Nam, Nxb Phụ nữ, Hà Nội [100]; Phụ nữ Việt Nam dũng cảm đảm đang chống Mỹ, cứu nước, Thành Hội Liên hiệp Phụ nữ Hà Nội phát hành, 1971 [87]; Lê Thị Nhâm Tuyết (1973), Phụ nữ Việt Nam qua các thời đại, Nxb Khoa học xã hội,

Hà Nội [120]; Nguyễn Thị Thập (1980), Lịch sử phong trào phụ nữ Việt Nam, tập 1, 2, Nxb Phụ nữ, Hà Nội [102]; Ngô Văn Hoán (1996), Đảng lãnh đạo nhân dân miền Bắc Việt Nam chi viện cho miền Nam tiền tuyến lớn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Luận văn thạc sĩ Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam [56]; Nguyễn Thị Ngọc Lâm (2001), Phụ nữ quân đội trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975), Luận án tiến sĩ Lịch sử [72]; Trương Mai Hương (2011), Thanh niên xung phong miền Bắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước những năm 1965-1975, Luận án tiến

sĩ Lịch sử [68]; Hoàng Thị Ái Nhiên (2011), Phát huy vai trò lực lượng cách mạng của phụ nữ - Nhân tố góp phần thực hiện chủ trương động viên sức mạnh đoàn kết toàn dân trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước [81]; Đặng Thị Thanh Trâm (2015), Đảng lãnh đạo xây dựng, phát huy sức mạnh hậu phương miền Bắc (1965 - 1972), Luận án tiến sĩ Lịch sử [108]; Lê Đức Hoàng (2015), Vai trò của các phong trào thi đua yêu nước trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975) [58]; Nguyễn Thị Ánh Tuyết (2015), “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” truyền thống của phụ nữ Việt Nam thời chống Mỹ, cứu nước [121].

Các công trình trên đã đưa ra những đánh giá khách quan để đề cao vàkhẳng định vị trí, sức mạnh to lớn của phụ nữ Việt Namn trong suốt chiều dàilịch sử của dân tộc; trình bày một cách có hệ thống những quan điểm, chủ trương,

chính sách của Đảng đối với hậu phương miền Bắc nói chung và phong trào phụ

nữ miền Bắc nói riêng trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước

Đặc biệt, các cuốn sách Lịch sử phong trào phụ nữ Việt Nam tập 1, 2 và Con đường giải phóng của phụ nữ Việt Nam của tác giả Nguyễn Thị Thập; Phụ nữ Việt Nam qua các thời đại của tác giả Lê Thị Nhâm Tuyết đã mô tả khá

tỉ mỉ, chi tiết về quá trình ra đời, hình thành và phát triển của phong trào phụ nữViệt Nam qua từng thời kỳ lịch sử; nêu bật những giá trị truyền thống tốt đẹpcủa phụ nữ Việt Nam cùng vai trò của họ trong gia đình cũng như trong sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Các công trình cũng cho thấy sự trưởngthành của phụ nữ Việt Nam trên nhiều lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xãhội… và khẳng định vị thế của họ trên các lĩnh vực đó Đồng thời, diễn giải,phân tích cho thấy sự quan tâm của Đảng, Nhà nước cùng các chính sách xãhội đối với công tác phụ nữ để tiến tới thực hiện quyền bình đẳng giới

* Nhóm công trình nghiên cứu về phong trào “Ba đảm đang” ở các đơn

vị, vùng, miền, địa phương

Tỉnh Hội Phụ nữ Hà Tĩnh (1966), Đảm đang, tập 1, tập 2 [104]; Chi Hội văn nghệ và Tỉnh Hội Phụ nữ Quảng Bình (1966), Gái Quảng Bình [25] Ty Văn hóa Hà Bắc (1967), Gái đảm quê ta [118]; Tỉnh Hội Phụ nữ

Ty Văn hóa Tuyên Quang (1970), Gái đảm Tuyên Quang, tập 1 [107]; Thành Hội Liên hiệp phụ nữ Hà Nội (1971), Ra sức giáo dục động viên các tầng lớp phụ nữ đẩy mạnh phong trào “Ba đảm đang” chống Mỹ, cứu nước và xây dựng thủ đô XHCN [97]; Ty Văn hóa Hội Phụ nữ tỉnh Thái Bình (1973), Bài ca dũng cảm đảm đang [119]; Thành Hội Liên hiệp phụ

nữ Hải Phòng (1974), Trung dũng đảm đang [98]; Tỉnh Hội Phụ nữ Hải Hưng (1974), Giỏi việc nước, đảm việc nhà [105]; Chu Văn Tấn (1974), Công tác vận động phụ nữ các dân tộc miền núi, Nxb Việt Bắc [95]; Tỉnh Hội Phụ nữ Hải Hưng (1975), Đảm đang phụ nữ Hải Hưng [106]; Trương Mai Hương - Hoàng Thị Thảo (1999), Phong trào phụ nữ “Ba đảm đang”

Những công trình trên cung cấp những bức tranh với nhiều mảng màu vềphong trào “Ba đảm đang” của phụ nữ miền Bắc ở nhiều đơn vị, vùng, miền, địaphương Mỗi nơi, phong trào có đặc thù riêng, cách thức triển khai, hoạt độngkhác nhau Song, đều cho người đọc thấy ý chí tự lập, tự cường, tài đảm đang vàtrí sáng tạo tuyệt vời của hàng chục triệu phụ nữ Việt Nam trong cuộc khángchiến chống Mỹ, cứu nước Đó là cơ sở để tác giả tham khảo trong luận văn.

* Nhóm công trình, bài viết nghiên cứu liên quan trực tiếp đến phong trào “Ba đảm đang” của phụ nữ miền Bắc

Phong trào Ba đảm nhiệm trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước (1965), Nxb Phụ nữ, Hà Nội [85]; Ba đảm đang (1966), tập 1, Nxb Phụ nữ,

Hà Nội [1]; Phạm Văn Đồng, Nguyễn Thị Thập (1966), Đẩy mạnh phong trào

phụ nữ “Ba đảm đang” [46]; Phong trào “Ba đảm đang” trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước (1966), Nxb Phụ nữ, Hà Nội [84]; Phụ nữ Việt Nam dũng cảm đảm đang chống Mỹ, cứu nước (1966), Nxb Phụ nữ, Hà Nội [87];

Ba đảm đang (1967), tập 2, Nxb Phụ nữ, Hà Nội [2]; Đỗ Quảng, Nguyễn Trí Tình (1967), Ba đảm đang, Nxb Phụ nữ, Hà Nội [91]; Dũng cảm đảm đang

(1969), tập 1, 2, Nxb Phụ nữ, Hà Nội [31]; Hoàng Thị Thảo (2001), “Phong

trào phụ nữ - Ba đảm đang”, Tạp chí Quốc phòng toàn dân, số 11 [99]; Lê Chân Phương (2003), Phong trào phụ nữ “Ba đảm đang” trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Nxb Lao động - Xã hội, Hà Nội [89]; Phùng Thị Hoan (2015), “Ba đảm đang” - Phong trào thi đua độc đáo của phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước [57]; Trần Thị Thu Hiền (2016), Nguyễn Thị Thập với phong trào Ba đảm đang [49].

Các công trình trên đã cho thấy sự vùng lên mạnh mẽ của hàng triệuphụ nữ Việt Nam Với tinh thần yêu nước nồng nàn, ý chí tự cường vươn lên,vừa giỏi việc nước, vừa đảm việc nhà trong mọi hoàn cảnh, phụ nữ đềuđóng góp một phần quan trọng vào thắng lợi chung của đất nước

Đặc biệt, cuốn sách Phong trào phụ nữ “Ba đảm đang” trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của tác giả Lê Chân Phương đã trình bày

một cách có hệ thống những nét cơ bản về phong trào “Ba đảm đang”, bướcđầu đưa ra những nhận xét khái quát về phong trào Qua đó, nêu bật nhữngtấm gương hy sinh của hàng triệu phụ nữ Việt Nam đảm đang trong công tácsản xuất, chiến đấu và phục vụ chiến đấu; sẵn sàng đặt nhiệm vụ cứu nước lêntrên hết, khẳng khái động viên chồng, con đi chiến đấu bảo vệ Tổ quốc; ổnđịnh gia đình, giữ vững hậu phương lớn miền Bắc, ra sức chi viện cho tiềntuyến miền Nam đánh thắng quân Mỹ xâm lược

Đây là những công trình nghiên cứu phản ánh những vấn đề cụ thể,

trên nhiều khía cạnh, góc độ khác nhau về vai trò và những đóng góp củaphong trào “Ba đảm đang” trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước

Ngoài ra, có một số bài viết về phong trào “Ba đảm đang” của các đồngchí lãnh đạo, nguyên là lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam: Phạm Văn Đồng

(1965), Phong trào “Ba đảm nhiệm” là một bộ phận khăng khít của sự nghiệp cách mạng [45]; Lê Quang Hòa (1965), Nhiệt liệt hoan nghênh phụ nữ Việt Nam “Đảm việc nước, đảm việc nhà” [53]; Vũ Quang (1965), Thanh niên “Ba sẵn sàng” nhiệt liệt hoan nghênh phong trào “Ba đảm nhiệm” [92].

Các bài viết của các đồng chí lãnh đạo, nguyên là lãnh đạo Hội LHPN

Việt Nam đề cập đến phong trào “Ba đảm đang”: Nguyễn Thị Thập (1965), Ý nghĩa cách mạng của phong trào “Ba đảm đang” [101]; Hà Thị Khiết (2005), Phong trào phụ nữ Ba đảm đang - Một mốc son trong lịch sử phụ nữ Việt Nam [70]; Nguyễn Thị Thanh Hòa (2010), Phát biểu tại lễ kỷ niệm 1970 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng, 100 năm ngày Quốc tế phụ nữ 8/3 và 45 năm kỷ niệm phong trào “Ba đảm đang” [55] cũng được tác giả tham khảo để tiến

hành thực hiện luận văn

Những bài viết trên là nguồn tư liệu quý giá để tác giả tham khảo, kế

Như vậy, thông qua khảo cứu các nhóm công trình trên cho thấy đã cómột số công trình nghiên cứu vấn đề Đảng lãnh đạo phong trào phụ nữ ở hậuphương miền Bắc trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước nói chung và phongtrào “Ba đảm đang” nói riêng Song do tính chất và phạm vi nghiên cứu ởnhững mức độ, khía cạnh khác nhau nên chưa có công trình chuyên khảo nào

đi sâu nghiên cứu một cách có hệ thống, đầy đủ, toàn diện về sự lãnh đạo củaĐảng đối với phong trào “Ba đảm đang” của phụ nữ miền Bắc từ năm 1965đến năm 1975 Do vậy, đề tài được học viên lựa chọn để viết luận văn là độclập, không trùng lắp với các công trình đã công bố

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu

Làm rõ Đảng lãnh đạo phong trào “Ba đảm đang” của phụ nữ miền Bắc

từ năm 1965 đến năm 1975; đúc kết một số kinh nghiệm có giá trị tham khảo

để vận dụng vào hiện nay

* Nhiệm vụ nghiên cứu

Làm rõ sự ra đời phong trào “Ba đảm đang” của phụ nữ miền Bắc(1965 - 1975)

Hệ thống hóa chủ trương và chỉ đạo của Đảng đối với phong trào “Bađảm đang” của phụ nữ miền Bắc (1965 - 1975)

Nhận xét và đúc kết những kinh nghiệm từ quá trình Đảng lãnh đạophong trào “Ba đảm đang” của phụ nữ miền Bắc (1965 - 1975)

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng đối với phong trào “Ba đảm đang”của phụ nữ miền Bắc (1965 - 1975)

* Phạm vi nghiên cứu

Về thời gian: Đề tài giới hạn nghiên cứu trong khoảng thời gian từ năm

1965 đến năm 1975 là thời kỳ phong trào ra đời và kết thúc cuộc kháng chiếnchống Mỹ, cứu nước

Về không gian: Miền Bắc Việt Nam.

Về nội dung: Nghiên cứu về chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng đối với

phong trào “Ba đảm đang” của phụ nữ miền Bắc

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh về lãnh đạo công tác phụ nữ

* Cơ sở thực tiễn

Luận văn nghiên cứu quá trình lãnh đạo của Đảng Lao động Việt Nam

và thực tiễn hoạt động của phong trào “Ba đảm đang” của phụ nữ miền Bắc từnăm 1965 đến năm 1975

* Phương pháp nghiên cứu

Luận văn chủ yếu sử dụng phương pháp lịch sử và phương pháp logic.Ngoài ra, còn sử dụng một số phương pháp như: phân tích, so sánh, đối chiếu,thống kê nhằm làm rõ những vấn đề luận văn đặt ra

6 Ý nghĩa của luận văn

Luận văn góp phần làm rõ hơn quá trình lãnh đạo của Đảng đối vớiphong trào “Ba đảm đang” của phụ nữ miền Bắc (1965 - 1975); góp phầnphục dựng để lưu lại kho tàng lịch sử về công tác vận động phụ nữ nhằmtuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng đối với các thế hệ mai sau

Luận văn cung cấp thêm những cơ sở khoa học cho việc tổng kết sựlãnh đạo của Đảng đối với công tác phụ nữ nói chung và phong trào “Ba đảmđang” của phụ nữ miền Bắc nói riêng từ năm 1965 đến năm 1975

Kết quả nghiên cứu của luận văn góp thêm tài liệu tham khảo trong nghiêncứu, giảng dạy lịch sử Đảng ở các cơ sở giáo dục đào tạo và nghiên cứu khoa học

7 Kết cấu của luận văn

Luận văn gồm: Mở đầu, 3 chương (6 tiết), kết luận, danh mục tài liệutham khảo và phụ lục

Chương 1 ĐẢNG LÃNH ĐẠO PHONG TRÀO “BA ĐẢM ĐANG”

CỦA PHỤ NỮ MIỀN BẮC (1965 - 1968) 1.1 Sự ra đời và chủ trương của Đảng đối với phong trào “Ba đảm đang” (1965 - 1968)

1.1.1 Sự ra đời phong trào “Ba đảm đang” của phụ nữ miền Bắc

Phụ nữ Việt Nam vốn có truyền thống giỏi việc nước, đảm việc nhà,dũng cảm, cần cù, nhân hậu, thủy chung, thông minh, sáng tạo… Lịch sử dântộc đã ghi nhận vai trò tích cực, khả năng và cống hiến to lớn của phụ nữ ViệtNam trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước trên mọi lĩnh vực Sau này, khiĐảng Cộng sản Việt Nam ra đời, lực lượng và khả năng của phụ nữ đã đượcđộng viên, bồi dưỡng và phát huy, trở thành một nguồn sức mạnh to lớn, mộtbảo đảm vô cùng quan trọng để thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ cách mạng

Ngay khi mới thành lập, Đảng đã đánh giá rất cao vai trò của lực lượngphụ nữ trong cuộc cách mạng Đồng thời, Đảng cũng quan tâm tới vấn đềgiải phóng phụ nữ và đặt vấn đề đó thành một bộ phận của công cuộc giảiphóng dân tộc và giải phóng giai cấp Năm 1930, Đảng lập ra Hội Phụ nữphản đế và các hình thức tổ chức để tập hợp lực lượng phụ nữ đấu tranh chothắng lợi của cách mạng Từ đó, năng lực cách mạng của phụ nữ được pháthuy và phong trào đấu tranh của phụ nữ ngày càng phát triển rộng rãi Vớiđường lối đúng đắn: “Giải phóng phụ nữ gắn liền với giải phóng dân tộc vàgiải phóng giai cấp”, Đảng đã phát huy mạnh mẽ lực lượng cách mạng nữ.Phụ nữ Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng đã đạt được nhiều thành tích,làm nên nhiều thắng lợi trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giảiphóng giai cấp

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến phụ nữ Người đánhgiá cao vai trò của phụ nữ: “Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻcũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ” [51, tr.340] “Xemtrong lịch sử cách mệnh chẳng có lần nào là không có đàn bà con gái tham

gia” [50, tr.313] “An Nam cách mệnh cũng phải có nữ giới tham gia mớithành công” [50, tr.315] Tư tưởng nhất quán xuyên suốt cuộc đời hoạt độngcủa Người nhằm mục đích cao nhất là giải phóng con người, trong đó Ngườiđặc biệt quan tâm đến sự nghiệp giải phóng phụ nữ và đấu tranh bảo vệ quyềnbình đẳng cho họ Bởi theo Người, phụ nữ là lực lượng lao động rất quantrọng, nếu phụ nữ chưa được giải phóng thì xã hội chưa được giải phóng, nếugiải phóng phụ nữ là xây dựng CNXH được một nửa Người phân tích có lý,

có tình rằng: Muốn xây dựng CNXH nhất định phải sản xuất thật nhiều.Muốn sản xuất thật nhiều thì phải có nhiều sức lao động Muốn nhiều sức laođộng thì phải giải phóng lao động của phụ nữ

Người cũng biểu dương tinh thần chiến đấu, hi sinh của phụ nữ và căndặn toàn dân phải quan tâm, chăm sóc phụ nữ: “Trong sự nghiệp chống Mỹ,cứu nước, phụ nữ đảm đang ta đã góp phần xứng đáng trong chiến đấu và trongsản xuất Đảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cấtnhắc và giúp đỡ để ngày thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc kể cảcông việc lãnh đạo Bản thân phụ nữ thì phải cố gắng vươn lên Đó là một cuộccách mạng đưa đến quyền bình đẳng thật sự cho phụ nữ” [50, tr.610]

Như vậy, cùng với những giá trị truyền thống tốt đẹp của phụ nữ ViệtNam, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã luôn chăm lo, phát huy vai trò củaphụ nữ Đó là những yếu tố khách quan tác động đến sự ra đời của phong trào

“Ba đảm đang” của phụ nữ miền Bắc Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự rađời của phong trào bắt nguồn từ tình thế cấp bách của cách mạng, yêu cầu chiviện sức người, sức của cho miền Nam tăng nhanh khi năm 1965, đế quốc Mỹtiến thêm bước phiêu lưu mạo hiểm mới, tiến hành “Chiến tranh cục bộ”, mởrộng chiến tranh ra toàn cõi Đông Dương Mỹ liên tiếp đưa hàng vạn quân

Mỹ và quân Nam Triều Tiên cùng nhiều loại vũ khí đạn dược vào tham chiếntrên quy mô lớn ở miền Nam, đẩy mạnh chiến tranh phá hoại bằng khôngquân và hải quân đối với miền Bắc, uy hiếp nghiêm trọng đến an ninh Tổ

Mục tiêu chủ yếu của chiến lược “Chiến tranh cục bộ” là đánh bại cáchmạng miền Nam trong vòng 25 đến 30 tháng Về lực lượng chiến tranh, quânviễn chinh Mỹ tuy là con chủ bài, là nòng cốt, nhưng Quân đội Việt Nam cộnghòa vẫn được sử dụng như một lực lượng chiến lược quan trọng Biện pháp chủyếu mà Mỹ sử dụng là “tìm và diệt”, sau đó là “tìm diệt và bình định” được coi

là chiến lược hai gọng kìm; đồng thời dùng không quân và hải quân đánh phámiền Bắc hòng ngăn cản sự chi viện từ Bắc vào Nam; cô lập và đè bẹp cáchmạng miền Nam, làm suy yếu căn cứ địa cách mạng của cả nước, hậu phươnglớn của cuộc kháng chiến Đây là bước leo thang chiến tranh cao nhất của Mỹ ởmiền Nam và cũng là lần đầu Mỹ đưa nhiều quân đi xâm lược, kể từ sau Chiếntranh thế giới lần thứ hai Như vậy, Mỹ đã huy động lực lượng quân viễn chinhtrực tiếp tham gia vào cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam và đẩy cuộc khángchiến của nhân dân ta vào một tình thế hiểm nghèo Điều đó, đòi hỏi Đảng phải

đề ra chủ trương thích hợp để ứng phó với tình hình mới

Lúc này, hậu phương miền Bắc có vai trò đặc biệt quan trọng Bởi hậuphương là một trong những nhân tố thường xuyên quyết định thắng lợi củacuộc chiến tranh Lênin và Xtalin đánh giá về vai trò của hậu phương nhưsau: “Không có quân đội nào trên thế giới không có hậu phương mà lại chiếnthắng địch Hậu phương có tầm quan trọng bậc nhất đối với tiền tuyến” [73,tr.29] Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng từng chỉ rõ: Muốn khởi nghĩa phải có căn

cứ địa, muốn kháng chiến phải có hậu phương Nhận thức rõ vai trò quantrọng của hậu phương, trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước(1954 - 1975), Đảng Lao động Việt Nam đã lãnh đạo quân và dân miền Bắcquán triệt ý thức xây dựng và củng cố hậu phương, kết hợp nhu cầu kinh tếvới nhu cầu quốc phòng, kết hợp nhu cầu thời bình với nhu cầu thời chiến, rasức đẩy mạnh lao động sản xuất, xây dựng miền Bắc thành hậu phương vữngmạnh cả về kinh tế, quốc phòng, đáp ứng nhu cầu chi viện ngày càng lớn vềsức người, sức của cho cuộc kháng chiến

Ngày 25 - 3 - 1965, Hội nghị lần thứ 11 BCHTW Đảng (khóa III) họp

và đề ra nhiệm vụ cơ bản của cách mạng Việt Nam, trong đó nhấn mạnh:

Tiếp tục xây dựng miền Bắc, kết hợp chặt chẽ xây dựng kinh tế và tăngcường quốc phòng, kiên quyết bảo vệ miền Bắc đánh thắng cuộc chiếntranh phá hoại và phong tỏa bằng không quân và hải quân của địch,chuẩn bị sẵn sàng để đánh bại địch trong trường hợp chúng đưa cuộcchiến tranh phá hoại hiện nay đến một trình độ ác liệt gấp bội… ra sứcđộng viên lực lượng của miền Bắc chi viện cho miền Nam [35, tr.109].Với khẩu hiệu: “Tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”, “Tất cả vìmiền Nam ruột thịt” Trên toàn miền Bắc dấy lên nhiều phong trào đóng gópsức người, sức của chi viện miền Nam đánh Mỹ.

Trong hoàn cảnh cả nước có chiến tranh, toàn miền Bắc dấy lên mộtphong trào tình nguyện vào miền Nam chống Mỹ Đồng thời, miền Bắc cũngchính là nơi vừa sản xuất, vừa chiến đấu chống không quân Mỹ bắn phá và tổchức phòng không, sơ tán nhân dân đô thị về nông thôn Khắp nơi thanh niênvới khí thế “Ba sẵn sàng”, quân đội với khí thế “Ba quyết tâm” sôi nổi tòngquân, xung phong đi chiến đấu…

Phụ nữ hăng hái làm đơn tình nguyện gửi Ủy Ban nhân dân, Hội LHPNViệt Nam… xin được làm thêm những công việc của nam giới Những người

mẹ, người vợ, người em vừa động viên con, chồng, anh trai tham gia bảo vệ

Tổ quốc, vừa tự động phối hợp với nhau tập làm những việc trước đây chồng,con thường làm như: cày, bừa, sửa nhà, lợp nhà…

Tại Hội nghị mở rộng của BCH Hội LHPN tỉnh Hà Tây (3 - 1965), HộiLHPN huyện Đan Phượng đã gửi thư lên BCH Đảng bộ thị xã Hà Đông hứa

sẽ quyết tâm vận động phụ nữ trong thực hiện tốt ba nhiệm vụ: 1 - Gánh vácthêm phần việc của chồng, con, anh em và động viên chồng con, anh em lênđường đi chiến đấu; 2 - Đảm nhiệm và hoàn thành mọi nhiệm vụ sản xuất,công tác ở địa phương để nam giới an tâm ở lại chiến trường chiến đấu chođến ngày không còn một tên giặc; 3 - Sẵn sàng tham gia phục vụ chiến đấu vàchiến đấu ở địa phương khi cần thiết Nhận được báo cáo, với cương vị là Chủ

trong BTT đề ra chủ trương cử các đoàn đi công tác cơ sở, nắm bắt rõ thực tế,tổng hợp tình hình để có những chỉ đạo chiến lược Từ kết quả này, BCHTrung ương Hội LHPN Việt Nam càng thấu hiểu tâm tư, nguyện vọng, khảnăng cách mạng của phụ nữ miền Bắc để có những định hướng chỉ đạo sát hợp.

Trước nhiệm vụ cứu nước khẩn trương bảo vệ miền Bắc, ủng hộ chiviện cho cách mạng miền Nam, thể theo nguyện vọng yêu nước thiết thacủa hàng triệu phụ nữ, BCH Trung ương Hội LHPN Việt Nam đề xuất vớiTrung ương Đảng phát động trên toàn miền Bắc phong trào “Ba đảmnhiệm” Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã nhất trí cao với đề xuất này,coi đó là sự chuyển hướng kịp thời khẩu hiệu vận động phụ nữ trước tìnhthế cấp bách của đất nước

Ngày 19 - 3 - 1965, Báo Nhân dân đưa tin trên trang nhất: Hôm qua,

BCH Trung ương Hội LHPN Việt Nam tuyên bố kêu gọi chị em hãy nhiệt liệthưởng ứng phong trào “Ba đảm nhiệm” với nội dung chính là: Đảm nhiệmsản xuất thay thế nam giới đi chiến đấu; Đảm nhiệm gia đình, khuyến khíchchồng con yên tâm đi chiến đấu; Đảm nhiệm phục vụ chiến đấu và sẵn sàngchiến đấu khi cần thiết Ngay lập tức, phong trào đã nhận được sự hưởng ứngnhiệt liệt của phụ nữ khắp các ngành, địa phương

Lúc này đang có phong trào “năm tốt” vận động phụ nữ sản xuất,công tác và tiết kiệm; hướng dẫn chị em tổ chức gia đình, nuôi dạy con cáitốt Phong trào này phù hợp với chức năng người mẹ, đáp ứng nhiệm vụbước đầu xây dựng CNXH ở miền Bắc Nhưng nay đất nước lại có chiếntranh, phụ nữ và nhân dân Việt Nam phải đối đầu với đế quốc Mỹ, kẻ thùmạnh nhất thế giới Đảng đã nêu quyết tâm cao nhất để đánh Mỹ Do đó, “Bađảm nhiệm” đáp ứng hai nhiệm vụ cách mạng chống Mỹ, cứu nước và xâydựng bảo vệ miền Bắc XHCN, phát huy cao độ tinh thần yêu nước của toànthể phụ nữ, khơi dậy mạnh mẽ ý chí tự cường của chị em vươn lên giỏi việcnước, đảm việc nhà, thay thế nam giới đi chiến đấu Qua đó nâng cao vị thếngười phụ nữ trong gia đình, ngoài xã hội, thực hiện nam nữ bình đẳng

Ngày 22 tháng 3 năm 1965, Chỉ thị số 03 của BTT Trung ương Hội

LHPN Việt Nam Về mở cuộc vận động phong trào “Ba đảm nhiệm” trong phụ nữ tăng cường đẩy mạnh sản xuất và sẵn sàng chiến đấu được ban hành.

Chỉ thị xác định nhiệm vụ cấp thiết của Hội lúc này là:

Giáo dục, động viên toàn thể phụ nữ nhận rõ tình hình nhiệm vụ mới,thấy rõ trách nhiệm để có một sự chuyển biến mới về tư tưởng, tình cảmcũng như trong hành động, phát huy truyền thống và lực lượng cáchmạng tiềm tàng của phong trào phụ nữ nước ta, trong đó quan trọng nhất

là chị em phụ nữ nông dân ra sức nỗ lực nâng cao sản xuất, tích cựcphục vụ chiến đấu và tham gia chiến đấu Cụ thể là làm cho mỗi ngườiphụ nữ gánh vác thêm việc sản xuất, công tác cũng như việc gia đình đểthay thế thanh niên đi phục vụ chiến đấu hoặc sẵn sàng đi chiến đấu khi

Tổ quốc cần đến [6, tr.1]

Mục đích của phong trào là giáo dục, động viên phụ nữ nhận rõ tìnhhình mới, trách nhiệm để có quyết tâm phấn đấu đẩy mạnh sản xuất, sẵn sàngchiến đấu, chủ yếu trước mắt là nâng cao năng suất lao động và hiệu suấtcông tác, qua đó tạo thêm điều kiện thực hiện quyền bình đẳng của phụ nữ

Chỉ thị cũng phân tích nội dung cụ thể của phong trào:

Một là, đảm nhiệm sản xuất và công tác thay thế cho nam giới đi chiến đấu

- Gách vác thêm phần lao động của người đi chiến đấu hoặc người sẵnsàng chiến đấu, cụ thể nâng cao ngày công lao động sản xuất và công tác, họctập thêm những công việc chưa quen để khi cần có thể quán xuyến thay thếchồng con

- Ra sức học tập và thực hiện cải tiến kỹ thuật, cải tiến công cụ và thaotác để nâng cao năng suất và hiệu suất công tác

- Cố gắng học tập việc quản lý sản xuất, quản lý kinh tế, nâng cao trình

độ nghiệp vụ kỹ thuật để có thể thông thạo việc lãnh đạo nền sản xuất tập thể

- Tích cực tham gia công tác của địa phương xây dựng chính quyền

Hai là, đảm nhiệm gia đình khuyến khích chồng con yên tâm chiến đấu

- Khuyến khích chồng con kéo dài thời hạn tại ngũ hoặc tình nguyệnnhập ngũ sẵn sàng chiến đấu

- Đảm bảo đời sống

- Chăm sóc cha mẹ già yếu

- Đảm bảo nuôi dạy con cái

- Giúp đỡ những gia đình có chồng con đi phục vụ Động viên tinhthần chiến đấu của lực lượng vũ trang nhân dân

Ba là, đảm nhiệm phục vụ chiến đấu

- Thường xuyên đề cao cảnh giác phòng gian bảo mật, tham gia bảo

- Giúp đỡ nhân dân sơ tán, bảo vệ bà mẹ và trẻ em

Đồng thời, Chỉ thị cũng đề ra kế hoạch triển khai cụ thể về công táctuyên truyền, tổ chức lễ phát động ở cơ sở, chỉ đạo để rút kinh nghiệm vànhân rộng điển hình trong phong trào

Từ định hướng chỉ đạo này, phong trào nhanh chóng được tất cả cáccấp Hội triển khai thực hiện với những hoạt động cụ thể và sự hưởng ứngđồng lòng của hàng triệu hội viên, phụ nữ toàn miền Bắc Trung ương ĐảngLao động Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến phong trào SauChỉ thị 03 của BTT Trung ương Hội LHPN Việt Nam ra đời, Chủ tịch Hồ ChíMinh đã chỉ thị cho Hội LHPN Việt Nam đổi tên phong trào “Ba đảm nhiệm”thành phong trào “Ba đảm đang” cho phù hợp với đặc điểm, truyền thống củaphụ nữ việt Nam

1.1.2 Chủ trương của Đảng đối với phong trào “Ba đảm đang” (1965 - 1968)

Chủ trương của Đảng đối với phong trào “Ba đảm đang” từ năm 1965 đếnnăm 1968 được thể hiện tập trung trong Chỉ thị 99 ngày 8 - 6 - 1965 của BBT

Trung ương Đảng Về phương hướng, nhiệm vụ của công tác vận động phụ nữ trước tình hình mới; Nghị quyết số 152-NQ/TW ngày 10 - 1 - 1967 của BBT Về một số vấn đề về tổ chức lãnh đạo công tác phụ vận; Nghị quyết 153 ngày 10 - 1 -

1967 của BBT Trung ương Về công tác cán bộ nữ Bên cạnh đó, chủ trương của

Đảng đối với phong trào còn được thể hiện trong Nghị quyết số 31/CP ngày 8 3

-1967 của Hội đồng Chính phủ Về tăng cường lực lượng lao động phụ nữ trong các cơ quan, xí nghiệp nhà nước Chủ trương đó gồm những nội dung cơ bản sau:

Về phương hướng, nhiệm vụ của của công tác vận động phụ nữ trong

giai đoạn cách mạng thời gian này, Đảng đề ra chủ trương phải: “Đẩy mạnhsản xuất, bảo vệ sản xuất và phục vụ đời sống, phục vụ chiến đấu; nhiệm vụhàng đầu là đẩy mạnh sản xuất và bảo vệ sản xuất” [3, tr.1] Các cấp ủy Đảng,các Ban, Đảng đoàn phải nắm vững những vấn đề cơ bản của công tác vận độngphụ nữ, từ đó có trách nhiệm lãnh đạo thực hiện tốt phong trào “Ba đảm đang”theo phương châm: “Vừa tích cực động viên mọi khả năng của phụ nữ, vừa quantâm bồi dưỡng và bảo vệ lao động phụ nữ nhằm phát huy mạnh mẽ, liên tục, lâudài khả năng phấn đấu cách mạng của phụ nữ” [3, tr.2] Vấn đề cấp bách đặt ra

đó là phải: 1 Tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, giáo dục đạo đứcngười phụ nữ mới, động viên hơn nữa phụ nữ đẩy mạnh sản xuất, bảo vệ sảnxuất, phục vụ đời sống, phục vụ chiến đấu; 2 Quản lý, bồi dưỡng, phân bố, sửdụng hợp lý lực lượng lao động nữ; 3 Tăng cường bảo vệ sức khỏe phụ nữ, trẻem; 4 Tăng cường bồi dưỡng cán bộ nữ về mọi mặt [36, tr 12]

Đồng thời, Đảng cũng xác định nhiệm vụ cụ thể đối với phong trào

“Ba đảm đang”:

Một là, giáo dục, động viên các tầng lớp phụ nữ thực hiện tốt nhiệm vụ

và các chính sách sản xuất, phục vụ đời sống, phục vụ chiến đấu và chiến đấuchống Mỹ, cứu nước Phát huy và cổ vũ phong trào “Ba đảm đang” của phụ

nữ miền Bắc thi đua với phụ nữ miền Nam thành phong trào sâu rộng và vữngchắc Giáo dục ý thức nam nữ bình đẳng, giải phóng phụ nữ, và hướng dẫnphụ nữ phấn đấu để thực hiện nam nữ bình đẳng [36, tr.15]

Hai là, “Cần có kế hoạch để lãnh đạo toàn đảng bộ và các ngành tổng

kết kinh nghiệm công tác phụ vận, tiếp tục thi hành tốt Chỉ thị 99 - CT/TW,nghị quyết về công tác cán bộ nữ và nghị quyết về một số vấn đề tổ chức lãnhđạo công tác phụ vận, cần có biện pháp cụ thể để lãnh đạo tốt hơn nữa phongtrào “Ba đảm đang” [36, tr.20]

Ba là, về công tác cán bộ nữ: cần phát triển các trường lớp “Ba đảm

đang” ở khắp các xã, xí nghiệp, công trường, lâm trường Ở các cơ quan, bệnhviện, trường học cần nghiên cứu để tăng cường hình thức bồi dưỡng, đào tạo

nữ cán bộ, công nhân, nhân viên bằng cách tổ chức các lớp ngắn ngày, học tạichức Từ trong phong trào quần chúng, trong công tác thực tế, cần kịp thời lựachọn những chị em là nữ thanh niên xuất sắc, có thành tích, là anh hùng, chiến sĩthi đua, lao động tiên tiến, những chị em ưu tú trong phong trào “Ba đảm đang”

và “Ba sẵn sàng” (chú trọng thích đáng những chị em có triển vọng, là vợ conliệt sĩ, hoặc bản thân các gia đình dưới chế độ cũ còn nghèo khổ ) để bồi dưỡng,đào tạo thành cán bộ hoặc giao cho chị em những nhiệm vụ nặng hơn Phảimạnh dạn cân nhắc các chị em đó vào các cương vị công tác, coi đó cũng là mộtyêu cầu quan trọng để đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nữ” [36, tr.41, 42]

Đảng cũng quy định trách nhiệm các cấp ủy, các ngành và cơ quan nhànước phải quán triệt quan điểm vận động phụ nữ và thể hiện đường lối, chủtrương, phương châm công tác vận động phụ nữ của Đảng và nhà nước trongcông tác của ngành mình Còn việc vận dụng cụ thể vào từng ngành nói chung

là do các ngành chịu trách nhiệm Trong đó, quy định đối với vấn đề có liên

quan đến phụ nữ nông dân Ban Nông nghiệp Trung ương, Đảng đoàn các

Bộ Lao động, Nông nghiệp và Ban Phụ vận Trung ương cùng chịu tráchnhiệm đề xuất và nghiên cứu Riêng về vấn đề nhà trẻ, lớp mẫu giáo, Ban Phụvận Trung ương cần chủ động nghiên cứu, phối hợp với Bộ Giáo dục và BanNông nghiệp Trung ương; Đảng đoàn Tổng công đoàn chịu trách nhiệm chínhđối với nữ công nhân viên chức, tổ chức, giáo dục động viên nữ công nhânviên chức và trực tiếp chỉ đạo phong trào “Ba đảm đang” trong nữ công nhânviên chức [36, tr.17]

Cho đến năm 1967, Cuộc vận động “Ba đảm đang” đã có tác dụng tolớn trong việc động viên các tầng lớp phụ nữ đẩy mạnh sản xuất, phục vụ đờisống, phục vụ chiến đấu và chiến đấu chống Mỹ, cứu nước Tuy nhiên, so vớiyêu cầu cách mạng trong tình hình mới và yêu cầu của sự nghiệp giải phóngphụ nữ, việc tổ chức và lãnh đạo của Đảng đối với công tác phụ nữ còn một

số hạn chế Vì vậy, Đảng đề ra các vấn đề cấp bách cần giải quyết đó là phải

“động viên hơn nữa phụ nữ đẩy mạnh sản xuất, bảo vệ sản xuất, phục vụ đờisống, phục vụ chiến đấu Quản lý, bồi dưỡng, phân bố, sử dụng hợp lý lựclượng lao động nữ Tăng cường bồi dưỡng cán bộ nữ về mọi mặt Đề bạt, sửdụng cán bộ nữ với tỉ lệ thích đáng trong các cấp, các ngành” [36, tr.12]

Đảng tiếp tục chỉ đạo Hội LHPN phải có nhiệm vụ: Giáo dục, động viêncác tầng lớp phụ nữ thực hiện tốt nhiệm vụ và các chính sách sản xuất, phục vụđời sống, phục vụ chiến đấu và chiến đấu chống Mỹ, cứu nước Phát huy và

cổ vũ phong trào “Ba đảm đang” của phụ nữ miền Bắc thi đua với phụ nữmiền Nam thành phong trào sâu rộng và vững chắc Đối với nhiệm vụ huyđộng phụ nữ tham gia sản xuất nông nghiệp, Hội LHPN có trách nhiệm giáodục cho phụ nữ quán triệt phương hướng, nhiệm vụ, kế hoạch sản xuất và ýnghĩa của các chỉ tiêu chính về sản xuất, động viên phụ nữ quyết tâm thựchiện các chỉ tiêu, các biện pháp kỹ thuật để bảo đảm hoàn thành kế hoạch nhànước Các cấp Hội phát hiện và đề xuất những yêu cầu với cấp uỷ và các cơquan Nhà nước có trách nhiệm để tạo điều kiện cho phụ nữ sản xuất tốt như:

hướng dẫn kỹ thuật, giải quyết công điểm hợp lý, giải quyết khó khăn về giađình, con cái, bảo hộ lao động [36, tr.15-16] Việc trực tiếp chỉ đạo và quản

lý sản xuất, hướng dẫn kỹ thuật là trách nhiệm của các ngành, các cơ quanphụ trách sản xuất, kỹ thuật

Chủ trương chung của Đảng đối với công tác phụ nữ thời kỳ này là HộiLHPN Việt Nam phải phối hợp với các cấp, các ngành làm tốt công tác phúclợi đối với phụ nữ và trẻ em Hướng dẫn chị em tổ chức tốt đời sống thích hợpvới thời chiến và bảo vệ sức khỏe, giải quyết khó khăn cho phụ nữ [36, tr.15].Phải chú trọng tổ chức tốt đời sống cho phụ nữ, trẻ em, nhất là những địaphương phải chiến đấu căng thẳng Coi trọng việc tổ chức nhà trẻ, lớp mẫugiáo, chăm sóc và dạy dỗ con em liệt sĩ, trẻ em mồ côi vì tai nạn chiến tranh[36, tr.21]

Đối với cán bộ nữ: “cần tránh bố trí ở các công tác phải lưu động quánhiều, phải lao động quá sức hoặc những công tác phải tiếp xúc với chất độc

có ảnh hưởng đến sinh lý và sức khỏe của phụ nữ Trong những lúc hànhkinh, thai nghén phải phân công hợp lý và có chế độ tạo điều kiện cho chị emđảm bảo sức khỏe” [36, tr.34] Đồng thời, Đảng chỉ đạo phải đánh giá đúngđắn cán bộ nữ, kiên quyết và mạnh bạo sử dụng, đề bạt cán bộ nữ, kiên trì đấutranh chống tư tưởng phong kiến hẹp hòi trong việc đề bạt, sử dụng cán bộnữ; Ra sức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nữ, kịp thời đáp ứng yêu cầu về mởrộng và nâng cao đội ngũ cán bộ [36, tr.34]

Để đẩy mạnh sản xuất, bảo vệ sản xuất, bảo đảm đời sống thì công tácđào tạo, bồi dưỡng lực lượng nữ là rất quan trọng Phụ nữ không những làmtốt những việc đã làm, mà còn phải làm thêm những việc mới đảm bảo cảphần lao động để thay thế chồng, con và anh em nam giới đi chiến đấu, chonên vấn đề đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng hợp lý sức lao động phụ nữ trongthời điểm này là một vấn đề rất lớn, rất cấp bách Nhận thức rõ điều đó, Đảngchỉ đạo: Cần có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao nhanh chóng trình

độ kỹ thuật, nghiệp vụ, văn hoá cho phụ nữ trên cơ sở đó, mạnh dạn sử dụng

lao động phụ nữ một cách hợp lý nhất Cần nghiên cứu kịp thời và có kếhoạch đưa thêm nhiều phụ nữ thay thế nam giới với một tỷ lệ thích đáng vàocác cương vị chủ chốt trong các hợp tác xã sản xuất nông nghiệp, các cửahàng thương nghiệp và các đơn vị hành chính sự nghiệp… thích hợp với sứckhoẻ và khả năng của phụ nữ như y tế, giáo dục, thống kê, kế toán, kỹ thuật…Cần chú trọng lực lượng nữ thanh niên, có tư tưởng tiến bộ, có thành tích xuấtsắc trong sản xuất, công tác phục vụ chiến đấu và chiến đấu để kết nạp họ vàoĐoàn thanh niên lao động, vào Đảng và đào tạo thành những cốt cán lãnh đạo,tăng thêm thành phần cán bộ phụ nữ trong các cấp của Đảng và Nhà nướcđược đông đảo vững mạnh thêm [3, tr.2].

Qua đó đặt ra yêu cầu phải sử dụng hợp lý mọi khả năng lao động củacác tầng lớp phụ nữ trên mặt trận sản xuất, trước hết là việc sử dụng lao độngcủa phụ nữ vào sản xuất nông nghiệp và các ngành nghề thích hợp với khảnăng và sức khoẻ của phụ nữ như: công nghiệp nhẹ, thủ công nghiệp, y tế,giáo dục, thương nghiệp…, đồng thời nâng cao nhanh chóng trình độ quản lýsản xuất, quản lý kỹ thuật của phụ nữ Động viên tinh thần cách mạng triệt

để của các tầng lớp phụ nữ trong việc chấp hành các chủ trương, chính sáchcủa Đảng và Nhà nước, đặc biệt là việc chấp hành chính sách làm nghĩa vụbán lương thực và nông sản cho Nhà nước, chính sách tiết kiệm; chính sáchquản lý thị trường [3, tr.1]

Phương hướng, nhiệm vụ mà Đảng đề ra cho phong trào “Ba đảmđang” rất cụ thể, thiết thực thể hiện trên ba lĩnh vực: sản xuất, gia đình vàtrong chiến đấu, phục vụ chiến đấu Tuy nhiên, trước mắt Đảng tập trungchỉ đạo phong trào đẩy mạnh nhiệm vụ sản xuất Đối với từng nhiệm vụ,Đảng đều đưa ra những chủ trương sát hợp và đề xuất sự vào cuộc, thammưu của các Ban, Ngành để lãnh đạo thực hiện tốt phong trào “Ba đảmđang” nhằm nhân rộng, đưa phong trào phát triển rộng khắp Đảng cũng đãchú trọng chỉ đạo Hội LHPN Việt Nam phối hợp với các ngành có biện

pháp cụ thể để bồi dưỡng cán bộ nữ và sử dụng hợp lý lực lượng lao động

nữ trong phong trào “Ba đảm đang”

Vấn đề tăng cường lực lượng lao động phụ nữ trong các cơ quan, xínghiệp nhà nước cũng được Đảng hết sức quan tâm, do đó Đảng cũng xácđịnh việc tăng cường lực lượng lao động nữ phải đi đôi với đào tạo, bồidưỡng về văn hóa, kỹ thuật, nghiệp vụ và năng lực quản lý, giúp chị em pháttriển được tài năng, hoàn thiện tốt nhiệm vụ sản xuất và công tác Sử dụng sứclao động nữ phải đi đôi với việc bồi dưỡng và bảo vệ sức khỏe, giải quyết tốt

sự nghiệp phúc lợi xã hội, tăng cường trang bị kỹ thuật, cải tiến công cụ vàđiều kiện lao động, thuận lợi cho nữ công nhân viên chức làm việc với hiệusuất cao, có điều kiện tiến bộ và đủ sức khỏe lâu dài

Về đối tượng tuyển sinh vào các trường, lớp đào tạo, bổ túc, Đảng chủtrương phải chú ý lựa chọn “những nữ thanh niên có thành tích là anh hùng,chiến sĩ thi đua, lao động tiên tiến, những chị em ưu tú trong phong trào “Bađảm đang”, “Ba sẵn sàng” và chú ý thích đáng những chị em tốt thuộc gia đìnhliệt sĩ ” Cần phát triển các trường lớp “Ba đảm đang” ở các xí nghiệp, côngtrường, lâm trường để thu hút những chị em có trình độ văn hóa cấp I tiếp tụcnâng cao trình độ văn hóa

Như vậy, từ khi phong trào “Ba đảm đang” ra đời, Đảng đặc biệt quan

tâm đến phong trào, Đảng đã liên tiếp ra Chỉ thị, Nghị quyết rất cơ bản, toàndiện để phát triển phong trào sâu rộng vào các cấp Hội phụ nữ Đảng thườngxuyên chỉ đạo Hội LHPN Việt Nam động viên, phát huy và cổ vũ phong trào.Trong phong trào “Ba đảm đang” các vấn đề về: cán bộ nữ, lực lượng laođộng nữ, lao động sản xuất, chiến đấu và chăm lo cho gia đình được Đảng đặcbiệt quan tâm Thấm nhuần nghị quyết của Đảng, các cấp ủy rất chú trọnglãnh đạo thực hiện tốt phong trào Hội LHPN, các cán bộ chuyên trách đã đềcao tinh thần trách nhiệm, phấn khởi tin tưởng ra sức thực hiện phương hướngnhiệm vụ công tác của phong trào “Ba đảm đang”

1.2 Sự chỉ đạo của Đảng đối với phong trào “Ba đảm đang” (1965 - 1968)

1.2.1 Chỉ đạo công tác tuyên truyền, giáo dục tư tưởng đối với phụ nữ trong phong trào “Ba đảm đang”

Công tác tuyên truyền, giáo dục là bộ phận cấu thành đặc biệt trongtoàn bộ hoạt động của Đảng, nhằm truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhànước tới quần chúng nhân dân, nhằm tạo nên sự thống nhất trong Đảng và sựđồng thuận trong xã hội để thực hiện thắng lợi mục tiêu của Đảng đã đề ra

Tiến hành công tác tuyên truyền, giáo dục tư tưởng đối với phụ nữtrong phong trào “Ba đảm đang” giai đoạn này, Đảng chỉ đạo phải:

Tăng cường công tác giáo dục tư tưởng và chính trị cho các tầng lớpphụ nữ, xây dựng cho phụ nữ tự cường, tự lập, tự tin vào khả năng cáchmạng và trí sáng tạo của mình, phát huy được truyền thống của dân tộc,của phụ nữ Việt Nam, nâng cao ý chí phấn đấu vươn lên nắm vững kỹthuật, nghiệp vụ trên các mặt sản xuất, quản lý sản xuất và công tác.Cần đi sâu nghiên cứu, tìm hiểu tư tưởng của từng loại đối tượng phụ

nữ để cải tiến công tác giáo dục, tuyên truyền cho được sinh động,thích hợp và có tác dụng cổ vũ mạnh mẽ tinh thần phấn đấu cách mạngcủa các tầng lớp phụ nữ [3, tr.2]

Thực hiện chỉ đạo đó, BTT Trung ương Hội LHPN Việt Nam cũng đề

ra kế hoạch triển khai cụ thể đối với công tác tuyên truyền giáo dục và phátđộng tư tưởng quần chúng Theo đó phải: Tổ chức việc học tập đến tận cơ sởhội viên Chỉ thị và bài nói chuyện của Trung ương Hội về Cuộc vận động “Bađảm đang” kết hợp với kể tội đế quốc Mỹ, có liên hệ truyền thống anh dũngcủa địa phương nhằm phát động tư tưởng, gây căm thù sâu sắc đế quốc Mỹ,nhận rõ tình hình nhiệm vụ để nâng cao lòng yêu nước của chị em phụ nữ Đi

đôi với phổ biến quyển “Tiếng nói trong lửa đạn” và những thành tích gầnđây của chị em phụ nữ Quảng Bình, Vĩnh Linh [12, tr.3].

Công tác tư tưởng được coi trọng trước hết làm cho mọi người nhận rõtình hình có tình thế chiến tranh để tập trung lòng căm thù vào đế quốc Mỹ.Trên cơ sở đó, mỗi chị em cần đi sâu tìm hiểu về ý nghĩa, mục đích, nội dungcủa “Ba đảm đang”, thấy rõ trách nhiệm của mình trong tình hình mới, nângcao ý chí phấn đấu cách mạng, khắc phục tư tưởng tự ti, rụt rè, ỷ lại hoặc hiệntượng chủ quan, giao động, hoang mang để tự cường vươn lên, dám nghĩ,dám làm Đồng thời giúp chị em ra sức cố gắng đi sâu học tập, trau dồi trình

độ văn hóa, kỹ thuật và nghiệp vụ để thực hiện tốt “Ba đảm đang”

Công tác tuyên truyền nhằm làm cho các cấp Hội thông suốt tư tưởng

và nhận thức về việc kết hợp nội dung “năm tốt” trong phong trào “Ba đảmđang” để hướng dẫn cho phụ nữ thực hiện “năm tốt” kết hợp với “Ba đảmđang” trong bình bầu thi đua Không thực hiện “năm tốt” một cách đơn thuần,tĩnh mà phải nâng nội dung phấn đấu “năm tốt” phù hợp với thực tiễn củatình hình nhiệm vụ

Đặc biệt, chú trọng tuyên truyền học tập trong quần chúng phụ nữ vềnhững điển hình tốt: những bà mẹ, người vợ dũng cảm “Ba đảm đang”,khuyến khích chồng con chiến đấu, những chị em do thực hiện “Ba đảmđang” đã nâng cao năng suất, nâng cao ngày công Trong tuyên truyền cầngiải thích rõ vì sao đề ra “Ba đảm đang”, ý nghĩa và những nội dung cụ thểtrong từng vấn đề đảm đang

Mục đích cụ thể của công tác tuyên truyền là làm cho chị em nhận rõtình hình mới, nâng cao lòng yêu nước với tinh thần “nhận rõ thắng lợi, nângcao căm thù địch, mài sắc tinh thần cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu và phục vụchiến đấu” Trên cơ sở đó làm cho quần chúng nhận thấy rõ trách nhiệm củamình, đẩy mạnh mọi mặt sản xuất và công tác với một khí thế cách mạng mới,đồng thời thiết thực góp phần xây dựng các lực lượng vũ trang nhân dân, sẵn

sàng đập tan mọi âm mưu, hành động xâm lược của đế quốc Mỹ để bảo vệmiền Bắc, giải phóng miền Nam thống nhất đất nước [19, tr.179].

Về kế hoạch công tác tuyên truyền phải làm có bề rộng, tuyên truyềnrầm rộ phát huy khí thế chung, về căn bản phải phát huy đến từng người phụ

nữ, từng gia đình đem lại tác dụng tích cực trong sản xuất và động viênkhuyến khích chồng con sẵn sàng chiến đấu Phải làm cho phong trào “Bađảm đang” trở thành phong trào quần chúng rộng rãi và sâu

Về đối tượng tuyên truyền, giáo dục đó là tất cả phụ nữ, nhưng phải chú

ý nhiều đến phụ nữ nông dân vì là lực lượng này là số đông Trước hết phải làmcho cán bộ phụ nữ, nữ đảng viên, nữ đoàn viên, vợ con trong gia đình cán bộthông suốt tư tưởng, tạo nên nòng cốt để vận động rộng rãi trong quần chúng

Về hình thức tuyên truyền chủ yếu là nói chuyện xuống tận quầnchúng, các tỉnh tổ chức hàng loạt các báo cáo viên truyền đạt tinh thần xuốngtận cơ sở Các cán bộ từ Trung ương, thành, tỉnh trở xuống cần tranh thủ tổchức nói chuyện với quần chúng, không nên chỉ khoán cho cán bộ phụ nữ cơ

sở Tranh thủ phối hợp với các ngành như: Thanh niên, công đoàn, quân đội

để tuyên truyền được sâu trong phụ nữ và rộng rãi trong nhân dân Đồng thời,chú ý cả tuyên truyền cá biệt, đi sâu vào từng người có khó khăn

Đồng thời, tận dụng mọi hình thức tuyên truyền khác như: Báo, đàiphát thanh, đài truyền thanh, các sinh hoạt văn hóa quần chúng như: thông tin,kịch Tuyên truyền giáo dục bằng các điển hình người thật, việc thật, độngviên khí thế chung Tổ chức cho chị em mạn đàm về ý nghĩa, nội dung phongtrào và trách nhiệm của mình, kết hợp đọc sách, tổ chức những buổi nóichuyện về âm mưu, tội ác của đế quốc Mỹ đối với miền Nam và miền Bắc.Đồng thời đề cao những gương đăng ký, những thành tích mọi mặt của chị emtrong sản xuất, chiến đấu, phục vụ chiến đấu và trong khuyến khích chồngcon đi chiến đấu Trong khi tiến hành, các tỉnh có kinh nghiệm gì mới thì báolên Trung ương để phổ biến những tin tức, kịp thời đưa tin tuyên truyền, phát

Nghị quyết số 27/NQ của BTT Trung ương Hội LHPN Việt Nam cũngchỉ rõ trong công tác lãnh đạo của các cấp Hội cần phải xem: “Công tác tưtưởng là công tác hàng đầu để xây dựng người phụ nữ mới có phấn đấu cáchmạng cao, đảm việc nước, đảm việc nhà phù hợp với yêu cầu của nhiệm vụcách mạng hiện nay Đồng thời phải tăng cường công tác tuyên truyền, độngviên kịp thời và đi sâu có tác dụng thúc đẩy mạnh mẽ đối với quần chúng phụnữ” Để xây dựng người phụ nữ mới phải trên cơ sở thi đua “năm tốt” kết hợpvới nội dung “Ba đảm đang” như vậy mới thích ứng với tình hình và nhiệm

vụ chính trị trong giai đoạn mới [5, tr.4-5]

Đối với vùng núi, nhất là vùng xa xôi hẻo lánh, ngoài phương tiện đài,báo, cần chú trọng đi sâu tuyên truyền miệng trong quần chúng Đi sâu nắm

tư tưởng, tâm tư chị em từng lứa tuổi đối tượng trong phong trào “Ba đảmđang” của những gia đình có chồng con đi chiến đấu để kịp thời động viên,giáo dục và giúp đỡ

Năm 1967, trước yêu cầu nhiệm vụ mới, BBT Trung ương Đảngtiếp tục đưa ra chỉ đạo phải: “Tăng cường công tác giáo dục chính trị, tưtưởng, giáo dục đạo đức người phụ nữ mới” [36, tr.12] Hội LHPN cótrách nhiệm góp phần với Tổng Công đoàn chịu trách nhiệm chính đối với

nữ công nhân viên chức trong “tổ chức, giáo dục, động viên nữ công nhânviên chức và chỉ đạo phong trào “Ba đảm đang” trong nữ công nhân viênchức” [36, tr.17] “Cần làm cho chị em nhận rõ con đường tiến lên củacách mạng giáo dục ngay từ đầu cho chị em ý chí phấn đấu kiên trì,nhẫn nại khắc phục khó khăn trong công tác và học tập Cần chỉ rõ chochị em thấy những khó khăn sau này khi có chồng con hoặc khi có nhiệm

vụ khó khăn phức tạp Đảng giao cho, để cho chị em ngay từ đầu có ý thứcvươn lên một cách đầy đủ” [36, tr.41]

Nhờ công tác tuyên truyền, giáo dục sâu rộng mà nhận thức của chị emdần được nâng cao và đã có những chuyển biến tích cực góp phần thúc đẩyphong trào “Ba đảm đang” phát triển.

1.2.2 Chỉ đạo phong trào phụ nữ tham gia sản xuất và công tác bảo đảm đời sống

Ngay sau khi phong trào “Ba đảm đang” ra đời, Trung ương Đảng đãchỉ đạo Hội LHPN Việt Nam có những biện pháp chỉ đạo đối với phong trào,nhất là trong việc chỉ đạo đẩy mạnh sản xuất Theo đó, trong nông nghiệp, chỉđạo chị em cần học thêm cày bừa, học các nghề phụ, tham gia vận chuyểnbằng công cụ cải tiến thích hợp với sức phụ nữ, sử dụng máy xay xát, tuốt lúa.Trong công nghiệp chỉ đạo chỉ em học giỏi một việc, biết thêm nhiều việc củangười khác trong cùng dây truyền sản xuất Còn những việc hoàn toàn mới thìphải có quá trình kèm cặp, tập sự, tránh những việc có thể nguy hiểm đến sứclao động lâu dài của phụ nữ [109, tr.173-174]

Trên cơ sở chủ trương của Đảng, Nghị quyết số 27/NQ ngày 10 6

-1965 của Hội nghị Ban Thường trực Trung ương Hội LHPN Việt Nam (mởrộng) chỉ rõ nhiệm vụ của phong trào “Ba đảm đang” lúc này cần tập trungnghiên cứu trên 2 vấn đề lớn đó là: 1- Vấn đề tổ chức và sử dụng hợp lý lựclượng lao động nữ; 2- Vấn đề cán bộ phụ nữ thay thế trong công tác lãnh đạoquản lý kinh tế và công tác [5, tr.8] Ban Chấp hành Trung ương Hội cũngquyết định: Thống nhất nội dung “năm tốt” trong phong trào “Ba đảm đang”,đẩy mạnh Cuộc vận động “Ba đảm đang” thành phong trào quần chúng lớnmạnh duy nhất của phụ nữ Chủ trương lấy Cuộc vận động “Ba đảm đang” làduy nhất còn giúp các cấp hội tập trung thống nhất chỉ đạo phong trào và quầnchúng phụ nữ phấn đấu với mục tiêu tập trung Cuộc vận động “Ba đảm đang”hiện nay là bước phát triển mới của phong trào “năm tốt”, không làm mất nộidung của phong trào “năm tốt”, bao gồm được nội dung “năm tốt”, vận dụng

nội dung “năm tốt” phù hợp với thời chiến, đưa nội dụng “năm tốt” lên mộtbước cao hơn [8, tr.1].

Quán triệt chủ trương và chỉ đạo của Đảng, BTT Trung ương Hội

LHPN Việt Nam đã đề ra những nhiệm vụ lớn đối với công tác phụ nữ, đó là:

Động viên triệt để và sử dụng hợp lý sức lao động phụ nữ, tiếp tục đưa phụ nữvào các ngành sản xuất và công tác thích hợp với khả năng và sức khỏe củachị em ; Giáo dục các tầng lớp phụ nữ tự giác làm tốt nhiệm vụ đối với Nhànước và thực hành tiết kiệm; Động viên phụ nữ phát huy năng lực về tài khéoléo của mình vào việc tổ chức đời sống tập thể và gia đình nhằm cải thiện đờisống và sắp xếp sinh hoạt cho phù hợp với hoàn cảnh thời chiến [5, tr.4]

Về tổ chức lực lượng lao động nữ phải tổ chức hợp lý, phát huy hết khảnăng chị em vào những khâu sản xuất thích hợp với phụ nữ và những khâu phụ

nữ có thể làm thêm để đưa chị em vào thay thế Một số nơi ở miền núi, trung duchị em đã có tập quán tham gia mọi việc phải chú ý về mặt bố trí sắp xếp để việcphân công lao động phụ nữ đảm nhiệm thêm một cách hợp lý hơn đi sâu nhữngviệc hợp khả năng phụ nữ nhất Trước hết, cần nghiên cứu để áp dụng nhữngcông cụ cải tiến thích hợp với phụ nữ, nhất là khâu vận chuyển, đưa phụ nữ vàocác khâu kỹ thuật để giảm bớt cường độ lao động và đưa năng suất lên cao

Ở miền núi cần chú ý nghiên cứu công cụ cải tiến trong sản xuất và cả công

cụ cải tiến trong lao động gia đình để giải quyết bớt tình trạng làm quần quật suốtngày đêm mà năng suất vẫn thấp (suốt lúa, vò lúa chân, giã gạo chày tay )

Vấn đề đào tạo, bồi dưỡng, đề bạt phụ nữ tham gia quản lý hợp tác xã,thực sự tham gia lãnh đạo các ngành phải có kế hoạch toàn diện trong việc đàotạo, đưa phụ nữ vào các trách nhiệm cụ thể, có tỷ lệ, có thời gian Đồng thời,phải có kế hoạch bồi dưỡng, đào tạo, chuẩn bị thay thế bằng cách mở lớp chuyên

đề (như lớp đội trưởng, đội phó, lớp kế toán thống kê, lớp chủ nhiệm và tiếnhành kèm cặp trong công tác thực tế) Quá trình đào tạo, trước hết nên đưa phụ

nữ vào ban chỉ huy đội sản xuất là khâu rèn luyện công tác lãnh đạo sản xuất

thích hợp với khả năng chị em và các công tác kế toán thống kê hợp tác xã, làmcán bộ kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt Bên cạnh đó, mạnh dạn đưa chị em có khảnăng thay thế các chức vụ chủ chốt như Chánh, Phó Chủ nhiệm hợp tác xã, cáccương vị lãnh đạo Đảng, chính quyền cơ sở [5, tr.8-9].

Mặt khác, tổ chức các hình thức hoạt động mặt trận để tăng cường sự liên

hệ giữa Hội và các tầng lớp phụ nữ, đoàn kết rộng rãi trong mọi mặt trận LHPNViệt Nam trên cơ sở củng cố đoàn kết lực lượng phụ nữ công, nông và lao độngtrí óc Tập trung gây một khí thế sôi nổi, học tập văn hóa, kỹ thuật, cải tiến công

cụ để nâng cao năng suất lao động Đi đôi với việc phát triển tổ chức nhóm trẻ,những hình thức tương trợ trong phụ nữ, quan tâm giúp đỡ các gia đình có người

đi chiến đấu neo đơn đảm bảo thu nhập, ổn định đời sống Các cấp Hội đi sâukiểm tra, nắm vững yêu cầu và tình hình cụ thể của cơ sở để áp dụng những biệnpháp cải tiến công cụ và giúp đỡ đời sống thiết thực, kịp thời

Năm 1966, sau một năm phát động phong trào “Ba đảm đang”, khí thếcách mạng của quần chúng phụ nữ trong các ngành và các địa phương trở nênsôi nổi Để biểu dương thành tích của phong trào “Ba đảm đang”, sơ kết phongtrào sau một năm và rút được kinh nghiệm cho việc chỉ đạo, Trung ương HộiLHPN Việt Nam chủ trương tổ chức Đại hội “Ba đảm đang” và bình bầu nhữngngười xuất sắc trong phong trào “Ba đảm đang” Chỉ thị số 02/CT ngày 19 - 2 -

1966 của BTT Trung ương Hội LHPN Việt Nam nêu rõ tiêu chuẩn bình bầutrong công tác đảm nhiệm sản xuất thay thế nam giới đi chiến đấu Trong đó, chị

em phải hoàn thành tốt nhiệm vụ sản xuất, đảm bảo ngày công lao động sảnxuất và công tác Tích cực học tập văn hoá và kỹ thuật, cải tiến kỹ thuật, cảitiến công cụ, cải tiến thao tác, hoặc áp dụng kỹ thuật mới để nâng cao năngsuất lao động Có ý thức tiết kiệm trong sản xuất và công tác; Có ý thức tíchcực học tập thêm những công việc chưa quen về quản lý kinh tế, kỹ thuật,nghiệp vụ để thay thế nam giới Cụ thể:

Chị em nông dân: Đảm bảo ngày công của hợp tác xã, năng suất laođộng khá Có thành tích xuất sắc trong một vài khâu kỹ thuật như: cấy, làmphân, làm bèo hoa đâu, chăn nuôi Có ý thức làm chủ tập thể: không đimuộn về sớm, góp ý kiến xây dựng hợp tác xã, bảo vệ tài sản của hợp tác

xã Đoàn kết và tương trợ chị em trong sản xuất, chấp hành tốt chính sáchcủa Nhà nước Có tinh thần học tập việc mới Riêng nơi có chiến đấu cầnxét chủ yếu vào tinh thần bám sát sản xuất còn các mặt cải tiến kỹ thuật cầnxét một cách thoả đáng

Chị em công, nông trường, xí nghiệp: Đảm bảo kế hoạch ngày công,hoàn thành số lượng và chất lượng sản phẩm Có ý thức chấp hành kỷ luật laođộng Có tinh thần học tập cái mới, học tập kỹ thuật, cải tiến thao tác, nângcao năng suất lao động Có ý thức tiết kiệm và giúp đỡ dìu dắt nhau trong sảnsuất, sẵn sàng đảm bảo sản xuất, công tác thay thế nam giới

Chị em các ngành hành chính sự nghiệp: Có tinh thần tích cực công tác,

cố gắng học tập phát huy sáng kiến, cải tiến công tác, nâng cao hiệu suất laođộng Đảm bảo kỷ luật lao động, có tinh thần xây dựng tập thể, sẵn sàng đảmnhận trách nhiệm mới thay thế nam giới

Đối với chị em ở công nông trường, xí nghiệp, các ngành hành chính,

sự nghiệp, Tổng Công đoàn và Trung ương Hội sẽ có thông tri hướng dẫn cụthể thêm Các cấp Hội và các ban nữ công nghiên cứu vận dụng cho thích hợpvới địa phương và ngành mình

Chị em tiểu thủ công: Phát huy sáng kiến, góp phần giải quyết khókhăn về nguyên vật liệu, về các vấn đề khó khăn trong hoàn cảnh sơ tán Đảmbảo chất lượng sản phẩm Có tinh thần cải tiến công tác và sản xuất Có ýthức chấp hành các chính sách của Nhà nước Tích cực gánh vác trách nhiệmcủa người đi chiến đấu

Chị em trong các tổ phục vụ và chị em ở khu phố: Có tinh thần thái độphục vụ tốt, đảm bảo thực hiện đúng mức chính sách của Nhà nước, có ý thứcđoàn kết và xây dựng tập thể [8, tr.4]

Đến năm 1968, trước yêu cầu, nhiệm vụ mới của cách mạng, BTT Trungương Hội LHPN Việt Nam đề ra nội dung mới cho công tác sản xuất đó là:Nâng cao ý thức làm chủ tập thể, tinh thần trách nhiệm, ý thức phục vụ, bảođảm kỷ luật lao động, ra sức học tập văn hóa, khoa học kỹ thuật, nghiệp vụ;tích cực áp dụng khoa học kỹ thuật cải tiến cách làm việc để nâng cao chấtlượng và năng suất lao động, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của ngành, củađơn vị Phát huy sáng kiến, đóng góp ý kiến, kinh nghiệm vào kế hoạch, chỉtiêu, biện pháp kỹ thuật và tổ chức quản lý Chấp hành nghiêm chỉnh cácchính sách của Nhà nước, thực hành tiết kiệm [13, tr.3].

Nhờ sự chỉ đạo đúng đắn, cụ thể, sâu sắc của Đảng, trên lĩnh vực đảmđang sản xuất và công tác thay thế nam giới đi chiến đấu, phụ nữ “Ba đảmđang” đã thu được nhiều kết quả: Ở các hợp tác xã, nhiều khâu sản xuất hoàntoàn do phụ nữ đảm nhiệm Hàng triệu phụ nữ sôi nổi thi đua đảm đang thaythế nam giới làm chủ đồng ruộng, đảm bảo mục tiêu phát triển nông nghiệptoàn diện Phụ nữ nông dân đã lao động quên mình, góp phần to lớn vào việcthực hiện nghĩa vụ “thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”

Trên các công trường, nhà máy, hầm mỏ chị em sôi nổi tham giaphong trào thi đua “Luyện tay nghề, thi thợ giỏi” nêu cao tinh thần làm chủtập thể, ra sức phát huy sáng kiến, hoàn thành và hoàn thành vượt mức kếhoạch Nhà nước nhiều năm liền

Địch đánh phá miền Bắc, thực hiện chủ trương của Đảng, hàng chụcvạn chị em đã rời bỏ cơ ngơi sẵn có, về nơi sơ tán xây dựng cơ sở mới tronghoàn cảnh nhiều khó khăn, thiếu thốn Với khí thế “Ba đảm đang”, các cán bộphụ nữ lãnh đạo hợp tác xã đoàn kết cùng tập thể xã viên, quyết tâm khắcphục khó khăn, nhanh chóng tổ chức sản xuất và ổn định cuộc sống chohàng nghìn gia đình xã viên Chị em tiểu, thủ công nghiệp ở các tỉnh trêntoàn miền Bắc hăng hái thi đua có hàng vạn sáng kiến cải tiến kỹ thuật,tạo mặt hàng mới chất lượng cao, tiết kiệm nguyên vật liệu, hạ giá thành,

như: Hợp tác xã Đoàn Kết (Hà Tây), Hợp tác xã Định Điệp (Nam Hà),Hợp tác xã Đại Đồng (Ninh Bình)

Trong ngành giáo dục, các cô giáo thực sự như mẹ hiền thứ hai; trongngành y tế chị em đã phát huy khí thế “Ba đảm đang” của các “chiến sĩ áotrắng” với trách nhiệm “lương y như từ mẫu”; trong ngành thương nghiêp,lương thực, thực phẩm phụ nữ đã phát huy đức tính cần cù, đảm đang trongviệc khơi nguồn hàng, tổ chức tốt việc lưu thông, phân phối, giữ vững giá cả;trong ngành ăn uống, dịch vụ chị em đổi mới cách bán hàng văn minh, antoàn, thuận tiện, đáp ứng yêu cầu của khách hàng; Các ngành khoa học kỹthuật, văn hóa nghệ thuật, báo chí và thông tin tuyên truyền, các chị đã gópphần quan trọng vào phong trào “Ba đảm đang” bằng sự miệt mài, say mênghiên cứu, sáng tạo trong khoa học kỹ thuật; phát huy tài năng độc đáo củagiới phụ nữ trong nghệ thuật, văn học Một số chị có những đề tài nghiêncứu khoa học cấp ngành, cấp Nhà nước về nông nghiệp, công nghiệp đượcứng dụng có hiệu quả, phục vụ tốt sản xuất, đời sống và chiến đấu Nhữngchị em nhà văn, nhà thơ, họa sĩ, nhạc sĩ, nhà biên soạn phim ảnh, kịch bản, đãsáng tác được nhiều tác phẩm với những chủ đề về cuộc chiến tranh nhân dân,

về chủ nghĩa anh hùng cách mạng đã góp phần không nhỏ cổ vũ các chiến sĩ

và toàn dân quyết tâm đánh thắng quân Mỹ, bảo vệ Tổ quốc

1.2.3 Chỉ đạo phụ nữ chăm lo gia đình, khuyến khích chồng con yên tâm chiến đấu

Đảng cũng chỉ đạo Hội LHPN Việt Nam hướng dẫn chị em phụ nữ phảibiết tiết kiệm gia đình và tập thể; phát huy năng lực về tài khéo léo vào việc tổchức đời sống tập thể và gia đình nhằm cải thiện đời sống và sắp xếp sinhhoạt cho phù hợp với hoàn cảnh thời chiến Cùng với đó, Hội chỉ đạo phảithực hiện các công tác thường xuyên về phúc lợi, đời sống như: Hướng dẫn tổchức nhóm trẻ nông thôn thích hợp với hoàn cảnh thời chiến, thích hợp vớiđiều kiện lao động khẩn trương của phụ nữ Tổ chức phải phù hợp điều kiện

từng vùng: vùng đang trực tiếp chiến đấu và vùng trọng điểm phải tổ chứcgọn, nhỏ, phân tán có giao thông hào, có tổ chức lực lượng hỗ trợ để phân táncác cháu khi có địch oanh tạc; vùng chưa trực tiếp chiến đấu cần rút kinhnghiệm vùng chiến đấu để chuyển hướng theo tinh thần tổ chức, gọn nhẹ,tránh tập trung quá đông; quy mô lớn, phải đào hầm hố đề phòng khi bị oanhtạc Những nơi chị em sơ tán đến đông cháu, phải phát triển thêm nhóm trẻ đểthu hút các cháu; những nơi chị em sơ tán tập thể thì phải tổ chức nhóm trẻcủa từng đơn vị, liên hệ với phụ nữ địa phương để có sự phối hợp giúp đỡgiữa nhóm trẻ địa phương và nhóm trẻ chị em sơ tán.

Hướng dẫn phụ nữ tổ chức gia đình gọn nhẹ hợp lý, các bà mẹ cầnluyện tập cho con cái biết phòng không nhân dân Đi đôi với phong tràomạnh, những hình thức tương trợ như 3 gửi (gửi chợ, gửi cơm, gửi con), cảitiến hợp lý bữa ăn để nhằm giảm bớt cường độ lao động của phụ nữ trongcông việc gia đình, nhằm nâng cao năng suất và ngày công lao động, đảm bảogiấc ngủ của người lao động, bảo vệ tốt sức khỏe phụ nữ và nhi đồng Hết sứcquan tâm giúp đỡ những gia đình neo đơn, khó khăn có chồng con đi chiếnđấu, gia đình thương binh, liệt sĩ để chị em đảm bảo thu nhập, ổn định đờisống và nuôi dạy con cái tốt [5, tr.7]

Để bình bầu những người xuất sắc trong phong trào “Ba đảm đang”,Hội LHPN Việt Nam cũng đưa ra những tiêu chuẩn chỉ đạo trong công tácđảm đang gia đình, đó là: Khuyến khích chồng con sẵn sàng tham gia chiếnđấu như: vào dân quân tự vệ, luyện tập quân sự, tình nguyện nhập ngũ, kéodài thời hạn tại ngũ ; Có kế hoạch sắp xếp gia đình gọn gàng sạch sẽ, tiếtkiệm, nuôi dạy con cái tương đối khoẻ mạnh và ngoan ngoãn, đảm bảo đượcsinh hoạt bình thường của gia đình và công tác của bản thân trong điều kiện

sơ tán hoặc chồng đi công tác xa vắng Quan hệ trong gia đình được hoàthuận, không xảy ra mâu thuẫn đáng kể; Có tinh thần đoàn kết giúp đỡ bà conxung quanh hoặc những gia đình neo đơn có người đi chiến đấu; Thực hiện

nội quy nhà trẻ, có ý thức phối hợp với nhà trẻ trong việc nuôi dạy con, và có

ý thức xây dựng nhà trẻ [8, tr.5]

Năm 1968, trước yêu cầu, nhiệm vụ mới, để nâng cao chất lượng phongtrào “Ba đảm đang” lên cao trào “Ba đảm đang”, BTT Trung ương Hội LHPNViệt Nam tiếp tục chỉ đạo nội dung cụ thể đối với công tác đảm đang gia đìnhcủa phụ nữ như sau: Khuyến khích chồng con, anh em yên tâm phấn khởi giếtgiặc lập công, tiếp tục tái ngũ, nhập ngũ đi chiến đấu; Rèn luyện đạo đức,phẩm chất người phụ nữ mới Chăm lo gia đình, nuôi dạy con cái tốt, xâydựng gia đình đoàn kết, đảm bảo đời sống, giúp đỡ lẫn nhau khi gặp khókhăn; Tích cực xây dựng nhà trẻ, mẫu giáo, nhà ăn tập thể, chăm lo sức khỏecủa phụ nữ và trẻ em [13, tr.3 - 4]

Như vậy, dưới sự chỉ đạo của Đảng, chủ yếu thông qua Hội LHPN ViệtNam, đi đôi với việc đảm đang mọi công tác ở hậu phương, chị em còn đảmđang gánh vác việc gia đình, nuôi dạy con cái Đây là một nhiệm vụ rất khókhăn, phức tạp Hàng vạn bà mẹ, người vợ đã tiễn con, tiễn chồng đi chiếnđấu Người phụ nữ không chỉ sẵn sàng động viên chồng con ra mặt trận, màkhi chồng con hy sinh chị em đã vượt qua được những đau thương mất mát,khắc phục mọi khó khăn để công tác

Đảm đang gia đình để chồng, con đi đánh giặc, vừa gánh vác các côngviệc hậu phương, vừa chăm sóc những thành viên nhỏ tuổi trong gia đình,những người phụ nữ đã biểu hiện một tinh thần tự tin, một nghị lực vữngvàng, một nhận thức sâu sắc về nhiệm vụ của mình đối với xã hội Nhiều bà

mẹ có con đi chiến đấu, ở nhà hết lòng thương yêu, đỡ đần con dâu Nhiềungười con dâu, đã hết lòng quý trọng, chăm sóc bố mẹ chồng, giữ trọn trinhtiết, nuôi dạy con cái để chồng yên tâm đánh giặc

Trong khi đảm đang gia đình, giữa hoàn cảnh chiến tranh ác liệt và gay

go, người phụ nữ Việt Nam đã phát huy đến cao độ đức tính hy sinh củamình Đức tính ấy biểu hiện điển hình ở những gương xả thân để đùm bọc che

chở cho bầy trẻ nhỏ của những người mẹ trẻ ở khắp nơi Ngày 21 - 10 - 1967,khi đào căn hầm bị bom Mỹ làm sập, người ta thấy cô giáo Bùi Thị ThanhXuân ở Thụy Dân (Thái Bình), đã chết khi tay trái còn ôm lấy một em họcsinh, tay phải còn cầm mẩu phấn đang viết dở cũng quàng lấy vai một emkhác Thậm chí có cả những người như mẹ Diệm (Nghệ An) chồng hy sinhcho phong trào Xô viết (1930 - 1931), con hy sinh cho cuộc kháng chiếnchống Pháp, giờ chỉ còn những đứa cháu do chính tay mình nuôi dạy, mẹcũng gửi nốt họ đi đánh Mỹ Và có rất nhiều người mẹ góa chồng, đã hy sinh

cả hạnh phúc riêng tư, một mình ở vậy tần tảo gây dựng cho con nên người,

để bây giờ dâng tất cả đàn con cho sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước

1.2.4 Phát huy vai trò của phụ nữ trong công tác phục vụ chiến đấu

và chiến đấu

Bên cạnh việc đảm đang trong sản xuất, chăm lo cho gia đình và khuyếnkhích chồng con yên tâm chiến đấu, phụ nữ còn rất hăng hái tham gia công tácphục vụ chiến đấu và chiến đấu Nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng của đại đa

số chị em, Đảng đã chỉ đạo phát huy vai trò của phụ nữ trong công tác phục vụchiến đấu và chiến đấu Công tác chỉ đạo được thể hiện trên các nội dung:

Thứ nhất, có ý thức cảnh giác, phòng gian bảo mật, tham gia bảo vệ trật

tự trị an Tích cực tham gia dân quân tự vệ và luyện tập quân sự, hoặc thamgia các tổ phục vụ chiến đấu, chuẩn bị sẵn sàng chiến đấu

Thứ hai, khi có chiến đấu thì tích cực tham gia phối hợp chiến đấu hoặc

phục vụ chiến đấu như tiếp tế, giúp đỡ bộ đội, công an, dân quân, thương binh

và các gia đình bị nạn

Thứ ba, có tinh thần giúp đỡ nhân dân đi sơ tán, bảo vệ bà mẹ trẻ em và

giúp đỡ tương trợ nhân dân đến nơi sơ tán

Thứ tư, những vùng chiến đấu thì đi sâu rút kinh nghiệm và bổ sung

cho công tác phục vụ chiến đấu ở địa phương được tốt Tăng cường những

công tác phục vụ cần thiết Những vùng chưa chiến đấu phải chuẩn bị về mặt

tổ chức để sẵn sàng khỏi bị động, lúng túng khi có chiến sự xảy ra ở địaphương và tiến hành tổ chức sơ tán và giúp đỡ việc sơ tán tốt [109, tr.26]

Thông tri số 01/TT ngày 2 - 3 - 1966 của BTT Trung ương Hội LHPNViệt Nam chỉ đạo: Trong công tác phục vụ chiến đấu và chiến đấu cần ủng hộtốt các lực lượng vũ trang, tham gia công tác phục vụ chiến đấu như tiếp đạn,cứu thương, đào công sự tham gia dân quân du kích tập luyện để chiến đấukhi cần thiết [9, tr.2]

Thực hiện nhiệm vụ động viên chính trị trong cao trào chống Mỹ, cứunước và động viên đến mức cao nhất lực lượng, khả năng, trí tuệ của tất cảcác tầng lớp phụ nữ, ngày 30 - 5 - 1968, BTT Trung ương Hội LHPN Việt

Nam ra Nghị quyết số 03/NQ, quyết định: “Nâng cao chất lượng phong trào “Ba đảm đang” tiến lên cao trào “Ba đảm đang” quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược” Trong đó khẳng định: Nâng cao chất lượng

phong trào “Ba đảm đang” tiến lên cao trào “Ba đảm đang” quyết tâmđánh thắng giặc Mỹ xâm lược là yêu cầu cấp thiết của nhiệm vụ cáchmạng trong tình hình mới và là nguyện vọng thiết tha nhất của quần chúngphụ nữ được đem hết sức mình ra cống hiến cho Tổ quốc Đồng thời, nhấnmạnh nội dung đảm đang phục vụ chiến đấu và chiến đấu đối với chị em

là phải tích cực tham gia các công tác phục vụ chiến đấu, tham gia dân quân

tự vệ Chú trọng chăm sóc gia đình bộ đội, thương bệnh binh, gia đình liệt sĩ,chăm sóc các cháu mồ côi vì tai nạn chiến tranh; đề cao cảnh giác, thực hiệnphòng không sơ tán [13, tr.4]

Để thi hành Nghị quyết 03 phải tập trung phát động tư tưởng cán bộ từtỉnh xuống huyện, xã và cán bộ nữ sang tham gia lãnh đạo chủ chốt ở cácngành để chị em thấy hết được ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đưa phongtrào lên cao trào trong thời kỳ mới và thấy được trách nhiệm của cán bộ nữphải làm gì trong cao trào Trên cơ sở đó mà gây khí thế cách mạng sôi nổi

trong đội ngũ cán bộ phụ nữ, truyền được khí thế cách mạng đó xuống tậnquần chúng hội viên [17, tr.22].

Trong chỉ đạo Đảng đặc biệt nhấn mạnh phải chú ý bồi dưỡng, chăm lođến đời sống, sức khỏe của phụ nữ; chú ý nêu cao và phát triển những điểnhình tốt; tổ chức hội nghị gia đình bộ đội ở từng xã, từng đơn vị; chỉ đạophong trào phải tập trung, liên tục, cụ thể…

Nhờ sự chỉ đạo của Đảng, của Hội LHPN, trong công tác chiến đấu

và sẵn sàng chiến đấu sức mạnh nhân dân đã được tăng cường vì có sựtham gia của lực lượng phụ nữ Từ công tác phòng không nhân dân, bảo

vệ trật tự trị an, đến đào đắp công sự, tải đạn, cứu thương, bắt giặc lái,biệt kích, phá gỡ bom mìn, không việc gì mà phụ nữ không tham gia.Hàng triệu phụ nữ bình thường đã lập nên những chiến công vẻ vang Nhờtinh thần yêu nước, thông minh và cần cù học hỏi, chị em “Ba đảm đang”nhanh chóng tiếp thu kỹ thuật, chiến thuật quân sự, nắm vững yếu lĩnh sửdụng vũ khí thông thường, có chị trở thành xạ thủ các đội pháo cao xạ

Khắp nơi, nữ dân quân, tự vệ “Ba đảm đang” phát huy tinh thần thi đua

“quyết thắng” để đánh địch Trong phục vụ chiến đấu, sự hoạt động nhiệt tình

và phong phú của các mẹ là sự kiện đáng chú ý Các mẹ đã hết lòng chăm sóc,ủng hộ bộ đội, phối hợp cùng chị em giặt giũ quần áo, lo cơm nước cho bộ đội,dân quân tự vệ đánh giặc Không quản tuổi già các mẹ đã cùng chị em ra tậntrận địa thăm hỏi, động viên anh chị em Với khẩu hiệu “xe chưa qua, nhàkhông tiếc”, các bà mẹ Quảng Bình, Nghệ Tĩnh đem cả giường phản, rỡ cả bếplấy cột kèo, cánh cửa lót đường cho xe và pháo đi qua Hàng nghìn thươngbinh từ tiền tuyến trở về đã được các bà mẹ và chị em chăm sóc rất chu đáo

Trên mặt trận giao thông vận tải, địch ngày đêm ra sức dội mưa bom bãođạn, hòng cắt đứt con đường chiến lược của ta, nhưng các nữ thanh niên xungphong vẫn hăng hái đi mở đường Trường Sơn với ý chí sắt đá: “Sống bám cầu bámđường, chết kiên cường dũng cảm” Lực lượng bảo đảm giao thông của ta hầu hết

là nữ thanh niên, đã anh dũng, kiên trì trụ bám vững chắc các tuyến đường trọngđiểm Trong lửa đạn ác liệt, chị em vẫn liên tục sửa đường sau các trận địch phá,đảm bảo nối liền mạch máu giao thông thông suốt, đưa hàng ra phía trước

Ngoài nhiệm vụ phục vụ chiến đấu, với khẩu hiệu “tay cày, tay súng”, “taybúa, tay súng”, hàng triệu phụ nữ đã xung phong tình nguyện tham gia lực lượng vũtrang địa phương và lực lượng chủ lực, trực tiếp tham gia chiến đấu Lực lượng nữdân quân tự vệ trên các mặt trận tham gia xây dựng trận địa, tiếp đạn, cứu thương,trực chiến, phối hợp với bộ đội đánh trả và bắn rơi nhiều máy bay Mỹ

Phụ nữ tham gia với một số lượng lớn vào bộ đội chủ lực và góp phầnđắc lực vào các công tác quân nhu, quân giới, quân y, quân báo, trinh sát, thôngtin, liên lạc Nhờ đào tạo bồi dưỡng và do sự tích cực học tập, rèn luyện chị

em phụ nữ trong quân đội đã hoàn thành nhiệm vụ một cách xuất sắc

Bên cạnh những kết quả đã đạt được thì phong trào “Ba đảm đang” giaiđoạn này còn một số tồn tại như: phong trào phát triển chưa đều, sự quan tâmcủa các cấp, các ngành đối với việc bồi dưỡng, nâng cao trình độ cho chị em

về các mặt và tôn trọng quyền làm chủ của phụ nữ chưa đúng mức nên chưaphát huy hết khả năng của phụ nữ; một số nơi chưa quán triệt đầy đủ phươngchâm động viên đi đôi với bồi dưỡng nên việc sử dụng lao động nữ, việc cảitiến công cụ và các phương tiện làm việc cho thích hợp với lao động nữ, việcchăm lo đến đời sống và các công trình phúc lợi tập thể còn yếu; sự lãnh đạocủa các cấp Hội chưa tập trung, chưa liên tục, chưa phát huy đúng mức khíthế của quần chúng nên đã hạn chế một phần sự phát triển của phong trào

*

* *Trước tình hình cả nước có chiến tranh, thực hiện Nghị quyết 11 củaBCHTW Đảng, năm 1965, phong trào “Ba đảm đang” ra đời đã đáp ứng kịpthời yêu cầu, nhiệm vụ của cách mạng, phù hợp với nhiệt tình yêu nước củaphụ nữ nên được các tầng lớp phụ nữ nhiệt liệt hưởng ứng Dưới ánh sáng của

Nghị quyết 152 và 153 của BBT Trung ương Đảng cùng Chỉ thị 99 củaBCHTW, được các cấp ủy Đảng trực tiếp lãnh đạo, các ngành nhiệt tình phốihợp thực hiện, đặc biệt, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Hội LHPN Việt Nam,phong trào “Ba đảm đang” đã nhanh chóng được nhân rộng, phát triển rộngrãi, toàn diện trên nhiều lĩnh vực Bám sát những quan điểm, chủ trương củaĐảng và chỉ thị, thông tư, kế hoạch của Hội LHPN Việt Nam, các cấp ủy ở cơ

sở đã nghiên cứu, vận dụng sáng tạo vào tình hình thực tiễn của địa phươnglàm cho phong trào “Ba đảm đang” đạt được nhiều thành tựu, thu được nhiềukết quả to lớn Thông qua nhiều hình thức tuyên truyền, giáo dục đã giúp chị

em nhận thức rõ hơn nhiệm vụ của mình, hăng hái sản xuất, đảm nhiệm côngviệc gia đình, khuyến khích chồng, con yên tâm chiến đấu Bên cạnh đó, chị

em cũng tích cực tham gia công tác phục vụ chiến đấu và chiến đấu, góp phầnđánh bại chiến tranh phá hoại lần thứ nhất của đế quốc Mỹ, giữ vững, ổn địnhhậu phương, tiếp tục làm tròn nghĩa vụ đối với tiền tuyến Tuy nhiên, trongquá trình lãnh đạo, chỉ đạo phong trào “Ba đảm đang” của phụ nữ miền Bắcthời gian này cũng còn một số tồn tại Đây cũng là những yếu tố tác động đòihỏi Đảng phải nhận thức đúng và lãnh đạo đẩy mạnh phong trào “Ba đảmđang” trong những năm 1969 - 1975