- Nêu được phương pháp nghiên cứu di truyền của Menden.. Hoạt động 1: Tìm hiểu về Di truyền học Mục tiêu: Hiểu được nhiệm vụ, nội dung và vai trò của Di Truyền học - GV cho HS đọc khái n
Trang 1GIÁO ÁN SINH HỌC 9 BÀI 1: MENĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC A/ Mục tiêu:
1) Kiến thức :
- Học sinh trình bày được nhiệm vụ, nội dung và vai trò của di truyền học
- Giới thiệu Menden là người đặt nền móng cho di truyền học
- Nêu được phương pháp nghiên cứu di truyền của Menden
2) Kĩ năng :
- Rèn kỹ năng quan sát và phân tích
- Phát triển tư duy phân tích so sánh
3) Thái độ: Xây dựng ý thức tự giác, thói quen học tập bộ môn.
B/ CHUẨN BỊ :
1 GV: Tranh phóng to hình 1.2 Tranh ảnh hay chân dung Menđen
2 HS: Đọc bài và trả lời trước phần câu hỏi SGK
C/ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP :
1) Giảng kiến thức mới
* Mở bài : Di truyền học tuy mới hình thành từ đầu thế kỉ XX nhưng chiếm một vị trí quan
trọng trong sinh học Menđen-người đặt nền móng cho di truyền học
Hoạt động 1: Tìm hiểu về Di truyền học
Mục tiêu: Hiểu được nhiệm vụ, nội dung và vai trò của Di Truyền học
- GV cho HS đọc khái niệm di truyền và biến
dị mục I SGK
+Thế nào là di truyền và biến dị ?
- 1 HS dọc to khái niệm biến dị và di truyền
- GV giải thích rõ: biến dị và di truyền là 2
hiện tượng trái ngược nhau nhưng tiến hành
- Di truyền là hiện tượng truyền đạt lại
các tính trạng của tổ tiên cho các thế hệ con cháu
- Biến dị là hiện tượng con sinh ra khác
với bố mẹ và khác nhau ở nhiều chi tiết
Trang 2song song và gắn liền với quá trình sinh sản.
- GV cho HS làm bài tập SGK mục I
- Liên hệ bản thân và xác định xem mình
giống và khác bố mẹ ở điểm nào: hình dạng
tai, mắt, mũi, tóc, màu da và trình bày trước
lớp
- HS tiếp tục tìm hiểu mục I để trả lời
- Di truyền học nghiên cứu về cơ sở
vật chất, cơ chế, tính quy luật của hiện tượng di truyền và biến dị
- Ý nghĩa: có vai trò quan trọng trong
chọn giống, trong y học và đặc biệt là công nghệ sinh học hiện đại
Hoạt động 2: Menđen – người đặt nền móng cho di truyền học
Mục tiêu: Giới thiệu Menden là người đặt nền móng cho di truyền học.
Nêu được phương pháp nghiên cứu di truyền của Menden
- HS đọc tiểu sử Menđen SGK
- Yêu cầu HS quan sát kĩ hình 1.2 và nêu nhận xét về đặc điểm của
từng cặp tính trạng đem lai?
- Treo hình 1.2 phóng to để phân tích
- HS quan sát và phân tích H 1.2, nêu được sự tương phản của từng
cặp tính trạng
- Yêu cầu HS nghiên cứu thông tin SGK và nêu phương pháp nghiên
cứu của Menđen?
- Đọc kĩ thông tin SGK, trình bày được nội dung cơ bản của phương
pháp phân tích các thế hệ lai
- GV: trước Menđen, nhiều nhà khoa học đã thực hiện các phép lai
trên đậu Hà Lan nhưng không thành công Menđen có ưu điểm: chọn
đối tượng thuần chủng, có vòng đời ngắn, lai 1-2 cặp tính trạng
tương phản, thí nghiệm lặp đi lặp lại nhiều lần, dùng toán thống kê
để xử lý kết quả
- GV giải thích vì sao menđen chọn đậu Hà Lan làm đối tượng để
nghiên cứu
- HS suy nghĩ và trả lời
- Menđen (1822 -1884) - người đặt nền móng cho di truyền học
- Đối tượng nghiên cứu sự di
Menđen là cây đậu Hà Lan
- Menđen dùng phương pháp phân tích thế hệ lai và toán thống
kê để tìm ra các quy luật di truyền
Trang 3Hoạt động 3: Tìm hiểu về một số thuật ngữ và kí hiệu cơ bản của di truyền học
- GV hướng dẫn HS nghiên cứu một số thuật ngữ
- HS thu nhận thông tin, ghi nhớ kiến thức
- Yêu cầu HS lấy thêm VD minh hoạ cho từng
thuật ngữ
- Khái niệm giống thuần chủng: GV giới thiệu cách
làm của Menđen để có giống thuần chủng về tính
trạng nào đó
- GV giới thiệu một số kí hiệu
- GV nêu cách viết công thức lai: mẹ thường viết
bên trái dấu x, bố thường viết bên phải P: mẹ x bố
- HS ghi nhớ kiến thức, chuyển thông tin vào vở
1 Một số thuật ngữ:
+ Tính trạng +Cặp tính trạng tương phản + Nhân tố di truyền
+Giống (dòng) thuần chủng
2 Một số kí hiệu
P(parentes): Cặp bố mẹ xuất phát x: Kí hiệu phép lai
G(gamete): Giao tử
♂ : Đực; ♀: Cái F(filia): Thế hệ con
2) Củng cố bài giảng: - Yêu cầu HS trả lời câu hỏi 1,2, 3 SGK trang 7.
1/ Trình bày đối tượng, nội dung và ý nghĩa thực tiễn của Di truyền học?
* Đối tượng của DTH là: nghiên cứu bản chất và tính quy luật của hiện tượng DT
* ND của DTH là nghiên cứu:
- Cơ sở vật chất và cơ chế của hiện tượng DT
- Các quy luật của hiện tượng di truyền
- Nguyên nhân và quy luật biến dị.
* Ý nghĩa: Di truyền học có vai trò quan trọng trong chọn giống, trong y học và đặc biệt là trong công nghệ sinh học hiện đại.
2/ Nội dung cơ bản của phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen được tiến hành như thế nào?
Trang 4- Lai các cặp bố mẹ khác nhau về 1 hay 1 số cặp tính trạng tương phản.
- Theo dõi sự DT riêng rẻ của từng cặp tính trạng ở đời con cháu
- Dùng toán thống kê để phân tích các số liệu thu được
- Ví dụ: P tc : ♀ : thân cao x ♂:thân thấp
F 1 : tất cả các cá thể đều thân cao (100%)
Cho F 1 x F 1 :được thế hệ F 2
F 2 :75% thân cao; 25% thân thấp
3) Hướng dẫn học tập ở nhà: học bài, Đọc và trả lời phần câu hỏi bài 2.
D RÚT KINH NGHIỆM