Căn cứ vào đâu Menđen lại cho rằng các tính trạng màu sắc và hình dạng hạt đậu trong thí nghiệm của mình di truyền độc lập với nhau?. Căn cứ vào tỉ lệ kiểu hình F 2 bảng tích tỉ lệ các t
Trang 1BÀI 5: LAI HAI CẶP TÍNH TRẠNG (TT)
A/ MỤC TIÊU: (như bài 4)
B/ CHUẨN BỊ :
1 GV: Tranh phóng to hình 5 SGK Bảng phụ ghi nội dung bảng 5
2 HS: Kẻ sẵn bảng 5/18 vào vở
C/ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1) Kiểm tra kiến thức cũ:
? Căn cứ vào đâu Menđen lại cho rằng các tính trạng màu sắc và hình dạng hạt đậu trong thí nghiệm của mình di truyền độc lập với nhau?
( Căn cứ vào tỉ lệ kiểu hình F 2 bảng tích tỉ lệ các tính trạng hợp thành nó).
? Cặp tính trạng thứ nhất có tỉ lệ phân li 3:1, cặp tính trạng thứ 2 có tỉ lệ phân li là 1:1, sự
di truyền của 2 cặp tính trạng này sẽ cho tỉ lệ phân li kiểu hình như thế nào? (3:1) (1:1) = 3: 3:
1: 1
? Biến dị tổ hợp là gì? nó xuất hiện trong hình thức sinh sản nào? Vì sao?
(BDTH là các KH khác bố mẹ, nó xuất hiện với hình thức SSHT (giao phối)
2) Giảng kiến thức mới : Menđen đã giải thích kết quả thí nghiệm lai hai cặp tính trạng
như thế nào? Quy luật phân li độc lập có ý nghĩa gì? ta xét ở bài hôm nay
Hoạt động 1: Tìm hiểu về việc giải thích kết quả thí nghiệm Menđen
* Mục tiêu: HS hiểu và giải thích được kết quả thí nghiệm theo quan niệm của Menđen
* Cách tiến hành :
- Yêu cầu HS nhắc lại tỉ lệ phân li kiểu hình ở F2?
- HS nêu được tỉ lệ:
Vàng 3
Xanh 1
Trơn 3
- F2 có 16 tổ hợp là do
sự kết hợp ngẫu nhiên của 4 loại giao tử đực với 4 loại giao tử cái
=
=
Trang 2Nhăn 1
+ Từ kết quả trên cho ta kết luận gì?
- Yêu cầu HS quy ước gen
+ Nhắc lại tỉ lệ kiểu hình ở F2?
+ Số tổ hợp giao tử (hợp tử) ở F2?
+ Số loại giao tử đực và cái?
- HS nêu được: 9 vàng, trơn; 3 vàng, nhăn; 3 xanh, trơn; 1 xanh,
nhăn
- Tỉ lệ kiểu hình ở F2 tương ứng với 16 hợp tử
- có 4 loại giao tử đực và 4 loại giao tử cái, mỗi loại có tỉ lệ 1/4
- GV kết luận : cơ thể F1 phải dị hợp tử về 2 cặp gen AaBb các
gen tương ứng A và a, B và b phân li độc lập và tổ hợp tự do để
cho 4 loại giao tử: AB, Ab, aB, ab
- Yêu cầu HS theo dõi hình 5 và giải thích tại sao ở F2 lại có 16
tổ hợp giao tử (hợp tử)?
- GV hướng dẫn cách xác định kiểu hình và kiểu gen ở F2, yêu
cầu HS hoàn thành bảng 5 trang 18
- Từ phân tích trên rút ra kết luận
+ Phát biểu nội dung của quy luật phân li độc lập trong
quá trình phát sinh giao tử? (các cặp nhân tố di truyền
phân li độc lập trong quá trình phát sinh giao tử.)
+ Tại sao ở những loài sinh sản hữu tính, biến dị lại phong
phú?
- Gv đưa ra công thức tổ hợp của Menđen Gọi n là số cặp gen dị
hợp (PLĐL) thì:
+ Số loại giao tử là: 2 n
+ Số hợp tử là: 4 n
+ Số loại kiểu gen: 3 n
+ Số loại kiểu hình: 2 n
-Do sự phân li độc lập của các gen trong quà trình phát sinh giao tử
và sự tổ hợp tư do của chúng trong thụ tinh
-tỉ lệ kiểu gen F2 : 9A-B; 3A-bb; 3aa-B;
1aabb -tỉ lệ kiểu hình
F2 :9V- T: 3V- N:
3X- T:1X- N
-Các cặp nhân tố di truyền đã phân li độc lập trong quá trình phát sinh giao tử ( viết sơ đồ lai)
Trang 3+ Tỉ lệ phân li kiểu gen là: (1+2+1) n
+ Tỉ lệ phân li kiểu hình là: (3+1) n
Đối với kiểu hình n là số cặp tính trạng tương phản tuân theo di
truyền trội hoàn toàn
BẢNG 5: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ LAI HAI CẶP TÍNH TRẠNG
Kiểu
hình
Tỉ lệ
Hạt vàng, trơn Hạt vàng, nhăn Hạt xanh, trơn Hạt xanh, nhăn
Tỉ lệ của mỗi
kiểu gen ở F2
1AABB 2AABb 2AaBB 4AaBb (9 A-B-)
1AAbb 2Aabb
(3 A-bb)
1aaBB 2aaBb
(3aaB-)
1aabb
1aabb
Tỉ lệ của mỗi
Hoạt động 2: Tìm hiểu về ý nghĩa của quy luật phân li độc lập
* Cách tiến hành
- HS nghiên cứu thông tin, thảo luận trả lời câu hỏi :
?Tại sao ở các loài sinh sản hữu tính biến dị lại phong
phú ?
? Nêu ý nghĩa của quy luât phân li độc lập ?
- HS sử dụng tư liệu trong bài thảo luận nhóm
- Đại diện nhóm trả lời
* F2 có sự tổ tổ hợp lại các nhân tố di truyền -> hình
thành kiểu hình khác P
IV-Ý nghĩa của qui luật phân li độc lập:
- Quy luật phân li độc lập giải thích được nguyên nhân làm xuất hiện biến dị tổ hợp vô cùng phong phú ở các loài sinh vật giao phối đó là sự phân li độc lập và tổ hợp tự
Trang 4* Giải thích được sự xuất hiện của biến dị tổ hợp
- GV chốt lại đáp án
- GV giải thích cho HS rõ :ở mọi sinh vật nhất là sinh
vật bậc cao trong kiểu gen có rất nhiều gen do đó số
loại tổ hợp về kiểu gen và kiểu hình ở con cháu là rất
lớn
do của các cặp gen
- Biến dị tổ hợp có ý nghĩa quan trọng đối với chọn giống và tiến hoá
3) Củng cố bài giảng: Cho HS đọc ghi nhớ đóng khung SGK/19
- Kết quả phép lai có tỉ lệ kiểu hình 3: 3:1:1, các cặp gen này di truyền độc lập Hãy xác định kiểu gen của phép lai trên?
(tỉ lệ kiểu hình 3:3:1:1 = (3:1)(1:1) => cặp gen thứ 1 là Aa x Aa
=> cặp gen thứ 2 là Bb x bb Kiểu gen của phép lai trên là: AaBb x Aabb)
4) Hướng dẫn học tập ở nhà:
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Làm bài tập 4 SGk trang 19
Hướng dẫn:
Câu 3: ở loài sinh sản hữu tính giao phối có sự phân li độc lập và tổ hợp tự do của các gen trong
quá trình phát sinh giao tử và thụ tinh, sinh sản vô tính không có quy luật này
Câu 4: Đáp án d vì bố tóc thẳng, mắt xanh có kiểu gen aabb sinh ra con đều mắt đen, tóc xoăn
trong đó sẽ mang giao tử ab của bố, vậy giao tử của mẹ sẽ mang AB => kiểu gen của mẹ phải là
AABB.(HS tự viết sơ đồ lai)
- HS làm thí ngiệm trước ở nhà:
+ Gieo 1 đồng xu
+ Gieo 2 đồng xu
D RÚT KINH NGHIỆM: