Lịch sử dân tộc Việt Nam gắn liền với những cuộc chiến đấu ngoan cường chống lại giặc ngoại xâm để giữ vững độc lập chủ quyền của đất nước, song cũng đã luôn luôn chú trọng đến kế sách thêm bạn bớt thù thông qua con đường đối ngoại. Đây là một truyền thống và mang bản sắc độc đáo đầy hào khí, giàu tính nhân văn, hoà hiếu của dân tộc: “Đem đại nghĩa để thắng hung tàn, mở nền muôn thuở thái bình…”.
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Lịch sử dân tộc Việt Nam gắn liền với những cuộc chiến đấu ngoancường chống lại giặc ngoại xâm để giữ vững độc lập chủ quyền của đất nước,song cũng đã luôn luôn chú trọng đến kế sách thêm bạn bớt thù thông qua conđường đối ngoại Đây là một truyền thống và mang bản sắc độc đáo đầy hàokhí, giàu tính nhân văn, hoà hiếu của dân tộc: “Đem đại nghĩa để thắng hungtàn, mở nền muôn thuở thái bình…” Đó là những tư tưởng, triết lý ngoại giaovượt thời đại của các thế hệ ông cha để lại vẫn còn nguyên giá trị Nhữngtruyền thống và bản sắc tốt đẹp ấy càng được bồi đắp, phát huy và toả sángtrong thời đại Hồ Chí Minh, đã hình thành nền đối ngoại nhân dân Việt Namgắn với tư tưởng và phong cách đối ngoại nhân dân Hồ Chí Minh Cùng vớicác mặt trận chính trị, quân sự, kinh tế, văn hoá…, mặt trận đối ngoại luônđóng vai trò trọng yếu trong sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta, góp phầntạo nên những thắng lợi hết sức to lớn, làm rạng rỡ lịch sử của dân tộc Đốingoại nhân dân đã trở thành một “binh chủng” quan trọng, một lực lượng cóvai trò quan trọng trực tiếp tham gia hoạt động đối ngoại nhân dân đó là hệthống chính trị cấp tỉnh
Hiện nay, những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới và khu vựcđang tác động sâu sắc, toàn diện đến sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa nói chung và ở tỉnh Bình Phước nóiriêng Quá trình toàn cầu hoá, hội nhập quốc tế, phát triển kinh tế tri thức,cuộc cách mạng công nghiệp thứ tư, những tranh chấp, chủ quyền lãnhthổ, trên đất liền và ở Biển Đông đang diễn biến phức tạp, đe dọa đến nềnhòa bình, ổn định của Khu vực Đông Nam Á và của Việt Nam Bên cạnh
đó, các thế lực thù địch và cơ hội chính trị đang triệt để lợi dụng nhữngchuyển biến lớn của tình hình thế giới và khu vực, đặc biệt là khai tháccác vấn đề tôn giáo, dân tộc, dân chủ, nhân quyền, đa nguyên chính trị, đađảng đối lập, an ninh phi truyền thống, khủng bố quốc tế và những vấn đề
Trang 2toàn cầu để chống phá Việt Nam Vì thế, việc phát huy vai trò của công tác đốingoại nói chung trong đó có đối ngoại nhân dân cần được xem như là phươngthức quan trọng để bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, đảm bảo cho sự phát triển ổnđịnh của đất nước trong tình hình hội nhập quốc tế, phát triển toàn diện hiện nay.
Hệ thống chính trị cấp tỉnh có vai trò quan trọng đối với công tác đốingoại nhân dân Bởi vì, đối ngoại nhân dân là một trong ba trụ cột của côngtác đối ngoại, đối ngoại nhân dân đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý củanhà nước, với sự tham gia của các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể nhândân Nhận thức về vai trò của HTCT trong công tác đối ngoại nhân dân, trongnhững năm qua các cấp ủy Đảng, chính quyền, ban, ngành, đoàn thể ở tỉnhBình Phước đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức và đổi mới, nâng cao chấtlượng công tác đối ngoại nhân dân Tỉnh Bình Phước là một tỉnh miền núi, có260,433 km biên giới với Campuchia, có 41 dân tộc anh em sinh sống, hầu hết
là mới di cư đến từ sau năm 1975 đến nay, các thế lực thù địch đang ra sức kíchđộng tư tưởng kỳ thị dân tộc, gây chia rẽ phá hoại khối đại đoàn kết dân tộctrên địa bàn và với nước bạn Campuchia để thực hiện âm mưu “Diễn biến hòabình” bạo loạn lật đổ
Thực trạng những năm qua, hệ thống chính trị cấp tỉnh ở tỉnh BìnhPhước đã thực hiện vai trò trong công tác đối ngoại nhân dân đạt được nhữngthành tựu, nhưng cũng còn có những bất cập Việc nghiên cứu làm rõ cơ sở lýluận, thực tiễn và đề ra giải pháp sẽ góp phần nâng cao chất lượng công tác đốingoại nhân dân ở tỉnh là cấp thiết Với những lý do trên đây, tác giả đã lựa
chọn đề tài “Vai trò của hệ thống chính trị tỉnh Bình Phước trong công tác đối
ngoại nhân dân hiện nay” làm đề tài luận văn cao học
2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Nghiên cứu về vai trò của HTCT đối với hoạt động nào đó đã có nhiềucông trình, đề tài tiếp cận ở những hướng khác nhau Nhưng nghiên cứu vềphát huy vai trò của HTCT đối với công tác đối ngoại nhân dân ở một địaphương cụ thể là tỉnh Bình Phước thì chưa có nhiều Do đó, để xác định
Trang 3hướng đi, tác giả chia theo tuyến vấn đề nghiên cứu để có cái nhìn toàn diệntổng thể về vai trò HTCT trong công tác đối ngoại nhân dân.
* Nhóm công trình nghiên cứu về hệ thống chính trị
Hệ thống chính trị và vai trò của nó trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa
xã hội là một vấn đề chính trị - xã hội nổi bật hiện nay Xoay quanh vấn đềnày, các nhà khoa học, các nhà quản lý đã đề cập, tiếp cận nghiên cứu trênnhiều phương diện khác nhau
Đã có các công trình nghiên cứu về về khái niệm, chức năng, đặc điểm
của HTCT như: Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt của HTCT cấp tỉnh, thành phố (Qua kinh nghiệm của Hà Nội) của Thạc sĩ Cao Khoa Bảng, Nxb
CTQG, 2008; đã nghiên cứu sâu về đối tượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốtcủa Hà Nội, từ đó đề ra luận cứ khoa học và kinh nghiệm thực tiễn góp phầnnâng cao chất lượng công tác xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo của HTCTthuộc diện Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội quản lý trong giai đoạn hiện nay
GS.TSKH Vũ Minh Giang, Những đặc trưng cơ bản của bộ máy quản lý nhà nước và hệ thống chính trị nước ta trước thời kỳ đổi mới, Nxb CTQG, Hà Nội,
2008 Vũ Hoàng Công (2009), Các mô hình HTCT; trong quyển “Chính trị học
- Một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb CTQG, Hà Nội Đây là những công
trình nghiên cứu những vấn đề cơ bản nhất của HTCT đã được giải quyết, dựavào những nghiên cứu này có thể xác định chính xác khái niệm HTCT là gì
Nghiên cứu HTCT về các yếu tố cấu thành; vị trí, vai trò của các bộphận có các công trình, bài báo tiêu biểu như: Nguyễn Thị Doan (2004),
“Tăng cường công tác giám sát trong Đảng”, Tạp chí Cộng sản, số 22-2004
và “Một số vấn đề đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng”, Tạp chí Cộng sản, số 777, 2007; PGS.TS Lê Minh Thông, Cơ sở lý luận về tổ chức và hoạt động của HTCT trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb
CTQG, 2007; Nguyễn Hữu Đổng (2008): “Vị trí, vai trò của Đảng trong cơ
chế kiểm soát quyền lực nhà nước”, Tạp chí Lý luận chính trị, số 11-2008;
Trang 4TS Nguyễn Hữu Đông, Đảng và các tổ chức chính trị xã hội trong HTCT Việt Nam hiện nay, Học viện CTQG Hồ Chí Minh, Viện Chính trị học, Hà Nội, 2009; PGS.TS Lê Minh Quân, Nhà nước trong HTCT ở Việt Nam hiện nay, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, Viện chính trị
học, Nxb CTQG, Hà Nội, 2010 Những công trình, đề tài khoa học trên đã đisâu nghiên cứu dưới những góc độ khác nhau của hệ thống chính trị và bướcđầu đã làm rõ về khái niệm, đặc điểm, cấu trúc, vai trò của HTCT; chỉ ranhững xu hướng vận động chủ yếu và đề xuất những giải pháp cơ bản xâydựng và phát huy vai trò của HTCT trên một số lĩnh vực của đời sống xã hội
* Nhóm công trình nghiên cứu về đối ngoại nhân dân
Nghiên cứu có liên quan đến công tác đối ngoại nhân dân có một số côngtrình tiêu biểu như:
Trần Đắc Lợi (2013), “Đổi mới nâng cao công tác đối ngoại nhân dân
trong tình hình mới”, Tạp chí Mặt Trận, số 11 (7 2013) Bài viết đã khẳng
định, công tác đối ngoại nhân dân đã góp phần tích cực vào việc củng cố môitrường hoà bình, quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam với các nước,bảo vệ lợi ích và củng cố hình ảnh của đất nước trên trường quốc tế, góp phầnvào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hoà bình, độc lập dân tộc,dân chủ và tiến bộ xã hội, vì phát triển công bằng và bền vững, đóng góp tíchcực vào những thành tựu của công tác đối ngoại chung và sự nghiệp xâydựng, bảo vệ Tổ quốc Đồng thời, chỉ ra phương hướng, nhiệm vụ cho côngtác đối ngoại nhân dân trong thời kỳ mới là phải tăng cường công tác thôngtin, giáo dục quốc tế cho quần chúng nhân dân để góp phần nâng cao bản lĩnhhội nhập, tạo được nhận thức chung và sự đồng thuận xã hội về các vấn đềquốc tế và đối ngoại; phối hợp với Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam
và các đoàn thể nhân dân khác để sớm xúc tiến hình thành cơ chế phối hợpthống nhất chung của các tổ chức nhân dân Việt Nam trong mặt trận đối ngoạinhân dân; tăng cường phối hợp với Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam
Trang 5và các tổ chức liên quan trong công tác bồi dưỡng, nâng cao trình độ, nănglực cho đội ngũ cán bộ đối ngoại nhân dân; trao đổi thông tin, kinh nghiệmtrong hoạt động đối ngoại nhân dân.
Trần Thị Thuý Hà (2014), “Hoạt động đối ngoại nhân dân trong đời
sống chính trị Việt Nam và thế giới những năm đầu thế kỉ XXI”, Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Khoa học Xã hội và Nhân văn, Số 4 (2014) Tác giả đã
tập trung làm rõ, những năm đầu thế kỷ XXI, toàn cầu hóa cùng những thayđổi mạnh mẽ, phức tạp khó lường đòi hỏi các quốc gia phải xây dựng chomình “sức mạnh thông minh” (smart power) Trong hệ thống các phương tiện
để có được sức mạnh thông minh đó có đối ngoại nhân dân (people to people
relations) Đối ngoại nhân dân đã đi vào từ điển từ vựng ngoại giao thế kỷ
XXI Đối ngoại nhân dân ngày càng trở thành một thành tố quan trọng, lồngghép vào tất cả các lĩnh vực của hoạt động đối ngoại Ở Việt Nam, đối ngoạinhân dân là một trong ba trụ cột của ngoại giao hiện đại Thấm nhuần tưtưởng ngoại giao Hồ Chí Minh, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đối ngoại nhândân đã, đang và sẽ tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của mìnhtrong nền ngoại giao đổi mới, giúp củng cố và tăng cường quan hệ hợp tác vớicác quốc gia, các vùng lãnh thổ, các tổ chức, cá nhân, nhân dân các nước,nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế cũng như trong khu vực
Lê Xuân Khanh (2016), “Tăng cường công tác đối ngoại nhân dân
trong tình hình mới”, Tạp chí quốc phòng toàn dân điện tử, ngày 23 tháng
5 năm 2016 Trong bài viết tác giả đã khẳng định: Vai trò, vị trí và tầmquan trọng của đối ngoại nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Trên cơ sở phân tích, đánh giá tìnhhình thế giới, khu vực, trong nước có những diễn biến phức tạp tác độngmạnh đến môi trường an ninh, phát triển của các quốc gia, đến phong tràonhân dân thế giới và công tác đối ngoại nhân dân, Mặt trận Tổ quốc, cácđoàn thể và tổ chức nhân dân coi trọng và nỗ lực quán triệt chủ trương,
Trang 6đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước, hoàn thành khối lượng lớncông việc đối ngoại nhân dân, góp phần thiết thực vào thành tích đốingoại chung của cả nước Tác giả đã nêu bật những thành tựu của công tácđối ngoại nhân dân trong thời gian qua, chỉ ra phương hướng, nhiệm vụcủa công tác đối ngoại nhân dân trong thời gian tiếp theo: Nâng cao hiệuquả các hoạt động đối ngoại nhằm góp phần thực hiện thắng lợi Nghịquyết Đại hội XII của Đảng, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo
vệ độc lập, chủ quyền, an ninh quốc gia; củng cố quan hệ hữu nghị và nângcao vị thế quốc tế của Việt Nam
Những công trình trên ở khía cạnh nào đó đã cung cấp cho tác giảnhững cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng để tác giả kế thừa, đồng thời,nghiên cứu, tiếp cận, tìm ra những nét đặc thù của công tác đối ngoại nhândân ở tỉnh Bình Phước Từ đó, góp phần tích cực vào hoạt động xây dựng,phát triển kinh tế, xã hội địa phương của tỉnh nhà Do đó, lựa chọn vấn đề
nghiên cứu: “Vai trò hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước trong công tác đối ngoại nhân dân hiện nay” của tác giả không trùng lặp với bất kỳ công
trình nào đã công bố trước đó
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu
Làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về vai trò HTCT cấp tỉnhBình Phước trong công tác đối ngoại nhân dân; trên cơ sở đó đề xuất yêucầu, giải pháp chủ yếu nhằm phát huy hơn nữa vai trò HTCT cấp tỉnh BìnhPhước trong công tác đối ngoại nhân dân hiện nay
* Nhiệm vụ nghiên cứu
Làm rõ quan niệm, nội dung biểu hiện vai trò của HTCT cấp tỉnh BìnhPhước trong công tác đối ngoại nhân dân
Đánh giá thực trạng thực hiện vai trò của HTCT cấp tỉnh Bình Phướctrong công tác đối ngoại nhân dân hiện nay
Trang 7Đề xuất một số yêu cầu và giải pháp chủ yếu phát huy vai trò của HTCTcấp tỉnh Bình Phước trong công tác đối ngoại nhân dân hiện nay.
4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu
Vai trò HTCT cấp tỉnh Bình Phước trong công tác đối ngoại nhân dân hiện nay
* Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi về nội dung: Làm rõ biểu hiện, đánh giá thực trạng và đềxuất yêu cầu, giải pháp phát huy vai trò HTCT cấp tỉnh Bình Phước trongcông tác đối ngoại nhân dân hiện nay
Phạm vi về không gian khảo sát: Trong luận văn này tác giả chủ yếukhảo sát phân tích đánh giá hoạt động thực hiện vai trò của HTCT cấp Tỉnh(Đảng bộ, chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội) trong công tác đốingoại nhân dân trên địa bàn tỉnh Bình Phước
Phạm vi về thời gian: Luận văn sử dụng các tài liệu, số liệu từ 2011 đến nay
5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
* Cơ sở lý luận
Đề tài nghiên cứu dựa trên những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác
- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quán triệt những mục tiêu, quan điểm cơ bảncủa Đảng Cộng sản Việt Nam về vai trò của quần chúng, của chính quyền vềcông tác đối ngoại nhân dân
* Cơ sở thực tiễn
Là hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức tiến hành công tác đối ngoạinhân dân của tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể chính trị - xã hội tỉnh BìnhPhước qua các báo cáo tổng kết, đánh giá và các tư liệu, số liệu của Tỉnh ủy,Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân, Mặt trận tổ quốc và tổ chức chính trị -
xã hội tỉnh, kết quả khảo sát thực tế, điều tra xã hội học của tác giả luận văn
* Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủnghĩa duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin; luận văn sử dụng tổng hợp
Trang 8các phương pháp nghiên cứu của chuyên ngành và liên ngành KHXH&NVnhư phương pháp phân tích với tổng hợp, kết hợp lôgíc với lịch sử, hệ thống,
so sánh, điều tra xã hội học
6 Ý nghĩa của luận văn
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần cung cấp những luận cứkhoa học cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tiến hành công tác đối ngoạinhân dân cho các tổ chức chính trị - xã hội của hệ thống chính trị cấp tỉnh;
đề xuất yêu cầu và giải pháp phát huy hơn nữa vai trò HTCT cấp tỉnhBình Phước trong nâng cao chất lượng công tác đối ngoại nhân dân củatỉnh Bình Phước thời gian tới
Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho giảng dạy, nghiên cứu cácvấn đề có liên quan đến HTCT cấp tỉnh, công tác đối ngoại nhân dân trongnhà trường quân đội và trường đại học trong cả nước
7 Kết cấu của luận văn
Luận văn gồm: Phần mở đầu, 3 chương (6 tiết), kết luận, danh mục tàiliệu tham khảo và phụ lục
Trang 9Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ
TỈNH BÌNH PHƯỚC TRONG CÔNG TÁC ĐỐI NGOẠI
NHÂN DÂN HIỆN NAY 1.1 Hệ thống chính trị cấp tỉnh và đặc điểm hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước hiện nay
1.1.1 Quan niệm về hệ thống chính trị
Trong quá trình hoạt động nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn phongtrào cộng sản và công nhân quốc tế thông qua các bài nói, bài viết của mìnhC.Mác, Ph.Ăngghen đã đề cập đến các thuật ngữ có liên quan đến HTCT như:Hình thức chính trị, thiết chế chính trị, cơ cấu chính trị, thể chế xã hội và chính trị,
cơ cấu nhà nước dân chủ, chuyên chính vô sản, Nhà nước chuyên chính vô sản,công xã Các ông khẳng định: “Nhà nước của thời kỳ ấy không thể là cái gì kháchơn là nền chuyên chính cách mạng của giai cấp vô sản” [18, Tr.456]
V.I.Lênin là người kế thừa, bổ xung, phát triển và cụ thể hóa hơn nữaquan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen đưa ra quan niệm về: “Hệ thống chuyênchính vô sản”, Nhà nước chuyên chính vô sản “ quản lý nhà nước trong thời
kỳ chuyên chính vô sản phải chiến thắng giai cấp tư sản trong các lĩnh vực cótính chất toàn dân” [16, Tr.230] Thực tiễn xây dựng CNXH cho thấy, ngoàicông đoàn ra, trong xã hội còn xuất hiện một loạt tổ chức chính trị - xã hội kháccủa nhân dân như các tổ chức Đoàn thanh niên cộng sản, phụ nữ, nông dân, trithức Các tổ chức đó cũng có vai trò hết sức quan trọng trong việc thực hiệnnhững nhiệm vụ của chuyên chính vô sản
Từ những năm 80 (thế kỷ XX) thuật ngữ HTCT bắt đầu được sử dụng ởLiên Xô và sau đó là ở các nước XHCN trên cơ sở đổi mới tư duy và dần pháttriển tư duy lý luận Khái niệm HTCT phát triển và thay thế khái niệm hệ thống
chuyên chính vô sản Hệ thống chính trị là một tổng thể các thiết chế chính trị hợp pháp của một chế độ xã hội nhất định cùng mối quan hệ qua lại và cơ chế vận hành của chúng nhằm bảo đảm thực hiện quyền lực chính trị của giai
Trang 10cấp thống trị và thúc đẩy sự phát triển xã hội phù hợp với lợi ích của giai cấp
đó Hệ thống chính trị bao gồm toàn bộ các tổ chức chính trị, được lập ra để thực hiện quyền lực chung của xã hội - quyền lực chính trị.
Ở Việt Nam hiện nay, HTCT xã hội chủ nghĩa là một trong những thànhquả vĩ đại nhất của tiến trình cách mạng Việt Nam, là sản phẩm của thắng lợiCách mạng tháng Tám giành chính quyền về tay nhân dân Đây là một HTCTkiểu mới, HTCT xã hội chủ nghĩa, mang bản chất cách mạng của giai cấpcông nhân, có tính nhân dân, tính dân tộc, dân chủ, tính kế thừa và phát triểnngày càng hoàn thiện Theo quy định của Hiến pháp năm 2013 hệ thống hànhchính của nhà nước ta hiện nay có bốn cấp, gồm: Cấp Trung ương, cấp tỉnh,cấp huyện và cấp xã, trong đó cấp xã (gồm xã, phường, thị trấn) được xácđịnh là cấp cơ sở Hệ thống chính trị cấu thành bởi ba bộ phận, gồm: Tổ chứcđảng, tổ chức chính quyền và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội Các bộphận này có mối quan hệ mật thiết gắn bó với nhau và mỗi bộ phận có vai trò,
vị trí riêng được thể hiện trong cơ chế tổ chức và phương thức hoạt động củatừng bộ phận
Hệ thống chính trị cấp tỉnh là cấp thứ hai trong HTCT ở nước ta, (cấp
Trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện và cấp cơ sở) bao gồm: Tổ chức đảng (Đảng bộ),
tổ chức chính quyền và các đoàn thể chính trị - xã hội được tổ chức chặt chẽ và gắn bó hữu cơ với nhau, bảo đảm hoạt động theo nguyên tắc Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ
Ở Việt Nam tỉnh là đơn vị hành chính có vị trí vai trò quan trọng đốivới sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Tỉnh là nơi trực tiếp tiến hành cácmục tiêu kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng - an ninh và đối ngoại
Sự phát triển bền vững của tỉnh là cơ sở là điều kiện quan trọng để quốc giaphát triển gắn liền với các tổ chức hoạt động của cơ quan Nhà Nước Trungương Bên cạnh đó, tỉnh là một thành tố cơ bản có mối liên hệ quan trọng giữanhân dân địa phương với Đảng, nhà nước Trung ương; đồng thời là cơ quan tổchức thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách, các chỉ thị, nghị quyết,
Trang 11các quyết định của cơ quan Nhà nước cấp trên; đây cũng là trung tâm điềuhành, phối hợp hoạt động của tất cả các cơ quan Nhà nước thuộc địa phươngtrên phạm vi lãnh thổ của tỉnh.
Hệ thống chính trị cấp tỉnh bao gồm Đảng bộ tỉnh, chính quyền tỉnh vàcác tổ chức đoàn thể chính trị xã hội cấp tỉnh Vai trò HTCT cấp tỉnh được thểhiện rõ qua vai trò các thành tố cấu thành của nó Cụ thể là:
Tổ chức đảng (Đảng bộ tỉnh) giữ vai trò lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện cáclĩnh vực đời sống xã hội trên địa bàn, tổ chức nhân dân tiến hành thựchiện thắng lợi các nhiệm vụ cách mạng Triển khai, tổ chức thực hiện mọiđường lối, chủ trương, chính sách của Bộ Chính Trị, Ban Chấp HànhTrung ương Tổ chức chính quyền tỉnh có vị trí vai trò là cơ quan thực thiquyền lực của nhân dân, thực hiện đầy đủ các chức năng, nhiệm vụ củamình tại địa phương Dưới sự lãnh đạo của tổ chức Đảng, chính quyềntỉnh còn là cơ quan tổ chức thực hiện nghị quyết; chỉ thị của Đảng bộ tỉnh
và cơ quan nhà nước cấp trên Mặt trận tổ quốc và các tổ chức đoàn thểchính trị - xã hội cấp tỉnh có vị trí vai trò quan trọng trong khối đại đoànkết toàn dân tộc thực hiện nhiệm vụ tập hợp, phát huy sức mạnh tổng hợptrong xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa
Với vị trí, vai trò là cơ chế quyền lực chung của nhân dân trong tỉnhHTCT cấp tỉnh là chủ thể quyền lực chính trị tại địa phương, là cơ quan đạidiện cho quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân lao động trong tỉnh Trongmối quan hệ chiều dọc của HTCT từ trên xuống (Trung ương) và từ dưới lên(huyện và cơ sở), HTCT cấp tỉnh là cấp phục tùng và lãnh đạo có chức năng,nhiệm vụ bảo đảm thực hiện đầy đủ Hiến pháp và pháp luật Trong đó, việcthực hiện các chỉ thị, nghị quyết, các quyết định của trung ương bảo đảm sựđúng đắn, đầy đủ, nghiêm túc Đồng thời, là cấp lãnh đạo, chỉ đạo, quản lýcác cấp, các ngành trong phạm vi của tỉnh và xử lý các vụ việc sai trái viphạm hiến pháp và pháp luật; giải quyết các thắc mắc và hồi đáp các ý kiến đềnghị của nhân dân trong phạm vi quyền hạn đã quy định
Trang 121.1.2 Đặc điểm hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước hiện nay
Một là, hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước được hình thành, phát triển trong quá trình tái lập tỉnh, bộ máy tổ chức và đội ngũ cán bộ có nhiều biến động, chất lượng không đồng đều, còn những hạn chế nhưng từng bước đi vào ổn định.
Tỉnh Bình Phước ngày nay đã trải qua nhiều giai đoạn chia tách, sáp nhậptrong lịch sử Dưới thời phong kiến nhà Nguyễn, Bình Phước thuộc trấn BiênHòa Đến giữa thế kỷ XIX sau khi đặt ách đô hộ tại 6 tỉnh Nam Kỳ, thực dânPháp chia Nam Kỳ thành 4 khu vực Bình Phước thuộc khu vực Sài Gòn, trong
đó vùng đất phía đông thuộc tiểu khu Biên Hòa, vùng đất phía Tây Nam và phíaNam thuộc tiểu khu Thủ Dầu Một Năm 1889, thực dân Pháp đổi các tiểu khuthành các tỉnh, Bình Phước thuộc địa phận tỉnh Biên Hòa và Thủ Dầu Một, tồntại cho đến sau Hiệp định Giơnevơ 1954 mà không có sự thay đổi nào đáng kể
Từ năm 1956, chính quyền Sài Gòn thiết lập một số tỉnh mới ở miền Nam.Trong đó có tỉnh Bình Long và Phước Long là tiền thân của tỉnh Bình Phước ngàynay
Ngày 30/01/1971, Trung ương cục Miền Nam quyết định thành lậpphân khu Bình Phước Cuối năm 1972, phân khu Bình Phước giải thể, tỉnhBình Phước chính thức được thành lập
Sau kháng chiến chống Mỹ thắng lợi, ngày 02/7/1976 tại kỳ họp thứnhất Quốc hội khóa VI, Quốc hội Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
ra quyết định thành lập tỉnh Sông Bé bao gồm: Thủ Dầu Một, Bình Phước và
03 xã thuộc huyện Thủ Đức (TP Hồ Chí Minh)
Căn cứ vào yêu cầu khách quan đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội vànguyện vọng của cán bộ, đảng viên và nhân dân trong Tỉnh, ngày 06/11/1996, kỳhọp thứ 10 Quốc hội (khóa IX) quyết định điều chỉnh địa giới hành chính một sốtỉnh Trong đó, tỉnh Sông Bé được tách thành hai tỉnh là Bình Phước và BìnhDương Như vậy sau 20 năm hợp nhất (1976-1996), tỉnh Bình Phước được táilập và ngày 01/01/1997 chính thức đi vào hoạt động theo một đơn vị hành chính
Trang 13mới.Bình Phước là một tỉnh thuộc miền Đông Nam bộ, nằm trong vùng kinh
tế trọng điểm phía Nam, có 260.433 km đường biên giới giáp với vương quốcCampuchia Tỉnh là cửa ngõ, cầu nối của vùng Đông Nam bộ với Tây Nguyên
và Campuchia Cụ thể, phía Đông giáp tỉnh Lâm Đồng và Đồng Nai; phía Tâygiáp tỉnh Tây Ninh và Campuchia; phía Nam giáp tỉnh Bình Dương; phía Bắcgiáp tỉnh Đắk Lắk và Campuchia Tỉnh có diện tích 6.871,5 km², gồm 7 nhómđất chính với 13 loại đất, trong đó diện tích đất lâm nghiệp chiếm 51,3% tổngdiện tích đất toàn tỉnh Dân số 905.300 người, mật độ dân số đạt 132người/km² (theo số liệu thống kê năm 2011), gồm nhiều dân tộc khác nhau(đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 17,9%) sinh sống trên địa bàn 111 xã,phường, thị trấn (92 xã, 14 phường và 5 thị trấn) thuộc 8 huyện, 3 thị xã [48]
Thế mạnh của tỉnh là cây công nghiệp (điều, hồ tiêu, cao su, ca cao…),với tổng diện tích cây lâu năm ước đến hết năm 2012 là 391.174 ha, trong đócây điều, cao su của tỉnh vẫn đóng vai trò thủ phủ của cả nước Tỉnh hiện có
18 khu công nghiệp (diện tích hơn 5.211 ha), tập trung chủ yếu ở huyện ChơnThành, Hớn Quản, Đồng Phú, thị xã Đồng Xoài và một khu kinh tế cửa khẩuquốc tế Hoa Lư (huyện Lộc Ninh) với tổng diện tích hơn 28.300 ha [48] BìnhPhước đang là điểm đến lý tưởng và môi trường đầu tư hấp dẫn đối với cácnhà đầu tư trong và ngoài nước, với hàng loạt chính sách mở, ưu đãi và thôngthoáng Tỉnh có tài nguyên phong phú, quỹ đất sạch dồi dào, giao thông thuậntiện, nguồn nhân công giá rẻ, đồng thời là vựa rốn cây công nghiệp và hàngnông sản…đã và đang là thế mạnh “hút” nhà đầu tư
Tuy nhiên, do mới thiết lập sau khi tái lập (1997) nên cơ cấu tổ chức và độingũ cán bộ, công chức, viên chức HTCT cấp tỉnh từng bước củng cố, xây dựng vàhoàn thiện đi vào tương đối ổn định Do chia tách, đội ngũ cán bộ có sự xáo trộn,thay đổi, nảy sinh nhiều tâm tư nhất là khi tỉnh Bình Phước là địa bàn kinh tế, vănhóa, xã hội còn nhiều khó khăn, điều kiện công tác, sinh hoạt và đời sống cònnhiều khó khăn, thiếu thốn Trình độ đội ngũ cán bộ của HTCT cấp tỉnh Bình
Trang 14Phước không đồng đều, một bộ phận năng lực, cả năng lực lãnh đạo và năng lựcquản lý Nhà nước, quản lý xã hội còn hạn chế Do đó, chất lượng, hiệu quả côngtác của HTCT cấp tỉnh còn chưa cao.
Sự gắn bó mật thiết giữa HTCT cấp tỉnh Bình Phước với nhân dânđược thể hiện ở mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa Đảng với nhân dân,giữa nhân dân với chính quyền, quan hệ giữa MTTQ và các đoàn thể
chính trị - xã hội Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội đã tập
hợp các tầng lớp nhân dân hưởng ứng tham gia các phong trào thi đuayêu nước, các cuộc vận động nhân dân xây dựng và bảo vệ Tổ quốc,xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, xóa đói giảm nghèo, bảo vệ
an ninh trật tự, các hoạt động từ thiện, nhân đạo HTCT cấp tỉnh BìnhPhước đã luôn đề cao và phát huy dân chủ XHCN, tôn trọng và bảo đảmquyền làm chủ của nhân dân
Hai là, HTCT cấp tỉnh Bình Phước thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo và trực tiếp tiến hành công tác đối ngoại nhân dân góp phần bảo vệ độc lập, chủ quyền, giữ vững môi trường hòa bình để xây dựng, phát triển đất nước.
Bình Phước là tỉnh biên giới giáp Campuchia, có đường biên giới dài260,433km Tình hình biên giới nhìn chung ổn định song cũng tồn tại nhiềuvấn đề phức tạp Tình trạng buôn lậu xuyên biên giới, tội phạm xuyên quốc gia,xâm canh, xâm cư, đi lại khó quản lý Một số phần tử tội phạm, phản động,chống đối, vi phạm pháp luật, lợi dụng địa hình phức tạp lẩn trốn sang nướcbạn khi bị truy nã hoặc từ nước bạn thâm nhập về phá hoại gây nên những khókhăn, phức tạp trong giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội Nhữngphần tử theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan trong các đảng phái chính trị củaCampuchia cũng thường xuyên tuyên truyền xuyên tạc, vu khống Đảng, Nhànước ta, chia rẽ quan hệ đoàn kết, hữu nghị Việt Nam - Campuchia và có nhữnghành vi kích động, lôi kéo quần chúng nhân dân gây mất ổn định, xâm phạm độclập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam Tình hình đó đặt ra cho HTCT cấptỉnh Bình Phước phải thường xuyên quan tâm đến công tác đối ngoại, trực tiếp lãnh
Trang 15đạo, chỉ đạo, tổ chức tiến hành các hoạt động đối ngoại phù hợp với chức năng,quyền hạn, nhiệm vụ của mình, trên tinh thần quán triệt sâu sắc đường lối, quanđiểm, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước, bảo đảm lợi ích quốc gia, dântộc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, tăng cường quan hệ hữu nghị, hợp tácvới nước láng giềng, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt NamXHCN Đây cũng là một đặc điểm nổi bật của HTCT cấp tỉnh Bình Phước, có liênquan trực tiếp đến vai trò của HTCT trong công tác đối ngoại nhân dân.
Ba là, HTCT cấp tỉnh Bình Phước từ khi tái lập đến nay đã lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức phát huy quyền làm chủ của nhân dân thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ cách mạng trong thời kỳ đổi mới.
Vào thời điểm được tái lập, Bình Phước là một trong những tỉnh hết sứckhó khăn Kinh tế chủ yếu là nông - lâm nghiệp chiếm hơn 70%, công nghiệp,thương mại dịch vụ quá nhỏ bé; cơ sở vật chất kỹ thuật còn nghèo nàn, kết cấu hạtầng thấp kém (nhất là về giao thông, cấp điện, cấp nước và các dịch vụ thươngmại, tài chính, ngân hàng…) Đội ngũ cán bộ vừa thiếu, vừa yếu, chưa ngang tầmnhiệm vụ, nhất là nhân sự các sở, ban, ngành ở tỉnh rất khó khăn, thiếu trầm trọng
về số lượng, chủ yếu là các phó phòng ban, phó giám đốc các sở, ban, ngành củaSông Bé (cũ) chuyển lên Trình độ dân trí thấp, tỷ lệ mù chữ cao; tỉnh có đườngbiên giới giáp với Campuchia, tình hình diễn biến khá phức tạp… Đó là những trởngại ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình xây dựng và phát triển của tỉnh
Dưới sự lãnh đạo chỉ đạo của HTCT nhân dân tỉnh Bình Phước đã đạtnhiều thành tựu rất quan trọng, toàn diện và bước đầu giành thắng lợi trongcông cuộc đổi mới Diện mạo và tiềm lực kinh tế của tỉnh có chuyển biến đáng
kể, từng bước khẳng định vị thế trong khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam,góp phần quan trọng vào tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vàhội nhập quốc tế Khối đại đoàn kết toàn dân luôn được giữ vững Trong tỉnh
đã xuất hiện nhiều cách làm hay, mô hình mới, nhiều điển hình “Dân vận khéo”
có sức lan tỏa, tạo được sự đồng thuận trong nhân dân Nhiệm vụ xây dựngĐảng, chính quyền và giám sát những lĩnh vực có liên quan đến quyền lợi vàđời sống nhân dân được thực hiện tốt Hoạt động của hệ thống Mặt trận Tổ
Trang 16quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội có nhiều chuyển biến thiếtthực, hiệu quả Đã đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, tích cực vận độngđoàn viên, hội viên tham gia vào các chương trình phát triển kinh tế - xã hội,xóa đói giảm nghèo, giữ vững trật tự trị an, củng cố quốc phòng - an ninh, thamgia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền.
Việc khái quát về tình hình HTCT cấp tỉnh Bình Phước đã phản ánhnhững thuận lợi, khó khăn chi phối và yêu cầu đặt ra để nâng cao chất lượnghoạt động của công tác đối ngoại nhân dân Quan hệ hợp tác, giao lưu hữu nghịgiữa tỉnh Bình Phước với các tỉnh giáp biên giới thuộc Vương quốc Campuchiakhông ngừng được củng cố, tăng cường và ngày càng phát triển tốt đẹp Đếnngày 30/11/2012, Bình Phước là tỉnh đầu tiên trong cả nước có đường biên giớivới Vương quốc Campuchia hoàn thành công tác phân giới, cắm mốc Từ khitái lập tỉnh đến nay, Bình Phước đã tìm kiếm, quy tập được 2.275 hài cốt liệt sỹquân tình nguyện Việt Nam hy sinh tại Campuchia qua các thời kỳ (trong đó có
234 hài cốt có tên) Ngoài ra trong công tác đối ngoại, HTCT cấp tỉnh BìnhPhước cũng đẩy mạnh mối quan hệ với các đối tác quốc tế khác Mối quan hệgiao lưu, hợp tác giữa tỉnh Bình Phước với các nước bạn Nhật Bản, Israel, HàLan, Bờ Biển Ngà… được mở rộng trực tiếp qua việc tìm hiểu cơ hội kinhdoanh, thăm và học tập kinh nghiệm, hỗ trợ nhân đạo, trao đổi kiến thức khoahọc Tỉnh đã ký kết được chương trình hợp tác công tác đối ngoại nhân dân,phát triển kinh tế - xã hội với thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Tây Ninh,
để học hỏi lẫn nhau và trao đổi kinh nghiệm công tác đối ngoại góp phần pháttriển kinh tế, văn hóa, xã hội, thu hút đầu tư của tỉnh Bình Phước
1.2 Quan niệm, biểu hiện vai trò của hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước trong công tác đối ngoại nhân dân hiện nay
1.2.1 Quan niệm về đối ngoại nhân dân Việt Nam hiện nay
Có thể thấy, chưa bao giờ đối ngoại nhân dân lại được nhắc đến nhiềunhư trong những năm qua Dù quan tâm nhiều hơn đến đối ngoại nhân dân
Trang 17nhưng các học giả vẫn chưa đi đến một định nghĩa thống nhất về đối ngoạinhân dân Theo học giả Vũ Dương Huân “ngoại giao nhân dân” dùng để chỉ
“những hoạt động đối ngoại do các tổ chức nhân dân như thanh niên, phụ nữ,công đoàn, Hội cựu chiến binh, Hội nông dân… hoạt động đối ngoại của các tổchức nghề nghiệp (Hội Văn học, Nghệ thuật, Hội Kiến trúc, Hội Sử học…)thực hiện” [14] Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam (đầu mối về hoạtđộng đối ngoại nhân dân) khẳng định: “Công tác đối ngoại nhân dân thực chất
là công tác dân vận, vận động các đối tượng là quần chúng nhân dân nước ta vàquần chúng nhân dân nước ngoài để thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tựchủ, hòa bình, hữu nghị và hợp tác của nước ta” [24] Từ điển bách khoa toànthư Việt Nam chỉ rõ: Ngoại giao nhân dân một hình thức thực hiện quan hệ đốingoại, do các tổ chức hoặc cá nhân (thuộc nhiều lĩnh vực) tiến hành, khôngmang tính chính thức của chính phủ các nước
Kế thừa các quan niệm trên, tác giả luận văn quan niệm: Đối ngoại nhân dân là một trong những hình thức hoạt động đối ngoại của chủ thể (các
tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể nhân dân, cá nhân công dân của một quốc gia) tiến hành trên các lĩnh vực trong quan hệ với các chủ thể tương ứng (tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể nhân dân, cá nhân công dân, của quốc gia khác và các tổ chức) nhằm thực hiện mục tiêu xác định.
Trong lịch sử ngoại giao dân tộc, các hoạt động đối ngoại có tính chấtđối ngoại nhân dân đã được thực hiện từ rất sớm Với lịch sử Việt Nam cậnhiện đại có thể nói, Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đặt nền móng cho đốingoại nhân dân Ngay từ những ngày đầu mới thành lập, Đảng Cộng sản ViệtNam đã nhận thức rõ tầm quan trọng cũng như tính cấp thiết của việc mở rộngquan hệ đối ngoại nhằm đưa sự nghiệp phát triển đất nước hoà vào trào lưuphát triển chung của thế giới Tư tưởng mở cửa đối ngoại, hội nhập với khuvực và thế giới của Đảng đã được thể hiện rõ nét trong các văn kiện ngoạigiao đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ cộng hoà Chủ tịch Hồ Chí Minh,trong Thư gửi Tổng Thư ký Liên hợp quốc (12/1946), đã long trọng tuyên bố:
Trang 18“Việt Nam sẵn sàng thực thi chính sách mở cửa và hợp tác trong mọi lĩnhvực” Đồng thời, Người nêu rõ: Việt Nam dành sự tiếp nhận thuận lợi cho đầu
tư của các nhà tư bản, nhà kỹ thuật nước ngoài trong tất cả các ngành kỹ nghệcủa mình; sẵn sàng mở rộng các cảng, sân bay và đường xá giao thông choviệc buôn bán và quá cảnh quốc tế; chấp nhận tham gia mọi tổ chức hợp táckinh tế quốc tế dưới sự lãnh đạo của Liên hợp quốc
Bước vào thời kỳ đổi mới, Việt Nam thực hiện một quan điểm ngoạigiao toàn diện nhằm mục tiêu mang lại một sự hiểu biết toàn diện về ViệtNam cho khu vực và thế giới, tạo mối quan hệ tốt đẹp giữa Việt Nam vàcác nước khác, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế của quốc gia Cùng vớiđối ngoại Đảng, ngoại giao của Nhà nước, đối ngoại nhân dân đã được triểnkhai mạnh mẽ, có những điều chỉnh kịp thời, phát huy lợi thế, góp phầnthực hiện thắng lợi chủ trương đối ngoại của Đảng trong bối cảnh hội nhậpquốc tế ngày càng sâu, rộng hơn Như vậy, hiện nay ở Việt Nam cùng mộtlúc sử dụng cả hai thuật ngữ là đối ngoại nhân dân (People - to - peopleRelations) và ngoại giao nhân dân (People - to - people Diplomacy), ngay cảtrong Văn kiện Đảng
Tuy nhiên thông thường, thuật ngữ đối ngoại nhân dân được sử dụngthường xuyên và phù hợp hơn, dùng để chỉ những hoạt động đối ngoại do các
tổ chức quần chúng, các hội nghề nghiệp và các cá nhân thực hiện Tiếp cận
từ góc độ lực lượng tham gia: “ không phải chỉ có các đoàn thể và tổ chứcnhân dân, các tổ chức chính trị xã hội, các hội nghề nghiệp, các doanh nghiệp
và rộng ra là các tầng lớp nhân dân, mà cả các tổ chức của đảng, cơ quan Nhànước các cấp và lực lượng vũ trang nhân dân (tiến hành với đối tượng và hìnhthức thích hợp), đồng thời có những tổ chức chính trị - xã hội có nhiệm vụ vàchức năng chuyên về hoạt động đối ngoại nhân dân, đó là các tổ chức hòabình, hữu nghị, đoàn kết” [13] Với phương châm độc lập tự chủ, Việt Nam
“là bạn, là đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc
Trang 19tế” và thực hiện các hoạt động đối ngoại nhân dân bao gồm ngoại giao chínhtrị, ngoại giao kinh tế và ngoại giao văn hóa
Mục tiêu đối ngoại nhân dân của Việt Nam: Trên cơ sở tổng kết những
kết quả đạt được của đối ngoại nhân dân, Đảng đã đề ra phương hướng chỉđạo cho công tác đối ngoại nhân dân những năm đầu thế kỷ XXI: “Mở rộnghơn nữa công tác đối ngoại nhân dân, tăng cường quan hệ song phương và đaphương với tổ chức nhân dân các nước, nâng cao hiệu quả hợp tác với các tổchức phi chính phủ quốc gia và quốc tế, góp phần tăng cường sự hiểu biết lẫnnhau, quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa nhân dân ta và nhân dân các nướctrong khu vực và trên thế giới ” [12]
Chủ thể đối ngoại nhân dân của Việt Nam: Ở nước ta, cùng với quá
trình mở cửa và hội nhập kinh tế quốc tế, các vấn đề đối ngoại và các yếu tốnước ngoài như nói trên ngày càng tác động sâu rộng đến các mặt đời sốngkinh tế, chính trị, xã hội, an ninh, văn hoá, tư tưởng của đất nước Sự gắnkết giữa các vấn đề đối nội và đối ngoại ngày càng gia tăng, quan hệ đốingoại, hợp tác và tiếp xúc quốc tế được mở rộng đến tất cả các ngành, cáccấp, từ trung ương đến tận cơ sở, càng đòi hỏi sự tham gia ngày càng đôngđảo của người dân Trong đó, chủ thể của đối ngoại nhân dân: Là các tổ chứcchính trị xã hội, đoàn thể nhân dân hay liên hiệp các tổ chức chính trị xã hộinhư Mặt trận Tổ quốc; Đoàn Thanh niên; Hội liên hiệp Phụ nữ, Công đoàn, HộiNông dân, Hội Cựu chiến binh; các Hiệp hội kinh tế và một số tổ chức chính trị
- xã hội - nghề nghiệp
Đặc điểm công tác đối ngoại nhân dân của Việt Nam Công tác đối
ngoại nhân dân hiện nay của Việt Nam có những đặc điểm nổi bật sau:
Công tác đối ngoại nhân dân Việt Nam được thực hiện dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng và sự quản lý chặt chẽ thống nhất của Nhà nước Đảng và
Nhà nước kịp thời ban hành những văn bản chỉ đạo phù hợp với thực tiễn hoạtđộng Sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác đối ngoại nhân dân được thể hiện rõnét trên các phương diện: Từ ban hành những văn bản chỉ đạo hoạt động đối ngoại
Trang 20nói chung, đến các chỉ thị về hoàn thiện cơ cấu tổ chức các cơ quan chuyên tráchđối ngoại nhân dân (Chỉ thị số 27, Chỉ thị số 28) về từng nội dung, lĩnh vực hoạtđộng (Chỉ thị số19, Chỉ thị số 36…) Đảng luôn có sự lãnh đạo, chỉ đạo kịp thờiphù hợp với thực tiễn hoạt động Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, sự quản lý chặtchẽ và thống nhất của Nhà nước đã định hướng hiệu quả cho công tác đối ngoạinhân dân và giúp khẳng định vị trí, vai trò cũng như những thành tựu đạt được củacông tác đối ngoại nhân dân thời gian qua và những năm tới.
Hoạt động đối ngoại nhân dân được thực hiện bởi lực lượng đa dạng.
Lực lượng chủ chốt thực hiện các hoạt động đối ngoại nhân dân là Liên hiệp các
tổ chức hữu nghị Việt Nam với vai trò đầu mối Cùng với Liên hiệp là Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam cùng các tổ chức chính trị - xã hội (Tổng Liên đoàn Lao độngViệt Nam, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ ViệtNam, Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân) Quan hệ và hoạt động đối ngoại nhândân không chỉ tập trung hoặc thông qua các tổ chức, cơ quan trung ương mà còntrực tiếp đến các địa phương, thậm chí đến tận cơ sở Bên cạnh các tổ chức chínhtrị - xã hội, nhiều tổ chức nghề nghiệp đã ra đời và tích cực tham gia công tác đốingoại nhân dân Nhờ đó, Việt Nam không chỉ giữ vững và củng cố các mối quan
hệ với bạn bè truyền thống mà còn có thêm nhiều đối tác mới, tranh thủ đượcnhiều nguồn viện trợ cho sự nghiệp phát triển đất nước, mở rộng phạm vi ảnhhưởng của đối ngoại nhân dân
Hoạt động đối ngoại nhân dân có nội dung và hình thức phong phú, liên tục đổi mới Trong thời gian qua, đặc biệt là những năm đầu thế kỷ XXI,
số lượng hoạt động đối ngoại nhân dân tăng nhanh, với các hình thức phongphú, đa dạng Bên cạnh lĩnh vực chủ đạo là hòa bình, đoàn kết, hữu nghịtruyền thống, Việt Nam đã mở rộng các hoạt động hợp tác trên các lĩnh vựcphát triển nhân đạo, xóa đói giảm nghèo, bảo vệ môi trường, phòng chốngdịch bệnh, thiên tai, các vấn đề xã hội, văn hóa, kinh tế, dân chủ, nhân quyền,tôn giáo, đấu tranh dư luận, vì nạn nhân chất độc Da cam/Đi-ô-xin… Các hoạtđộng trao đổi, hợp tác đều lồng ghép nhiều nội dung, nhiều mục tiêu, phát huy
Trang 21hiệu quả quan hệ đối ngoại nhân dân Để tăng cường sức lan tỏa cho các hoạtđộng đối ngoại nhân dân, công tác thông tin đối ngoại được đẩy mạnh với cáckênh thông tin quốc tế, các website bằng tiếng Anh, các hợp tác quốc tế tronglĩnh vực truyền thông… được đầu tư, nâng cấp cả về số lượng và chất lượng.Bên cạnh các hoạt động hữu nghị mang tính giao lưu truyền thống, hoạt độngđối ngoại nhân dân đã chú trọng gắn với thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại,
du lịch, khoa học, công nghệ, văn hóa, giáo dục… Với nội dung phong phú,hình thức phù hợp, nhiều hoạt động đối ngoại nhân dân hiệu quả đã hỗ trợ đắclực cho ngoại giao Nhà nước, đóng góp thiết thực cho việc nâng cao uy tín vàảnh hưởng quốc tế của Việt Nam
Hoạt động đối ngoại nhân dân Việt Nam quán triệt phương châm đa phương hóa, đa dạng hóa với các đối tác quan hệ Hoạt động đối ngoại nhân
dân hướng đến chính phủ, các tổ chức quốc tế, quốc gia, nhất là công chúngquốc tế Cùng với việc củng cố quan hệ với các tổ chức dân chủ và tiến bộ, các
tổ chức bạn bè truyền thống, các tổ chức nhân dân các nước xã hội chủ nghĩa,Việt Nam đã thiết lập quan hệ đối tác mới với nhiều tổ chức nhân dân, tổ chứcphi chính phủ (quốc gia và quốc tế) và các tổ chức quốc tế mới, mở rộng đáng
kể địa bàn hoạt động Công tác vận động viện trợ, quản lý và sử dụng hiệu quảviện trợ từ các tổ chức phi chính phủ được tăng cường và phát huy có hiệu quả.Cùng với các hoạt động đối ngoại nhân dân song phương với bạn bè truyềnthống như các nước láng giềng, các nước ASEAN, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn
Độ, Trung Quốc… Việt Nam mở rộng phạm vi hoạt động sang các nước ở cáckhu vực địa lý khác như Châu Phi, Châu Mỹ… với vai trò tích cực của 52 Hộihữu nghị song phương, 02 tổ chức hữu nghị và hợp tác khu vực
Hợp tác đa phương với nhiều hoạt động có hiệu quả cao, chú trọng đaphương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối tác, đặc biệt là mở rộng hợp tác với các tổchức cánh tả, tiến bộ, các mạng lưới và phong trào nhân dân, khôi phục và duytrì quan hệ với các tổ chức bạn bè truyền thống, phối hợp và hỗ trợ kênh ngoạigiao Nhà nước trong một số thiết chế hợp tác đa phương quan trọng (Quỹ Hòa
Trang 22bình và Phát triển Việt Nam được chấp thuận quy chế tư vấn phi chính phủ tại Hộiđồng Kinh tế - Xã hội (ECOSOC) của Liên hợp quốc, tham gia và tổ chức cáchoạt động có hiệu quả tại Diễn đàn Xã hội thế giới, Diễn đàn Nhân dân Á - Âu,Diễn đàn Nhân dân ASEAN… đăng cai tổ chức các sự kiện quốc tế…) Các hoạtđộng đối ngoại nhân dân góp phần mở rộng quan hệ đối tác và có phối hợp, hỗ trợkênh ngoại giao nhà nước, thúc đẩy và bảo vệ lợi ích quốc gia.
1.2.2 Quan niệm về công tác đối ngoại nhân dân ở tỉnh Bình Phước hiện nay
Từ cách tiến cận trên đây, tác giả quan niệm đối ngoại nhân dân của tỉnh
Bình Phước hiện nay là hoạt động đối ngoại do các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể nhân dân các cấp trong Tỉnh thực hiện dưới sự lãnh đạo của tổ chức đảng, sự quản lý thống nhất của chính quyền trên cơ sở quan điểm, đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng, pháp luật Nhà nước và pháp luật Quốc tế, góp phần tăng cường quan hệ đoàn kết, hữu nghị hợp tác và phát triển với các tổ chức chính trị xã hội, đoàn thể nhân dân các nước trong khu vực và thế giới, góp phần giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định để xây dựng bảo vệ và phát triển đất nước
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ X đã chỉ rõ: Nâng cao hiệu quả cáchoạt động đối ngoại; củng cố quan hệ với các tỉnh giáp biên, đưa các mối quan hệhợp tác đi vào chiều sâu góp phần phát triển kinh tế, củng cố quốc phòng, an ninh.Chương trình hành động của Tỉnh ủy thực hiện nghị quyết Đại hội XII của Đảngcũng đã xác định 5 nhiệm vụ trọng tâm trong công tác đối ngoại Trong đó, cần tậptrung đẩy mạnh các hoạt động đầu tư, thương mại và du lịch trên tuyến đường bộquốc tế của tỉnh Bình Phước với các tỉnh biên giới Campuchia, Lào Tổ chức cáchoạt động kỷ niệm năm hữu nghị, các sự kiện chính trị, xã hội với các tỉnh giáp biênthuộc Vương quốc Campuchia và các tỉnh kết nghĩa thuộc Cộng hòa dân chủ Nhândân Lào; nâng cao chất lượng hoạt động của các hội hữu nghị
Nội dung công tác đối ngoại nhân dân của hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước hiện nay:
Một là, tăng cường các hoạt động giao lưu hợp tác hữu nghị nhằm thắt chặt tinh thần đoàn kết, hiểu biết, tôn trọng lẫn nhau, tiến hành gặp gỡ, thăm
Trang 23viếng, tọa đàm trao đổi thông tin Công tác đối ngoại của tỉnh bao gồm đối
ngoại của Đảng, đối ngoại Nhà nước và đối ngoại nhân dân Trên địa bàn tỉnhBình Phước nhiều năm qua, các hoạt động này được đan xen, hỗ trợ lẫn nhau.Hằng năm, tỉnh đều bố trí từ 10 - 15 đoàn với khoảng hơn 100 lượt người sangtrao đổi kinh nghiệm, tặng quà hoặc khám, chữa bệnh và cấp thuốc miễn phí tạiVương quốc Campuchia Bình Phước còn triển khai các dự án phát triển kinh
tế (trồng cây cao su) trên địa bàn một số tỉnh của nước bạn Campuchia; tổ chứccác hoạt động tìm kiếm, cất bốc và đưa hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện ViệtNam hy sinh qua các thời kỳ chiến tranh trên đất Campuchia về nước mà nếukhông có sự giúp đỡ, hỗ trợ tích cực của chính quyền và nhân dân Campuchiathì không thể nào thực hiện được
Những năm qua tỉnh cũng mở rộng quan hệ đối ngoại đến một số tỉnhNam Lào như Chămpasắk, Savannakhet, Attapư thông qua việc ký kết các vănbản ghi nhớ với các tỉnh này về phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội Hoạt độngđối ngoại nhân dân chủ yếu được thông qua các hội, đoàn thể Những năm qua,Đoàn thanh niên tỉnh và các hội, đoàn thể khác thường xuyên giao lưu, trao đổikinh nghiệm với hội, đoàn thể các tỉnh của nước bạn Đặc biệt từ năm 2012,tỉnh Bình Phước thành lập Hội hữu nghị Việt Nam - Campuchia Đến năm
2015, thành lập Hội hữu nghị Việt Nam - Lào và Hội hữu nghị Việt - Hàn.Trong quý 3/2016 tổ chức Đại hội Liên hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh BìnhPhước Với phương châm “Giúp bạn là tự giúp mình”, trong những năm qua,cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp, các ngành trong tỉnh giáp biên của nước bạnCampuchia Hàng năm, tỉnh đều có các đoàn tham gia các lớp bồi dưỡng ngắnhạn, tham quan học tập kinh nghiệm, tham dự hội thảo, hội nghị, tìm hiểu thịtrường và cơ hội đầu tư ở nước ngoài Trong đó, các đoàn của lãnh đạo tỉnh
đi thăm và chúc tết cổ truyền Chol Chnăm Thmây, lễ kỷ niệm ngày chiến thắngtháng Giêng và ngày thành lập Đảng nhân dân Campuchia tại các tỉnh giápbiên thuộc Vương quốc Campuchia
Không chỉ quan tâm công tác đối ngoại với các tỉnh giáp biên của nướcbạn Campuchia, tỉnh còn luôn mở rộng quan hệ với một số đối tác thuộc Nhật
Trang 24Bản, Israel, Hà Lan, Bờ Biển Ngà… để tìm hiểu cơ hội kinh doanh, học tậpkinh nghiệm, hỗ trợ trao đổi kiến thức khoa học Chú trọng quan hệ với cáctỉnh Chămpasắc, Savannakhet, Attapư của Lào Từ năm 2013 đến nay, BìnhPhước đã thu hút vốn đầu tư từ các tổ chức phi chính phủ nước ngoài được
189 dự án, với khoảng 4,8 triệu USD Các dự án này chủ yếu là của các tổchức, cá nhân đến từ các nước Úc, Mỹ, Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hà Lancho dự án nước sạch, xây nhà tình thương
Hai là, xây dựng kế hoạch tổ chức diễn đàn nhân dân, đối thoại Ngày
28/3/2017, Tỉnh ủy ban hành kế hoạch số 54 - KH/TU về tiếp tục thực hiệnChỉ thị 04 - CT/TW, ngày 06/7/2011 của Ban Bí thư khóa XI “Về tiếp tục đổimới và nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân trong tình hình mới”
Mục đích của việc ban hành kế hoạch nhằm nâng cao nhận thức của cáccấp ủy đảng, chính quyền; các sở, ban, ngành, tổ chức đoàn thể cùng các cán
bộ, đảng viên và nhân dân trong tỉnh về vị trí, vai trò của công tác đối ngoạinhân dân; nắm vững những quan điểm, đường lối của Đảng về tiếp tục đổimới và nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại nhân dân trong tình hình mới.Tăng cường quan hệ hữu nghị với các đối tác truyền thống và tiếp tục thu hút,kêu gọi kiều bào Bình Phước về xây dựng quê hương, đoàn kết kiều bào Đấutranh ngăn chặn có hiệu quả các hành động nhằm chống phá, xuyên tạc đườnglối, chính sách của Đảng và Nhà nước Nhấn mạnh nhiệm vụ trọng tâm cầnthực hiện tốt trong thời gian tới như sau: Tiếp tục tuyên truyền, quán triệt đầy
đủ các quan điểm chỉ đạo của Đảng về công tác đối ngoại nhân dân Tăngcường sự lãnh đạo, quản lý của các cấp ủy Đảng, chính quyền đối với côngtác ngoại giao nhân dân trong tỉnh Chú trọng phát triển lực lượng làm côngtác đối ngoại nhân dân; củng cố, tăng cường mặt trận đối ngoại nhân dân.Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, nâng cao tính thiết thực, hiệu quả của các hoạtđộng đối ngoại nhân dân
Sở Thông tin và Truyền thông phối hợp với các sở, ngành liên quan tổchức quản lý thông tin tuyên truyền Chỉ thị số 04; phối hợp với Đài Phát thanhTruyền hình tỉnh, báo Bình Phước, các cơ quan có trang Web nghiên cứu, tham
Trang 25mưu Ủy ban nhân dân tỉnh việc tổ chức đưa tin, bài trên báo giấy, báo điện tử,truyền hình, cổng thông tin điện tử của tỉnh giới thiệu về quê hương và conngười Bình Phước; các chính sách thu hút đầu tư; các tiềm năng, lợi thế và cácthành tựu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Riêng báo Bình Phước và Đài Phátthanh Truyền hình tỉnh xây dựng kế hoạch tuyên truyền, dành thời lượng phùhợp để đăng tải, phát sóng phổ biến Chỉ thị này.
Ba là, tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa, biểu diễn văn nghệ, quảng
bá văn hóa Duy trì các hoạt động thường xuyên, tranh thủ sự quan tâm, ủng hộ và
giúp đỡ của các cơ quan Nhà nước, chủ động phối hợp với các sở, ban, ngành,đoàn thể của địa phương tập trung giới thiệu và tuyên truyền, quảng bá hình ảnhcủa Bình Phước đến với đông đảo bạn bè quốc tế và các nước láng giềng, đặc biệt
là các tỉnh kết nghĩa có biên giới giáp với Campuchia; đẩy mạnh tìm kiếm đối tác,kết hợp giữa quan hệ hữu nghị với hợp tác trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội; gắnvới các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Tỉnh; quan tâm thực hiện tốt côngtác phi chính phủ và nhân đạo từ thiện, vận động người Việt Nam ở nước ngoàiđóng góp vào việc phát triển kinh tế, xã hội tỉnh Bình Phước
Công tác đối ngoại nhân dân thường xuyên được tổ chức thông qua cáchoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao; thăm, tặng quà, khámbệnh và cấp phát thuốc cho người nghèo, đã góp phần quảng bá hình ảnh, tiềmnăng phát triển kinh tế của Bình Phước, để lại những ấn tượng rất tốt đẹp với bạn
bè quốc tế về văn hóa Việt Nam nói chung và con người Bình Phước nói riêng
Bốn là, chủ động làm tốt công tác phi chính phủ nước ngoài, nâng cao hiệu quả hợp tác với các tổ chức quốc tế, thực hiện có hiệu quả Chương trình xúc tiến vận động viện trợ phi chính phủ nước ngoài trên địa bàn tỉnh Bên cạnh
đó, tăng cường quan hệ hữu nghị với các đối tác truyền thống và phát triển quan
hệ hữu nghị với các đối tác mới với nội dung hợp tác thiết thực, hiệu quả, gópphần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện đa phương hóa, đa dạng hóacác quan hệ đối ngoại theo phương châm của Đảng và Nhà nước Tiếp tục thuhút, kêu gọi kiều bào Bình Phước về xây dựng quê hương, đoàn kết kiều bào;tích cực vận động viện trợ từ các tổ chức phi chính phủ nước ngoài phục vụ sự
Trang 26phát triển chung của tỉnh Đấu tranh ngăn chặn có hiệu quả các hành động nhằmchống phá, xuyên tạc đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước.
Theo đó, nhiệm vụ các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc,các đoàn thể, các cấp, các ngành tiếp tục tuyên truyền, quán triệt đầy đủ cácquan điểm chỉ đạo của Đảng về công tác đối ngoại nhân dân Tăng cường sựlãnh đạo, quản lý của các cấp ủy Đảng, chính quyền đối với công tác đốingoại nhân dân trong tỉnh Chú trọng phát triển lực lượng làm công tác đốingoại nhân dân; củng cố, tăng cường mặt trận đối ngoại nhân dân Tiếp tụcđổi mới mạnh mẽ, nâng cao tính thiết thực, hiệu quả của các hoạt động nhândân, trong đó mở rộng quan hệ hữu nghị và hợp tác quốc tế; tăng cường vậnđộng viện trợ phi chính phủ nước ngoài; tăng cường công tác thông tin tuyêntruyền và vận động cộng đồng người Việt Nam gốc Bình Phước ở nước ngoàihướng về tỉnh, tích cực tham gia đóng góp xây dựng quê hương
Năm là, nâng cao chất lượng công tác thông tin, tuyên truyền đối ngoại, triển khai thực hiện có hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân Thời
gian qua, HTCT tỉnh mà trực tiếp là Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy; Sở Thông tin vàTruyền thông đã thường xuyên chỉ đạo, định hướng công tác tuyên truyền cho các
cơ quan báo chí của Tỉnh tại các cuộc họp định hướng, giao ban báo chí và cungcấp thông tin cho báo chí hàng tháng Kết quả: Báo Bình Phước có 95 tin, bài; ĐàiPhát thanh và Truyền hình tỉnh có 88 tin, bài phản ánh về các hoạt động đối ngoạicủa lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo tỉnh; phổ biến kịp thời các chủ trương,đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về đối ngoại, nhữngthành tựu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và hội nhập quốc tế của Việt Nam nóichung và Bình Phước nói riêng; thông tin về các hoạt động xúc tiến đầu tư giữatỉnh Bình Phước với các đối tác nước ngoài đến tìm hiểu, đầu tư tại Tỉnh
Trong nửa đầu năm 2018, Báo Bình Phước có 15 tin, bài; Đài Phátthanh và Truyền hình tỉnh có 17 tin, phóng sự trên sóng phát thanh Trên 2bản tin Thông báo nội bộ và Thông tin phục vụ Nhân dân của Ban Tuyêngiáo Tỉnh ủy đã có khoảng 60 tin, bài tuyên truyền liên quan đến công tácthông tin đối ngoại; trên Trang thông tin điện tử tổng hợp của Ban Tuyên
Trang 27giáo Tỉnh ủy (bắt đầu hoạt động vào tháng 02-2016) có các chuyên mục:Sinh hoạt tư tưởng, biên giới, biển, đảo Việt Nam và định hướng tuyêntruyền với 40 tin, bài, ảnh có nội dung về công tác thông tin đối ngoại vàtuyên truyền về nhân quyền.
Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền thông qua các hoạt động đoàn
ra, đoàn vào; hoạt động thể dục thể thao, văn hóa văn nghệ; hoạt động xúctiến đầu tư, thương mại; hoạt động đối ngoại nhân dân cũng được chútrọng Tại các buổi đón tiếp các đoàn khách nước ngoài, những thông tin
về Bình Phước được chuyển tải đến khách bằng nhiều hình thức, lồngghép vào nội dung bài phát biểu và thông tin qua tiếp xúc, trao đổi, thờigian qua, có 119 đoàn cán bộ, công chức, viên chức xuất cảnh ra nước ngoàivới nhiều mục đích khác nhau
Các cơ quan, đơn vị trong tỉnh cũng đã biên soạn và phát hành khoảng
15 xuất bản phẩm phục vụ cho công tác thông tin đối ngoại Để công tácthông tin đối ngoại của tỉnh thật sự hoạt động có hiệu quả, ngày13/10/2016, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã có Quyết định số 399-QĐ/TU vềviệc kiện toàn Ban Chỉ đạo Công tác thông tin đối ngoại tỉnh với 15 thànhviên, trong đó giao cho đồng chí Trưởng Ban Tuyên giáo làm Trưởng BanChỉ đạo, đồng chí Phó chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh khối văn hóa - xã hội
là Phó Ban Thường trực Ban Chỉ đạo theo mô hình thống nhất trong cảnước Theo mô hình mới, Ban Chỉ đạo thuộc cấp ủy là để tăng cường sự chỉđạo, định hướng của Đảng đối với hoạt động thông tin đối ngoại phục vụcho nhiệm vụ chính trị và phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước
và của tỉnh Và sau khi được kiện toàn, Ban Chỉ đạo đã đề ra Kế hoạchtriển khai thực hiện các hoạt động công tác thông tin đối ngoại giai đoạn
2017 - 2020 và năm 2017 với những nhiệm vụ trọng tâm như sau: Nângcao hiệu quả các hoạt động đối ngoại; củng cố quan hệ với các tỉnh giápbiên của Vương quốc Campuchia, Lào, Trung Quốc… đưa các mối quan hệhợp tác đi vào chiều sâu góp phần phát triển kinh tế, củng cố quốc phòng -
an ninh, bảo vệ đường biên giới, mốc giới
Trang 28Củng cố, mở rộng lĩnh vực hợp tác mà các bên cùng quan tâm Tăngcường các quan hệ kinh tế quốc tế, thu hút đầu tư, chủ động hội nhập kinh tế
quốc tế với phương châm: “Chính xác, kịp thời, linh hoạt, phù hợp với từng đối tượng” Tiếp tục tuyên truyền có hiệu quả về các sự kiện trọng đại của đất
nước, của tỉnh; quan hệ hữu nghị của tỉnh, của đất nước với các tỉnh, các nướcláng giềng; lập trường, quan điểm chính nghĩa của Việt Nam về lãnh thổ, bảo
vệ độc lập chủ quyền, về vấn đề biên giới, biển, đảo, dân chủ, nhân quyền;nâng cao hiệu quả công tác quảng bá hình ảnh, đất nước, con người, lịch sử,văn hóa góp phần thúc đẩy đầu tư, du lịch và tăng sức lan tỏa hình ảnh củatỉnh và đất nước trong cộng đồng quốc tế Tăng cường nắm tình hình, nângcao chất lượng công tác dự báo, hiệu quả công tác đấu tranh phản bác nhữngthông tin sai sự thật, luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, phần tử cơhội Đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả hoạt động của thông tin đối ngoại của tỉnh,đặc biệt là địa bàn các huyện biên giới Tập trung vào những vấn đề thiếtthực, đáp ứng nhu cầu của các đối tượng khác nhau
1.2.3 Biểu hiện vai trò của hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước trong công tác đối ngoại nhân dân hiện nay
Thực hiện Nghị quyết số 04 - CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng
(khóa VII) về “Mở rộng và đổi mới hoạt động đối ngoại nhân dân” Đối
ngoại nhân dân đã cùng đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước tạo nênsức mạnh tổng hợp, thực hiện thắng lợi đường lối và chính sách đối ngoạicủa Đảng và Nhà nước ta Từ nghiên cứu vai trò chung của HTCT, tác giảđưa ra quan niệm về vai trò của HTCT cấp tỉnh Bình Phước trong công
tác đối ngoại nhân dân hiện nay như sau: Đây là tổng thể những tác động tích cực của HTCT cấp tỉnh Bình Phước trong lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, tuyên truyền kiểm tra, giám sát các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể nhân dân trong Tỉnh thực hiện đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước, đề xuất những nội dung quan trọng trong công tác đối ngoại nhân dân, góp phần tăng cường quan hệ hữu nghị, hợp tác với đối tác, bạn bè
Trang 29quốc tế, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội của địa phương.
Biểu hiện vai trò của hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước trong công
tác đối ngoại nhân dân hiện nay:
Một là, hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác đối ngoại nhân dân theo chức năng, quyền hạn, nhiệm
vụ phù hợp với đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước.
Lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác đối ngoại nhân dân theo chức năng,quyền hạn, nhiệm vụ của tỉnh phù hợp với đường lối, chính sách của Đảng,
pháp luật của nhà nước có vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức,
giác ngộ chính trị và tinh thần cách mạng cho nhân dân; làm cho nhân dân
có nhận thức và hành động đúng với chủ trương, đường lối của Đảng, chínhsách và pháp luật của Nhà nước Công tác đối ngoại nhân dân là một nộidung quan trọng trong đường lối đối ngoại chung nhằm thực hiện nhiệm vụbảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, đây cũng là một chủtrương lớn của Đảng và Nhà nước ta hiện nay
Hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước là nhân tố trực tiếp trong việclãnh đạo, chỉ đạo, tuyên truyền, giáo dục, tổ chức thực hiện công tác đối ngoạinhân dân, vì HTCT tỉnh là cầu nối trực tiếp giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân.Hiệu quả hoạt động của HTCT tỉnh phản ánh trực tiếp hiệu quả hoạt động củaHTCT cấp trên, của Đảng, Nhà nước trong công tác đối ngoại nhân đáp ứngyêu cầu phát triển bền vững của đất nước hiện nay Khi thực hiện tốt công táclãnh đạo, chỉ đạo hoạt động đối ngoại nhân dân trên địa bàn sẽ góp phần thúcđẩy phát triển đời sống kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị, trật tự antoàn xã hội, thúc đẩy các mối quan hệ với các nước và nhân dân đi vào chiềusâu, gắn bó, hiểu biết lẫn nhau Đây cũng là thực tiễn sống động để Đảng, Nhànước tiếp tục có những chủ trương, quyết sách mới phù hợp với thực tiễn đốingoại nhân dân trong tình hình mới
Trang 30Những nội dung lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện Đảng ta xác địnhtrong Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, được HTCT cấp tỉnh Bình Phước quántriệt và cụ thể hóa cho phù hợp với đặc thù của tỉnh Đó là làm cho nhân dânthế giới hiểu rõ đất nước, truyền thống và con người Việt Nam nói chung vàcon người Bình Phước nói riêng, chính sách đối nội, đối ngoại của Đảng vàNhà nước ta, những thành tựu của công cuộc đổi mới của ta; đấu tranh vớinhững âm mưu và hành động chống phá của các thế lực thù địch, giữ vữngmôi trường hoà bình để xây dựng, phát triển đất nước Xây dựng và tăngcường tình cảm hữu nghị của nhân dân các nước với nhân dân ta và của nhândân ta với nhân dân các nước, vận động các nguồn lực tham gia phát triểnkinh tế - xã hội, tranh thủ sự ủng hộ và giúp đỡ rộng rãi của bạn bè quốc tế,tạo điều kiện thuận lợi cho công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốcViệt Nam xã hội chủ nghĩa Góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh chung củanhân dân thế giới vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.
Hai là, hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước là lực lượng nòng cốt trong hướng dẫn thực hiện tốt các quan điểm đường lối đối ngoại nhân dân của Đảng, Nhà nước HTCT cấp tỉnh Bình Phước có vị trí vai trò quan
trọng trong hướng dẫn các tổ chức chính trị, đoàn thể tuyên truyền giáo dục nhândân thực hiện đường lối quan điểm của Đảng, Nhà Nước về công tác đối ngoạinhân dân Đặc biệt trong công tác đối ngoại nhân dân thì việc hướng dẫn đúng, đầy
đủ, kịp thời các nghị quyết, chỉ thị của cấp trên đến các tổ chức, đoàn thể có ý nghĩaquyết định để đạt hiệu quả cao trong quá trình thực hiện quan điểm, đường lối đốingoại nhân dân của Đảng, Nhà nước Cũng từ đó, để các tổ chức, đoàn thể tuyêntruyền, giáo dục nhân dân nâng cao nhận thức, thực hiện tốt công tác đối ngoạinhân trong tình hình mới Với chức năng, nhiệm vụ của mình HTCT cấp tỉnh BìnhPhước thường xuyên tiếp xúc, trao đổi, tập hợp những ý kiến của nhân dân trongTỉnh làm cho công tác đối ngoại nhân dân được thực hiện tốt và hiệu quả hơn
Thực tế cho thấy, thông qua HTCT tỉnh mà trực tiếp là hoạt độngcủa các tổ chức chính trị xã hội mà công tác đối ngoại nhân dân được đẩy
Trang 31mạnh Đó là sự nỗ lực của cả HTCT và của nhân dân trong tỉnh, cụ thể là
đã đẩy mạnh tăng cường các hoạt động như thành lập các tổ chức hữunghị; mở rộng quan hệ ngoại giao với các nước láng giềng tạo mối quan
hệ gắn bó đoàn kết hiểu biết tôn trọng lẫn nhau góp phần vào sự nghiệpphát triển kinh tế xã hội của Tỉnh
Ba là, hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước quản lý, kiểm tra, giám sát các hoạt động đối ngoại nhân dân mà tổ chức chính trị, đoàn thể xã hội thực hiện Công tác quản lý, kiểm tra, giám sát là một nội dung quan trọng của
các tổ chức chính trị xã hội; được thực hiện trong suốt quá trình hoạt động của
cả bộ máy HTCT Qua đó, giúp cơ quan quản lý nhà nước, người lãnh đạo tổchức thực hiện nghiêm túc các quy định của Hiến pháp và pháp luật trong đó
có công tác đối ngoại nhân dân Bên cạnh đó, cần phải thực hiện nghiêm túccác khâu, các bước kiểm tra, có triển khai thực hiện nhưng không làm tốt côngtác kiểm tra thì hiệu quả hoạt động không cao, có khi đi chệch đường lối quanđiểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước; của các tổ chức cấp trên Qua kiểm tramới nắm bắt những thuận lợi, khó khăn trong quá trình thực hiện để có bướcđiều chỉnh kịp thời, phòng ngừa các sai phạm, là cơ sở tổng kết đánh giá kếtquả thực hiện theo hướng dẫn, lãnh đạo, quy định của pháp luật về công tác đốingoại nhân dân Ngoài ra, HTCT cấp tỉnh Bình Phước trong công tác đối ngoạinhân dân còn chịu sự giám sát chặt chẽ của các cơ quan quản lý cấp trên, cấpmình, các tổ chức chính trị - xã hội và của nhân dân trong Tỉnh
Bốn là, hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước tiến hành tổ chức tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức và cá nhân trong các hoạt động đối ngoại nhân dân Từ mục tiêu, quan điểm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước
trong công tác đối ngoại nhân dân; HTCT cấp tỉnh Bình Phước đã cụ thểhóa bằng chỉ thị, nghị quyết của tỉnh phù hợp với đặc thù địa phương.Tiến hành tổ chức các hoạt động đối ngoại nhân dân là một hoạt động cơbản đưa nghị quyết của Đảng đi vào cuộc sống Đặc biệt, HTCT tỉnh hỗtrợ, tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể và
Trang 32nhân dân trong các hoạt động đối ngoại nhân dân (cơ sở vật chất, ngânsách, bảo đảm an ninh, an toàn, nhân sự cán bộ, góp phần giải quyết cácvấn đề nảy sinh ) để công tác đối ngoại nhân dân đạt được chất lượng hiệu quảcao Bởi vì, không chỉ một cá nhân, một tổ chức riêng biệt thực hiện được màđòi hỏi sự nỗ lực cố gắng không nhỏ của các bên tham gia không chỉ về nội dungcác hoạt động mà cả các định hướng hành động được bảo đảm Thông qua sựlãnh đạo chỉ đạo, hướng dẫn của cấp trên nhưng khi đi vào thực hiện vẫn phảibảo đảm lợi ích quốc gia dân tộc, bảo đảm lợi ích của các tổ chức chính trị xãhội Vì vậy tiến hành tổ chức các hoạt động đối ngoại nhân dân có ý nghĩa thiếtthực trong giai đoạn hiện nay đối với nước ta và có ý nghĩa to lớn đối với tỉnhBình Phước trong quá trình hội nhập phát triển kinh tế xã hội.
Năm là, hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước tham gia đề xuất với Đảng, Nhà Nước về công tác ĐNND (cung cấp tình hình, xây dựng cơ chế, chính sách, thông tin đối ngoại và ĐNND) HTCT cấp tỉnh Bình
Phước có vị trí, vai trò quan trọng trong tham mưu đề xuất với Đảng, Nhànước và các tổ chức cấp trên về công tác đối ngoại nhân dân; nhất làthông qua thực tiễn hoạt động của các tổ chức chính trị, đoàn thể xã hội
mà báo cáo kịp thời sát với tình hình, điều kiện của địa phương; đồng thờixây dựng cơ chế, chính sách, thông tin đối ngoại linh hoạt, hiệu quả
Là một tỉnh giáp biên giới, với nhiều hoạt động diễn ra hàng tháng,hàng quý, hàng năm với mật độ và cường độ khá cao; là tăng cường giaolưu, hợp tác giữa nhân dân các nước và các tổ chức chính trị - xã hội, các
tổ chức phi chính phủ hoạt động trên địa bàn tỉnh Trong quá trình đó,HTCT cấp tỉnh Bình Phước luôn tích cực, chủ động bám sát tình hình diễnbiến trên các lĩnh vực của đời sống xã hội nói chung và đối ngoại nhândân nói riêng Từ đó, cung cấp những thông tin thiết thực, cụ thể để cùngvới Đảng, Nhà nước nắm bắt những vấn đề nóng, kịp thời xử lý không đểlây lan, ảnh hưởng xấu đến hình ảnh quốc gia, dân tộc
Trang 33Bên cạnh đó, HTCT Tỉnh đã và đang hoàn thiện cơ chế chính sách
để hội liên hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh Bình Phước đi vào hoạt động cóhiệu quả Thông qua các hoạt động của hội sau đó tổng kết rút kinhnghiệm, báo cáo theo chức năng, nhiệm vụ của mình với Đảng, Nhà nước
và nhân dân Ngoài ra, HTCT cấp tỉnh Bình Phước còn tập trung tăngcường công tác thông tin, giáo dục quốc tế cho quần chúng nhân dân để gópphần nâng cao bản lĩnh hội nhập, tạo được nhận thức chung và sự đồng thuận
xã hội về các vấn đề quốc tế và đối ngoại Bên cạnh đó, tăng cường hoạt độnggiao lưu, hợp tác hữu nghị, phát huy tinh thần đoàn kết giữa nhân dân ViệtNam và nhân dân các nước, tạo sự đồng thuận, ủng hộ của nhân dân các nướctrong thực hiện đường lối bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước Đồng thời,tiếp tục đẩy mạnh phát huy vai trò của kiều bào ở nước ngoài, xây dựng độingũ kiều bào ở nước ngoài trở thành cầu nối quan trọng trong tổ chức tuyêntruyền thực hiện công tác đối ngoại nhân dân
*
* *
Đối ngoại nhân dân là một mặt trận quan trọng cùng với đối ngoạiĐảng, ngoại giao Nhà nước tạo nên sức mạnh tổng hợp, nâng cao vị thế củaViệt Nam trên trường quốc tế đồng thời bảo đảm sự phát triển hòa bình, bềnvững của đất nước Vì vậy, công tác đối ngoại nhân dân có ý nghĩa hết sứcquan trọng, là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, của cả hệ thống chính trị,trong đó vai trò của hệ thống chính trị cấp tỉnh hết sức to lớn Trong thời gianvừa qua, hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước đã thực hiện vai trò này vàđạt được những kết quả nhất định góp phần cùng hệ thống chính trị cấp trên
và toàn dân thực hiện tốt công tác đối ngoại nhân dân, góp phần làm thất bại
âm mưu, thủ đoạn và hành động chống phá của các thế lực thù địch trên lĩnhvực chính trị, kinh tế - xã hội ở địa bàn tỉnh
Trang 34Chương 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ TỈNH BÌNH PHƯỚC TRONG CÔNG TÁC ĐỐI NGOẠI NHÂN DÂN
HIỆN NAY VÀ NGUYÊN NHÂN CỦA THỰC TRẠNG
2.1 Những thành tựu về thực hiện vai trò của hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước trong công tác đối ngoại nhân dân và nguyên nhân
2.1.1 Những thành tựu về thực hiện vai trò của hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước trong công tác đối ngoại nhân dân hiện nay
Một là, hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo các tổ chức các đoàn thể trong công tác đối ngoại nhân dân.
Lãnh đạo chỉ đạo là chức năng nhiệm vụ của HTCT cấp trên và cũng
là chức năng nhiệm vụ của HTCT cấp tỉnh Bình Phước Trong những năm
vừa qua HTCT thường xuyên quan tâm đến các tổ chức chính trị - xã hội vềcông tác đối ngoại nhân dân Quán triệt phương châm đối ngoại của Đảng
“đa phương hóa, đa dạng hóa” trong các mối quan hệ với các đối tác, Ủyban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Liên hiệp các Tổ chức Hữu nghị tỉnhcùng các hội thành viên, các tổ chức chính trị - xã hội như Hội Nông dân,Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Chữ Thập đỏ tỉnh đã củng cố, duy trì và mởrộng quan hệ với các đối tác ở Châu Á, Châu Phi, các nước ASEAN và đặcbiệt là các nước Campuchia, Lào, Thái Lan Đối tác hợp tác ngày càng đadạng như: các tổ chức phi Chính phủ nước ngoài, các cơ quan hợp tác quốc
tế (JICA, KOICA ), Tổng lãnh sự quán các nước tại Việt Nam, các Hội hữunghị các nước, Nhân kỷ niệm các ngày thiết lập quan hệ ngoại giao giữaViệt Nam với các nước, tỉnh Bình Phước đều có các hoạt động kỷ niệm: Tổchức tuần lễ văn hóa, giao lưu văn nghệ, thư điện chúc mừng đến các Tổnglãnh sự quán; tổ chức tiếp đón các đoàn đại biểu đại diện các tổ chức, nhândân của các nước đến thăm và làm việc tại Bình Phước thông qua các hoạtđộng thăm và chào xã giao, ủng hộ quỹ từ thiện, tham dự các lễ kỷ niệm lớn
Trang 35của tỉnh và các hoạt động giao lưu văn hóa nhân kỷ niệm năm đoàn kết hữunghị giữa Việt Nam với một số nước.
Hiện nay, hệ thống của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh, các tổ chứcchính trị, xã hội như Hội Nông dân, Hội Chữ Thập đỏ, Liên minh Hợp tácxã hoạt động rộng khắp từ tỉnh xuống huyện, xã, xóm, thôn Các Hội hữunghị như Việt Nam - Campuchia, Việt Nam - Lào, Việt Nam - Hàn Quốcđược thành lập, tiến tới thành lập Liên hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh, pháttriển các chi Hội và hội viên ở các sở, ban, ngành cấp tỉnh, các huyện, thị xã,các trường cao đẳng, trung học chuyên nghiệp Do đó, lực lượng và đội ngũcán bộ làm công tác đối ngoại nhân dân ngày càng mở rộng và lớn mạnh
Song song hoạt động xây dựng quan hệ với các tổ chức, cá nhân ngườinước ngoài, Sở Ngoại vụ, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh và các tổ chứcchính trị xã hội không ngừng kết nối, xúc tiến đẩy mạnh quan hệ với ngườidân Bình Phước ở các nước nhằm phát huy vai trò của người Việt Nam ởnước ngoài Hàng năm nhân dịp tết Nguyên đán cổ truyền của dân tộc, tỉnhBình Phước cũng thường xuyên tổ chức các đoàn sang thăm, chúc tết bà conViệt kiều tại các tỉnh giáp biên thuộc Vương quốc Campuchia, tạo tình cảmgắn bó giữa kiều bào với địa phương
Những năm qua, các chương trình giao lưu hữu nghị được tổ chứcthường xuyên, phạm vi giao lưu, nội dung, hình thức giao lưu hữu nghị đượcđổi mới theo hình thức “chủ động, linh hoạt, sáng tạo, hiệu quả” Nổi bật trongcác hoạt động đó là: Hội Hữu nghị Việt Nam - Campuchia tỉnh phối hợp vớitrường Dân tộc nội trú tỉnh cùng với Hội hữu nghị Việt Nam - Campuchiathành phố Hồ Chí Minh tổ chức giao lưu giữa sinh viên Campuchia đang họctập tại thành phố Hồ Chí Minh với đoàn viên thanh niên tỉnh Bình Phước
Hai là, hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước đã tích cực chủ động hướng dẫn, tuyên truyền về công tác đối ngoại nhân dân cho các lực lượng trong tỉnh.
Trong những năm qua, các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc,các đoàn thể chính trị - xã hội, nhân dân trong tỉnh đã quán triệt và triển khai
Trang 36thực hiện nghiêm túc Chỉ thị số 04-CT/TW, ngày 06/7/2011 của Ban Bí thưkhóa XI “về tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dântrong tình hình mới” Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Bình Phước ban hành Chỉ thị vềtăng cường công tác đối ngoại trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đạihoá Hoạt động đối ngoại nhân dân từng bước được đẩy mạnh và đạt đượcnhững kết quả tích cực Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể chính trị - xã hội và các cơquan, đơn vị trong tỉnh đã tích cực triển khai nhiều chương trình, hoạt độngnhằm duy trì, củng cố và mở rộng quan hệ hữu nghị, hợp tác với nhân dân cácnước láng giềng, các nước bạn bè truyền thống, đối tác chiến lược Công tác đốingoại nhân dân đã góp phần củng cố, tăng cường và mở rộng quan hệ hữu nghị,hợp tác của tỉnh Bình Phước với các đối tác nước ngoài Công tác đối ngoại nhândân, thông tin đối ngoại góp phần quảng bá hình ảnh mảnh đất, con người xứBình Phước, tiềm năng, thế mạnh và thành tựu đổi mới phát triển của tỉnh.Thông qua đó, tỉnh đã huy động, tranh thủ được các nguồn lực bên ngoài hỗ trợcho sự phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện và nâng cao đời sống nhân dân.
Hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước đã làm tốt công tác tuyêntruyền, hướng dẫn các tổ chức các lực lượng về công tác đối ngoại nhândân Đồng thời tổ chức nhiều chương trình hoạt động thiết thực hiệu quảtrong công tác đối ngoại nhân dân ở địa phương Như thường xuyên tổchức các hoạt động giao lưu, kết nghĩa với các tỉnh có chung đường biêngiới, giao lưu kỷ niệm với các tổ chức quốc tế; đồng thời làm tốt côngtác vận động người Việt Nam ở nước ngoài ủng hộ đóng góp xây dựngquê hương Bình Phước giàu đẹp
Hệ thống chính trị tỉnh Bình Phước đã tổ chức hướng dẫn thực hiện cácchỉ thị, nghị quyết của Đảng, Nhà nước trong công tác đối ngoại nhân dân.Đồng thời chủ động xây dựng kế hoạch phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chứcđoàn thể chính trị - xã hội trong tỉnh đẩy mạnh công tác tuyên truyền về côngtác đối ngoại nhân dân Bên cạnh đó, HTCT đã triển khai, cụ thể hóa tuyên
Trang 37truyền vận động nhân dân chấp hành nghiêm đường lối quan điểm của Đảng,pháp luật của Nhà nước về công tác đối ngoại nhân dân.
Thực tiễn hoạt động cho thấy, thông qua các phương pháp tuyên truyềnnhư: Tuyên truyền trên cuốn thông tin công tác mặt trận, bản tin của Ban Tuyêngiáo tỉnh, bản tin của các tổ chức thành viên, chuyên mục “đại đoàn kết toàndân” trên đài phát thanh truyền hình tỉnh và trên báo bình phước, tuyên truyềnqua các buổi họp dân, hội nghị của các đoàn thể, đài truyền thanh địa phương,panô, băng rôn, tờ rơi Ban thường trực Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnhphối hợp với Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng, Công an, Bộ chỉ huy quân sự tỉnh
tổ chức triển khai việc xây dựng “khu dân cư bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninhbiên giới đến khu dân cư của các xã biên giới; tổ chức chỉ đạo điểm “khu dân cưtham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới” qua đó góp phần quantrọng trong việc đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật củaNhà nước đến với nhân dân và đi vào cuộc sống Góp phần thực hiện thắng lợicác mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương
Bên cạnh đó, HTCT tỉnh trực tiếp là Hội Liên hiệp các tổ chức hữunghị tỉnh Bình Phước đã tổ chức cho các hội trực thuộc nghiên cứu quán triệtchỉ thị số 17-CT/TW ngày 28/8/2012 của Bộ chính trị khóa XI về: “Tiếp tụcđổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với các hội quần chúng”; kếthợp quán triệt chỉ thị 04-CT/TW ngày 06/07/2011 của Ban Bí thư về: “tiếptục đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân” tuyên truyềnrông rãi trong nhân dân Tuyên truyền, vận động các tầng lớp nhân dân thựchiện các chủ trương đối ngoại của Đảng, chính sách ngoại giao của Nhà nước
về công tác đối ngoại nhân dân góp phần cổ vũ động viên hội viên, nhân dântrong việc thực hiện nghĩa vụ quân sự, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng
Ba là, hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước làm tốt công tác quản lý, thường xuyên kiểm tra, giám sát các tổ chức, đoàn thể ra vào trong tỉnh.
Làm tốt công tác quản lý đoàn ra, đoàn vào, thường xuyên kiểm tra, giámsát là một chức năng quan trọng không thể tách rời của HTCT cấp tỉnh Bình
Trang 38Phước Vì vậy, các tổ chức trong HTCT cùng với nhân dân đã chủ động phốihợp chặt chẽ với các hoạt động về công tác đối ngoại nhân dân.
Hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phươc đã tích cực chủ động xây dựngchương trình, kế hoạch phối hợp công tác với các tổ chức chính trị xã hội vànhân dân Trong đó tập trung làm tốt công tác tổ chức đoàn ra, đoàn vào Cụthể là: Tính đến nay, tỉnh có 80 đoàn cán bộ, công chức, viên chức đi công tác,
nghiên cứu, đào tạo và tham quan, du lịch tại nước ngoài Trong đó, đáng chú ý
là các Đoàn cán bộ của tỉnh do lãnh đạo tỉnh làm trưởng đoàn thực hiện kếhoạch công tác đối ngoại của địa phương như: đi thăm và chúc tết cổ truyềnChol Chnăm Thmây và một số lễ hội truyền thống tại các tỉnh Kratíe,Mondulkiri, Kampong Cham và Kampong Thom thuộc Vương quốcCampuchia; tham dự lễ kỷ niệm 37 năm ngày chiến thắng tháng Giêng và 65năm ngày thành lập Đảng Nhân dân Campuchia tại hai tỉnh Kratíe vàMondulkiri, Vương quốc Campuchia; dự hội đàm ký kết biên bản thảo thuậntìm kiếm, quy tập, hồi hương hài cốt liệt sỹ quân tình nguyện Việt Nam hy sinhqua các thời kỳ chiến tranh tại Campuchia; Hội đàm để hoàn chỉnh hồ sơ côngtác phân giới cắm mốc; tham dự ký kết thăm và làm việc tại tỉnh Chămpasak,nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào; đi công tác tại Hà Lan
Trong tổng số 80 đoàn đi công tác: Có 32 đoàn sử dụng ngân sách nhànước (18 đoàn sử dụng ngân sách của tỉnh, 14 đoàn sử dụng nguồn kinh phí hoạtđộng của cơ quan, đơn vị), 12 đoàn được các cơ quan Trung ương, phía bạn hoặccác doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh đài thọ, 36 đoàn sử dụng kinh phí cá nhân
So với năm 2015, tổng số đoàn công tác của lãnh đạo tỉnh và đoàn côngtác các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh tăng 03 đoàn, số đoàn ra sử dụng ngânsách nhà nước tăng 03 đoàn Số thành viên tham gia đoàn công tác do lãnh đạo
Ủy ban nhân dân tỉnh làm Trưởng đoàn trung bình khoảng từ 09 đến 11 người
kể cả lái xe và chuyên viên lễ tân, chỉ những cơ quan, đơn vị có liên quan vàthật sự cần thiết mới được tham gia cùng đoàn đi công tác; thời gian mỗichuyến đi công tác chỉ trong khoảng từ 01 đến 02 ngày, riêng đoàn Chủ tịch Ủy
Trang 39ban nhân dân tỉnh đi công tác tại Hà Lan có kéo dài so với quy định do lịchtrình làm việc của đoàn kéo dài nhiều ngày (07 ngày, tính cả thời gian đi và về)
và đã được sự đồng ý của Thủ tướng Chính phủ Các Đoàn ra của tỉnh chủ yếu
đi công tác tại các tỉnh bạn giáp biên giới thuộc Vương quốc Campuchia, nơi
có chung đường biên giới và có mối quan hệ truyền thống với tỉnh
Công tác quản lý đoàn ra trên địa bàn tỉnh được thực hiện một cáchchặt chẽ, hạn chế và cắt giảm tối đa những đoàn ra không thực sự cần thiết,các chuyến công tác nước ngoài của cán bộ công chức địa phương luôn đảmbảo chi phí tiết kiệm, thời gian đi hợp lý, thành phần đi gọn nhẹ, đúng ngườiđúng việc, an toàn và hiệu quả
Trong năm 2016, Tỉnh đón 50 đoàn vào, với 308 lượt người đến thăm,làm việc, nghiên cứu thực địa, thực hiện dự án, khám bệnh từ thiện tại tỉnh.Trong đó, nổi bật có Đoàn đại biểu của 05 tỉnh Kampong Cham, KampongThom, Kratíe, Tabong Khmum và Mondulkiri, Vương quốc Campuchia sangtham dự liên hoan đón Tết cổ truyền Việt Nam; Đoàn đại biểu tỉnh Kratíe doNgài Phó Tỉnh trưởng làm Trưởng đoàn đến thăm và chào xã giao lãnh đạo Ủyban nhân dân tỉnh; Đoàn đại biểu cao cấp tỉnh Champasak, Salavan và Attapư -Nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào đến thăm chào xã giao lãnh đạo tỉnhnhằm tăng cường mối quan hệ đoàn kết và hợp tác; Đoàn Tổng Lãnh sự quánnước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào tại Thành phố Hồ Chí Minh đến chào xãgiao lãnh đạo tỉnh nhân dịp nhận nhiệm kỳ mới; Đoàn cán bộ huyện Ô răng,tỉnh Mundulkiri, Vương quốc Campuchia đến giao ban 6 tháng đầu năm 2015với Ủy ban nhân dân huyện Bù Gia Mập
Nhìn chung, công tác đón tiếp các đoàn thuộc các tỉnh bạn giáp biênVương quốc Campuchia sang thăm, làm việc với chính quyền tỉnh BìnhPhước đều được địa phương chuẩn bị chu đáo, trọng thị, thể hiện mối quan hệgắn bó đoàn kết, hữu nghị Đối với đoàn chuyên gia y tế, chuyên gia khoa học
và các chuyên gia của các tổ chức phi Chính phủ đến hoạt động tại địa
Trang 40phương đều tuân thủ quy định của pháp luật, hoạt động đúng theo chươngtrình, nội dung, địa điểm và thời gian đã được cấp phép
Bốn là, hệ thống chính trị cấp tỉnh Bình Phước tổ chức chặt chẽ và tạo điều kiện thuận lợi cho công tác đối ngoại nhân dân.
Các tổ chức các lực lượng thường xuyên tổ chức phối hợp xây dựng kếhoạch; cụ thể hóa thành chương trình hành động góp phần thực hiện thắng lợinghị quyết của Đảng bộ tỉnh về công tác đối ngoại nhân dân, tạo sự thốngnhất, đồng thuận cao trong nhân dân
Để có được kết quả đó, HTCT tỉnh đã làm tốt công tác hướng dẫn triểnkhai thực hiện Chỉ thị, Nghị quyết, quy định của công tác đối ngoại và côngtác đối ngoại nhân dân Bên cạnh đó, còn phát huy tập hợp các tổ chức các lựclượng làm tốt công tác đối ngoại nhân dân trên địa bàn tỉnh
Từ những quan điểm, chỉ thị của trên HTCT tỉnh đã đề xuất các nộidung, biện pháp tổ chức thực hiện sát, đúng với tình hình công tác đối ngoạicủa địa phương Tích cực huy động sự tham gia rộng rãi của các tầng lớpnhân dân vào hoạt động đối ngoại, đấu tranh dư luận, góp phần vào cuộcđấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hòa bình, an ninh, hợp tác và pháttriển Đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động đối ngoại nhândân trong tình hình mới, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhànước, phát huy sự chủ động, linh hoạt, hiệu quả của Mặt trận Tổ quốc vàcác đoàn thể nhân dân Tỉnh cũng đã đẩy mạnh hợp tác du lịch khu vực biêngiới nhằm phát triển tuyến du lịch xuyên 03 nước Đông Dương, đẩy mạnhhoạt động giao lưu văn hóa của nhân dân địa phương với nhân dân thê giới
Tạo điều kiện cho các đoàn thể nhân dân tích cực, chủ động tham giadiễn thuyết giới thiệu về Bình Phước tại các diễn đàn quốc tế, thông qua cácđoàn ra, đoàn vào; các hoạt động du lịch, dịch vụ, các lễ hội văn hóa và trongcác chương trình hoạt động đối ngoại hàng năm của tỉnh Tích cực tham giaủng hộ các phong trào đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ, tiến bộ