Nghiên cứu ảnh hưởng của thư viện đến việc học tập của sinh viên tại trường đại học kinh tế thành phố hồ chí minh

TÓM TẮT Đề tài, Nghiên cứu Các yếu tố tác động của Thư viện đến Thành tích học tập tạiTrường Đại học Kinh tế TP.HCM được thực hiện nhằm mục tiêu Nghiên cứu ảnh hưởngcủa Thư viện đến vi

BỘ GIÁO D C Ụ VÀ ĐÀO

T O Ạ TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

-NGUYỄN DUY TÂM

NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA THƯ VIỆN ĐẾN VIỆC HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐẠI

-NGUYỄN DUY TÂM

NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA THƯ VIỆN ĐẾN VIỆC HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐẠI

CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN QUYẾT

TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP.HCM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT

NAM PHÒNG QLKH – ĐTSĐH Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

TP.HCM, ngày … tháng… năm 2016

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ

Họ tên học viên: Nguyễn Duy Tâm Giới tính : Nam

Ngày, tháng, năm sinh: 05/05/1983 Nơi sinh : Quảng Ngãi

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh MSHV : 1441820111

I- Tên đề tài :

Nghiên cứu ảnh hưởng của thư viện đến việc học tập của sinh viên tại trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.

II- Nhiệm vụ và nội dung:

Thứ nhất, xác định ảnh hưởng của thư viện đến Thành tích học tập tại Trường Đại

học Kinh tế TP.HCM

Thứ hai, Kiểm định mô hình ảnh hưởng của thư viện đến Thành tích học tập tại

Trường Đại học Kinh tế TP.HCM và đề xuất mô hình ứng dụng cho Trường Đại học Kinh

tế TP.HCM

Thứ ba, đề xuất các hàm ý quản trị cho Trường Đại học Kinh tế và Thư viện Trường

nâng cao hiệu quả sử dụng Thư viện của sinh viên trong việc học tập và nghiên cứu

III- Ngày giao nhiệm vụ : 23/01/2016.

IV- Ngày hoàn thành nhiệm vụ: / /2016.

V- Cán bộ hướng dẫn : TS NGUYỄN QUYẾT THẮNG

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH

(Họ tên và chữ ký) (Họ tên và chữ ký)

TS Nguyễn Quyết Thắng

LỜI CAM ĐOAN

Tôi tên: Nguyễn Duy Tâm, là học viên cao học lớp 14SQT21 – Ngành Quản TrịKinh Doanh – Thuộc trường Đại học Công nghệ TP.HCM

Tôi cam đoan, luận văn nghiên cứu “ Nghiên cứu ảnh hưởng của Thư viện đếnviệc học tập của sinh viên tại Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh ” là kếtquả của quá trình nghiên cứu, tổng quan lý thuyết, khảo sát, phân tích, đưa ra kết luận và

đề xuất hàm ý chính sách một cách độc lập và nghiêm túc Các số liệu trong luận vănđược thu thập từ thực tế vào tháng 01/2016 và tháng 02/2016 một cách trung thực vàđược xử lí khách quan

Với kết quả nghiên cứu này, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về dữ liệu, kết quả

và các nhận định được đưa ra trong nghiên cứu

Tp.HCM, ngày tháng năm 2016

Học viên

NGUYỄN DUY TÂM

Thứ hai: Thầy Nguyễn Quyết Thắng người đã tận tình hướng dẫn động viên, hỗ trợ

và bỏ qua những lỗi chậm trễ, sơ suất của tôi trong quá trình hoàn thành luận văn

Thứ ba: Trân trọng cám ơn đến cơ quan tôi, Viện Nghiên cứu Kinh tế Phát triển –trường Đại học Kinh tế TP.HCM, đặc biệt cám ơn đến GS.TS Hồ Đức Hùng và TS.Nguyễn Tấn Khuyên đã tạo điều kiện, động viên và nhắc nhở tôi hoàn thành công trìnhnày

Thứ tư: Cám ơn đến cô PGS.TS Lê Thị Lanh, giảng viên khoa TCDN và PGS.TSNguyễn Quang Thu, anh Nguyễn Khánh Duy đã hỗ trợ tôi trong quá trình khảo sát,hướng dẫn, nhắc nhở các bạn sinh viên chính quy trong thư viện cố gắng tập trung hoànthành câu hỏi một cách trung thực, cám ơn các em: Nguyễn Thiện Pháp, Trương QuangNgọc,… và các thành viên khác đã hỗ trợ tôi trong khảo sát và nhập liệu

Thứ năm: Trân trọng cám ơn đến các cán bộ quản lý thư viện đã cho phép tôi tiếnhành khảo sát các em sinh viên ngay tại thư viện của trường

Thứ sáu: Cám ơn các em sinh viên đã cố gắng hoàn thành bản câu hỏi, trả lời mộtcách trung thực, tạo dữ liệu có ý nghĩa cao cho việc nghiên cứu luận văn của tôi

Tp.HCM, ngày tháng năm 2016

HỌC VIÊN

NGUYỄN DUY TÂM

TÓM TẮT

Đề tài, Nghiên cứu Các yếu tố tác động của Thư viện đến Thành tích học tập tạiTrường Đại học Kinh tế TP.HCM được thực hiện nhằm mục tiêu Nghiên cứu ảnh hưởngcủa Thư viện đến việc học tập của sinh viên tại Trường Đại học Kinh tế Thành phố HồChí Minh

Phương pháp nghiên cứu: từ mô hình nghiên cứu được chọn, tác giả tiến hànhnghiên cứu định tính trên 4 nhóm sinh viên để chuẩn hóa bảng câu hỏi trước khi thực hiệnnghiên cứu định lượng với quy mô khảo sát 427 sinh viên thuộc các khoa cho nghiên cứucủa đề tài Kết quả phân tích được tiến hành dựa trên phương pháp thống kê mô tả, kiểmđịnh thang đo Cronbach’s alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và phân tích hồi quy(Regression)

Kết quả cho thấy, ảnh hưởng của Thư viện đến nâng cao Thành tích học tập củasinh viên gồm: Tiếp nhận thông tin, đọc tài liệu và nâng cao kiến thức Đồng thời, môitrường học tập và nghiên cứu của sinh viên tại Thư viện Trường Đại học Kinh tế Thànhphố Hồ Chí Minh là khá bình đẳng đối với mọi đối tượng sinh viên tiếp cận Thư viện Sựkhác nhau duy nhất tồn tại giữa những sinh viên thường xuyên sử dụng thư viện và nhữngsinh viên mới lần đầu tiếp cận Thư viện để nâng cao Thành tích học tập

Kết hợp giữa kết quả nghiên cứu hiện tại và những công bố trước đây cho thấy, tồntại một khoảng trống lớn của sinh viên Trường Đại học Kinh tế TP.HCM trong vấn đề sửdụng Thư viện phục vụ cho học tập Khắc phục điểm này, vai trò không chỉ thuộc về sinhviên, còn thuộc về tính định hướng của lãnh đạo Trường, của lãnh đạo Thư viện Đồngthời, từ kết quả nghiên cứu kết hợp với các mô hình của Lyn Hay (2005), tác giả đề xuất

mô hình gồm 4 giai đoạn và 6 giả thuyết (H1*; H2*; H3*; H4*; H5* và H6*) nhằm đềxuất Trường Đại học Kinh tế TP.HCM, Thư viện Trường Đại học Kinh tế TP.HCM vàsinh viên sử dụng Thư viện có thể định hướng trong việc cung cấp dịch vụ và sử dụngdịch vụ có hiệu quả hơn

H5* H6*

Hạn chế của Luận văn: Còn tập trung vào đối tượng sinh viên hệ chính quy, chưa

mở rộng đối tượng nghiên cứu gồm các học viên sau đại học và các đối tượng sinh viên

hệ Văn bằng 2, hệ vừa học vừa làm,

Tính định hướng, sự hỗ trợ của Thư viện cho Sinh viên

Tiếp cận tài liệu

Đọc tài liệu H2* Tính độc lập

Nâng cao kiến thức Nghiên cứu khoa học Thành tích học tập

Sử dụng tài liệu H3* Nâng cao kỹ năng

Máy tính có nối mạng

GĐ1: Tiếp cận, sử dụng GĐ2: Tổng hợp thông tin GĐ3: Hình thành kiến thức GĐ4: Kết quả kì vọng

Hình 1: Mô hình các nhân tố tác động của Thư viện đến Thành tích học tập của

sinh viên.

Đề xuất bốn giai đoạn:

- Giai đoạn 1: Sinh viên đến với thư viện với mục tiêu ban đầu là Tiếp cận, sửdụng hệ thống cơ sở vật chất, dịch vụ, tài liệu tại thư viện Giai đoạn 1 được hình thành từ

4 hình thức sinh viên tiếp cận thư viện gồm: Tiếp cận tài liệu, đọc tài liệu, sử dụng tài liệu

và sử dụng công nghệ - máy tính có nối mạng

- Giai đoạn 2: Giai đoạn tổng hợp thông tin và hình thành các kỹ năng và tính độclập trong học tập và nghiên cứu

- Giai đoạn 3: Nâng cao kiến thức, sinh viên có thể vận dụng kỹ năng trên, sử dụngthư viện, tiếp nhận, sử dụng thông tin để tổng hợp thành lượng kiến thức riêng cho sinhviên

- Giai đoạn 4: Thành tích học tập, như là giai đoạn thể hiện ra kết quả của cả 3 giaiđoạn trên Sinh viên làm tốt 3 giai đoạn trên, kỳ vọng kết quả sẽ hiển thị rõ ràng trong giaiđoạn 4

Đề xuất 6 giả thuyết gồm: (H1*): Mức độ tiếp cận tài liệu và khả năng tổng hợp của

sinh viên có mối liên hệ thuận chiều với nhau; ( H2*) Mức độ đọc tài liệu và khả năng tổng hợp của sinh viên có mối liên hệ thuận chiều với nhau.; (H3*) Mức độ sử dụng tài liệu và khả năng tổng hợp của sinh viên có mối liên hệ thuận chiều với nhau; ( H4*) Khả năng tiếp cận và sử dụng máy tính có nối mạng và khả năng tổng hợp của sinh viên có mối liên hệ thuận chiều với nhau; (H5*) Khả năng tổng hợp và Khả năng nâng cao kiến thức của sinh viên có mối liên hệ thuận chiều với nhau; (H6*): Mức độ nâng cao kiến thức của sinh viên càng cao, Thành tích học tập của sinh viên càng cao.

The research on the Effect of Library on the school performance at the University

of Economics, Hochiminh City is conducted to investigate the role of library usage of thestudents at the University of Economics, Hochiminh City (UEH) in the improvement oftheir school performance

Methodology: On the basis of selected research models, we conducted qualitativeanalysis on four groups of students to standadize the questionaire used for quantitativesurveys of 427 students from various deparments The analysis results are conductedusing descriptive statistics, Cronbach’s Alpha for reliability testing, Exploratory FactorAnalysis (EFA) and regression estimation

The results show that the determinants of improving students’ school performance,including: Information acknowledgement, reading materials and knowledgeimprovement Moreover, the environment for learning and doing research is the same forall the students with access to library However, there is difference between the studentswith regular usage of library and those with first-time usage in order to improve theirschool performance

On the basis of the current and previous empirical studies, there has been a gap ofthe students at the UEH with respect to the usage of library to improve schoolperformance Overcoming these limitation is the role and responsibility of the students,school managers and library managers Moreover, on the basis of the model by của LynHay (2005), the suggested model in this study includes 4 periods and 6 hypothesis (H1*;H2*; H3*; H4*; H5* và H6*) with thr purpose of orienting the UEH, the library of UEHand the students to provide and use the services more effectively

Stage1: Access and Using Stage 2: Synthesizing information Stage 3: Advance Knowlegde Stage 4: AccademicPerformance

Figure 1: The model of Factors impact to Accademic Performance of students

4 periods: The first Period: The students go to the school library with the initialpurpose of accessing and using facilities, services and materials at the library 1st Period isformed on the basis of 4 types of students accessing to the library, including: Accessingreading materials, reading materials, using materials and using computer with internetconnection The second period: The information is synthesized, and the skills andindependence in learning and doing research are formed The third period: Knowledge isimproved and the students can apply the abovementioned skills, use the library, receiveand utilize the information to accumulate their own knowledge The fourth period:Learning achievement is considered as the results of the three abovementioned periods.The students who have good performance in the three previous periods may have obviousresults in the fourth period

6 hypothesis include: (H1*):There is a positive relationship between the students’

level of accessing to materials and their ability of synthesis; (H2*) There is a positive relationship between the students’ level of reading materials and their ability of synthesis; (H3*) There is a positive relationship between the students’ level of using materials and

accessibility and usage of computer with internet connection and their ability of synthesis; (H5*) There is a positive relationship between the students’ ability of synthesis and their ability of improving knowledge; (H6*): The students’ ability of improving knowledge is positively associated with their school performance.

MỤC LỤC

TÓM TẮT v

ABSTRACT viii

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1

1.1 Sự cần thiết của đề tài 1

1.2 Mục tiêu của đề tài: 2

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 2

1.4 Phương pháp thực hiện: 3

1.4.1 Phương pháp thu thập dữ liệu 3

1.4.2 Phương pháp nghiên cứu 4

1.5 Nội dung luận văn: 4

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN

5 2.1 Các khái niệm, vai trò và những đóng góp của thư viện trường đại học đối với sự nghiệp giáo dục 5

2.1.1 Khái niệm thư viện trường đại học 5

2.1.2 Vai trò của Thư viện trường đại học 6

2.1.3 Xu thế phát triển về vai trò của Thư viện: 14

2.2 Các nghiên cứu có liên quan về tác động của việc sử dụng thư viện đến Thành tích học tập của sinh viên: 15

2.3 Mô hình nghiên cứu đề xuất 22

2.3.1 Tổng hợp các hướng nghiên cứu 22

2.3.2 Đề xuất mô hình nghiên cứu 22

2.3.3 Định nghĩa các thang đo và phát biểu giả thuyết 23

CHƯƠNG 3: CHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 28

3.1 Thiết kế nghiên cứu 28

3.1.1 Xây dựng thang đo 28

3.1.2 Nghiên cứu sơ bộ 33

3.1.2 Nghiên cứu chính thức 35

3.1.3 Mẫu nghiên cứu: 36

3.1.4 Quy trình nghiên cứu 38

3.2 Phương pháp phân tích 39

CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 45

4.1 Giới thiệu chung về Trường Đại học Kinh tế TP.HCM và Thư viện – 40

4.1.1 Giới thiệu Trường Đại học Kinh tế TP.HCM 40

4.1.2 Giới thiệu Thư viện – Trường Đại học Kinh tế TP.HCM 41

4.2 Phân tích thống kê mô tả 45

4.3 Kiểm định sơ bộ thang đo theo phương pháp Cronbach’s alpha 48

4.4 Phân tích nhân tố khám phá (EFA) 52

4.4.1 Phân tích nhân tố cho Nhóm nhân tố tác động 52

4.4.2 Phân tích nhân tố cho nhân tố Thành tích học tập 57

4.4.3 Điều chỉnh mô hình nghiên cứu 58

4.4.4 Kiểm định thang đo cho mô hình nghiên cứu hiệu chỉnh 59

4.5 Kiểm định mô hình các nhân tố của thư viện tác động đến thành tích học tập 62

4.6 Kết luận từ mô hình 68

4.7 Thảo luận kết quả 70

CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN – HÀM Ý CHÍNH SÁCH 78

5.1 Kết luận Báo cáo 78

5.2 Đề xuất mô hình định hướng các giai đoạn sử dụng Thư viện cho sinh viên 79

5.3 Hàm ý hệ thống chính sách: 84

5.3.1 Đối với nhà trường 84

5.3.2 Đối với thư viện 85

5.3.3 Đối với sinh viên 87

5.4 Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo 90

TÀI LIỆU THAM KHẢO 92

DANH MỤC PHỤ LỤC

1 DANH SÁCH CHUYÊN GIA ĐƯỢC THAM KHẢO Ý KIẾN KHI THỰC

HIỆN ĐỀ TÀI i

2 Dàn bài thảo luận nhóm – biên bản phỏng vấn sâu ii

2.1 Biên bản phỏng vấn sâu nhóm 1 viii

2.2 Biên bản phỏng vấn sâu nhóm 2 xiv

2.3 Biên bản phỏng vấn sâu nhóm 3 xxi

2.4 Biên bản phỏng vấn sâu nhóm 4 xxvii

3 TÓM TẮT KẾT QUẢ PHỎNG VẤN SÂU xxxiii

4 PHIẾU KHẢO SÁT xli 5 PHỤ LỤC PHÂN TÍCH xliv 5.1 Mô tả mẫu xliv 5.2 Đánh giá các câu trả lời xlv 6 SYNTAX (CÂU LỆNH) TRONG PHÂN TÍCH

l a) Câu lệnh phân tích nhân tố cho nhóm nhân tố tác động

l b) Câu lệnh phân tích nhân tố cho nhân tố Thành tích học tập

li c) Câu lệnh kiểm định thang đo cho mô hình gốc ban đầu li d) Câu lệnh kiểm định thang đo cho mô hình hiệu chỉnh lii e) Câu lệnh kiểm định mô hình nghiên cứu lii

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2 1: Bảng căn cứ xây dựng mô hình 23

Bảng 3 1: Bảng tổng hợp các thang đo trong mô hình nghiên cứu 30

Bảng 3 2: Tổng hợp mẫu khảo sát 37

Bảng 4 1: Bảng mô tả các đối tượng được khảo sát 45

Bảng 4 2: Bảng thống kê, mô tả mẫu 46

Bảng 4 3: Kiểm định thái độ trả lời của sinh viên 47

Bảng 4 4: Bảng kiểm định thang đo các nhân tố trong mô hình kì vọng 49

Bảng 4 5: Danh sách biến không thỏa mãn phân tích nhân tố 53

Bảng 4 6: Bảng phân tích nhân tố khám phá 56

Bảng 4 7: Kết quả kiểm định thang đo mô hình nghiên cứu hiệu chỉnh 60

Bảng 4 8: Bảng các chỉ số tổng hợp mô hình hồi quy 64

Bảng 4 9: Bảng kiểm định ANOVA mô hình hồi quy kiểm định mô hình nghiên cứu 64

Bảng 4 10: Mô hình hồi quy kiểm định mô hình nghiên cứu giả thuyết 67

Bảng 4 11: Bảng kết luận giả thuyết của mô hình 68

Bảng 4 12: Bảng kết luận và xếp hạng các giả thuyết tác động của mô hình 70

DANH MỤC HÌNH

Hình 1: Mô hình các nhân tố tác động của Thư viện đến Thành tích học tập của sinh viên

vi

Figure 1: The model of Factors impact to Accademic Performance of students ix

Hình 2 1: Mô hình nghiên cứu đề xuất bởi Michele Lonsdale (2003) 18

Hình 2 2: Mô hình nghiên cứu của D.Williams, C.Wavell & L.Coles 19

Hình 2 3: Mô hình đề xuất của Lyn Hay, 2005 20

Hình 2 4: Mô hình đề xuất của K C Lance, M J Rodney & C H Pennell 21

Hình 2 5: Đề xuất mô hình nghiên cứu các nhân tố tác động đến Thành tích học tập của sinh viên 27

Hình 3 1: Mô hình nghiên cưu mở rộng 35

Hình 3 2: Q u y tr ì nh n g hiên c ứ u dự án, N g uồn: Churchill GA (1 9 79) 38

Hình 4 1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Thư viện 43

Hình 4 2: Mô hình nghiên cứu điều chỉnh 59

Hình 4 3: Kiểm định tính phân phối chuẩn của phần dư 65

Hình 4 4: Quan sát hiện tượng phương sai thay đổi của mô hình 66

Hình 4 5:Quan sát hiện tượng phương sai thay đổi của mô hình 66

Hình 5 1: Mô hình định hướng các giai đoạn sử dụng Thư viện cho Sinh viên 80

xviiDANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

CNTT Công nghệ thông tin

CRA Conbach's alpha

EFA Exploratory factor analysis

HCMC Ho Chi Minh City

ICT Công nghệ thông tin và truyền thôngRegression Hồi quy tuyến tính

TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh

THPT Trung học phổ thông

SLMC Hệ thống truyền thông thư viện trường

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN1.1 Sự cần thiết của đề tài

Quá trình hình thành và phát triển của thư viện luôn gắn liền với sự hình thành

và phát triển của các trường học, đặc biệt, đối với khối trường đại học, vai trò của cácthư viện trong trường học càng quan trọng, khi sinh viên ngoài kiến thức được cungcấp trên trường lớp còn cần phải dành nhiều thời gian tự học, đào sâu nghiên cứu khoahọc, tìm tòi thêm những nguồn kiến thức, lý thuyết, kinh nghiệm đã được nghiên cứu

và tổng hợp trên thế giới

Theo sự phát triển của thời đại, vai trò của các thư viện ngày nay, không còngiới hạn ở vai trò là những kho chứa sách gắn với những phòng đọc và phòng mượnsách Vai trò của các thư viện ngày nay trở năng năng động hơn trong việc luôn theodõi sự biến động của kiến thức trên thế giới và cập nhật kịp thời đến những ngườiquan tâm những nguồn tài liệu quý giá cũng như đồng bộ với thư viện khắp nơi trênthế giới để tra cứu, khảo cứu, nghiên cứu khoa học, làm luận văn, luận án,

Trường Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh được xác định là trường trọngđiểm quốc gia, vì vậy, vai trò của Thư viện của Trường ngày càng được nâng cấp vớinhiều vai trò khá quan trọng Những vai trò – chức năng của thư viện trường ĐH Kinh

tế TP.HCM có thể thể được tóm tắt qua những chức năng chính như: (i) Tổ chức cácloại hình hoạt động, quầy giới thiệu sách, báo, tạp chí, giáo trình kinh tế, tư liệu thôngtin kinh tế , phục vụ cho các đối tượng bạn đọc trong và ngoài trường Cải tiến côngtác phục vụ bạn đọc theo hướng văn minh lịch sự, (ii) Lập kế hoạch tổ chức thực hiệnviệc: Mua, tiếp nhận, trao đổi , bổ sung các loại tài liệu, sách báo mới , tài liệu điện tửtrên internet nhằm phục vụ đào tạo , nghiên cứu khoa học, (iii) Tổ chức quản lýtheo hướng sử dụng các thiết bị hiện đại, nâng cao chất lượng và hiệu quả dịch vụphục vụ, (iv) Cập nhật thông tin thường xuyên, tổ chức giới thiệu thông tin mới hoặcthông tin chuyên đề về khoa học kinh tế, (v) Tổ chức quản lý lưu trữ và bảo quản cáckho sách báo, tư liệu thông tin theo đúng qui định, (vi) Mở rộng quan hệ hợp tác, traođổi kinh nghiệm với cơ quan thông tin thư viện trong và ngoài nước, từng bước hiệnđại hóa công tác thông tin tư liệu

Với những vai trò và chức năng trên, thư viện có vai trò trong việc cung cấp vớigiới thiệu kiến thức đến với đối tượng sinh viên, phục vụ cho việc học tập và nghiêncứu khoa học của sinh viên trong và ngoài Trường Đại học Kinh tế TP.HCM

Tuy nhiên, bộ phận lớn sinh viên Việt Nam nói chung và sinh viên khối ngànhkinh tế, đặc biệt, sinh viên Trường Đại học Kinh tế TP.HCM hiện nay chưa nhận thứcđược những ảnh hưởng của thư viện đến nâng cao thành tích học tập và nghiên cứukhoa học của bản thân Những nghiên cứu đo lường về nhận thức của sinh viên trongviệc sử dụng thư viện phục vụ nâng cao thành tích học tập tại Trường Đại học Kinh tế

TP.HCM hiện nay chưa được thực hiện Từ thực tiễn trên, thực hiện đề tài “Nghiên

cứu ảnh hưởng của Thư viện đến việc học tập của sinh viên tại Trường Đại học Kinh

tế Thành phố Hồ Chí Minh” nhằm khai thác những thông tin trong nhận thức của sinh

viên về mối quan hệ giữa việc sử dụng thư viện có ảnh hưởng như thế nào đến thànhtích học tập

1.2 Mục tiêu của đề tài:

Nghiên cứu tập trung giải quyết 4 mục tiêu sau:

 Nghiên cứu ảnh hưởng của thư viện của sinh viên thuộc Trường Đại học Kinh tế TP.HCM;

Kiểm định ảnh hưởng của Thư viện đến thành tích học tập của sinh viên tạiTrường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh

Đề xuất mô hình nghiên cứu và các giai đoạn tiếp cận, sử dụng thư viện của sinhviên trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh

 Đề xuất một số hàm ý chính sách nâng cao hiệu quả sử dụng Thư viện để nâng cao Thành tích học tập của sinh viên

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

1.3.1 Đối tượng nghiên cứu: Căn cứ trên mục tiêu của đề tài, đối tượng nghiên

cứu của đề tài hướng đến là các yếu tố tác động của thư viện đến thành tích học tậpcủa sinh viên, cụ thể là sinh viên Trường Đạị học Kinh tế TP.HCM

1.3.2 Phạm vi nghiên cứu:

- Không gian: Nghiên cứu tập trung vào những sinh viên hệ chính quy thuộc

Trường Đại học Kinh tế TP.HCM Đối tượng khảo sát tập trung khảo sát vào đốitượng sinh viên chính quy Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh

- Về thời gian: Từ tháng 12/2015 đến tháng 02/2016 Thời gian khảo sát đượcthực hiện trong tháng 01/2016 đến tháng 02/2016 để thu thập dữ liệu sơ cấp Đồngthời, nghiên cứu tập trung vào đo lường cách thức sử dụng Thư viện của sinh viên hệchính quy phục vụ mục đích nâng cao thành tích học tập

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

1.4.1 Phương pháp thu thập dữ liệu.

* Dữ liệu thứ cấp: Các báo cáo, số liệu của các phòng bạn, khoa của Trường

Đạị học Kinh tế TP.HCM, số liệu của thư viện nhà trường, các số liệu trên các tạp chí,hội thảo khoa học…

* Dữ liệu sơ cấp: Dữ liệu khảo sát trực tiếp đối với những sinh viên hệ chínhquy, những sinh viên có sử dụng thư viện phục vụ cho việc nghiên cứu và học tập.Trong đó, quy trình khảo sát được thực hiện 2 giai đoạn:

- Giai đoạn 1: Phỏng vấn định tính với đối tượng là các sinh viên, những người

trực tiếp sử dụng thư viện của trường, địa điểm khảo sát được thực hiện trực tiếp tạithư viện của trường Đại học Kinh tế TP.HCM tại địa chỉ 279 Nguyễn Tri Phương,phường

5, quận 10, thành phố Hồ Chí Minh Mục tiêu của khảo sát định tính nhằm hiệu chỉnhthang đo đo lường mối quan hệ tác động của các nhân tố trong việc sử dụng thư việnđến Thành tích học tập của sinh viên hệ chính quy Trường Đại học kinh tế thành phố

Hồ Chí Minh

- Giai đoạn 2: Bảng câu hỏi chính thức sau khi hiệu chỉnh thang đo ở giai đoạn

1 được ứng dụng để tiến hành khảo sát định lượng trực tiếp với đối tượng khảo sát.Các bảng hỏi đạt yêu cầu sẽ được nhập trực tiếp trên phần mềm SPSS nhằm tạo dữliệu phân tích cho đề tài

1.4.2 Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định nghiên cứu lượng để đo lường nhữngnhận thức của sinh việc trong việc sử dụng thư viện ảnh hưởng đến Thành tích học tập.Trong đó, quy trình nghiên cứu được thực hiện ở hai giai đoạn:

- Giai đoạn 1: nghiên cứu định tính sơ bộ nhằm mục tiêu hiệu chỉnh thang đo

nghiên cứu

- Giai đoạn 2: nghiên cứu định lượng chính thức, phục vụ mục tiêu phân tích

kết quả chính thức Đồng thời, nghiên cứu tập trung sử dụng phương pháp phân tíchthống kê mô tả, kiểm định thang đo Cronbach’s alpha, phân tích nhân tố khám phá(EFA) và hồi quy (Regression) để kiểm định mô hình nghiên cứu đề xuất của đề tài

1.5 Nội dung luận văn:

Nội dung của Luận văn trình bày 5 chương cụ thể sau:

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu: Chương này giới thiệu tổng quan về đề

tài, mục tiêu, đối tượng, phạm vi, phương pháp nghiên cứu và nội dung của đề tài

Chương 2: Cơ sở lý thuyết: giới thiệu cơ sở lý thuyết về thư viện và các nhân

tố có liên quan trong việc sử dụng thư viện phục vụ nâng cao Thành tích học tập, đềxuất mô hình nghiên cứu cùng các giả thuyết của đề tài

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu: giới thiệu về phương pháp thực hiện,

quy trình nghiên cứu và kết quả nghiên cứu định tính sơ bộ nhằm hiệu chỉnh thang đo

và đề xuất thang đo hiệu chỉnh, bảng câu hỏi chính thức phục vụ đề tài Nghiên cứu ảnhhưởng của Thư viện đến việc học tập của sinh viên tại Trường Đại học Kinh tế Thànhphố Hồ Chí Minh

Chương 4: Kết quả nghiên cứu: trình bày kết quả nghiên cứu định lượng

chính thức để kiểm định thang đo và mô hình nghiên cứu cùng các giả thuyết đưa ra,đồng thời, giới thiệu mô hình phù hợp cho Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ ChíMinh

Chương 5: Kết luận và các hàm ý chính sách: trình bày các đóng góp và

những hàm ý cho việc nâng cao nhận thức của sinh viên trong việc sử dụng thư việnphục vụ cho mục đích học tập và nghiên cứu Đồng thời, nêu ra những hạn chế của đềtài và định hướng cho những nghiên cứu tiếp theo

CHƯƠNG 2:

CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN

2.1 Các khái niệm, vai trò và những đóng góp của thư viện trường đại học đối với

sự nghiệp giáo dục.

2.1.1 Khái niệm thư viện trường đại học

Thư viện là kho sưu tập sách, b áo và t ạ p chí đ ược bảo quản bởi thà n h phố

h ay h ọ c viện để phục vụ cho những người có nhu cầu sử dụng nhưng không thể tựmua cho mình (Từ điển Bách khoa toàn thư)

Thư viện là bất kì bộ sưu tập có tổ chức của s ác h ,báo,tài l i ệu c ác loại, ấn phẩmđịnh kì Nhân viên thư viện có trách nhiệm tổ chức cho bạn đọc sử dụng tài liệu đểnghiên cứu thông tin, giáo dục & giải trí (UNESCO, 1999) Do đó, các thư viện hiệnđại ngày trở thành nơi để truy cập t h ông tin k hông hạn chế bằng nhiều định dạng và từnhiều nguồn gốc Gần đây, các thư viện không còn chỉ là kiến trúc, họ cũng hỗ trợ tìmkiếm và phân tích rất nhiều kiến thúc dùng đủ loại thứ công cụ điện tử

Thư viện là nơi thông tin được tổ chức, nơi dễ dàng tìm thấy thông tin ngườiđọc cần hoặc muốn Thư viện có giá trị khi có thông tin và có người biến thông tin trởnên hữu ích (Sharon N White, 18/6/2003) Thư viện có truyền thống là người giữ gìnquá khứ, nhưng ngày nay, ngày mỗi ngày thư viện là đường dẫn đến tương lai(Sharon N White, 18/6/2003)

Thư viện trường đại học là “một thư viện hoặc một hệ thống thư viện do nhàtrường thành lập, quản lý và cấp ngân sách hoạt động để đáp ứng các nhu cầu về thôngtin, tra cứu và thông tin về môn học của sinh viên, các khoa và cán bộ của trường”(Joan M Reitz, 2005)

Theo định nghĩa này, hướng đến mục tiêu đáp ứng thông tin tra cứu và thông tin

về học tập và nghiên cứu của sinh viên, giảng viên, nghiên cứu viên và độ ngũ cán bộquản lý trong trường học: thư viện trong trường đại học là hệ thống thư viện bao gồm,

là một tập hợp các thư viện chịu sự quản lý chung và là nhóm các thư viện quản lý độclập liên kết với nhau, chính thức hoặc không chính thức cùng thỏa thuận đạt đến mộtmục đích chung, mỗi thư viện được xem như là một thành viên

2.1.2 Vai trò của thư viện trường đại học

Vai trò của thư viện: Hướng đến mục tiêu cuối cùng thư viện là phục vụ, hỗ

trợ về thông tin cho người học, sinh viên, giảng viên, đội ngũ cán bộ nghiên cứu trongtrường, nên vai trò của thư viện xét đến cuối cùng là phải giải quyết được mục tiêutrên Tùy theo trường học, loại hình đào tạo và tùy theo phạm vi nghiên cứu, vai tròcủa mỗi thư viện thuộc các trường đại học có sự khác nhau Báo cáo hướng đến tổngquan một số quan điểm về vai trò của thư viện theo các quan điểm trong nước và ngoàinước như sau:

2.1.2.1 Một số quan điểm về vai trò của thư viện trong nước:

Những thư viện trên thế giới ngày nay bên cạnh chức năng lưu trữ sách để trởnên năng động hơn với ba vai trò chính yếu sau đây (Lê Ngọc Oánh, 2002):

- Thư viện là một cơ quan truyền thông đại chúng, lưu giữ và cung cấp thông tinđến cho người sử dụng;

- Thư viện là một trung tâm phát triển văn hóa; tạo môi trường giao lưu, học hỏi

và trao đổi thông tin giữa những người cùng sử dụng thư viện với nhau

- Thư viện cung cấp động lực cho người học, nhà nghiên cứu, giảng viên, đónggóp vào việc đổi mới giáo dục chung cho cả nước

Giữa ba vai trò trên, thư viện trường đại học có vai trò là động lực đóng gópvào việc đổi mới giáo dục Thư viện là nơi lưu giữ, bảo quản sách, là nơi đóng vai tròquan trọng trong việc hỗ trợ công tác học tập và giảng dạy (Lê Ngọc Oánh, 2002 )

Đối với vai trò lưu giữ và cung cấp thông tin: Thư viện là nơi lưu trữ thông tin,tài liệu tham khảo, giáo trình, các tư liệu điện tử cập nhật nhất và sinh viên đến đểtra cứu, tìm kiếm tài liệu phục vụ học tập và nghiên cứu Sinh viên cần tăng cường tính

tự học, tự đọc giáo trình, đọc tài liệu tham khảo Thư viện với môi trường học thuậtthuận lợi, tài liệu phong phú, công tác tra cứu, mượn và trả tài liệu thuận lợi và thờigian phục vụ được nới rộng, thái độ và trình độ thủ thư ngày một tốt hơn sẽ gópphần thay đổi lề lối học tập trước đây của sinh viên, kết hợp tốt với phương pháp dạymới, đổi mới hình thức thi chất lượng đào tạo sẽ được nâng lên một bước, phát huyhiệu quả, phù

hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục đại học và yêu cầu thực tiễn phát triển kinh tế xã hội

ở nước ta, hội nhập với các nước trong khu vực và trên thế giới (Lê Ngọc Oánh, 2002)

Thư viện là trung tâm phát triển văn hóa: Ở môi trường đại học, thư viện trở

thành một trong những nơi cung cấp tri thức hiệu quả cho sinh viên Thư viện lưu trữthông tin, giáo trình, tài liệu tham khảo, các tư liệu điện tử… phục vụ cho hoạt độngtìm kiếm tài liệu, nghiên cứu khoa học của sinh viên Có thể khẳng định thư viện làtrái tim tri thức của một trường đại học Qua tầm vóc, quy mô của thư viện, có thểđánh giá được phần nào quy mô, chất lượng đào tạo của trường đại học Vì vậy, sinhviên phải ý thức rõ nét về vị trí và vai trò của thư viện ở bậc đại học mới đề ra phươngpháp học tập đúng đắn cho mình trong suốt quá trình học Với phương pháp giảng dạy

và học tập mới, mỗi sinh viên phải coi thư viện là “giảng đường thứ hai” mới có thểhoàn thành được những yêu cầu về khối lượng cũng như chất lượng kiến thức của cácmôn học Thực hiện tốt điều đó các trường đại học cần phải chú trọng đến công tác xâydựng thư viện để thư viện trường đại học thật sự là nguồn cung cấp thông tin tài liệuphong phú và chất lượng cho cán bộ, giảng viên và sinh viên trong trường (Lê NgọcOánh, 2002)

Thư viện cung cấp động lực cho nghiên cứu và giảng dạy: Thư viện là nơi

cung cấp thông tin, tạo điều kiện cho người đọc phát triển toàn diện, đặc biệt là tư duysáng tạo, góp phần giúp nhà trường hoàn thành sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực, bồidưỡng nhân tài cho đất nước Để thư viện trường đại học thật sự là nơi đảm bảo chấtlượng và hiệu quả giáo dục, đòi hỏi phải tăng cường vốn tài liệu, đảm bảo về nội dung,bao gồm đầy đủ các loại hình sách giáo khoa, giáo trình, sách tham khảo, sách chuyênngành phù hợp với ngành nghề đào tạo của nhà trường Vốn tài liệu phải đa dạng vềthể loại: ngoài các loại tài liệu sách, báo, tạp chí truyền thống, cần có cả luận văn, luận

án, báo cáo khoa học, các báo cáo ngoại khóa theo chuyên đề… và thu thập đầy đủ cácsản phẩm thông tin ở bất kỳ nơi nào và dưới bất cứ dạng nào Đặc biệt là chất lượng tàiliệu phải đảm bảo phù hợp với mục tiêu đào tạo, đáp ứng được yêu cầu sử dụng củasinh viên

Tại Hội nghị Giáo dục Đại học từ ngày 01 đến ngày 03/10/2001, Thủ tướngPhan Văn Khải đã phát biểu: “Trường đại học cần giúp sinh viên thu nhận được nhữngnhững kiến thức và kỹ năng cơ bản nhất và chủ yếu dạy cho sinh viên biết cách học,cách tư duy sáng tạo Sinh viên biết cách học và quen tư duy sáng tạo mới có thể thíchứng với

mọi tình huống trong thị trường lao động và trong đời sống khi ra trường…”; “…Dạyđại học là chủ yếu dạy cho sinh viên cách học phát huy tính chủ động, óc sáng tạo vàtính độc lập của sinh viên”(Giáo dục và Thời đại, số 119, 4/10/2001)

Trong những năm gần đây, vấn đề đổi mới phương pháp dạy học ở nước ta đãđược Đảng, Nhà nước cũng như các cấp quản lý giáo dục rất quan tâm Chiến lượcphát triển Giáo dục 2001 – 2010 đã đề ra phương hướng: Cùng hòa nhịp vào xuhướng đổi mới phương pháp dạy học đang diễn ra khắp nơi trên thế giới, việc đổi mớiphương pháp dạy học ở nước ta cần được xúc tiến hơn nữa trên cơ sở những quanđiểm đầy đủ và thống nhất về đổi mới phương pháp dạy và học cũng như những chínhsách phù hợp, khả thi

Như vậy, những định hướng lớn cho tương lai phát triển của ngành giáo dục đãnhấn mạnh đến đổi mới phương pháp giảng dạy và học tập Để đổi mới phương phápdạy và học đòi hỏi: “Người dạy phải dạy thật, người học phải học thật”

2.1.2.2 Vai trò của thư viện theo quan điểm ngoài nước:

a) Vai trò của thư viện theo quan điểm của Bộ quản lý thư viện New ZeaLand 1 :

Quản lý, thu thập và cung cấp thông tin: Xét toàn cảnh, vai trò và chức năngcủa thư viện đóng vai trò nền tảng hiệu quả cho việc quản lý thu thập và cung cấpthông tin cho giảng viên, cán bộ viên chức trong trường và học sinh, sinh viên sửdụng Thư viện đóng vai trò trung tâm trong việc phát triển thông tin, quản lý thôngtin trong toàn trường Thư viện giữ vai trò trung tâm trong việc hỗ trợ đọc, viết và bồidưỡng trình độ cho những người quan tâm nói chung và bồi dưỡng tình yêu sách chongười học, người đọc Những chức năng trên là những vai trò truyền thống của thưviện và luôn là chức năng quan trọng nhất trong các chức chức năng của trường học(Chris Szekely, 1997)

Vai trò phát triển và cung cấp thông tin là chức năng quan trọng nhất, là nềntảng cho việc dạy và học trong suốt quá trình hoạt động của nhà trường và thư viện.Các thư viện trường học đóng một vai trò quan trọng trong việc giúp học sinh pháttriển kiến

1 Ministry of Education and National Library of New Zealand

thức thông tin bên cạnh nhữn kiến thức thông tin được các giảng viên, giáo viên trình bày trên các giảng đường (Susan C Herring, 1998)

Hỗ trợ và phát triển kỹ năng khai thác thông tin cho người học, nhà nghiên cứu,giảng viên: Sinh viên ngày nay cần một nơi tiếp cận thông tin được quản lý tốt và hỗtrợ bởi đội ngũ cán bộ quản lý thư viện Các thư viện trường học là nơi để cung cấpcác chức năng này, cho phép các sinh viên khám phá những các ngữ cảnh, các thôngtin rộng lớn so với kiến thức trên giảng đường và phát triển cao hơn và sự gia tăng sự

tự tin và kỹ năng trong quá trình học tập Giáo viên trường trong quá trình giảng dạy

có thể khuyến khích học sinh sử dụng các thư viện trường học để nghiên cứu và pháttriển thêm thông tin và khuyến khích quá trình nghiên cứu thêm của sinh viên sau quátrình học tập trên giảng đường

Một sinh viên trong quá trình học tập, bên cạnh việc tự học ở nhà với điều kiện

cơ sở vật chất tốt phục vụ cho nghiên cứu, đồng thời, kết hợp với thư viện trong quátrình học tập hoặc một sinh viên luôn sử dụng thư viện cho quá trình học tập luôn cóđiều kiện và lợi thế hơn cho học tập (Susan C Herring, 1998)

Thư viện cung cấp môi trường học thuật để người học nâng cao trình độ, kết nốingười học: Một thư viện có chất lượng đóng vai trò quan trọng và là tiềm năng lớn chotoàn trường Thư viện nên được cho tất cả mọi người có liên quan đến giảng dạy vàhọc tập trong cộng đồng nhà trường, cho mọi người ở mọi lứa tuổi, trình độ có thể tiếpcận Thư viện có thể cung cấp cơ hội để nâng cao trình độ, kết nối mọi thành phầntrong trường không phân biệt ngành học, người học và phát huy mọi sở trường yêuthích nghiên cứu và học tập của người học Thư viện trường được đặt trong sự hỗ trợcam kết của trường và nhiều trường để tăng cường sự hợp tác, tăng cường các chươngtrình học được thiết kế để thúc đẩy nhận thức về văn hóa, sự hiểu biết giữa nhữngngười học và nhà nghiên cứu trong cộng đồng (Chris Szekely, 1997)

b) Một số vai trò của thư viện được tổng hợp theo nghiên cứu của Thư viện quốc gia New Zealand.

- Vai trò của thư viện trường học là để cải thiện cách thức tiếp cận thông tin củahọc sinh bằng cách:

 Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, đội ngũ nhân viên để hỗ trợ và giúp

đỡ các sinh viên và cộng đồng trong quá trình nghiên cứu của họ

 Cung cấp một môi trường học tập độc lập, lý tưởng với đầy đủ thôngtin, cơ sở vật chất cho người học, nâng cao khả năng nghiên cứu và khámphá thông tin một cấp độc lập cho các độc giả

 Lựa chọn thông tin và liên tục phát triển thông tin, liên kết các nguồn

hỗ trợ thông tin, tạo kênh liên kết tất cả các khía cạnh của chương trìnhgiảng dạy;

Tạo điều kiện sử dụng của sinh viên công nghệ thông tin và truy cậpthông tin trong và ngoài trường;

 Cung cấp các hệ thống sử dụng và các thủ tục để tạo điều kiện truy cậpcủa học sinh để và sử dụng tài nguyên thông tin

- Các thư viện trường học cung cấp thông tin và ý tưởng là nền tảng cho hoạtđộng nghiên cứu và là tiền đề của sự thành công trong xã hội ngày nay Tạo một cơchế thông tin tri thức ngày càng rộng mở cho các độc giả Các thư viện trường họctrang bị cho sinh viên những kỹ năng học tập suốt đời và phát triển trí tuệ và sự khámphá cho người học, tạo sự sống như những công dân có trách nhiệm cho toàn xã hội(UNESCO,

1999)

2005)

c) Ba vai trò của thư viện theo quan điểm của Đại học Syney – Úc (Lyn Hay,

Vai trò 1: Hỗ trợ học tập và giảng dạy: Các thư viện trường học có hiệu quả

góp phần vào chương trình của trường cho việc tích hợp sự phát triển của kiến thứcthông tin và hiểu biết về công nghệ thông tin và truyền thông (ICT), và làm việc vớigiáo viên để hỗ trợ các nhu cầu học tập của sinh viên:

 Phát triển các chính sách và chương trình phản ánh quan điểm, mục tiêu, chínhsách và các ưu tiên của cộng đồng trường học và hệ thống giáo dục thư viện trườnghọc;

 Cung cấp thời gian hoạt động, không gian, tài liệu điện tử, cơ sở vật chất và nhânlực cho hoạt động học tập dựa vào tài nguyên;

 Cung cấp một chương trình toàn trường để giải quyết kiến thức thông tin và pháttriển kỹ năng đọc viết CNTT ở khu vực bài học kinh nghiệm;

 Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý thư viện năng động, nhiệt tình, đáp ứng cácyêu cầu của Thư viện;

 Ứng dụng các quy trình đánh giá tính hiệu quả phục vụ cho sự tiện lợi trong sửdụng, sự tiến bộ của học sinh và thúc đẩy thực hành các kỹ năng để cải thiện việc học

và giảng dạy;

 Xúc tiến các hoạt động giao lưu, trao đổi trong nghiên cứu, học tập và văn hóadựa trên việc đọc sách tự nguyện miễn phí và nuôi dưỡng một tình yêu nghiên cứu vàhọc tập của đọc giả;

 Bằng cách cung cấp cơ hội đào tạo cho đội ngũ giáo viên trong việc sử dụng cácnguồn tài nguyên thông tin mới, công nghệ thông tin và sử dụng trong chương trìnhgiảng dạy;

Vai trò 2: Xây dựng nguồn lực cho các chương trình giảng dạy

Các thư viện trường học cung cấp một bộ sưu tập có liên quan, năng động vàđáp ứng của các nguồn thông tin để hỗ trợ các chương trình học, tạo điều kiện tiếp cậnthông tin thông qua các hệ thống và dịch vụ thư viện trường học:

 Cung cấp giáo viên và học sinh có nguồn lực luôn cập nhật và cung cấp trên cácphương tiện truyền thông của trường theo hướng có liên kết với các chương trìnhgiảng dạy thích hợp của trường

 Cung cấp cho độc giả các dịch vụ truy cập thư viện và hệ thống quản lý thông tinnhư danh mục tự động thư viện, mạng nội bộ, trang web, danh sách tài nguyên, v,v…

 Tiếp tục kiểm tra và theo dõi các thay đổi của thông tin, nguồn tư liệu thông tinnhằm có những định hướng phát triển và ưu tiên phát triển trong các ngành, các lĩnh

 Luôn đảm bảo kênh hỗ trợ có sẵn cho các giáo viên và sinh viên trong việc sửdụng hệ thống thông tin và công nghệ thông tin trong quá trình sử dụng thư viện.

Vai trò 3 - Cung cấp một môi trường học tập

 Các thư viện trường học hoạt động như các trung tâm thông tin hoặc là nơi cungcấp một không gian, một môi trường học tập cho đọc giả, cho học sinh, sinh viên vàcán bộ giảng viên của trường:

 Cung cấp không gian đủ cho đọc giả, học sinh, sinh viên, nhà nghiên cứu, cán bộgiảng viên đọc sách, nghiên cứu và truy tìm tài liêu trong nguồn tài nguyên thông tin,thiết bị và hệ thống công nghệ thông tin;

 Cung cấp không gian và cơ sở vật chất phù hợp với tài nguyên học tập và chươngtrình giảng dạy;

 Phát triển các hoạt động thúc đẩy sử dụng các nguồn thông tin và dịch vụ cho cảmục đích giải trí, bao gồm đọc độc lập, xem và nghe, và các chương trình giảng dạyonline

Cung cấp quyền truy cập vào một môi trường học tập dựa vào tài nguyên mởcủa thư viện, cung cấp thời gian hoạt động và sắp xếp đội ngũ nhân lực sẵn sàn hỗ trợđọc giả khi cần thiết

Vai trò 4: Vai trò quản lý thông tin:

 Phối hợp quản lý thông tin của nhà trường, tài nguyên học tập và làm cho độcgiả tiếp cận với thư viện nhà trường, cộng đồng và nhiều hơn thế nữa

 Đảm bảo tiếp cận hiệu quả đối với tất cả các tài nguyên học tập của nhà trườngthông qua hệ thống thư viện;

 Tham gia trong chiến lược hợp tác để đảm bảo rằng các bộ sưu tập thư viện vàcác bộ sưu tập tài nguyên giáo viên bổ sung cho nhau;

 Quản lý thông tin đi vào trường từ các nguồn trực tuyến bằng cách cung cấp liênkết đến các trang web và các trang web đánh dấu trang

Tham gia xây dựng và duy trì mạng nội bộ và trang web của trường;

 Tham gia vào các chiến lược để thúc đẩy thông tin và các nguồn lực một cáchhiệu quả (cho nhà trường như một toàn thể, các nhóm cụ thể, và các cá nhân khi thíchhợp)

2.1.2.3 Một số nguyên tắt hoạt động của Thư viện

a) Nguyên tắc hướng dẫn

Môi trường năng động của thông tin ngày nay phụ thuộc khá nhiều vào sự pháttriển của khoa học công nghệ Do đó, khó để dự đoán chính xác những hình ảnh và quátrình hoạt động của thư viện trường học trong tương lai Do đó những dự đoán để pháttriển thư viện trường học được dựa trên nguyên tắc hơn là các tiêu chuẩn cụ thể Hiệnnay, một số thư viện cung cấp một loạt các quan điểm và lựa chọn chứ không phải làthiết lập một kế hoạch chi tiết cho các thư viện trường học lý tưởng hoặc lập báo cáo

rõ ràng về những gì là phù hợp hoặc không phù hợp

Nội dung sau đây mô tả sáu nguyên tắc hướng dẫn, mà thư viện cùng nhau cungcấp một khuôn khổ linh hoạt để hướng dẫn hệ thống các trường tại New Zealand trongviệc phát triển và cải tiến thư viện toàn hệ thống Mỗi nguyên tắc trình bày một địnhhướng hoạt động lâu dài và cơ bản về vai trò của thư viện trường Các thư viện trườnghọc có thể được xem như hỗ trợ các khía cạnh cụ thể của học tập của độc giả, đặc biệt

là kiến thức thông tin và một tình yêu đọc sách Thư viện cũng có thể được coi nhưmột dịch vụ cung câp thông tin, một điểm truy cập, một bộ sưu tập các nguồn lực,hoặc một địa điểm cụ thể

Thứ tự các nguyên tắc được liệt kê dưới đây không hàm ý xếp hạng và khôngnhất thiết phản ánh thứ tự, trong đó một trường có thể muốn tiếp cận các nguyên tắc,nhiệm vụ liên quan đến phát triển thư viện của mình Để đảm bảo một cách tiếp cậntích hợp gắn kết để phát triển thư viện trường học, một trường có thể xem xét tất cảcác

nguyên tắc hướng dẫn và các yếu tố thành công quan trọng đi kèm với mỗi nguyên tắc,ngay cả khi mục đích ban đầu của họ là xét ở một mục tiêu nhất định

b) Sáu nguyên tắc chỉ đạo:

+ Thông tin văn hóa: Các thư viện trường học là một môi trường học tập trungtâm cho sự sự phát triển của một cộng đồng thông tin của nhà trường

+ Dịch vụ: Các thư viện trường học là một trung tâm quản lý về chuyên mônnghiệp vụ và hỗ trợ cho cộng đồng học tập và nghiên cứu của nhà trường

+ Đọc: Thư viện trường học là nền tảng cho các chương trình xóa mù chữ, cảithiện thông tin, tri thức của nhà trường và là chất xúc tác cho sự phát triển của các độcgiả suốt đời

+ Truy cập: Các thư viện trường học là trung tâm và là giao diện kết nối vớicác hệ thống có tổ chức để truy cập và quản lý thông tin và nguồn lực học tập vànghiên cứu

+ Tài nguyên thông tin: Các thư viện trường học là nơi cung cấp các nguồn thông

tin được lựa chọn để đáp ứng các chương trình đào tạo và nhu cầu thông tin của trường

+ Địa điểm: Thư viện trường học là một nơi trung tâm được thiết kế để đóngmột vai trò quan trọng trong đời sống tri thức, giáo dục và văn hóa của trường

2.1.3 Xu thế phát triển về vai trò của Thư viện:

Theo (Callison, D., & Tilley, C.L, 2001): Xu hướng chung về sự thay đổi trongvai trò của thư viện được xác định thay đổi từ sự phát triển công nghệ thông tin và kỹnăng sử dụng thư viện, lựa chọn thông tin, nguồn lực, kỹ năng tư duy học tập vànghiên cứu độc lập, kỹ năng sử dụng nguồn tài nguyên thông tin và các nguồn tàinguyên chung "theo hướng" đa phương tiện và tăng tính ứng dụng công nghệ máytính, viễn thông Những tác động trên là nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến sự thayđổi vai trò của thư viện, hướng đến sự hợp tác giữa các thư viện, xây dựng chươngtrình giảng, kế hoạch và sự kết hợp với giảng viên trong giảng dạy hướng đến nhu cầucủa người sử dụng (Harvey, R, 2001) Harvey cho rằng, thư viện ngày càng trở nên tậptrung vào người sử dụng và nhu cầu của họ để xác định rõ vai trò và nhiệm vụ của thưviện trong từng thời kì nhất định

2.2 Các nghiên cứu có liên quan về tác động của việc sử dụng thư viện đến Thành tích học tập của sinh viên:

Hiện nay, thế giới có nhiều nghiên cứu về ảnh hưởng, tác động của thư viện ảnhhưởng đến Thành tích học tập của sinh viên Những mô hình nghiên cứu điển hìnhđược tác giả tổng quan sơ qua gồm:

Theo (Lance, K.C, 1994) đã phát triển một phương pháp tiếp cận về tác độngcủa thư viện đến Thành tích học tập của sinh viên (bổ sung năm 2000) để kiểm tra tácđộng của thư viện trường học trên thành tích học tập của sinh viên Nghiên cứu sửdụng kết quả học tập các bài kiểm tra mẫu làm tiêu chuẩn như một phương tiện đánhgiá thành tích học sinh, Lance đã có thấy có mối quan hệ chặt chẽ giữa các chươngtrình truyền thông thư viện trường học với chất lượng và hiệu suất học tập của sinhviên trên các bài kiểm tra mẫu

Các nghiên cứu lặp lại phương pháp của Lance(2) tại Mỹ, trên các tiểu bang khácnhau cũng được tiến hành thuộc các tác giả như: (Wellborn, and C Hamilton-Pennell,1993), (Lance, K.C , Hamilton-Pennell, C., Rodney, M.J., 2000), (Miller, J., J Want,and L Whitacre, 2003)… Mỗi nghiên cứu lặp lại đã cố gắng để phát triển cách tiếpcận của Lance theo các hướng bổ sung các góc nhìn khác nhau Nghiên cứu tạiMissouri của (Miller và Whitacre, 2003) tìm hiểu tác động của một chương trình đọcsách của sinh viên trong thư viện trường học, hoặc nghiên cứu tại Alaska của Lance,Rodney, và Hamilton-Pennell (2000) đã kiểm tra tầm quan trọng của sự hợp tác vớicác thư viện công cộng Các nghiên cứu trên đã cho thấy một mối tương quan tích cựcgiữa các chương trình được thực thi bởi thư viện và thành tích học tập của sinh viên làtồn tại rõ ràng và có ý nghĩa thống kê

Các nghiên cứu trên toàn tiểu bang tiến hành ở Minnesota (Baxter, S.J and A

W Smalley, 2008) và Indiana (Callison, D., & Tilley, C.L, 2001) chọn cách tiếp cậnhơi khác nhau để đạt được một sự hiểu biết tốt hơn về mối quan hệ giữa các Hệ thốngtruyền thông thư viện trường (SLMCs) và thành tích học tập của sinh viên Nhữngnghiên cứu so sánh các tiêu chuẩn được xác định Hệ thống truyền thông thư việntrường

(SLMCs) tốt để những người thực hiện trong các trường học Minnesota tương quan

2 Trích dẫn theo Ruth V.Small, Jaime Snyder, Katie Parker, 2009

các SLMCs "tốt hơn" với thành tích học tập của sinh viên Các nghiên cứu trên toàntiểu bang Indiana đã kiểm tra như thế nào SLMSs với nguồn tài nguyên phong phú vàkinh nghiệm có thể tốt hơn để giúp giáo viên và cải thiện các trường học như một toànthể Nó cũng tích cực liên quan đến các hoạt động này thành tích học tập của sinh viên

Nghiên cứu của Todd (2002) đã xác định rõ ràng mối quan hệ giữa nhân viênthư viện trường học và Thành tích học tập của sinh viên Mối quan hệ chặt chẽ, cácdịch vụ và nguồn tài nguyên của thư viện được giới thiệu đến sinh viên càng lớn.Thông qua các chương trình hoạt động và quảng bá của thư viện, mối quan hệ càngđược chặt chẽ và đồng thời, thành tích học tập, nghiên cứu và hệ thống kỹ năng củasinh viên cũng được nâng câp theo

Trong một nghiên cứu trên toàn tiểu bang tiến hành ở Ohio, Todd (2006) đãkhám phá cách thư viện trường học hỗ trợ thành tích học tập của sinh viên để đánh giácác báo cáo những tác động của Thư viện đến thành tích học tập bằng thang đo Lirket.Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc sử dụng thư viện của sinh viên đã hỗ trợ nhiều trongviệc nâng cao kỹ năng đọc, nghiên cứu, khả năng sử dụng thông tin và nâng cao kiếnthức bản thân

Nghiên cứu của Michele Lonsdale (2003) về Tác động của thư viện trường họcđến Thành tích học tập của học sinh, sinh viên đi đến kết luận cho rằng: thư việntrường học có tác động tích cực, đến Thành tích học tập của học sinh, sinh viên trênhầu hết các khả năng Có thể liệt kê một số mặt tác động của thư viện đến Thành tíchhọc tập của học sinh, viên viên như:

 Một thư viện có hệ thống cơ sở vật chất tốt, có nguồn lực và nguồn tài trợ có thểtác động đến thành tích học sinh cao so với điều kiện kinh tế gia gia đình của học sinh,sinh viên đó

 Thư viện với mạng máy tính được kết nối internet tốt, mang tính liên kết, kết nốitốt có những ảnh hưởng tích cực đến Thành tích học tập của học sinh, viên viên

 Chất lượng của các nguồn thông tin trong thư viện có tác động mạnh đến điểm thicủa học sinh – sinh viên có sử dụng thư viện so với những học sinh, sinh viên không

có sử dụng thư viện

 Mối quan hệ giữa cán bộ thư viện, giảng viên của trường trong việc nâng caotrình độ chuyên môn, lập kế hoạch giảng giạy,… có những ảnh hưởng tích cực đếnThành tích học tập của học sinh, sinh viên.

 Thư viện kết hợp hoạt động với thư quán, phục vụ các chế độ in ấn và văn phòngphẩm tốt có những ảnh hưởng tích cực đến việc rằng luyện kỹ năng học, đọc và các kỹnăng khác của sinh viên

 Thư viện hoạt động trong sự liên kết với hệ thống các thư viện khác, thư việncông cộng,… có thể tạo ra sự khác biệt tích cực trong ảnh hưởng đến Thành tích họctập của sinh viên

 Thư viện làm tăng thêm sự khác biệt tích cực trong việc tăng thêm sự tự tin, lòng

tự trọng và ý thức hoạt động độc lập, tinh thần trách nhiệm của học sinh

Mô hình nghiên cứu của Michele Lonsdale (2003): thư viện tốt phải là thư viện

có xu hướng hình thành nên từ cơ sở vật chất tốt, cán bộ hướng dẫn nhiệt tình và đượcđào tạo tốt, thời gian phù động hợp lý, phù hợp cho sự nghiên cứu của người đọc, phùhợp với quy mô của trường Đồng thời, Thư viện có vai trò lớn trong hình thành kỹnăng đọc, kỹ năng nghiên cứu, tham khảo tài liệu, trích dẫn và nâng cao kỹ năng đềxuất, trích dẫn cho người đọc

Cơ sở vật chất thư viện

Kỹ năng đọc

Thành tích học tập

Kỹ năng nghiên cứu

Kỹ năng trích dẫn, tài liệu tham khảo

Kỹ năng đề xuất

ý tưởng

Hình 2 1: Mô hình nghiên cứu đề xuất bởi Michele Lonsdale

Nghiên cứu của D.Williams, C.Wavell & L.Coles (2001) Tác động của các

hoạt động thư viện đến Thành tích học tập và việc đã chỉ rõ sự tác động của thư việnảnh hưởng đến Thành tích học tập của sinh viên Nghiên cứu chủ yếu thực hiện cácthảo luận giữa tác giả với giáo viên, sinh viên và các cán bộ thư viện để thấy được cáctác động của việc sử dụng thư viện đến với Thành tích học tập của sinh viên

Mô hình nghiên cứu của D.Williams, C.Wavell & L.Coles tập trung kiểm địnhmối quan hệ giữa mục tiêu giáo dục và thư viện trường ở cấp trung học Những giảthuyết được tác giả đặt ra tập trung ở các chủ đề sau:

- Hoạt động của thư viện có ảnh hưởng đến điểm số của các sinh viên,

- Hoạt động của thư viện có ảnh hưởng đến kết quả đạt được của sinh viên quamỗi môn học, và

- Hoạt động của thư viện ảnh hưởng đến năng lực và hoạt động của các sinh viên

sinh viên

Hoạt động của Thư viện Nâng cao Thành tích trong từng môn học

Nâng cao Thành tích học tập tổng thể

Hình 2 2: Mô hình nghiên cứu của D.Williams, C.Wavell & L.Coles

Nghiên cứu của E G Smith (2006) việc học tập của học sinh thông qua cácTrung tâm Thông tin thư viện của các trường học ở Wisconsin và Nghiên cứu nghiêncứu của được triển khai tương tự ở Úc với nghiên cứu của Lyn Hay (2005) về Vấn đềhọc tập của sinh viên thông qua các thư viện tại Úc Kết quả nghiên cứu cho thấy đượccác cánh thức và các lợi ích mà thư viện mang lại cho sinh viên Các câu hỏi tập trungvào bảy nội dung:

Tìm được những thông tin mà học sinh cần (Getting information)

Sử dụng các thông tin để hoàn thành bài tập ở trường (Using information)

Sử dụng thư viện để nâng cao kiến thức (Knowledge)

Sử dụng côngnghệ ở thư viện, ở trường và ở nhà (Computer)

Sử dụng thư viện cho mục đích đọc sách (Đọc - Reading)

Tính độc lập của sinh viên trong sử dụng thư viện (Tính độc lập - Independence)

Thành tích học tập của sinh viên ( Academic achievement)

Tiếp nhận thông tin

kỹ năng tìm kiếm thông tin để phục vụ cho môn học

Công trình nghiên cứu được thực hiện tại 500 thư viện trường học tại bangPennsylvania, Hoa Kỳ, và đã có 435 thư viện (87%) tham gia, tập trung vào khảo sátcác nội dung sau:

- Thời gian thư viện mở cửa

- Các bộ phận của thư viện

- Hoạt động của các bộ phận

- Các dịch vụ của thư viện

- Các nguồn của thư viện

- Kinh phí hoạt động của thư viện

- Thành tích học tập của sinh viên

Thời gian hoạt động của Thư viện

Các bộ phận của thư viện

Hoạt động của các

bộ phận Các dịch vụ của

Công nghệ của Thư viện

Các nguồn tài liệu của Thư viện

Kinh phí hoạt động của Thư viện

Hình 2 4: Mô hình đề xuất của K C Lance, M J Rodney & C H Pennell

Kết quả quan trọng đầu tiên nghiên cứu này đưa ra là có một mối liên kết giữahoạt động của thư viện và Thành tích học tập cao hơn của sinh viên Hoạt động của thưviện có mối tương quan với các Thành tích học tập như điểm đọc, hoạt động của thưviện tốt hơn thì điểm đọc của học sinh cũng tăng lên Nhưng mối liên kết này khôngđược giải thích bởi các điều kiện khác của trường như là học phí nhà trường thu trênmỗi học sinh hoặc mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh Tương tự như vậy, mốiquan hệ này cũng không được giải thích bởi các điều kiện xã hội như là sự nghèo túng

và sự giáo dục thấp của người lớn Có một số điểm đặc trưng của thư viện giúp giảithích được mối liên kết giữa hoạt động của thư viện và Thành tích học tập của họcsinh, đó là kinh phí hoạt động của thư viện, các nguồn thông tin, công nghệ thông tin

và các hoạt