B12 SU CHET TE BAO và ý nghĩa của sự chết tế bào

Báo cáo cũng cho thấy, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 2,65%, đóng góp 0,43 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng chung; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 5,81%, đóng góp 2 điểm phần trăm; khu vực dịch vụ tăng 6,85%, đóng góp 2,59 điểm phần trăm. Trong khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản, ngành thủy sản có mức tăng cao nhất với 5,08% so với cùng kỳ; ngành lâm nghiệp tăng 4,31%, thấp hơn mức tăng 5,75% của 6 tháng năm 2016; ngành nông nghiệp tăng 2,01% so với mức giảm 0,78% của cùng kỳ. Trong khu vực công nghiệp và xây dựng, ngành công nghiệp tăng 5,33%, thấp hơn nhiều so với mức tăng 9,66% và 7,01% của cùng kỳ năm 2015 và năm 2016, chủ yếu do ngành khai khoáng giảm 8,2%. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đạt mức tăng 10,52%, tương đương mức tăng 10,50% của cùng kỳ năm trước. Ngành xây dựng 6 tháng đầu năm tăng trưởng khá với tốc độ 8,50%, đóng góp 0,45 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng chung.

Băng sáng I Hiện tượng khử cực làm phóng

thích Ca++

Thành phần cấu tạo gồm siêu sợi actin và myosin

Siêu sợi actin có chức năng sau:

A Là các tơ thần kinh trong tế bào thần kinh

B Chuyển động chân giả

C Tham gia tạo chuyển động của tinh trùng

D Duy trì hình dạng màng nhân

E Tạo thành cầu liên bào giữa các tế bào biểu mô

Protein kết hợp với siêu ống có chức năng vận chuyển các túi synap từ nhân tế bào ra ngoại biên:

SỰ CHẾT TẾ BÀO

ThS TRẦN THỊ THANH THỦY

MỤC TIÊU

Tại sao phải học về sự chết tế bào?

▪ Phát triển và sự chết luôn tồn tại song song nhau

▪ Cơ thể người có xấp xỉ 10 14 tế bào

▪ Hơn 200 loại tế bào biệt hóa khác nhau

▪ Cực kỳ quan trọng trong giai đoạn phát triển phôi và cơ thể trưởng thành

• Phân biệt 2 trạng thái chết tế bào

• Nêu được định nghĩa và vai trò của apoptosis

• Phân tích được cơ chế của quá trình apoptosis

• Trình bày được các nhân tố điều hòa apoptosis

2 dạng chết tế bào

• Chết tế bào theo chương trình (apoptosis)

• Hoại tử tế bào (necrosis)

Apoptosis là gì????

• Chết tế bào theo chương trình – chết rụng

tế bào

và thời điểm đã lập trình trước

được xem là thừa của cơ thể

1842 Walther Flemming

1885 1965

Nobel 2002 in Physiology & Medicine

không lan truyền đến các tế bào xung

quanh

ApoptosisHình thái:

cách chính xác DNA giữa các nucleosome

▪ Tạo ra những mảnh vỡ tương đương với 180 cặp base

▪ Nhân vỡ thành từng mảnh

▪ Tế bào tách thành những túi nhỏ theo các

Hoại tử - necrosis

Các tế bào chết sớm hơn so với chu kỳ

sống của nó và do các tác nhân bên ngoài

tế bào gây ra

trong cơ thể và có thể dẫn đến tử vong

11

Hình thái: Hình ảnh hoại tử thể hiện chủ yếu ở nhân tế bào

=> Có 3 hình ảnh hoại tử tế bào:

➢Nhân đông

➢Nhân vỡ

➢Nhân tan

=> Tế bào bình thường

=> Tế bào hoại tử nhân đông => Tế bào hoại tử nhân tan => Tế bào hoại tử nhân vỡ

13

Tại sao cần có apoptosis

• Để cơ thể phát triển đúng hướng

▪ Loại bỏ màng giữa các ngón tay, ngón chân của thai nhi

▪ Bong tróc nội mạc tử cung

Trong giai đoạn phôi thai

Chọn lựa những tế bào đúng chức năng

Trong giai đoạn phôi thai

Bỏ đi những tế bào nguy hiểm

Tế bào nhận diện kháng nguyên

Loại bỏ những tế bào thừa

Trong giai đoạn trưởng thành

Trở về trạng thái ban đầu (không mang thai, không cho con bú)

Lymphocytes + kháng nguyên Không còn kháng nguyên nữa

Apoptosis

Tế bào bị mất đi bởi quá trình apoptosis sẽ được thay thế bằng tế bào lân cận nhờ quá

trình phân chia

Apoptosis

+ cell division

X

Trong giai đoạn trưởng thành

Duy trì kích cỡ và chức năng của các cơ quan

Caspase là gì???

aspartic

• Caspase có vai trò tối quan trọng đối với

quyết" các tế bào

• Tham gia vào hoạt động của hệ miễn

dịch trong quá trình trưởng thành

của lympho bào

28

Caspase 3

(Cystein aspatic protease)

IAP

(Inhibitor of apoptosis)

Phân loại Caspase

Caspase được tổng hợp trong tế bào dưới

Khi có tín hiệu các procaspase này tiến

hành 1 loạt các hoạt động cắt, ghép để tạo

Có 3 loại caspase chính

Caspase khơi mào CASP2 ,  8 ,  9  và  10

Caspase dùng trong phản ứng

Quá trình apoptosis chỉ xảy ra khi tạo thành công thác caspase

→ Đứt gãy ADN ?

→ Endonuclease ?

ADN bị cắt thành những đoạn ngắn được xếp đều đặn theo kích thước

Cell stress kích hoạt Proapoptotic protein

Lộ trình nội sinh qua trung gian ti thể

• Apoptosis film

Lộ trình ngoại sinh thông qua thụ thể chết trên màng tế bào

Apoptosis

Sự giống nhau giữa 2 lộ trình

Lộ trình nội sinh qua trung

Giai đoạn cuối apoptosis – Thực bào

Group 1

Group 2

Group 3

Họ protein Bcl-2

Vai trò của protein Bcl2 hỗ trợ apoptosis

( Nhóm 2 -Bax, Bak và Bok)

Vai trò của protein Bcl2 kháng apoptosis

( Nhóm 1 - Bcl2 và Bcl-X L )

Vai trò của protein Bcl2 hỗ trợ apoptosis ( Nhóm 3 - Bad, Bim, Bid, Puma, Noxa )

Điều hoà apoptosis – IAPs (Inhibit

caspase)

Điều hoà apoptosis

• Hiện tượng tăng sản mô

• Ung thư, xơ vữa động

mạch…

Quá ít

BỆNH LÝ

53

Nguồn: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3384434/table/T1/?report=objectonly

Apoptosis và bệnh lý

Xảy ra quá trình không đáp ứng

với apoptosis (mất thăng bằng

trong điều hoà)

Apoptosis giúp loại bỏ những tế bào

bị tổn thương

Gen ức chế khối u p53 hỗ trợ cho

p53

Apoptosis :

Death and elimination of damaged cells

Sửa chữa DNA

Gen p53

cho đến khi DNA bị tổn thương được sửa chữa

hòa chu kỳ tế bào - gọi là gene áp chế khối u

khả năng sửa chữa DNA

Các nguyên nhân sau làm tăng quá trình apoptosis trong tế bào, TRỪ MỘT:

1.Tổn thương DNA

2.Nhiễm virus

3.Thoát cytochrome c ra khỏi ti thể

4.Xuất hiện nhân tố IAP

5 Hình thành proapoptotic protein

1 Chết tế bào theo chương trình có đặc điểm sau, TRỪ MỘT:

A.Các tế bào chết ở những vị trí và thời điểm đã lập trình trước B.Loại bỏ tế bào nhưng không lan truyền đến các tế bào xung quanh

C.Gây hại cho tổ chức mô, cơ quan trong cơ thể và có thể dẫn đến tử vong

D.Tạo ra những mảnh vỡ tương đương với 180 cặp base

E.Tất cả đều sai

2 Caspase có đặc điểm sau, TRỪ MỘT:

A.Caspase được tổng hợp trong tế bào dưới dạng chưa

hoạt động gọi là procaspase

B.Tham gia vào hoạt động của hệ miễn dịch trong quá trình trưởng thành của lympho bào

C.Caspase chỉ ở dạng hoạt động khi có tín hiệu apoptosis