Các chi tiết nghệ thuật đặc sắc văn học 11,12

Thực tế, trong những năm gần đây, các kì thi học sinh giỏi cũng như thi đại học bộ môn Ngữ văn thường xuất hiện những dạng câu hỏi “nhỏ” đề cập đến một hoặc một vài chi tiết nghệ thuật đặc sắc trong tác phẩm văn chương tự sự. Chỉ là một tiểu tiết của tác phẩm song nhiều chi tiết nghệ thuật luôn có khả năng hàm chứa trong nó những nội dung tư tưởng và cả giá trị nghệ thuật lớn lao. Mỗi chi tiết nghệ thuật như một viên gạch nhỏ góp xây nên tòa thành vĩ đại, lộng lẫy của ngôn từ

S2BCDOK

1

CAC CHITI TNGH THU TD CS CVANH C11,12

Chiti t“N mlangon” trong “V_ ch ng A Ph ” - T6 Hoai

T6 Hoai lam ttrongnh ngnhavan utuc avandan Vi tNam.CóiI do

s tringhi mvad idaov ns ng mẵng cóth vi tnínnh ng trang văn hay dùch mih chtbctiuhc.Nh ngtâcph mc aôngth ngÌlă truy nng n vă bút kí vi tv thiín nhiín vă đ is ng thôn quí Năm 1952, trong chuy n đi dăi tâm thâng s ng cùng đổ ng băo Tđy B c, Tô Hoăi đê cho rat ptruy n“TayBc’,d cs cv itacphm“V ch ngAPh’d rit

do, hinht ng “lâ ngón tr thănh m ttrongnh ngchiti tngh thu tdc

tr ng, mang nhi ut ngynghiavad 1i nt ngsaus ctrongtamt ng

d cgi Vi t Nam

Cũngnh nhant trongm tbaith ,chiti tngh thu tcóv tríngh thu t

vồ cùng quan tr ng đ 1v I1tâc ph m văn xuôi, nó cóth thđu tóm linhh n

c atâc ph m Vă dù th 1 gian trôi qua, tac gi không cònn a thì khi nh c dnchiti tngh thu tli nnh 1 in idung tac ph m Di udok nh khong

b cĩngng in mxu ng Truy nngn“V ch ngAPh”d csang tac khi Tô Hoăi tham gia khâng chi n,cănc ho td ng mi ncao Tđy B c Cau chuy nlacu cd it inh cc aM vaAPh -haim nhđ Icós phn

b th nhg nnh nhau,didi nchonh ngki pd il mthand idachth ng

tr tan dcc ab nth cdanphongki n.H g pnhau,t gi ¡thoât vătmđ n Cachm ngnh mt! hi nnhiĩn, bi utr ngchocond ngtimd nCach

m ng, timd ngi iphĩng vat doc ad ng băo mi n cao Tđy B c

Hình nh “la ngon” xu thi nbal ntrong tac ph mvach g nli nv inhan vtM -ng icongaimincaol ng thi n, xinhd p,taihoanh ngcu c

đ inhi ubthnh.M xu thi nv thình nhm đ uuâm:“ĂI xav .c6

m t cô con gâi Lúc năo cũng v y, m tbu nr ir i’ D6 cing chinh la phong câch c a Tô Hoăi: ĐI th ng văo vnđ, níu ngay nhđn vt.SŠ xut hin dtbaohi um tth ctikhĩngt isdang.S hi ndi nsong song

øI X “cô gâi - tău ng a—t ng đâ” choth ys ngangt mgi acacch th:

“ng ¡ vă súc v t, súc v t vă vô tri” Hay đó cũng chính lăng mýc a tâc

øi mu nnói đ ncâi xêh Iđ ngth I.Câith ctixâmx tnăy lăh lu

c ach d th cdan phong ki nth itha,lak tc cbith ngc aconng 1 lănh tính.M -m tcô gâi mi n cao đang trăn bung s ctr - ngay trong đềm tìnhh 1 xuđnn ng năn thì cu cđ imăuh ngch md t.Côb trói gô nh

S2BCDOK

súc nô,b tv nhàth ng lí Pá Tra “cũng trình ma”nh m t món hàng

Ng_ 1ta làm gì cu cđ icô,(h cs lúc đó cô không bi t, mãi cho đ n lúc

AS dngtr cmtb côtuyênb đã cúng trình ma, thôi thì cô đã là

ng inhàth nglím tr IM tcú đánh ngất do,m tcáir Ith ts th ng

M địt cu cđ tđpnh trong tranh xu ngh sâuc ađang c—n ima

k khác s ngb ng âm thanh c ati ng than vàhítth hh ¡ mùi máu, màm I1

b cdilam tn it inh cd nt tcung.M sôngs không b ng ch t,s ng

nh m txácng Itrong ki pc msúc vàr 1 “có ápb c có đ u tranh” Cô tìmv cha già, tay c mn mì lá ngón “Lá ngón” xu thi nÌ nở u tiên nh

m tl ithoat den Day lal Ithoátng nvàh uhi unh t.Nh ng] Ilà]l 1 thoat cho nh ng ai mu nch md thi nt inghi tngach khong ph il i thoát chong imu n sang trang m i RO rang, day las ph n kháng quy t

lí tnh ng vôv ng—m thìnhth cph nkhangb đ ng.Vàs xu thi nc a

“lá ngón” lúc này mang t m ý nghĩat cáo cao đ :SŠ dã manc axãh Iép

bu cconng 1Ì ngthi ni tìm cái ch t Nó — lá ngón, cũng là hi n than chon ¡th ngkh c anhân dân, cho nh ng tícht đ ng cay, đ y đau đ n và

u th n.Cô ném ph ch xu ng đ tn m lá ngón mìnht tìm hái trongr ng

nh mts chunb s nsangtr cd6,némtrongn cmt.T mình tìm

đ nlángón-đ cd cc ar ngxanh-dalas cand mc ang_ icon gai

Nh ngnémdid cd cd tiptcs ngkh licangcandmhn.Divi M,thach tdih ns ngnh c,nh ngr il ithas ngnh cconh nb thi u Chínhch hi ulàb nĩnh cao đ pn ing icon gaitr Doc cling chinh la nguyên nhân c ty uchos can đ m bán mình chu cchac aV_ ng Thuý

Ki utrong “Đo ntr ng tân thanh”c ađ I1thi hào Nguy nDu.C hai

ng I1con gái tài nắng, s c di n và nhân ph m tuy tv 1,đi uđóktc c chung vich d x uxam cr a,nh ngthiénh ng vô phúc sinh nh míth 1,

nh ng canh hoa tréid t trong baod “Langon”’ nh v y, damangm tt ng

ý nghĩa nhân sinh tuy b nthânt ngtr ng cho cái ch t

Tacóth nhìnth ys kiên quy t và chút gì đó v t sáng trong lòng M khi

cô tìmđ n lá ngón v ¡ ý nghĩ đã tìm ral ¡thoát.Nh ng đ ngth ¡ cũng

nh nran id nlonge acô khith yr ngch aph I1 lúc và Ì Ithoát ym t Inn atu tkh it mtay Nh ngr ic n đau nào cũng ph ¡ qua di di sau

th ihndnh.Mtr v ,tiptcs ngchohtki pcungm tnh c nha

Nhi u năm trôi qua, cha già-ng 1 thân duy nh t cũng qua đ inh ng cái thôi thúc gi 1 thoát trong ***g ng c sonnay dat t.M không còn nghĩ đ n

S2BCDOK

d utranhb il s nghaych td iv 1 cô lúc này không quan tr ngn ava

d ng nhén “14 ng6n” cing ch ng con! ng v ng trong tam tri dang quên

Đó chính làs xu thi nlnth haic a “lángón vì 1 nnay, “la ngén”

xu thi nb ng cách ra đi Lá ngón pham t ngtr ngchos hams ng đã ngu il nh.N idm nhv cdéichtgi đây không còn g mnh mtâmh n chos t doc alítrí.Nh ngđ 1v IM,đóil ¡làn Iđángs !“ lâu trong cái kh ,M quenkh r 1’.D nthayth cho “ph n kháng” là “ch pnh n chuđ ng”.M tcô gái v Iib nlnht hái thu c đ c cho mình nay buông xudi ch p thu n Cô buông xuôi không b 1 cô ch p thu n, cô đông thu n mà

s th troikialak tc cc acu ct đu tranh trong đ nở c, dai d ngcu 1 cungk tthicb ngs mimtvatuy tv ngd pxu ngđôib vaiyu t

V yra, “lá ngón” kia dang ng m kéu thay ti ngd ngbàoh ngv Cách

m ng.Ch ng bi tt bao gi ,M quay cu ng vào công vI c nhà Pá Tra nh

m t cái máy và chot 1 khi trâu ng ađấv chu ng, cô v ncònđ ng đó tp

t c mãi không thôi Lúc nào cũng v y, ng im t mình trong căn bu ngt 1 trông ra lôc vuông tr ng đ cch ngbi t“c as nghayn ng”,M luôn đắm

đ mm tánh nhìn Ánh nhìn yv a khát khao,v ah it ng.Nunh xem

l vuông n 1 căn phòng là vách ngăn g1 a lao tù vàt do, thì ítram 1 khi nhìn vào đó,M v n còn chút gì khao khát s ng Cond iv I1 “lá ngón”, nghĩ

đ n nó là nghĩ đ ncaich tvach khiM mu nk tli ud 1 mình thì lá ngón lilàhình nhm c đnh đ u tiên hi nra

R 1 đêm nay, đêm tình mùa xuân Ì 1 kéo đ n-— cái đêm tìnht | adding t ngào, đêmc anh ng xúcc myêu(th ngd cchunbtr cbi“nh ng chi c váy hoa ph ¡ trên mõm đá” hay đêmởđ ct nghìnhb ¡ti ng sáo mê

li Đềmh 1 mùa xuân v nở n và đinh h ng nắm v nth Và năm nay, đ n hnlilén,démd cch monglidn.N6édnvnvidinmoxinht 1 vab nch tng tngao V nr ng xanh d6,v ntri nnuix anh ngng 1

đ a đã khác Đêm xuân ny v ng bóng má đào T¡ ng sáo cũv nc vôt bay di cing gid v imay, ditimng i tinh ngay nao lau nay v ng bong R 1

nh trách oán,nh không mu nởi, tỉ ngsáo yc réo mãi bêntaing icon gáinh l uluy n,tnngn.Nh m tphép tiên, đôi môit ngch ng đấb phong kin b ith i gian nay m p may di u gi! Gith kia?H i 6i bai hat cũ — bài hát thị ttha d oö cùng khúc nh cr ng vàng Hình nh yôith txót xa

Ng icon gai lam say d m bi t bao chàng trai, bông hoac a núir ng hùng

vĩ ngày nào b¡ nm tởi trong đêm oan nghi t.ĐÐ gi daych conti ng hat

S2BCDOK

nh mngàyx a.M đang hát, đangc hátđ kéov nh ngkí cxúcc m vàng son Sau không bị t bao ngày s ng ki pnôil,M vnnh t ng khúc

nh ct ngl ica.Ch ngt trong cô, vàng son không khép Quákh vàth c

t ilahaid nh traichi uvas ngv quakh gi ath ct itainh n,M dang khao khát vô cùng, con tim cô v n còn th nth c.Kí ckéov t1 p theo cho

M lòng can đ m, lòng canđ mt nt ikhínM mu ns ngv kí cvàcô tìmđnr uở tptcl iởi trá chỉ uv ¡th igian.Ng ¡fau ngr u thì say,cònM càng u ng càngtnh.M tnhb IM nh l Imình ngày x a

và đem so v 1mình hi ntrnh ch tgi tmình chonh ng gì b y lâu x yra vIbnthân.M tnhb IMnh linh ngđix dẫãmanc anh ngk đón

mf y dành cho cô R I1 cái ýth c cá nhần dâng lênm nhm màm t khi ý

th c yđnhđi mthìM | icangkh6ngth ch pnh nnh cnhad ndau trong cái c nh “s ng không rang 1’ nay day SaoM co th ?! Gi 1 thoat!

T do!M khongth t doth xác và côs t dotâmh n, và lá ngón

m tÌnn axu thi n

Aic nchoaivaaiph thu cai?! KhiM mu ngi ithoat,M timt 1lá ngón hay là khiM mu nch t, lá ngón Ì thí nv ?“N ucón m lá ngón trong tay lúc này,M s ăn cho ch tngay,ch không bu nnh lin a” Càngnh càng bu n, càng bu ncàng kh Thà ch t đi cho xongch nh l1 làm chi khi mình b tkh kháng!Nh v y, lá ngón l IÌnn axu thi nv 1

t ng y nghia gi 1 thoát, gi I1 thoát kh Iđang ctr n gian Đang ctr ngian day khong d n gi nlan 1 đau xác th t và lnhh nkhib hànhh , mà đa

ng cth ts khiph 1s ng trong Ì mthan v inh nghi cng tngaoc

hi nh u.Và “lá ngón” l ¡ nâng t m ý nghĩa lênm tnecn a,đólà^“s t ý

th c’.Danhd us tr lic ayth cs ng,danhd us th ctnhc amt tamh nt ngch ngnh đã ch tđi trong cõis ng”.CóiI 1 nxu thin nayc alangon laquantr ngnh t,m nhm nht.B il ,M nghid nla ngón v 1s c ngquy tt tcung,tr ngthaiph nn vayth cronh tvigi day, co khong con cai gid hitic,d luy nl u Tu ixuand ud i-th 1 gian đ pnh t— nay đã h t, cha già - ngu nyêuth ng vôt n cũng không còn Lòng M nay là cõi ch t Lá ngón đ Iv 1 nàng không là lï uthu cđ c, matr thanhth ph ngtin,hinhth c,cond ngd đi đnm tbnb khac kh6ng cond ndau,d ph nkhanglicaixahid ngthimthn

M timd nlangon latimd ncaéich tnh mts t c uvaph nkhang Ta

b tg ptrong vanh cnh ngc nhng bith ngt ngt : Thuy Ki utrong

tr ng cho vi ck tthúccu cđid ¡đáy xãh ¡im cru ngvàt tayk t

lí uđ iminh—nh th làmconng 1 đúng nghĩa, dù cái “b tđ u” đó cũng

là d uch mh tc aanh Cùng thu c mồ típ nhân v tmangs ph n bị đát,

nh ngconng idang quytr ngnh ng “sinh b t phung th 1’, M là hình nhe ađ ng bào mi n cao Tây B cs ng ki pnôc mtrong xah c abn

th c dân phong ki n, cũngnh đ ng bào mi n xuôi hay kh pm 1mi nở t

n c khi ánh sáng cách m ngch akp soi sáng.M cũng cós t tônc a mình,nh ngđ bov s t tôn y,cô đấch n lá ngón Và có L, đó là l

d ngnhiénd iv im tcô gái đ nđ ccó tâmh n quá sáng trong nh ng v

th 1 iquanh nhoi, nh t là khi ánh sáng cách m ngch ath rIiđnH ng Ngài xa xăm

Xu fs cch m màu xanh lá ngón vào b c tranh xôb c ath ¡cu c, Tô Hoài đã đ a “lá ngón ”t(t ch đcd cngànđ Ic anúir ng, là cái ch tt thiên nhiên, nay b ng nhiên Ì Ilàs gi 1 thoát Lá ngón xu thi nbal nv I1

ba t ng ý nghĩa ngày càng sâu s ch n,d d¡h n.Cái đ cc alángón v y

ra v n còn thua cái đ cc axãh I1 Lá càng đ c là đ n đau đ ng bào chu càng nhi u Lá ngóntr thành d uhi ubaod ngchos kh nthit,cuc u

c ađ ng bào mi n cao đ 1v 1i Cách m ng còn quá xa và cũng chính lat

t ng nhân đ o cao đ p mà tác øI mu ng 1g mở n chúng ta quah n thiêng gió núi c a đ Ingàn Tây B c xa xăm!

2 ChitI t “căn bu ngM n mỉ và chi tí t“tI ng sáo đêm xuân” trong V

ch ngAPh - Tô Hoài

S ng g n bó nghĩa tình cùng m nh đ t Tây B c,v 1s tr ng quan sát

nh ng nét riêng v phong ft c văn hóac anh ngconng In I1cao nguyên đám s ng y, Tô Hoài đãkh ch ađ cnh ngchititneh thu tđc

s c góp ph nth hí nch đ c atácph m và góp thêm nétv riêng vào b c tranh Tây B c

V 1 gam màu xám Ì nh,ut 1, Tô Hoài đã chong 1đ cc mnh nđ c không gian s ngc aM:“M ingày,M càng không nói, lùi lũinh con rùa nuồi trong xóc a Căn bu ngM n m kín mít, ch có ô vuông b ng bàn tay

S2BCDOK

trông ra ch th y trăng tr ng, không bị tlàs ng hay làn ng.M c ng 1

đ y mà trông ra ngoài, đ n khi nào ch t thì thôi” Day lachiti tn m phn

øi a(tácph m, miêut không gian s ngc aM_ nhàth ng líPa Tra Sau ý

đ nh tìm lá ngónt t không thành vìth ngcha,M dpttng nl alòng

v nhàth ng lí và t pt c chôn vùi tu ¡xuânc a mình trong đ ang ctrn gian đó Căn bu ng y kín mít, có ô vuông b ng bàn tay Hình nh đó giàu scgi,khinng italiént ngdnnhatu,m tth ng cth t dang giam hãm đ I¡M Đó làm tkhông giannh bé,tr tr iđở 1l pv I1 cái mênh mong,r ngl nc ad ttr 1TayB c Caing tng t, tu tung trong can bu ng Mnmởđ iIlpv im tth gi Ibên ngoài ng Ì ngc a mây fr I1, gió núi, cah nghoar ng Tây B c, nó đ IÌ pv I1 cái giàu có,t pn pc anhà

th ng Lí Pá Tra Nó không ph I1 là căn bu ngc a cô con dầu nhà giàu có nhi uti nnhi uthu cphi nnh tvùng mà đó làch =c acon ,th m chí không b ngcon Căn bu ng y gi ngnh m tmi nở Ib quên lãng Trong căn bu ng y, chân dung s ph nkh đauc ađIMđởđ cnhà văn

kh ch ath tronét:M s ngcam! ngnh đá núi “ không nói”, Ì mÌ 1,

ch mch ptr linh “conrua”’ qu nquanhn Ixóc a.Nu trên,M có lict ng mình là “con trâu conng a”-nh nghình nh đốm ich g ini

kh c cvì laođ ngv tv thìhình nh “ con rùa” cós cám nh mang ý nghĩav thân ph nb đè nén,b b quên.M m th týni mv không gian,

th I1gian: ch th y trăng tr ng không bị tlàs ng hay làn ng.Cu cs ng

c aM không có s c màu, âm thanh, không cóc ng n dài th 1 gian, không chia bị t đêm ngay

Không ch cóth ,M còn không có ýth cv s s ngđ iđnbaogi ch t thì thôi Ph ichăngth ng cth ttnhthn y đã làm héo mòn, tàn úat ng ngay t ng thang tamh nM.M s ngnh loaith omcc cay khong

h ngkhongs c,layl t,d td ,véh n, voc m Không cònn am tcôM dpnh doabantr ngc anuir ng TayBcv athmsc,d mh _ ng,

m tng IcôM khao khát tỉnh yêu vàt do có ýth csâus cv quy n

s neg,( ng thi ttha xin cha “đ ngg con cho nhà giàu”, ng có ý đ nh ăn

lá ngón là k tthúc chu Ingày s ng mành cht.Nh v y,v tlền trên nghiat th cv không gians ngc aM ,căn bu ng ylàbi ut ngcho

ng cth ttínhth n,đang ctr n gian gianc m khát v ng s ng, khátv ng

t doc ađ1M

Chiti td6 da gop ph nth hint t ng,thaid c anha.Nhavan dat

S2BCDOK

cáo sâu s cch d caitr mi nntidad yd aconng I1, làm tê l¡ tquy n

s nø, quy n khao kháth nh phúc c ah Đ ngíh I, Tô Hoài bàyt t m lòng xótxath ngc mchos phnng 1I1ph n vùng núi cao Tây B c khi Cách m ngch av Đó cũng làc mh ng nhân đ o quen thu c trong văn

he

Nuhình nh cắnbu ngM n mlam ttrongnh ngchiti tc6s cam nh

truy nng nV ch ngAPh nh tthìhìnht ngti ng sáo đêm tình mùa

xuân ] ¡có s cquy nrũ lòngng ¡nh t.Hìnht ngti ngsd4onm phn

gi a tác ph m, ngòi bút Tô Hoài đẫr td ng công đ miêut nh ng thanh

amc ati ng s4o vung nui cao Tây B c trong đêm tình mùa xuân Sau nh ng chu 1ngày s ngch mang ý nghĩac as t nt 1ê lI t, chai h cátn ng nàn cal ac amenr u,cát ivuich nr nc amuaxuanH ng Ngai da danh th ctamh nM,ti ngsaodav ngd ndoitaiM.Tingsaod c miéut t xađ ng n,v inh ngcungb c khac nhau: khi ti ng saol p16 ngoai d u nui, ti ng sao vang v ng g 1b nd u lang, ti ng saol ng! bay ngoaid ng, trongd uM ,r pr nti ng sdéo, ti ngsaod aM đi theo

nh ngcu cch 1

Tr ch, đầy là chiti tcó ýnghĩat th cv nét đ p văn hóac ami n núi cao Tây B c,khi nng italiént ng đ nâm thanh quen thu c, g ngũi

c anuir ng trongnh ng đêm xuân H _ ng Ngai N u Tay Nguyén co ti ng

c ng, ti ng chiéng 4m vang kh pb n làng,r ng núi,n umi n quê đ ng bngBcB coti ngtr ng chèo, ti ng hat giao duyén, ti ng dan b u thánh thót thì v ¡nh ngng ¡dân TâyB c,h về nítnói, ki mli,h g i long minh vao ti ng khen, ti ng sáo, tt ng ken mdi, th Iláđ trao ø 1 tâm tình,

d mig ib nyéu Ti ng sao vang lén v inh ng cung b c khác nhau, khi

xa khi g n, khi tr mb ng khoan thai, khir pr n, khil p16 Am thanh

ti nợ sao vang lên nh ng cat m cm c(h hi nl s ngh nnhiên, yêu đ 1, phóng khoáng c anh ngconng in 1 đây “ Mày có con trai, con gai ta di timng Iyêu ” Iï ng sáo mang đ nch tth, làm du mát cu cs ng trăm

đ ng ngàn cay v 1n Iđ 1c c cc aconng 1n I1đây, khi nm nh đ t Tay B cv nxal ,hoang vutr nên g ngũi,th m ng

Không d ngli ynghiat th c,chiti tti ngs4o gdpph ndint v dp tânh nM trong đêm tình mùa xuân TI ng sáo lay th c tamh nM, khi n long M thi ttha,b ih i,nh mth mbaihatc ang’ idangth ivanh ng

ki cd pd nngnanc ang icongaidatr v Ti ngsaodalamb ng

S2BCDOK

lén khatv ngs ng,M yth chi ntiminhv ncontr ,M yth cv quyn

h nh phic “M mu ndich 1’,M s aso nvaonha Ti ng sáo khi nM quén dith ctikh dau: khiM dnhanlango6nd ch tngaych khdéng

mu nnghiv ngaytr cn athiti ngsaol ngl ngoaid nglid aM

tr v v ini mkháts ng, khib trói đ ngc đêm, tâmh nM v nbay

b ng cung ti ng sao, ti ng sao d aM theonh ng cu cch I.N ucăn bu ng Mnmbiut ngchoth ng cth ttinhth ngiamhamd iM, thi hinh

t ngti ngsdaotr thanhbi ut ngd pd chokhatv ngt do, khatv ng

s ng, khat v ng tinh yéu trong tamh nM

Chiti tgopph nth hint t ng,thaid c anhavanvathanh cOnge a ngòi bút Tô Hoài Đó là t m lòng nâng nuu trân tr ngc a nhà văn đ 1v Inét

đ p văn hóac avàv đ ptâmh nconng 1 Tây B c Chi tI t giàu ch t

th ,lailangd v tr tìnhcós cs ng lâub ntrongtamh nng id c

3 Chitt t"Ti ng ch ic a Chi Phéo" trong Chi Pheo — Nam Cao

Trongn n vănh c vi t Vị tNam, có nh ng tácøi đã kh ngđnhv tríc a mình b ng sáng tácđ s mang giátr nhân vắnl nnh đ ithihào Nguy n

Du v I1 “Iruy nKi u ho cb ng cách ph nánh nh ngs ki ntrong ở Ic a dtn cnh tacgiaT H u,Nguy nTuân.S khác thì đánh d ub ng tuyên ngôn negh thu tnh Vũ Tr ng Ph ng, Th ch Lam Nh ng cling co

các tác gi did 1i nt ngmudénd itronglongng idcch bngmt

m tchiti tnh trongtoanb tác ph m trong đó có Nam Cao Và nh Macxim Gorki da kh ng dnh:"Chiti tnh làm nên nhà văn Ì n” là v y

Ng itac nghid vi tnénm ttac ph mvid ithiph iditimnh ngth

to tatt n 1xa xôi, ph 1 thoat ly hi nth cdaukh d timd ndi um

t ng Khong phiv y,nhavan—ng isangt oracaid p—coth ch tim

d cngh thutcaoquyt nh ngdi ubinhth ngnht,nh bénhtmal i noilénd cdiuvidi.“Chititnh ’lanh ngs vic,s ki nbinh

th ngtrongm ttácph m,d ngnh band ud cquatach nghi no co tác d ng ph n ánh hi nth c khách quan mà khi đ c Kĩ càng, ta Ì ¡ phát hi n trong đóm t giátr (t t ng] ncó ý nghĩa giáo d c vàth m mí cao “Chi

ti tnh nh ng mang giá tr ngh thu tđcs c góp ph nkh ngđnhlp

tr ng và tài nắngc a “nhà văn L n”

S2BCDOK

Chí Phèo làm tđi nhình ngh thu tv ng ¡nông dânt Ì ngthi nr 1 vào tha hóatr thànhqu d r Ib g trakh Ixãh iloàing 1,cu Icùng quay quttr v v ibikchce akhatv ng"lamng i1 ngthi n" Bikch

b rungb ,cod ntr cd ngloic aChiPheod cNamCaoth hin quam tchititrtnh ,rtbinhth ngvat nhiénngaydonm du

nh ng càng đ c, càng suy ng mtal icàng th yt ngt ng nghĩa sâu s cc

v t t nglnngh thu tc atác ph m Đó chính là tỉ ngch Ic a Chí Phèo

Tronge nsay,h nng tng ngb cdivah nch i.Band uh nch itr i

vì fr Isinhrah nm tconng 1ikh6éng hoan thi n.R ih n"ch id 1" vi dibcbodac umangh nrilivtb hn.T cqua,hn"ch ic làng

Vũ Ð I"đãởđ yh n vào bị k ch tha hóa thê th m.N 1 cô đ c đã lên đ nt t

d ,h n"ch ichad anao khong ch inhauv ih n"! Daud nnh t, Chi Phéo ch i"d ach tm nao dad rathaénh n" lamh n mang nh ng bik ch

I ne acu cd i.Chi Pheoch inh ngl ic ah nl ir i vaotrong im! ng dangs Khongm tai daplil ic ahn.H nch inh ngchtch abén trong lani mkhao khatd cgiaoti p,d cdngv ngduch d cdapli

b ngm tti ngch I.Nh ng đau xót thay,c lang VD iquay! ngv ihn

d cu icungh nch inhauv ibaconchdd :"M tth ng say va bacon chód malam mic lang".ChiPhéothts dab g tb kh ixah i loai

ng i

Tai hoangh thu tNamCaod cbcl ngaytrongdo nm d utruy n

ng n Nhà văn đãs d ngr t thành công hình thái ngônng n atr cti pđ ( onênhIi nt ng đa thanh cho gi ng đi uk chuy n Đo n văn có Ì Ik khách quan xen Ï nl ¡nh nxétc atác øi ,cóc linh th mc a dân làng:

“Ch cnótr mìnhra”.Nh v y, tuy dân làng Vũ Ð ¡ không xu thi n

nh ngtav nth yhình nh đám đồng và tháđ c ah tr cl ich i1Chi Phèo.N 1b tliênttc làøgi ng Chí Phèov acó ph nph nu tl1Iv acô đntr cđổnglol: ctht!t !Th naythit ctht!T cchtdid c mt! M ki p!Th cophir ikh6éng?’ Do lal ik c atac gi hay chính suy nghi,c mxucc anhanv tdangc tlénti ng noi

Nh tinhch tdathanhe agi ngdi uk chuy ndad nd nm ttinhcht

đ cs c khác cho đo n văn: tính đa nghĩa II ngch 1 không ch là khao khát

đ c giao ft p mà còn làs nph mc am tconng 1b r Ivàobikchb tha hóa, không đ_ cs ng đúng b nch tc am tconng 1 Bên ngoài là

S2BCDOK

ti ngch ¡ic am tk saynh ng bên trong thì h nr ttnh.L ¡ch irtm

h , khơng đ ngch mai,qu lam tk saybinhth ng đang ch I.Nh ng

h nr ttnh,r tsáng su t, khơng gian trong t¡ ngch Iithud pdnt cao đn(thp,t rngđnhp,t vơđach đncĩđach.T s đơng,h nch I1 mtíng I1: hnc ch iđ achtm nàođ rathânh n,đ racáith ng Chí Phèo”.Ð ra Chí Phèo “c làng Vũ Ð ¡1 cũng khơng al bị t?nh ng chúng ta,

ng ¡1đ cthì bi t: Chính xãh ¡ vơ nhân đ ođãđ ra Chí Phèo - conqu d

c a làng Vũ Ð I, đã sinh rahi nt ng“ChiPheo”.Nh vy,hnm nr i

d chi,d phn ngv itoanb xah ivonhand o.T ngl icaydc y thốt ra nghĩa là lịng h n dang gao thét cu ng dién,h nch id th aman lịngr cl ađ tkhimàc làng Vũ ĐÐ 1 khơng ai Ì ngngheh n.H thành

ki nv 1h Tí ngch Iic aChí Phèo v a mang tâm tr ngb tmãn v ala lit cáo sâu s cxãh I vơ nhân đ ov ¡nh ngn pnghíl chuđấc pởi quy nlamng ivaru ngb hn.Ti ngch ithtchtlam tti ngkéuc u

th mthi tc aconng idangth ngb quequtc v th xacl ntinhthn

c níu chi c phao đ Iđ màt nt1 Tađất ng đau xĩtchos ph n nghèo

kh ,tamt ic ach Du,ch D unghéot im cph 1 bán con, bán chĩ, bán

s anh ngNgơ TtT khơng đ ch bannhan ph mc aminh Con Chi Pheo,h ndabanc linhh nchoqu d v Icái giấár bèo vacu icungb

gh l nh, cơ đ n trong chính xãh ilồing i.Trongdo nvan,c sau m t

1 ik khach quan mang tinh ch t thong bao lam tl inh n xétc atac gi

Nh v y,b nghi nt ngđanghTiac àI ng đi u, ta khơng ch th y thái

đ ,tìnhc mc anhân v tmàcịnc mnh nở c trái tim nhà văn đang lên

ti nợ Ð ng sau Ì I văn Ì nh lùng g nnh scl nh ylilam tt mlong xot

th ng sâu s ccho nhân v tvàc s cămph nxãh ¡ vơ nhân đ ođãđ ra

“Chi ti tnh lam nén nha vanl n’ Chiti t “ti ngch i” c a Chi Pheo da gĩp ph n làm nên thành cơng c a nhà văn Ì n Nam Cao Nĩ đã khái quát lên

m tchân lýngh thu t:ngh thu t chân chính khơng nh ng tìmth y cái binhth ngtrongs phith ng mà cịn phát hi n cái phi(h ng trong s

Ch nh n đói năm 1945 - trang s bith ngnhtec alchs dant clam

b ¡ic nhc a câu chuy n, Kim Lân đấk cho ta nghe m t câu chuy n1 ling

nh ttrong cu cs ng: chuy nanh Tràng b ng nhiên cóng 1 đàn bà v trong nh ng ngàyt Is m vì đói khát y Chính tình hu ng đ c đáo và éo le

y dan y sinh bao nét tam ling nngang, bao ni m vui,n i bu n Và hình nhn c isn cmttr ditr |inhi ul ntrongtacph md ccoila

nh ngchiti tngh thu td cs cgépph nth hi ntainangc a Kim Lan trong vi ckh ch atâm lí nhân v tvàth hi nt (t ngnhavan,ch d tac

ph m

Hình nhn c id cnhavannh cd nnhi ul nkhikh ch achan dung nhan v t Tràng Khi đ y xe bò thóch nvu tm hôi trênm tc_ 1,trên

d ngdnng iv nhtv:hnt mtmc _ i,haiconm tsanglén! p lanh,khi tr con tréuch c Trangb tc iB ranh Khing iv nénti ng

th daitr cquange nhc anhaTrang,h n“quaylinhinthc ic 1” Bac T v,Trangt ic imim ngiléngi ng

N c_ ic a Trang da gop ph nkh ch a tính cách, tâm lí tính cách thu n phác, nhân h u, yêu đ Ic a gã trai quê mùa, thô k ch; nói cùng ta ni m

h nh phúc, sungs ngøc aconng 1frongt n cùng đói khát v n không thôi khao khát tình yêu,t mm gia đình.Đ ttrongb ¡c nhc a câu truy n vifVv nnđốithmth ng 1945,hình nhn c 1c aTràng(Ipli8ln)

gi ngnh c n gid mat lanh lam d u di cai cang th ng ng tng t, cai tram

đ ng ngàn cayc aconng ingay doi, th hi ncainhin! c quan, ni m hi

v ngc anhà văn vào cu cs ng Ph I chăng, nhà văn đã g 1g mm t thong

đi pgi nd:ch có tình yêuth ngm Icóth mang đổ nnI mvuIl,n c 1

h nh phúc cho conng 1

Bên c nh vi ckh ch atâm líc a Tràng quan c_ 1, Kim Lân cũng chú ý nét tâm líc a nhân vtbàc T qua chiti tgitn cm(.Khihiurac s nhtv c acon“k m tkèm nhèềmc abàr xu nghaidòngn cm t’.Khi lol ngchoc nhng đói khátc achúng:bàc ngh nl ikhông nóin c mtc ch yxu ngròng ròng Khi nghe th y tí ngtr ng thúc thu, bà v 1