Cô giáo vừa nhưngười bạn cùng chơi với trẻ vừa như người hướng dẫn trẻ chơi, chính nhờ sựgiúp đỡ của cô giáo mà trẻ có tự lựa chọn nguyên vật liệu để làm đồ chơi, tựchọn trò chơi và có t
Trang 1MỤC LỤC
Trang
Mục lục 1
PHẦN MỞ ĐẦU 3
1 Lý do chọn đề tài 3
2 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4
3 Phạm vi nghiên cứu 4
4 Mục đích nghiên cứu 5
PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG I CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ CƠ SỞ PHÁP LÍ CỦA VIỆC ĐƯA TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ 4 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON SAO SÁNG, HUYỆN CHƯ PRÔNG, TỈNH GIA LAI I Cơ sở lý luận và tính pháp lý 6
1 Cơ sở lý luận……….6
2 Cơ sở pháp lý của đề tài nghiên cứu 7
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ TỔ CHỨC TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ 4 , TRƯỜNG MẦM NON SAO SÁNG, HUYỆN CHƯ PRÔNG, TỈNH GIA LAI. I Đặc điểm tình hình……… 8
1.Thuận lợi 8
2.Khó khăn 9
II Thực trạng ………9
CHƯƠNG III: MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ 4- 5 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON SAO SÁNG, HUYỆN CHƯPRÔNG, TỈNH GIA LAI I Các biện pháp 11
1 Lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi của trẻ …… 11
2 Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi cho các trò chơi dân 12
Trang 23 Dạy trẻ đọc thuộc lời ca (đối với những trò chơi có lời đồng dao) 12
4 Chuẩn bị địa điểm để tổ chức trò chơi 13
5 Tổ chức các trò chơi phù hợp với tính chất của hoạt động 13
6 Động viên tất cả các trẻ tham gia vào trò chơi 17
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 18
I Kết luận 18
II Bài học kinh nghiệm 19
II Kiến nghị và đề xuất 19
1 Đề xuất với nhà trường………19
2 Đề xuất với ngành giáo dục……….19
TÀI LIỆU THAM KHẢO 19
Trang 3A - PHẦN MỞ ĐẦU 1/ Lý do chọn đề tài :
PGS.TS Nguyễn Văn Huy, Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học VN chorằng: “ Cuộc sống đối vơi trẻ em không thể thiếu những trò chơi Trò chơi dângian không đơn thuần là một trò chơi của trẻ con mà nó chứa đựng cả một nềnvăn hóa dân tộc VN độc đáo giàu bản sắc Trò chơi dân gian không chỉ nângcánh cho tâm hồn trẻ, giúp trẻ phát triển khả năng tư duy, sáng tạo, sự khéoléo mà còn giúp các em hiểu về tình bạn, tình yêu gia đình, quê hương, đấtnước Trẻ em ở một xã hội công nghiệp, chỉ quen vơi máy móc các trò chơitrên máy tính, điện thoại, smart phone, tivi….không có khoảng trống để chơicũng là một thiệt thòi Thiệt thòi hơn khi các em không được làm quen vàchơi những trò chơi dân gian của thiếu nhi thuở trước đang dần bị đô thị hóamạnh mẽ Vì thế giúp các em hiểu và chơi với các trò chơi dân gian là mộtviệc làm cần thiết”
Không rõ từ bao giờ trò chơi dân gian, các làn điệu dân ca, hò, vè đượcsinh ra và gắn liền với đời sống lao động và sinh hoạt của người dân ViệtNam Đó không đơn giản chỉ giúp con người có được phút giây thư giãn, giảitrí sau những giờ lao động vất vả mà còn góp phần thắt chặt tình đoàn kết,gắn bó giữa con người với con người
Trò chơi dân gian chủ yếu dành cho các trẻ em ở các vùng nông thônnên cái tên cũng giản đơn, nôm na như tên thằng Tí, con Na, thắng Ốc: nào làđánh đáo, nhảy dây, đi cà kheo, nổ pháo đất… Hơn nữa, các trò chơi dân gian
VN thường giản tiện, không cầu kỳ, tốn kém nên có thể dễ dàng chơi mọi lúc,mọi nơi, dụng cụ dễ kiếm, chủ yếu là từ trong tự nhiên, thậm chí là cái gậy,hòn đá, hòn bi chúng cũng có thể nhặt trong vườn có thể lập được một hộichơi Người chơi có thẻ là những trẻ chăn trâu túm tụm ngoài bãi cỏ, ngoàiviệc vui chơi thì nó còn giúp trẻ rèn luyện cơ thể và phát triển ngôn ngữ mộtcách mạch lạc
Trang 4Nhắc tới trò chơi dân gian, các làn điệu dân ca, hò, vè có lẽ trẻ em làđối tượng được nói tới nhiều nhất, bởi đối với các cháu cuộc sống không thểthiếu những trò chơi, những làn điệu dân ca, hò, vè Những trò chơi dân giankhông chỉ giúp trẻ phát triển khả năng sáng tạo, tư duy, sự khéo léo, rèn luyệnsức khoẻ mà còn là bài học giúp trẻ hiểu và thêm yêu nền văn hoá dân tộccũng như bồi đắp thêm tình yêu gia đình, quê hương, đất nước Những lànđiệu dân ca, hò, vè với những giai điệu mượt mà, êm dịu, những lối gieo vầnnhắc nhịp đã nuôi dưỡng tâm hồn trẻ như thổi vào trẻ những tình cảm yêuthương hình thành những tâm hồn trong sáng.
Ở lứa tuổi mẫu giáo, hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo, bởi vuichơi đã gây ra những biến đổi về chất, có ảnh hưởng quyết định đến sự hìnhthành nhân cách trẻ và là tiền đề cho hoạt động học tập ở lứa tuổi tiếp theo.Phương châm “ Học mà chơi, chơi mà học ” luôn được quán triệt trong côngtác chăm sóc, giáo dục trẻ mẫu giáo ở trường mầm non Trong đó là các tròchơi dân gian – đây là một lọai trò chơi được trẻ em mẫu giáo yêu thích
Từ lí do trên, tôi chọn đề tài nghiên cứu : “ Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân cho trẻ 4 tuổi ở trường Mầm Non Sao Sáng”.
2/ Đối tượng nghiên cứu và khách thể nghiên cứu:
2.1 Đối tượng nghiên cứu
Tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 4 tuổi ở lớp chồi trường Mầm Non Sao Sáng”
Trang 5* Giới hạn của đề tài
Với thực tế bản thân dạy lớp Chồi nên tôi chỉ đi sâu vào nghiên cứu đềtài “ Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 4 tuổi"
4/ Mục đích của đề tài :
Trên cơ sở chương trình chăm sóc giáo dục trẻ trong sách hướng dẫnthực hiện đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục 3 độ tuổi, thiết kế cáchoạt động có chủ đích, hoạt động góc và hoạt động ngoài trời trong trườngmầm non, các chuyên đề đã được triển khai trong những năm qua Trong quátrình đứng lớp, bản thân tôi tìm tòi, nghiên cứu và tìm ra hình thức tổ chứccác trò chơi dân gian
Xác định các trò chơi dân gian nhằm phát triển thể chất cho trẻ Đưa tròchơi dân gian vào thế giới tuổi thơ của trẻ 4 tuổi ở trường mầm non Sao Sáng,huyện Chư Prông, tỉnh Gia Lai nhằm chuẩn bị tốt tiền đề cho trẻ bước vàolớp 1 phổ thông sau này Đồng thời phát huy tính tích cực, tự tin của trẻ Từ
đó rút kinh nghiệm cho bản thân và nâng cao tay nghề của mình
Trang 6B - N ỘI DUNG CHƯƠNG I CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ CƠ SỞ PHÁP LÍ CỦA VIỆC ĐƯA TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ 4 – 5 TUỔI, TRƯỜNG MẦM NON
SAO SÁNG, HUYỆN CHƯ PRÔNG, TỈNH GIA LAI
I Cơ sở lý luận và tính pháp lý:
1 Cơ sở lý luận
Trò chơi dân gian là loại trò chơi do nhân dân nghĩ ra và được truyền từthế hệ này sang thế hệ khác Người lớn dùng để dạy trẻ học nói, học đếm, họctính toán… Trò chơi dân gian là một hình thức văn hóa phản ánh cuộc sốngcủa mỗi dân tộc, mỗi địa phương qua các thời kỳ lịch sử Chính vì vậy, mỗidân tộc, mỗi địa phương đều có những trò chơi của dân tộc mình, các trò chơi
đó lớn lên, sống mãi theo thời gian với dân tộc mà ngày nay người ta gọi làtrò chơi dân gian
Trò chơi dân gian Việt Nam thường bắt nguồn từ những bài đồng dao,một thể loại văn vần độc đáo của dân tộc Đấy là những bài ca có nhịp điệuđơn giản, gieo vần một cách thoải mãi, có thể ngắn dài bất kỳ hoặc lặp đi lặplại không dứt Đồng dao được cấu trúc theo một lôgic riêng, đôi khi không cónghĩa gì cả, nhưng bằng tư duy liên tưởng, trẻ em vẫn có thể nhập vào câu hát
để dẫn đến những kết cục bất ngờ: Cái ngược đời, cái phi lý, lại có thể chấpnhận vì đấy là các bài hát của trẻ em Mỗi trò chơi lại có một quy luật riêng,mang những sắc thái khác nhau khiến trẻ em chơi suốt ngày mà không thấychán
Trò chơi dân gian không chỉ mang tính học tập mà còn mang tính vậnđộng Với những trò chơi dân gian chứa đựng nhiệm vụ học tập, trong khichơi nhiệm vụ nhận thức được thực hiện dưới hình thức chơi vui vẻ, thoảimái Điều đó giúp trẻ nỗ lực tìm kiếm cách giải quyết nhiệm vụ đặt ra trongtrò chơi Chính điều đó góp phần phát triển trí tuệ cho trẻ
Trang 7Nhiệm vụ của trò chơi dân gian ở trẻ 4 tuổi rất đa dạng, để giải quyếtđược nhiệm vụ của trò chơi đòi hỏi trẻ phải dựa vào vốn kinh nghiệm về các
sự vật, hiện tượng trong cuộc sống, trẻ phải biết phân tích, biết tổng hợp, biếtliên hệ các sự vật hiện tượng để thực hiện trò chơi của mình Cô giáo vừa nhưngười bạn cùng chơi với trẻ vừa như người hướng dẫn trẻ chơi, chính nhờ sựgiúp đỡ của cô giáo mà trẻ có tự lựa chọn nguyên vật liệu để làm đồ chơi, tựchọn trò chơi và có thể tự tổ chức các trò chơi dân gian mà mình yêu thích
2 Cơ sở pháp lý của đề tài nghiên cứu
Tại Đại hội XI, Đảng chủ trương việc “Đổi mới căn bản, toàn diện nềngiáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủhóa và hội nhập quốc tế … “Có những điểm cần chú ý:
- Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, phươngpháp thi, kiểm tra theo hướng hiện đại; nâng cao chất lượng giáo dục toàndiện, đặc biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống lịch sử cáchmạng, đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo…”
Thực hiện theo Thông tư số 17/2009 TT- BGD ĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 Ban hành Chương trình Giáo dục mầm non
Thực hiện Điều lệ trường mầm non theo Quyết định Số: BGDĐT ngày 24 tháng 12 năm 2015
04/VBHN-Thực hiện Thông tư 26/2012/TT-BGDĐT về Quy chế bồidưỡng thường xuyên giáo viên mầm non
Trang 8Bản thân tôi có nhiều năm dạy lớp 4 tuổi, có tinh thần trách nhiệm,luôn quan sát nắm bắt được đặc điểm tâm sinh lý, thói quen của từng trẻ tronglớp Là một giáo viên tâm huyết với nghề, có lòng yêu thương trẻ, tận tình vớicông việc Luôn có ý thức phấn đấu vươn lên, thường xuyên tìm tòi, nghiêncứu tài liệu tạp chí, thông tin trên mạng có liên quan đến việc chăm sóc giáodục trẻ để áp dụng vào việc chăm sóc giáo dục trẻ hằng ngày nhất là việc sưutầm và tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ.
Học sinh của lớp đều được học qua các khối từ nhà trẻ, mẫu giáo bé.100% học sinh đều học đúng độ tuổi nên việc tổ chức các trò chơi dân giancho trẻ rất dễ dàng, trẻ dễ nhớ cách chơi các trò chơi
Trang 9Một số phụ huynh nhiệt tình chia sẻ với giáo viên ở lớp về tình hìnhcủa trẻ ở nhà và luôn quan tâm đến trẻ, thường xuyên dành thời gian trao đổivới cô giáo để cùng chăm sóc và giáo dục trẻ.
2 Khó khăn:
Lớp có nhiều trẻ hiếu động, cha mẹ chưa quan tâm đến con, rất ít chocon nghe và chơi trò chơi dân gian Phần lớn trẻ được chơi các trò chơi trênđiện thoại, trên máy tính Nhiều trẻ chưa thực sự thích các trò chơi dân gianchỉ thích siêu nhân, hoạt hình
Trong lớp có trẻ bị suy dinh dưỡng, thấp còi gây ảnh hưởng đên quátrình rèn luyện thân thể và tham gia các hoạt động thể chất
II/ THỰC TRẠNG
Như chúng ta đã biết, vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ em Trẻ emkhông chỉ cần được chăm sóc sức khoẻ, được học tập, mà quan trọng nhất trẻcần phải được thoả mãn nhu cầu chơi Xuất phát từ vai trò quan trọng củahoạt động vui chơi đối với trẻ em và nhu cầu hưởng thụ hoạt động này, tôithấy việc tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian là một việc làm cần thiết
và rất có ý nghĩa Từ đầu năm học 2016 – 2017 tôi đã tiến hành khảo sát, đánhgiá chất lượng học sinh về mọi mặt: Học tập, sức khoẻ, đạo đức, khả năngdiễn đạt ngôn ngữ Và trong đó bao gồm khả năng nghi nhớ và tham gia cáctrò chơi dân gian Do đặc điểm tâm lý của trẻ rất hiếu động và bao gồm tácđộng của môi trường sống hiện nay Trẻ thường thích chơi các bộ đồ chơi nhưnấu ăn, bác sĩ, bán hàng, lắp ráp hoặc siêu nhân Xem các phim hoạt hình haychơi game trên điện thoại smartphone nên trẻ không biết chơi các trò chơi dângian Trẻ nhanh quên hay không nhớ các trò chơi dân gian gian mà cô đãhướng dẫn ở lớp 3 tuổi
Từ những vấn đề trên, việc tìm ra biện pháp tốt nhất để tổ chức trò chơidân gian cho trẻ 4 một cách linh hoạt, thu hút trẻ khắc phục được những khókhăn hiện có, đưa trò chơi dân gian vào trong môi trường sống của trẻ giúp trẻ
Trang 10có một tuổi thơ vô tư hồn nhiên gắn liền với trò chơi dân gian và đó cũng làđiều quan trọng trọng việc giảng dạy trẻ theo chương trình đổi mới hiện nay.
Xuất phát từ đặc điểm chung của lớp và tầm quan trọng của việc giáodục trẻ tôi đã nghiên cứu, đưa ra một số biện pháp sưu tầm và tổ chức một sốtrò chơi dân gian nhằm phát triển thể chất
Trang 11CHƯƠNG III MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI DÂN GIAN
CHO TRẺ 4 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON SAO SÁNG, HUYỆN CHƯ
PRÔNG, TỈNH GIA LAI.
I Các biện pháp.
1 Lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi của trẻ
Kho tàng các trò chơi dân gian Việt Nam vô cùng phong phú và đadạng nhưng
không phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ nhỏ Vì thế, giáo viên nên có sựcân nhắc lựa chọn cho trẻ chơi các trò chơi có luật chơi và cách chơi đơngiản, dễ nhớ, dễ hiểu Bên cạnh đó, trong trường mầ m non lại có sự phânchia trẻ theo nhiều độ tuổi Mỗi độ tuổi lại có mức độ nhận thức và khả năngchú ý có chủ định khác nhau Chính vì thế, các trò chơi cũng cần phải đượclựa chọn cho phù hợp với từng độ tuổi
Cụ thể như sau:
* Với trẻ lứa tuổi nhà trẻ và mẫu giáo bé ( từ 2 đến 4 tuổi ): khả năngchú ý có chủ định còn kém, nhận thức còn đơn giản Vì vậy trẻ chỉ có thể chơiđược các trò chơi đơn giản như: “ Lộn cầu vồng”, “ Chi chi chành chành”, “Tập tầm vông”, “ Nu na nu nống”, “ Dung dăng dung dẻ”…
Với trẻ mẫu giáo nhỡ và lớn ( từ 4 đến 5 tuổi ): khả năng chú ý có chủ định và nhận thức của trẻ đã cao hơn rất nhiều so với lứa tuổi trước Vì thế, trẻ có thể chơi được các trò chơi dài hơn và khó hơn Khi lựa chọn các trò chơi dân gian cho trẻ MGN, tôi thực hiện theo các tiêu chí sau:
- Trò chơi không quá đơn giản nhưng cũng không quá phức tạp
- Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm
- Giúp củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho trẻ
- Gây được hứng thú, thu hút sự chú ý của trẻ
- Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm trẻ trong lớp
Trang 12Từ những tiêu chí trên, tôi đã lựa chọn các trò chơi sau cho trẻ lớpMGN: “ Thả đỉa ba ba”, “ Ô ăn quan”, “ Chuyền thẻ”, “ Hát chuyền sỏi”, “Trốn tìm”, “ Đếm sao”, “ Kéo co”, “ Rồng rắn lên mây”, “Chồng đống chồngđe”, “ Trồng nụ trồng hoa”, “ Ném còn”, “ Cướp cờ” …
2 Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi cho các trò chơi dân gian
Đồ dùng đồ chơi của các trò chơi dân gian cũng vô cùng đa dạng vàphong phú, mang tính đặc trưng và được thiết kế dựa vào cách chơi và luậtchơi của từng trò chơi Mỗi trò chơi dân gian có một hoặc nhiều loại đồ dùng
đồ chơi tương ứng mà thiếu nó thì trò chơi không thể tiến hành được Ví dụnhư trò: “ Chơi chuyền” đòi hỏi phải có 10 que chuyền và một đồ vật có dạngkhối cầu như quả bóng, quả bưởi non…Trò chơi “ Ném còn” không thể diễn
ra nếu thiếu quả còn - đồ chơi truyền thống của trò chơi đó Hay đơn giản nhưtrò chơi “ Bịt mắt bắt dê” cũng không thể được tổ chức nếu không có dải vảihoặc dải khăn bịt mắt…
Chính vì vậy, trước khi tổ chức cho trẻ chơi một trò chơi dân gian nào đó,giáo viên cần tìm hiểu kỹ lưỡng về luật chơi, cách chơi cũng như việc có haykhông có đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi để từ đó có thể chuẩn bị đầy
đủ các yếu tố cần thiết cho trò chơi
3 Dạy trẻ đọc thuộc lời ca ( đối với những trò chơi có lời đồng dao )
Một đặc điểm đặc trưng của trò chơi dân gian đó là khi chơi trẻ khôngbao giờ chỉ hùng hục thực hiện các vận động của mình mà chúng thường vừachơi vừa hát hoặc đọc lời đồng dao nào đó Các bài đồng dao đó khiến chokhông khí chơi vui vẻ, nhộn nhịp hơn Mặc dù không phải bài đồng dao nàocũng có ý nghĩa, song bài nào cũng phù hợp với tư duy hồn nhiên của trẻ
Ví dụ: chơi “ Chi chi chành chành”, trẻ hát “ Chi chi chành chành – Cáiđanh thổi lửa – Con ngựa chết trương – Tam vương ngũ đế…” Câu hátdường như chẳng có mạch ý nào rõ ràng, nhưng thiếu nó thì trò chơi không
Trang 13thể tiến hành Hay như chơi “ Rải ranh” trẻ hát “ Rải ranh – Bẻ cành – Háingọn – Chọn đôi” Cùng với lời hát trong trẻo là bàn tay rải những viên sỏimột cách khéo léo, tung viên cái lên, nhặt một hoặc hai viên con dưới đất, rồilại giơ tay đỡ viên cái vừa rơi xuống
Trò chơi chỉ có thể được tổ chức khi trẻ đã thuộc lời đồng dao Chính vìvậy, tôi thường cho trẻ làm quen với lời đồng dao của các trò chơi dân giantrước khi hướng dẫn trẻ chơi vào các thời điểm trong ngày của trẻ như: hoạtđộng chiều, hoạt động ngoài trời…Khi trẻ đã thuộc lời đồng dao, tôi tổ chứccho trẻ chơi các trò chơi tương ứng với lời đồng dao đó Vì thế, trẻ chơi rấthứng thú và tích cực tham gia chơi
4 Chuẩn bị địa điểm để tổ chức trò chơi
Mỗi trò chơi dân gian có một cách chơi và luật chơi khác nhau Cónhững trò chơi vận động mang tính tập thể rất cao, thường có số lượng ngườitham gia chơi lớn và đòi hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng như “ Kéoco”, “ Rồng rắn lên mây”, “ Thả đỉa ba ba”, “ Trồng nụ trồng hoa”… Các trẻđang hào hứng tham gia trò chơi “ Kéo co” Nhưng lại cũng có những trò chơitĩnh, trẻ hay chơi theo các nhóm nhỏ như “ Chi chi chành chành”, “ Tập tầmvông”, “Rải ranh”, “ Chuyền thẻ”, “ Ô ăn quan”…
Trẻ đang chơi “ Ô ăn quan” Chính vì vậy, giáo viên cần nắm vững cáchchơi, luật chơi, đặc điểm của từng trò chơi để từ đó lựa chọn địa điểm cho phùhợp trước khi tổ chức cho trẻ chơi
5 Tổ chức các trò chơi phù hợp với tính chất của hoạt động.
Mỗi hoạt động của trẻ đều nhằm đạt được một mục đích nhất định Vìthế, hoạt động nào cũng có tính chất riêng của nó Nếu như hoạt động chungđược tổ chức nhằm cung cấp các kiến thức cho trẻ thì hoạt động ngoài trời lạigiúp trẻ được gần gũi với thiên nhiên, khám phá các hiện tượng tự nhiên vàphát triển thể chất; hay như ở hoạt động góc trẻ lại được mở rộng thêm về
Trang 14kinh nghiệm sống và kỹ năng chơi theo nhóm Chính vì vậy, giáo viên cầnchú ý lựa chọn và tổ chức các trò chơi dân gian cho phù hợp với tính chất củatừng hoạt động
*Với HĐ ngoài trời: tận dụng không gian rộng và thoáng, giáo viên nên
tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi vận động nhằm rèn luyện và phát triển thểlực cho trẻ như: “Rồng rắn lên mây”, “Bịt mắt bắt dê”, “ Nhảy dây”, “Nhảy lòcò”, “ Thả đỉa ba ba”…
* Với hoạt động góc: nên tổ chức cho trẻ các trò chơi có thể chơi theo
nhóm nhỏ trong một không gian hẹp như: “ Ô ăn quan”, “Chơi chuyền”, “Rảiranh”, “Chuyền thẻ”, “Kéo cưa lửa xẻ”…
*Với hoạt động chung và hoạt động chiều ( chủ yếu diễn ra trong
phòng nhóm ): nên tổ chức cho trẻ các trò chơi tĩnh nhằm phát triển nhận thứccho trẻ như: “Ô ăn quan”, “Tập tầm vông”, “Rải ranh”, “Chơi chuyền”, “Chơicờ”, “Vấn đáp”, “Đếm sao”, “ Đọc câu”… Đặc biệt khi tích hợp trò chơi dângian trong hoạt động chung, giáo viên cần lựa chọn trò chơi phù hợp với đặcđiểm của từng môn học
Ví dụ: - Với môn thể chất: nên lựa chọn các trò chơi vận động nhằmrèn luyện thân thể khoẻ mạnh, hoạt bát và năng động Nhiều trò chơi đòi hỏitrẻ phải mạnh mẽ, nhanh chân, nhanh mắt, nhanh miệng Trẻ phải có sức khỏemới có thể vui chơi và ngược lại vui chơi giúp cho trẻ thêm khỏe mạnh vànăng động Chẳng hạn: + Với trò chơi “ Rồng rắn lên mây”, khi trẻ hát xongcâu cuối: “ Xin khúc đuôi – Tha hồ thày đuổi”, lập tức trẻ làm “ đuôi” ( đứngsau cùng ) phải chạy thật nhanh, nếu không sẽ bị “ thầy” tóm lấy, sau đó cóthể bị thay người khác hoặc lại phải làm “ thầy” để đi đuổi những trẻ khác
Ví dụ: Trò chơi “ Rồng rắn lên mây” + Trò “ Nhảy dây”, “ Trồng nụtrồng hoa”, “ Nhảy lò cò” có nhiều nấc chơi nho nhỏ: từ bàn một, bàn hai…đến bàn mười ( Nhảy lò cò ); từ một nụ, một hoa…đến tám hoa ( Trồng nụ
Trang 15trồng hoa )…Trẻ phải vượt qua dần từng nấc, hết nấc này mới đi tiếp nấc sau.Như vậy, trẻ phải dai sức, khỏe mạnh, nhanh nhẹn và khéo léo mới có thể tiếndần đến được nấc cuối của trò chơi
Ví dụ: Trò chơi “ Nhảy dây” Trò chơi “ Nhảy lò cò” Trò “ Chi chichành chành” lại buộc trẻ phải rất nhanh tay, nhanh miệng vì nếu câu cuối bài
là “ ù à ù ập” được đọc xong mà trẻ không rút kịp tay ra, ngón tay của nó sẽ bịgiữ lại, như thế là thua
Với môn MTXQ, toán, văn học khi lựa chọn các trò chơi cần đáp ứngđược các tiêu chí sau:
+ Nhằm phát triển nhận thức cho trẻ
+ Phát triển ngôn ngữ
+ Cung cấp cho trẻ các kỹ năng như: kỹ năng hoạt động theo nhóm, kỹnăng sử dụng đồ dùng đồ chơi…
+ Rèn luyện trí nhớ và khả năng tư duy cho trẻ
Ví dụ: + Lời đồng dao của trò chơi chuyền: “ Con ruồi có cánh - Đòngánh có mấu – Châu chấu có chân…” đã giúp trẻ nhận biết được đặc điểmđặc trưng của một số con vật và đồ vật quen thuộc
+ Những câu hát ngược có tính chất đánh lừa nhận thức, thử thách sựnăng động của trí tuệ, khiến trẻ muốn hiểu đúng sự vật thì phải chuyển ngượclại: “ Non cao đầy nước Đáy biển đầy mây Dưới đất lắm mây Trên trời lắm
cỏ Người thì có mỏ Chim thì có mồm…”
+ “ Chuyền thẻ” là một trò chơi dân gian dạy trẻ làm toán cộng hay trừ
Đó là bài tập đếm từ 1 đến 10 của trẻ Trẻ nhóm các nhóm theo trật tự cao dầnlên và cộng lại trong phạm vi 10 : bắt đầu từ bàn một “cái mốt, cái mai, cáitrai, cái hến…” sau đó là nhóm đôi và các nhóm cao hơn “ đôi tôi, đôi chị…”,
Trang 16“ba lá đa, ba lá đề…”, “tám quả trám, hai lên chín”…Bài tập đó có thể giúptrẻ đếm thành thạo trong phạm vi 10
- Với môn âm nhạc nên chọn các trò chơi có giai điệu và lời hát nhưcác trò chơi: “ Tập tầm vông” , “ Hát chuyền sỏi”, “Đồng dao chăn trâu xứQuảng”…
Ngoài ra khi lựa chọn các trò chơi dân gian trong hoạt động chung, mộtđiều cần đặc biệt lưu ý đó là: phải lựa chọ trò chơi phù hợp với đề tài và chủ
đề của bài dạy Chẳng hạn như:
Ví dụ: Chủ đề “ Thế giới động vật” có thể tổ chức các trò chơi: “ Đồngdao hỏi tuổi xứ Quảng”, “ Đồng dao chăn trâu xứ Quảng”, “ Bịt mắt bắt dê”, “Phụ đồng ếch”, “ Thi tìm những con vật có từ láy”…
+ Chủ đề “ Thế giới thực vật” có thể cho trẻ chơi các trò chơi: “ Trồng
nụ trồng hoa”, “ Mít mật mít gai”, “ Làm nón mão bằng lá”…
+ Chủ đề “ Tết và mùa xuân” là thời điểm thích hợp để giới thiệu chotrẻ các trò chơi truyền thống của dân tộc trong dịp lễ Tết như “ Ném còn”, “Cướp cờ”, “ Bịt mắt đập niêu”, “ Đẩy gậy”, “ Chơi đu”,“ Múa lân”…
6 Động viên tất cả các trẻ tham gia vào trò chơi
Một ưu thế của trò chơi dân gian chính là ở chỗ nó có thể dung nạp tất
cả những ai muốn chơi Không bao giờ trò chơi dân gian quy định số ngườichơi nhất định Vì vậy tôi luôn khuyến khích, động viên tất cả các trẻ thamgia chơi càng đông càng vui Nếu chơi “ Bịt mắt bắt dê”, mỗi khi có mộtngười vào thêm, vòng chỉ rộng ra một chút chứ trò chơi không thay đổi Còntrò chơi “ Rồng rắn lên mây” thì thêm một người, “ cái đuôi” sẽ dài ra mộtchút và tất cả mọi người đều được chơi, được chạy như nhau Những trò chơi
“ Thả đỉa ba ba”, “ Chi chi chành chành”, “ Nhảy lò cò”, “Nhảy dây”… cũngtương tự như vậy Trong khi chơi, mọi trẻ đều bình đẳng như nhau Nếu trẻnào ích kỷ, chơi không đúng luật chơi, chen lấn các bạn khác sẽ bị tập thể phê