Quản lý bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm xã hội quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng

TRẦN QUANG HUY Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Quản lý kinh tế họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 11 tháng 8 năm 2018 Có thể tì

Mã số: 60.34.04.10

Đà Nẵng - 2018

Công trình được hoàn thành tại

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Người hướng dẫn KH: PGS.TS BÙI QUANG BÌNH

Phản biện 1: TS LÊ BẢO

Phản biện 2: PGS.TS TRẦN QUANG HUY

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Quản lý kinh tế họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 11 tháng 8 năm 2018

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

n sinh hội à s ảo vệ mà hội th c hiện đối với c c thành

vi n c mình thông qu một oạt c c iện ph p công cộng để chống ại

s c ng qu n v inh tế và hội n đến s chấm t h giảm s t

đ ng ể v thu nhập o ốm đ u, th i sản, t i nạn o động, thất nghiệp, tàn tật, tu i già ho c c i chết, nh ng ch v v chăm s c tế và nh ng

qu đ nh v h trợ đối với gi đình đông con th o Công ước 102 c

T ch c o động quốc tế à th c hiện ch nh s ch ảo hiểm hội à một trong nh ng iện ph p để đảm ảo vấn đ n sinh hội được th c thi, tr n ngu n t c: t nh nh n văn, ình đ ng, tư ng trợ và ảo hiểm iện n , ảo hiểm hội đ c nh ng th đ i nhất đ nh để đ p ng

u cầu ph t triển c hệ thống n sinh hội ph hợp với n n inh tế

th trường đ nh hướng hội ch nghĩ , hội nhập quốc tế; th o tinh thần

c Ngh qu ết Đại hội Đảng ần th , , ảo hiểm hội cho mọi người o động

ảo hiểm hội Thành phố Đà Nẵng tr c thuộc s quản c

ảo hiểm hội iệt N m c ng hông n m ngoài m c ti u chung c ngành ảo hiểm hội ới qu mô quản ảo hiểm hội tr n đ

àn Thành phố Đà Nẵng, một trong 3 thành phố ớn c iệt N m, ại à thành phố tr đ ng ph t triển mạnh m ; n n ảo hiểm hội T Đà Nẵng hiện n đ ng quản số ượng h n 5 888 đ n v th m gi

tr n đ àn Trong đ , ảo hiểm hội quận C m ệ c số ượng đ n

v th m gi à gần 1000 đ n v

ệ thống ảo hiểm hội c rất nhi u ch nh s ch đ ng được th c thi, nhưng trong huôn h đ tài , t c giả in trình à v việc th c hiện ch nh s ch đối với chế độ ng n hạn, bao gồm việc giải quyết các chế độ: ốm đ u, th i sản và nghỉ ưỡng s c, ph c hồi s c khỏ đối với người o động

Th o số iệu thống o c o năm 2017, thành phố Đà

Nẵng giải qu ết chế độ ch nh s ch cho h n 245 000 ượt người o động với số ti n n đến tr n 412 t đồng Trong hi đ , số ti n tr ch 3 cho

qu ốm đ u, th i sản, ưỡng s c và ph c hồi s c hỏ t nguồn thu chỉ c 362 7 t đồng Tại quận C m ệ, t ng số thu 3 cho qu ốm đ u, th i sản, ưỡng s c và ph c hồi s c hỏ à 19 88 t đồng, trong đ t ng số chi cho người o động t qu đ à 25,91 đồng Như vậ à c s ch nh ệch ớn gi nguồn thu và nguồn chi c qu

ảo hiểm hội, v u ài cần c nh ng iện ph p, ch nh s ch ph hợp

để c n ng qu ảo hiểm hội

iện nà , tình trạng c c đ n v s ng o động và người o động c iểu hiện ạm ng, tr c ợi qu ảo hiểm, vi phạm ph p uật

v n đ ng i n r , và đ c ng à một trong nh ng trăn tr ớn nhất c

nh ng người th c hiện ch nh s ch àm thế nào để tìm r nh ng iện

ph p ph hợp căn c nh ng qu đ nh c ph p uật và c nhà nước để quản việc th c hiện ch nh s ch ảo hiểm hội cho người o động với tinh thần chi đ ng và chi đ

iệc th c hiện tốt công t c quản v việc th c hiện ch nh s ch

ảo hiểm hội s g p phần đảm ảo qu n ợi c người o động, ảo tồn qu ảo hiểm hội và g p phần vào s nghiệp n sinh hội c

nước t Đ à o mà t c giả l a chọn đ tài Quản lý bảo hiểm xã

hội tại Bảo hiểm xã hội quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng

2 Mục tiêu nghiên cứu

t u un Nghiên c u c s lý luận và th c ti n quản

lý việc thi hành chính sách ảo hiểm hội đối với người o động thuộc s quản lý c a Bảo hiểm xã hội quận C m ệ M c tiêu chung được c thể hóa b ng các m c tiêu c thể sau:

2.2 M c tiêu nghiên cứu c thể

- Khái quát lý luận Quản lý bảo hiểm xã hội đối với người lao động

- h n t ch và đ nh gi th c trạng quản lý bảo hiểm xã hội đối

với người o động tại tại Bảo hiểm xã hội quận C m Lệ, thành phố Đà Nẵng

- Đ xuất phư ng hướng và các giải pháp nh m hoàn thiện công tác quản lý bảo hiểm xã hội đối với người o động tại tại Bảo hiểm xã hội quận C m Lệ, thành phố Đà Nẵng

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghi n c u à công t c quản việc th c hiện ch nh

s ch ảo hiểm hội cho người o động thuộc phạm vi ch c năng c

ch nh qu n cấp quận

- hạm vi nghi n c u: đ tài giới hạn th c trạng công t c quản

ảo hiểm hội cho người o động tr n đ àn quận C m ệ t năm

2013 đến nay, mà c thể là việc giải quyết các chế độ ốm đ u, th i sản

và nghỉ ưỡng s c ph c hồi s c khỏ và đư r c c giải ph p m ng t nh

ng n hạn cho gi i đoạn t n đến năm 2025

4 Phương pháp nghiên cứu

hư ng ph p thu thập iệu

ph trách th c hiện chính sách BHXH tại đ n v và người thi hành

Chư ng 2: Th c trạng quản lý Quản lý bảo hiểm xã hội đối với người o động tại tại Bảo hiểm xã hội quận C m Lệ, thành phố Đà Nẵng

Chư ng 3: C c giải pháp hoàn thiện Quản lý bảo hiểm xã hội đối với người o động tại tại Bảo hiểm xã hội quận C m Lệ, thành phố Đà Nẵng

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ BẢO HIỂM XÃ HỘI ĐỐI VỚI

NGƯỜI LAO ĐỘNG 1.1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG QUẢN LÝ VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI

1.1.1 Những vấn đề chung về BHXH và chính sách BHXH

a BHXH

uật ảo hiểm hội 2014 [16 c nước Cộng h hội ch

nghĩ iệt N m giải th ch thuật ng ảo hiểm hội như s u: Bảo hiểm

xã hội là s bảo đảm thay thế ho c đ p một phần thu nhập c người

o động khi họ b giảm ho c mất thu nhập do ốm đ u, th i sản, tai nạn

o động, bệnh ngh nghiệp, hết tu i o động ho c chết, tr n c s đ ng vào qu bảo hiểm xã hội

b Chính sách về BHXH

Ch nh s ch ch nh à c c qu đ nh v việc th c hiện c c chế

độ BHXH, là hệ thống c c qu đ nh v m c hư ng c a t ng trường hợp,

đi u kiện hư ng, m c hư ng và thời hạn hư ng cho người o động khi

họ g p phải nh ng r i ro thuộc t ng phạm vi bảo hiểm

- Nội dung chính sách

ệ thống c c chế độ ch nh s ch c iệt N m, t thuộc vào oại hình mà o gồm:

- ảo hiểm hội t uộc

Chế độ ốm đ u, th i sản, và ưỡng s c ph c hồi s c hỏ : gọi chung à c c chế độ ng n hạn

- ảo hiểm thất nghiệp

Có thể nói, các chế độ là nội dung cốt lõi nhất c a hệ thống BHXH, nó thể hiện được vai trò và phạm vi trách nhiệm c đối với người o động khi họ tham gia BHXH

- Chính sách BHXH ng n hạn

a Chế độ ốm đau

b Chế độ thai sản

c Chế độ dưỡng sức, ph c hồi sức khỏe

1.1.2 Quản lý nhà nước vê bảo hiểm xã hội

a Khái niệm

Quản nhà nước đối với hoạt động bảo hiểm xã hội là quá trình nhà nước s d ng trong phạm vi quy n l c c mình t c động có t

ch c và đi u chỉnh vào các quan hệ nảy sinh trong hoạt động BHXH

nh m đảm bảo cho hoạt động BHXH di n r th o đ ng qu đ nh c a pháp luật và th c hiện đ ng ch c năng nhiệm v c a BHXH [10, tr.220]

- T c động vào ý th c c c c đối tượng trong xã hội

- Là một bộ phận quan trọng trong giáo d c chính tr tư tư ng

- Giáo d c ý th c pháp luật và đạo đ c

- à h u đầu tiên trong quá trình triển khai pháp luật

1.2.2 Cụ thể hóa và tổ chức thực hiện các quy định pháp luật

về bảo hiểm xã hội đối với người lao động

C c qu đ nh pháp luật, chiến ược, chính sách bảo hiểm xã hội được ban hành theo trình t th o qu đ nh c a Luật n hành văn ản quy phạm pháp luật số 17/2008/QH12 [4] và việc th c hiện pháp luật là một quá trình hoạt động có m c đ ch àm cho nh ng qu đ nh c a pháp luật đi vào cuộc sống, tr thành nh ng hành vi th c tế hợp pháp c a các

ch thể pháp luật Căn c vào tính chất c a hoạt động th c hiện pháp luật nên các hình th c th c hiện pháp luật được c đ nh bao gồm:

Qu BHXH hiện đ ng được th c hiện nh m đạt m c tiêu là một công qu độc lập với ng n s ch nhà nước, nh m đảm bảo v tài ch nh để chi trả các chế độ cho người o động

b Quản lý chi

Quản lý chi BHXH là việc th c hiện công tác chi trả các chế độ BHXH nh m m c ti u chi đ ng đối tượng, chi đ số ượng và đảm bảo đến tận t đối tượng th hư ng th o đ ng thời gi n qu đ nh

Th đoạn gian lận để th hư ng các chế độ BHXH

1.2.5 Thanh tra, kiểm tra; giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử

lý vi phạm về bảo hiểm xã hội với người lao động

Thanh tra, kiểm tra tập trung vào các công việc sau: quản lý thu BHXH, quản lý th c hiện các chế độ chính sách BHXH, quản lý chi trả các chế độ BHXH; tiếp nhận các khiếu nại, tố các, x lý vi phạm liên

qu n đến th c hiện chính sách BHXH

Công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo

1.3 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI VÀ CÔNG TÁC THI HÀNH CHÍNH SÁCH BẢO HIỂM XÃ HỘI ĐỐI VỚI CHẾ ĐỘ NGẮN HẠN

1.3.1 Tình hình kinh tế xã hội của địa phương

Tình hình kinh tế xã hội tại đ phư ng à ếu tố t c động tr c tiếp đến hoạt động thu và chi BHXH c đ phư ng đ

1.3.2 Hệ thống chính sách pháp luật của nhà nước về Bảo hiểm

xã hội

1.3.3 Nhận thức của người sử dụng lao động, người lao động

và năng lực của người thực hiện chính sách

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ BẢO HIỂM XÃ HỘI ĐỐI VỚI NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI QUẬN CẨM LỆ, THÀNH

PHỐ ĐÀ NẴNG 2.1 KHÁI QUÁT VỀ VỀ TÌNH HÌNH KINH TẾ XÃ HỘI QUẬN CẨM LỆ, VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG

2.1.1 Tình hình kinh tế xã hội của quận Cẩm lệ

2.1.2 Hệ thống chính sách pháp luật của nhà nước về Bảo hiểm xã hội hiện nay

2.1.3 Nhận thức của người sử dụng lao động, người lao động

và năng lực của người thực hiện chính sách

Mọi nghĩ v và quy n lợi v ch nh s ch cho người lao động chỉ được th c thi khi có mối liên kết gi a người s d ng o động, người o động và c qu n

2.2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ BẢO HIỂM XÃ HỘI ĐỐI VỚI NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI QUẬN CẨM LỆ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

2.2.1 Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật

về bảo hiểm xã hội với người lao động

Hoạt động tuyên truy n uôn được chú trọng và th c hiện xuyên suốt qu c c năm và uôn được cải tiến để theo k p s phát triển c a truy n thông, thông tin: năm 2013, BHXH thành phố đ phối hợp với Ban Tuyên giáo Thành Ủy t ch c Hội ngh ph biến quán triệt Ngh quyết số 21-NQ/TW ngày 22/11/2012 c a Bộ chính tr v Tăng cường s lãnh đạo c Đảng đối với công t c , YT gi i đoạn 2012-2020 và Chư ng trình hành động số 26-CTr/TU ngày 28/05/2013 c a Thành Ủy

Tr ng thông tin điện t c a BHXH thành phố Đà Nẵng tiếp t c được cải tiến và duy trì nh m ph c v tốt cho công tác tuy n truy n Năm 2014, BHXH thành phố Đà nẵng t ch c Hội ngh góp ý Luật BHXH (s đ i),

và đ ph n cấp v cho t ng BHXH quận C m Lệ tr o 30 ăng rôn, 60

phướn trên các tr c đường chính c a quận, th c hiện ưu động có treo tranh c động, xúc tiến triển khai l p đ t 6 tấm biển hiệu tại Khu công nghiệp Hòa Cầm Năm 2015, th m chư ng trình đối thoại tr c tuyến Chế độ, ch nh s ch đối với người o động o Công thông tin điện t

c a thanh phố Đà Nẵng t ch c Năm 2016, đ t ch c và phối hợp t

ch c gần 60 cuộc hội ngh , hội thảo, tọ đàm, tập huấn, đối thoại tr c tiếp với đ n v s d ng o động, các tầng lớp nh n n Năm 2017 đ ph t r

h n 3000 tờ r i tu n tru n BHXH, BHYT nh m ph c v trong các hội ngh , tập huấn, đối thoại cấp ph t đến người o động; xây d ng và th c hiện Quy chế phối hợp liên ngành với i n đoàn o động quận, Chi c c Thuế quận, Hội nông n, h ng tư ph p, và c c c qu n i n qu n để tuyên truy n c c ch nh s ch , YT đến c c đ n v s d ng lao động và các tầng lớp nh n n tr n đ a bàn quận

Nhận th c được v i tr và nghĩ c a công tác tuyên truy n hướng đến m c tiêu BHXH cho mọi người o động, BHXH quận C m

đ ch động, quyết liệt th c hiện công tác tuyên truy n, c đ nh rõ ràng m c đ ch, hình th c và nội dung tuyên truy n phù hợp t ng thời điểm, t ng năm, tình hình th c tế tại quận C m Lệ và đ i mới các hình

th c tuyên truy n phù hợp với t ng đối tượng

* K n t ôn t n n ười lao động nhận biết về BHXH

Bảng 2.3: Kênh thông tin giúp nhận biết thông tin về BHXH

Người quen, bạn è, đồng nghiệp 30 19.5 Báo chí, truy n thanh, truy n hình 31 20.1

* Mứ độ nhận biết của n ườ lao động về quy định, chế độ của

đồng o động thì người o động b t buộc phải

tham gia BHXH và ch s d ng o động phải

đ ng cho người o động

3.80 787

2

Anh (Ch ) biết rất rõ cách th c kiểm tr đ n v

c đ ng cho ản thân hay không sau

Anh/Ch uôn được cập nhật, ph biến, nh c

nh k p thời v nh ng ph t sinh th đ i trong

(Nguồn: Tổng hợp từ kết quả khảo sát tháng 04/2018)

2.2.2 Cụ thể hóa và tổ chức thực hiện các quy định pháp

luật về bảo hiểm xã hội đối với người lao động

Luật BHXH số 58/2014/Q 13 được Quốc hội thông qua trong kỳ

họp th 8 ngà 20 th ng 11 năm 2014 và ch nh th c có hiệu l c t ngày

01 th ng 01 năm 2016 à uật mới nhất tại thời điểm hiện tại v chế độ

bảo hiểm cho người o động được b sung, s đ i để thay thế cho

Luật bảo hiểm xã hội 2006 đ hết hiệu l c Để Luật BHXH mới được

th c thi, đ c vô số c c văn ản được ban hành nh m th c hiện Luật

BHXH số 58/2014/Q 13 như s u:

- Ngh đ nh số 115/2015/NĐ-C qu đ nh chi tiết một số đi u c a Luật BHXH v BHXH b t buộc ban hành ngày 11/11/2015, có hiệu l c

- Quyết đ nh số 828/QĐ-BHXH ngày 27/05/2016 c a T ng giám đốc BHXH Việt N m n hành Qu đ nh quản lý chi trả các chế độ BHXH, BHTN

- Quyết đinh số 999/QĐ-BHXH ngày 24/09/2015 c a T ng giám đốc BXHH Việt N m n hành Qu đ nh tiếp nhận hồ s , giải quyết và trả kết quả th t c hành chính v BHXH, BHYT, BHTN

- Quyết đ nh số 838/QĐ-BHXH ngày 29/05/2017 c a T ng giám đốc BHXH Việt Nam ban hành Quy trình giao d ch điện t trong ĩnh

v c BHXH, BHYT, BHTN

- Công văn số 5171/BHXH-CNTT ngày 17/11/2017 c a BHXH Việt Nam v việc triển khai hệ thống giao d ch điện t đối với các th

t c giải quyết hư ng các chế độ ng n hạn

- Thông tư 59/2015/TT- ĐT ngà 29/12/2015 c a Bộ Lao động – Thư ng inh và hội n hành Qu đ nh chi tiết và hướng d n thi hành một số đi u c a Luật Bảo hiểm xã hội v BHXH b t buộc

- Thông tư 56/2017/TT-BYT ngày 29/12/2017 c a Bộ Y tế ban hành Qu đ nh chi tiết thi hành Luật BHXH và Luật An toàn vệ sinh lao động thuộc ĩnh v c y tế

- Thông tư 46/2016/TT-BYT ngày 30/12/2016 c a Bộ Y tế ban hành Danh m c bệnh cần ch a tr dài ngày

- Công văn số 4666/BHXH - CSXH ngày 21/11/2016 c a BHXH