Bẫy thu nhập trung bình và nguy cơ của việt nam

Đây là tài liệu bài tập nhóm môn Kinh tế quốc tế ngoài chuyên ngành. Mang tính chất tham khảo là chủ yếu. Tổng hợp tài liệu và số liệu tính đến năm 2017 của Liên hợp quốc, Ngân hàng thế giới và quỹ tiền tệ quốc tế.

Bẫy thu nhập trung bình và nguy cơ của Việt Nam

1 Lời mở đầu

Nền kinh tế Việt Nam đã có những bước tiến mạnh mẽ trong

những năm vừa qua và đạt được nhiều kết quả tích cực, thể hiện rõ nhất qua tăng trưởng nhanh gắn liền với giảm tỷ lệ nghèo Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ đó, nhiều hạn chế được bộc lộ như hiệu quả đầu tư thấp, hạ tầng kỹ thuật ngày càng bất cập so với mức

độ và nhu cầu phát triển kinh tế; nguồn nhân lực chưa đáp ứng được nhu cầu thị trường; hệ thống pháp luật và hành chính còn quá nhiều rào cản đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; hệ thống an sinh xã hội còn mỏng nên chưa đáp ứng được nhu cầu xã hội Tốc độ tăng trưởng nhanh cũng làm xuất hiện ngày càng nhiều hơn những vấn đề xã hội mới và ô nhiễm môi trường rất đáng lo ngại Trong đó vấn đề lớn nhất không chỉ đối với Việt Nam mà đối với toàn

bộ các nền kinh tế có tình trạng phát triển tương tự Việt Nam là làm:

BẪY THU NHẬP TRUNG BÌNH.

Đối với nhiều nước việc rơi vào bẫy thu nhập trung bình còn kinh khủng hơn việc

rơi vào khủng hoảng bởi: Khủng hoảng là một vấn đề có thể xảy ra với bất kỳ nền kinh

tế nào, kể cả những nền kinh tế lớn nhất và có trình độ phát triển cao nhất như Mỹ hay Nhật Bản Với các nhà kinh tế học khủng hoảng được xem như một việc diễn ra mang tính chu kỳ mà hầu như nền kinh tế nào cũng sẽ gặp phải trong quá trình phát triển Khủng hoảng có thể kéo tụt tốc độ tăng trưởng của một nền kinh tế xuống, nhưng thông thường theo thời gian các nền kinh tế sẽ dần phục hồi trở lại mức tăng trưởng trước khi

khủng hoảng nổ ra Còn bẫy thu nhập trung bình thì không như vậy Một khi đã rơi

vào bẫy thu nhập trung bình, các nền kinh tế sẽ bị giam hãm ở một trình độ phát triển

nhất định và không thể lên cao hơn Thoát được bẫy thu nhập trung bình thường là

khó hơn nhiều so với việc tránh được khủng hoảng

Hầu hết các nền kinh tế ở châu Á Thái Bình Dương nói chung đều phải đối mặt với một sự giảm tốc sau một thời gian tăng trưởng nóng – biểu hiện trực tiếp của việc vướng

bẫy thu nhập trung bình, nhưng chỉ có 5 nền kinh tế ở khu vực này thoát được bẫy thu

nhập trung bình, đó là Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Hồng Kông và Singapore

Từ năm 2008, Việt Nam chính thức trở thành nước có thu nhập trung bình theo cách phân loại của Ngân hàng Thế giới với GDP bình quân đạt 1.164,61USD Đây là cột mốc vô cùng quan trọng, mở ra nhiều cơ hội mới cho sự phát triển của nền kinh tế nước nhà Thế

nhưng trên thực tế, có nhiều nền kinh tế ở châu Á từ nghèo chuyển thành có thu nhập trung bình, nhưng có rất ít trong số đó vượt lên như trường hợp của Đài Loan và Hàn Quốc Philippines là quốc gia điển hình của tình trạng vướng vào bẫy thu nhập trung bình đã khôngthể vượt qua ngưỡng 2.000 USD trong nhiều thập niên từ 1994 đến

2010 Indonesia cũng mất hơn một thập niên để từ trên 1.000 USD vượt lên hơn 2.000 USD/người Còn Thái Lan thì bất ổn kéo dài trước năm 2005 và cũng mất hơn hai thập niên mới vượt qua con số 3.000 USD từ 1987 đến 2005

2 Cơ sở lý thuyết

2.1 Khái niệm “Bẫy thu nhập trung bình”

Theo đúng nghĩa, phát triển phải hình thành nhờ nâng cao chất lượng vốn con người hơn là nhờ may mắn vì có được nguồn tài

nguyên thiên nhiên dồi dào hay vị trí địa lý thuận lợi để dễ dàng tiếp nhận hỗ trợ và đầu tư nước ngoài Nếu phụ thuộc vào những yếu tố không tự mình tạo ra, quốc gia có thể tăng trưởng đến mức thu nhập thấp, trung bình hay cao với một chút nỗ lực, nhưng rồi cuối cùng cũng sẽ bị mắc kẹt ở mức thu nhập đó nếu không xây dựng được ý thức quốc gia và những thể chế để khuyến khích nâng cao chất lượng

nguồn nhân lực Tình trạng này được gọi là “Bẫy phát triển” Nếu đất

nước có chút ít lợi thế về tài nguyên thiên nhiên và vị trí địa lý, đất

nước đó sẽ dễ bị rơi vào “Bẫy thu nhập trung bình”

Theo các chuyên gia kinh tế của Ngân hàng thế giới thì “ Bẫy của các nước thu nhập trung bình” hay “Bẫy thu nhập trung bình” là

tình trạng không đáp ứng nổi những đòi hỏi cao và rất cao khi nền kinh tế đã đạt đến mức thu nhập trung bình Có hai mốc

quan trọng: GDP trên 1000 USD người/năm và khoảng 10.000 USD người/năm Chỉ có nền kinh tế nào vượt qua mốc thứ nhất và sau đó tiếp tục tăng trưởng mạnh để đạt tới mốc thứ hai, rồi vẫn tiếp tục tăng trưởng thì mới trở thành nền kinh tế công nghiệp hóa

Trong khi đó, giáo sư Kenichi Ohno, Viện Nghiên cứu Chính sách

Quốc gia Tokyo lại cho rằng : “ Bẫy của các nước thu nhập trung

bình” hay “Bẫy thu nhập trung bình” có thể được hình dung giống

như “chiếc trần thủy tinh vô hình” ngăn cản sự phát triển kinh tế

giữa giai đoạn II với giai đoạn III trong quá trình 4 giai đoạn của sự tăng trưởng và phát triển Bốn giai đoạn của sự tăng trưởng và phát

triển và “chiếc trần thủy tinh vô hình” được thể hiện qua sơ đồ

tế thế giới

Theo giáo sư Trần Văn Thọ - giáo sư kinh tế tại trường Đại học Waseda, Tokyo, Nhật Bản - nhìn từ trình độ phát triển, thế giới hiện nay có thể chia thành bốn nhóm Nhóm thứ nhất, gồm những nước thu nhập thấp, đang trực diện bẫy nghèo Nhóm thứ hai, gồm những nước đã đạt trình độ phát triển trung bình từ rất lâu nhưng sau đó trì trệ cho đến hôm nay Nhóm thứ ba, gồm những nước mới phát triển

vài chục năm nay và hiện nay đã mức thu nhập trung bình Nhóm thứ

tư, gồm những nước tiên tiến, có thu nhập cao Trong đó, tình trạng

của nhóm nước thứ hai là tình trạng rơi vào bẫy thu nhập trung bình Hay nói cách khác, bẫy thu nhập trung bình là một tình

huống mà một quốc gia bị mắc kẹt tại mức thu nhập được quyết định bởi nguồn lực nhất định với lợi thế ban đầu và không thể vượt quá mức thu nhập đó Mức thu nhập thường phụ thuộc vào quy mô của nguồn lực sẵn có và lợi thế liên quan đến dân số Nếu thu nhập phi tiền lương là nhỏ, đất nước sẽ mắc bẫy thu nhập thấp (Hoặc bẫy

nghèo) Nếu đất nước có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và dòng ngoại tệ lớn, thu nhập bình quân đầu người sẽ cao một cách tự nhiên mà không cần bất kỳ nỗ lực phát triển nào Nếu quốc gia có lợi thế và nguồn tài nguyên trung bình, nó sẽ rơi vào bẫy thu nhập trung

bình Bẫy thu nhập trung bình (cũng như các loại bẫy khác) xảy ra

khi tăng trưởng được tạo ra chỉ bằng may mắn mà không bằng những

nỗ lực nghiêm túc của doanh nghệp và chính phủ Tăng trưởng chỉ phụ thuộc vào những lợi thế có sẵn thì sớm hay muộn cũng đi đến hồikết thúc, năng lực cạnh tranh sẽ bị bào mòn trước khi đất nước đạt thu nhập cao

Các khái niệm nêu trên tuy có khác nhau nhưng đều nói lên một

thực trạng chung của Bẫy thu nhập trung bình Nhằm phục vụ việc

tìm hiểu, chúng ta có thể rút ra khái niệm ngắn gọn về “ Bẫy của các nước thu nhập trung bình ” như sau:

“ Bẫy của các nước thu nhập trung bình” hay “Bẫy thu

nhập trung bình” là một thuật ngữ dùng để chỉ tình trạng mắc kẹt

của nhiều quốc gia đã thoát nghèo, gia nhập vào nhóm nước có thu nhập trung bình nhưng mất nhiều thập niên vẫn không trở thành quốc gia phát triển.

Về cơ bản chúng ta có thể hình dung “Bẫy thu nhập trung bình “ bằng hình vẽ sau:

Hay đơn giản hơn: nền kinh tế vướng vào bẫy thu nhập trung bình là nền kinh tế đã vượt qua mức 935USD hoặc 1000USD nhưng không thể phát triển hoặc phát triển với tốc độ rất thấp, không thể vượt mức trung bình thấp.

2.2 Nguyên nhân

Nguyên nhân chính dẫn tới việc mắc bẫy là bởi vì khi đang thực sựnghèo, một đất nước có thể biến chính cái nghèo thành lợi thế Nhân công giá rẻ làm cho một nền kinh tế có thu nhập thấp cạnh tranh trong sản xuất thâm dụng lao động (ví dụ trong các ngành dệt may, giày dép và đồ chơi) Tuy nhiên, mô hình đó cuối cùng không tăng trưởng được nữa, đất nước không thể tiếp tục phát triển nếu cứ dựa mãi vào những điều kiện không tự tạo ra

Ngoài nguyên nhân chính các nhà nghiên cứu đã chỉ ra một vài nguyên nhân cơ bản khác khiến các quốc gia mắc bẫy như:

1 Sự suy giảm hiệu quả vốn đầu tư sau quá trình kích thích tăng trưởng

2 Sự cạnh tranh của các nước đi sau và các nước đi trước

3 Tiếp tục tình trạng của một nền kinh tế gia công

4 Sự phân hóa thu nhập dẫn đến phân cực và bất ổn.

Ngoài ra, quá trình phát triển từ thu nhập thấp đến thu nhập

trung bình cũng ngầm chứa nhiều yếu tố là nguyên nhân để một

nước rơi vào bẫy trung bình Đó là sự hủy hoại môi trường sống mà phải mất nhiều nguồn lực và thời gian khắc phục, sự thay đổi môi

trường xã hội dễ tạo ra những xung đột, tâm lý đòi thưởng công trạngbiểu hiện ở nhu cầu hưởng thụ sớm

2.3 Biểu hiện

Từ các nguyên nhân trên cũng như công tác nghiên cứu việc

vướng bẫy thu nhập trung bình từ các nước đi trước các nhà nghiên

cứu đã chỉ ra một vài biểu hiện của việc vướng bẫy:

1 Tăng trưởng chậm

2 Năng suất sản xuất thấp

3 Thiếu hụt chuyển dịch cơ cấu theo đúng nghĩa

4 Không có dấu hiệu cải thiện chỉ số khả năng cạnh tranh

5 Nảy sinh nhiều vấn đề do tăng trưởng gây ra (Sự phân hóa

giàu nghèo, ô nhiễm môi trường, GDP “bẩn” )

3 Thực trạng

Nhiều nước đạt tới mức thu nhập trung bình từ lâu như Thái Lan(trên 5.000 USD), Malaixia, Nam Phi, Braxin (trên 10.000 USD) mà vẫnchưa ra khỏi bẫy thu nhập trung bình Theo dự báo của Tổ chức Hợp tác

và Phát triển Kinh tế OECD công bố vào trung tuần tháng 12/2013, để

từ một nước có thu nhập trung bình trở thành một quốc gia có thu nhậpcao:

 Indonesia có thể phải mất tới 30 năm (từ năm 1990 đến năm2042), tức sẽ chậm hơn rất nhiều so với các nước nhưMalaysia, dự kiến sẽ lọt vào nhóm nước thu nhập cao vàonăm 2020,

 Trung Quốc (năm 2026)

 Thái Lan (năm 2031),

 Philippines (năm 2051)

 Việt Nam (2058)

 Ấn Độ (năm 2059)

Phần lớn các nước mất nhiều thời gian để đạt được mức thu nhậpcao là do vướng bẫy thu nhập trung bình.

3.1 Thực trạng vướng bẫy tại các nước trên thế giới

Trung Quốc hiện nay dù là cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới, nhưng nó vẫn bị đánh giá là một nước đang phát triển, và vì thế vẫn

đang bị đe dọa bởi Bẫy thu nhập trung bình Thậm chí bẫy thu

nhập trung bình ở Trung Quốc đang dần trở thành một vực thẳm sâu hút chắn ngay trước mặt nước này trên con đường phát triển

Hội nghị thường niên lần thứ 44 của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) hồi đầu năm 2011 đã cảnh báo các nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng nhanh chóng tại châu Á đang đứng trước nguy cơ rơi vào "bẫy thu nhập trung bình", khi dịch chuyển nguồn của tăng trưởng từ việc phụ thuộc vào tài nguyên như lao động rẻ và vốn, sang tăng trưởng dựa trên năng suất cao và đổi mới công nghệ

Giới phân tích cho rằng, một trong số những quốc gia có nguy cơ rơi vào kịch bản này, nhiều nhất là Trung Quốc Căn cứ vào số liệu

thống kê mới nhất, GDP bình quân đầu người của Trung Quốc tại thời điểm 2011 đã vượt qua ngưỡng 4.000 USD, bước vào hàng ngũ các nước có thu nhập trung bình Và nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này cũng đã bắt đầu xuất hiện hiện tượng giống như ở những nước từng rơi vào "bẫy thu nhập trung bình"

Theo Giáo sư Trịnh Vĩnh Niên thuộc Đại học Quốc gia Singapore, xét trên nhiều phương diện, Trung Quốc bắt đầu rơi vào "bẫy thu nhập trung bình" Thực tế, quốc gia này bắt đầu xuất hiện hiện tượng giống như những nước từng rơi vào "bẫy thu nhập trung bình" trải qua Ví như tăng trưởng kinh tế thiếu động lực bền vững, phân hóa giàu

nghèo, đô thị hóa quá mức, thiếu hụt dịch vụ công, khó khăn trong tạoviệc làm

Giới phân tích cho rằng, Trung Quốc đã rơi vào bẫy thu nhập trungbình được một thời gian chứ không phải giờ đây mới phải đối mặt Kinh

tế Trung Quốc đang bước vào giai đoạn giảm tốc mạnh nhất trong

vòng gần ba thập kỷ trở lại đây, khi chính phủ nước này hiện chỉ đang đặt mục tiêu tăng trưởng khá khiêm tốn là trung bình 6,5-7% trong giai đoạn 2016 - 2020

Kể từ năm 2009, khi Bắc Kinh phát động một chiến dịch kích cầu nội địa khổng lồ để đối phó với cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới, cho đến nay, tiêu thụ bình quân đầu người của Trung Quốc đang suy giảm khá nhanh, chỉ còn 7,1% ở thời điểm hiện tại so với mức 8,5% trong năm 2009.

Cho đến trước năm 2015 Trung Quốc được xem là ứng cử viên sáng giá nhất có thểtrở thành nền kinh tế tiếp theo trong khu vực thoát được bẫy thu nhập trung bình Tốc độtăng trưởng hai con số trong hơn hai mươi năm đã khiến thu nhập bình quân đầu người ởTrung Quốc có một bước nhảy vọt ấn tượng Chỉ trong vòng 7 năm từ 2006-2013, thunhập bình quân đầu người ở Trung Quốc đã tăng vọt từ mức 2.000 USD/người lên mức7.000 USD/người Kể cả Hàn Quốc cũng phải mất tới 10 năm để làm được điều này(1981-1991), còn Đài Loan là 9 năm (1979-1988) Không ai nghi ngờ việc Trung Quốc

có thể đạt mức thu nhập bình quân đầu người trên 12.000 USD/người trước năm 2020 đểchính thức thoát bẫy thu nhập trung bình Nhưng khi kinh tế Trung Quốc giảm tốc mạnh

và các đòi hỏi chuyển đổi mô hình tăng trưởng nổi lên mạnh mẽ, thì sự hoài nghi về mụctiêu này lại trỗi dậy

Ở thời điểm hiện tại, Trung Quốc đang là nền kinh tế có nguy cơ rơi vào bẫy thunhập trung bình lớn nhất trong số tất cả các nền kinh tế đang phát triển trên khắp thếgiới Tất cả đã thay đổi hoàn toàn chỉ trong vòng 2 năm từ năm 2014-2016, trước thờiđiểm đó Trung Quốc là nền kinh tế có nhiều khả năng thoát khỏi bẫy thu nhập trung bìnhnhất, và giờ đây mọi thứ đã đảo ngược

1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016

0 2 4 6 8 10

12

14

16

Tốc độ tăng trưởng GDP Trung Quốc

Nguồn: Cơ sở dữ liệu của Ngân hàng thế giới truy cập ngày 20/01/2017

Nghịch lý là nguyên nhân đẩy Trung Quốc vào bẫy thu nhập trung bình lại chính làchìa khóa đã giúp nước này có bước phát triển nhảy vọt trong gần ba thập kỷ qua: mộtnền kinh tế dựa quá nhiều vào đầu tư nước ngoài.

Mười bốn năm phát triển mạnh mẽ nhất của kinh tế Trung Quốc trong giai đoạn2001-2015 chính là khoảng thời gian nước này gia nhập WTO – sự kiện được xem nhưchìa khóa mở cánh cửa cho các nhà đầu tư nước ngoài ồ ạt vào thị trường Trung Quốc,biến nước này thành công xưởng thế giới Thâm dụng lao động quy mô lớn trong mộtthời gian ngắn kỷ lục bằng đầu tư nước ngoài đã tạo nên sự thần kỳ Trung Quốc, từ mộtnước nghèo và thiếu ăn trở thành cường quốc kinh tế số hai thế giới Nhưng cái gì đếnnhanh thì đi cũng nhanh Làn sóng ồ ạt rút vốn đầu tư khỏi Trung Quốc từ cuối năm

2014 đang là một trong những nguyên nhân chủ đạo đẩy kinh tế nước này vào tình trạngphải đối mặt với bẫy thu nhập trung bình Phát biểu về vấn đề này, chuyên gia KarlisSmits của Ngân hàng Thế giới (WB) bình luận: "Khi quốc gia bạn giàu có hơn, thịtrường sẽ chuyển dịch lên một nấc mới trong chuỗi sản xuất và hầu như nền kinh tế sẽloại bỏ dần những ngành sản xuất kỹ thuật thấp Tuy nhiên, số liệu cho thấy điều nàykhông xảy ra với Trung Quốc như với các nước khác"

Việc các nhà đầu tư nước ngoài sau khi ồ ạt xâm nhập thị trường Trung Quốc vàthúc đẩy mọi lĩnh vực trong nền kinh tế nước này với lượng lao động kỷ lục gần 250triệu người khi rút vốn đầu tư khỏi nước này đồng nghĩa với việc để lại một khoảngtrống cực lớn trong rất nhiều lĩnh vực Đúng là Trung Quốc đã có những bước tiến dài

về một số lĩnh vực, điển hình là công nghệ khi một số tập đoàn nước này đã có thể sảnxuất những sản phẩm công nghệ cao như smartphone và cạnh tranh được với Apple haySamsung, nhưng đó chỉ là một thiểu số rất nhỏ Rất nhiều lĩnh vực sản xuất của TrungQuốc gần như phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ của các nhà đầu tư nước ngoài, và khi

họ rời khỏi, thì Trung Quốc đang rơi vào tình trạng một nền kinh tế số hai thế giới vớixuất phát điểm thấp về công nghệ

Sự chững lại về tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế, cộng với một xuất phát điểmthấp về mặt công nghệ và sản xuất, là hai yếu tố có vai trò quyết định trong việc một nềnkinh tế có thể rơi vào bẫy thu nhập trung bình hay không Và Trung Quốc thì lại hội tụ

đủ cả hai yếu tố này, nhất là lại ở một mức độ lớn chưa từng thấy

Tình trạng của Brazil thậm chí còn tệ hơn Trung Quốc khi mà tốc

độ tăng trưởng GDP bình quân đang giảm dần qua các năm, thậm chí còn rơi vào ngưỡng hơn -3% năm 2016 Ấn Độ cũng không duy trì được mức tăng 8% trong bao lâu, gần đây còn đang có xu hướng

giảm Bên cạnh đó GDP bình quân chỉ mới đạt 1,709,39USD sau hơn

10 năm trở thành nước có thu nhập trung bình thấp (theo chuẩn của Ngân hàng thế giới)

Nguồn: Cơ sở dữ liệu của Ngân hàng thế giới truy cập ngày 20/01/2017

3.2 Thực trạng vướng bẫy của Việt Nam

Sau hơn 30 năm đổi mới, kể từ năm 1986 đến nay, nền kinh tế Việt Nam đã có những bước tăng trưởng đáng kể, trung bình 7%/năm Những năm đầu đổi mới, Việt Nam được xếp vào diện các nước nghèo nhất thế giới với GDP bình quân đầu người dưới 100USD/năm Đến nay, chỉ số này đã tăng lên gấp hơn 20 lần (năm 2016 đạt

2.185,69USD theo Ngân hàng thế giới và năm 2017 ước tính đạt gần 2300USD) Năm 2008, Việt Nam được xếp vào nhóm các nước có mức thu nhập trung bình thấp (theo cách xếp loại của Ngân hàng thế giới WB) Bên cạnh đó, tỷ lệ đói nghèo ở Việt Nam giảm từ 58% năm 1993 xuống còn 10,7% năm 2016 (theo số liệu từ Ngân hàng quốc tế WB vàliên hợp quốc)

Một trong những nguyên nhân quan trọng của sự tăng trưởng này

là nhờ việc chuyển đổi từ mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung sangnền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Tỷ trọng kinh tế nhà nước trong GDP và tổng đầu tư xã hội giảm đáng kể trong khi tỷ trọng thành phần kinh tế tư nhân và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài

1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016

tăng, hiện chiếm khoảng 65% GDP, hơn 2/3 giá trị sản lượng công nghiệp toàn xã hội, Cơ chế quản lý chuyển đổi từng bước từ hành chính, mệnh lệnh, tập trung, quan liêu sang phân công, phân cấp, tập hoạch toán , tự chịu trách nhiệm theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước.

Khoảng năm 2008, khi Việt nam đạt được mức thu nhập bình

quân đầu người 1.164,61USD và trở thành quốc gia có thu nhập trung bình thấp (theo chuẩn Ngân hàng thế giới) Chính phủ Việt Nam và các nhà nghiên cứu đã bắt đầu thảo luận nghiêm túc về nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình Vào thời điểm đó, việc rơi bẫy thu nhập trung bình dường như chỉ là một nguy cơ tương lai xa bởi Việt Nam vừa mới gia nhập nhóm quốc gia có mức thu nhập trung bình Một vài người thậm chí còn cho rằng tranh luận như vậy là quá sớm đối với Việt Nam

Ngày nay, sau 10 năm đạt được mức thu nhập trung bình thấp, bẫy thu nhập trung bình không còn là một nguy cơ xa xôi mà đã trở thành thực tế cho Việt Nam Bằng chứng cho thấy Việt Nam đã rơi vàobẫy thu nhập trung bình, hoặc rất có khả năng vướng bẫy đã thực sự hiện hữu và rất phong phú

1 Tăng trưởng chậm:

Bằng chứng rõ ràng đầu tiên của việc rơi vào bẫy thu nhập trung bình là tăng trưởng chậm lại Sau khi khắc phục các tác động tiêu cựccủa khủng hoảng tài chính Châu Á giai đoạn 1997 - 1998, nền kinh tế Việt Nam bắt đầu tăng trưởng mạnh mẽ từ khoảng năm 2000 Tăng trưởng dần dần tăng tốc từ năm 2001 và đạt mức cao nhất 7,55% trong năm 2005 Nhịp độ sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng trong nước khá cao và Chính phủ hài lòng với mức tăng trưởng kinh tế

mạnh mẽ này Tuy nhiên, sự tăng trưởng này chủ yếu do bong bóng bất động sản và chứng khoán chứ không phải do tăng năng suất hay năng lực cạnh tranh tạo ra Sau năm 2006, tăng trưởng có xu hướng

đi xuống với nhiều biến động Tâm trạng toàn xã hội trở nên ảm đạm, các nhà hoạch định chính sách phải đối mặt với nhiều thách thức vì tốc độ tăng trưởng được dự kiến là 7 - 8%, giảm xuống chỉ còn 5 - 6%.Đất nước trải qua một giai đoạn khó khăn với bong bóng bất động sản xì hơi, lạm phát, nợ xấu và nới rộng khoảng cách về thu nhập và tài sản

Biểu đồ tốc độ tăng trưởng GDP Việt Nam

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 201601