Nhận thức của sinh viên trường Đại học Sư phạm Đại học Thái nguyên về hành vi xâm hại tình dục trẻ em

Nhận thức của sinh viên về hiện trạng xâm hại tình dục trẻ em hiện nay. Trẻ em là một thực thể hồn nhiên ngây thơ và trong sáng. Đây là lứa tuổi đang hình thành và phát triển cả về mặt sinh lí, tâm lí, xã hội, các em đang từng bước gia nhập vào xã hội – thế giới của mọi mối quan hệ. Tuy nhiên, trẻ em chưa đủ ý thức, phẩm chất và năng lực như một công dân trong xã hội mà các em luôn cần sự bảo trợ, giúp đỡ của người lớn, của gia đình, nhà trường và xã hội. Vì vậy, có thể coi trẻ em là một trong những đối tượng yếu thế trong xã hội, các em rất khó có thể bảo vệ được mình trước những nguy cơ và khả năng bị xâm hại là rất cao. Trong thời gian gần đây số ca xâm hại tình dục trẻ em ngày càng gia tăng và hậu quả đối với việc xâm hại không chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe mà còn gây tổn thương tâm lý của trẻ trong một thời gian dài, thậm chí đến hết cả cuộc đời đứa trẻ. Xâm hại tình dục ở trẻ em gây ra hậu quả lâu dài không chỉ cho trẻ em – nạn nhân mà còn gây ảnh hưởng trực tiếp cho gia đình và xã hội. Theo kết quả khảo sát năm 2011 của UNICEF, có đến 60% trẻ em sau khi bị xâm hại tình dục đều trở nên không bình thường, luôn có cảm giác xấu hổ, tội lỗi hoặc sống trong sợ hãi, lo lắng, căng thẳng, hoảng loạn; không tập trung, không chú ý trong giao tiếp và học tập; hoài nghi, không tin tưởng và tìm cách xa lánh mọi người. Một số trẻ bị nặng, mắc bệnh trầm cảm, muốn tự tử hoặc xa lánh tất cả mọi người, kể cả người thân trong thời gian dài 21. Tại Việt Nam, theo số liệu của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội trong 5 năm (2011 – 2015) cả nước phát hiện trên 8.200 vụ xâm hại trẻ em, với gần 10.000 nạn nhân, tăng 258 vụ. Số vụ xâm hại tình dục chiếm 5.300 vụ (chiếm 65%) và gia tăng xâm hại tình dục nam. Điều đáng nói là 93% nghi phạm trong các vụ xâm hại tình dục là những người thân quen của nạn nhân, của cha mẹ và có thể là hàng xóm, bố dượng, ông nội, thậm chí là bố đẻ 21. Có thể thấy, thực trạng xâm hại tình dục ở nước ta hiện nay đang ở mức đáng báo động. Trước tình hình đó, ngày 16 tháng 05 năm 2017, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã ra Chỉ thị 18CTTtg về việc tăng cường giải pháp phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em. Chỉ thị đã xác định rõ vai trò của các Bộ, Ngành liên quan, trong đó Bộ GDĐT có nhiệm vụ “chỉ đạo, hướng dẫn các cơ sở giáo dục, nhà trường thực hiện các biện pháp bảo vệ trẻ em; rà soát các tiêu chuẩn trường học bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng chống bạo lực, xâm hại trẻ em; tăng cường giáo dục kiến thức về giới và kỹ năng phòng tránh bạo lực, xâm hại trẻ em cho giáo viên và học sinh; chủ động phát hiện các trường hợp học sinh có dấu hiệu bị bạo lực, xâm hại, thông báo, cung cấp thông tin và phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền để thực hiện việc xử lý, điều tra, bảo vệ trẻ em”.

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SINH VIÊN

NĂM HỌC 2017 - 2018

NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐẠI HỌC THÁI THÁI NGUYÊN VỀ HÀNH VI XÂM HẠI TÌNH DỤC TRẺ EM

Xác nhận của người hướng dẫn

LỜI CẢM ƠN

Chúng em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong khoa Tâm lý – Giáodục trường Đại học Sư phạm – Đại học Thái Nguyên và các thầy cô giáo trong tổ bộmôn Tâm lý học đã tận tình giúp đỡ để chúng em có thể hoàn thành đề tài nghiên cứukhoa học này

Đặc biệt, chúng em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới cô giáo – PGS.TS Phí ThịHiếu đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn chúng em hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa họcnày

Xin chân thành cảm ơn các bạn sinh viên khoa Mầm Non và khoa Giáo dụcTiểu học đã nhiệt tình hợp tác, giúp đỡ chúng tôi trong quá trình khảo sát, thu thập sốliệu cho đề tài

Do điều kiện và năng lực của bản thân còn hạn chế nên đề tài khó tránh khỏinhững thiếu sót, kính mong thầy cô và các bạn đóng góp ý kiến để đề tài này đượchoàn thiện hơn

Chúng em xin chân thành cảm ơn!

Thái Nguyên, ngày tháng 04 năm 2018

Người thực hiện

Nguyễn Thị Quỳnh Anh

Trần Thị Bích Ngọc

MỤC LỤC

Trang bìa phụ……… ………i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU v

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ v

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT vi

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

5 Phạm vi nghiên cứu 3

6 Phương pháp nghiên cứu 3

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết 3

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: 3

6.3 Phương pháp sử dụng toán thống kê để xử lý kết quả nghiên cứu 3

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂM HẠI TÌNH DỤC TRẺ EM VÀ NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN SƯ PHẠM VỀ HÀNH VI XÂM HẠI TÌNH DỤC TRẺ EM .4

1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề 4

1.1.1 Ở nước ngoài 4

1.1.2 Ở Việt Nam 5

1.2 Một số khái niệm công cụ 6

1.2.1 Xâm hại 6

1.2.2 Trẻ em và xâm hại trẻ em 7

1.2.3 Xâm hại tình dục và xâm hại tình dục trẻ em 8

1.2.4 Nhận thức của sinh viên về hành vi xâm hại tình dục trẻ em 10

1.3 Một số vấn đề lý luận về xâm hại tình dục trẻ em và nhận thức của sinh viên sư phạm về hành vi xâm hại tình dục trẻ em 12

1.3.1 Một số vấn đề lý luận về xâm hại tình dục trẻ em 12

1.3.2 Một số đặc điểm tâm lý của sinh viên sư phạm 18

1.3.3 Nhận thức của sinh viên sư phạm về hành vi xâm hại tình dục trẻ em 21

1.3.4 Thái độ và hành động của sinh viên góp phần ngăn chặn hành vi XHTD trẻ em

23

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức của sinh viên sư phạm về hành vi xâm hại tình dục trẻ em 23

Chương 2: THỰC TRẠNG NHÂN THỨC CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM – ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN VỀ HÀNH VI XÂM HẠI TÌNH DỤC TRẺ EM 26

2.1 Vài nét về khách thể nghiên cứu và địa bàn nghiên cứu 26

2.2 Thực trạng nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN về hành vi xâm hại tình dục trẻ em 27

2.2.1 Nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN về khái niệm xâm hại tình dục trẻ em 27

2.2.2 Nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN về các hình thức biểu hiện của hành vi xâm hại tình dục trẻ em 29

2.2.3 Nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN về thủ phạm và địa điểm xảy ra hành vi xâm hại tình dục trẻ em 34

2.2.4 Nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN về nguyên nhân dẫn đến vấn nạn xâm hại tình dục trẻ em 36

2.2.5 Nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN về hậu quả của hành vi xâm hại tình dục trẻ em 40

2.2.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN về hành vi xâm hại tình dục trẻ em 43

2.2.7 Nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN về biện pháp phòng chống hành vi xâm hại tình dục trẻ em 46

2.3 Thái độ của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN trong việc phòng chống XHTD trẻ em 50

2.4 Hành động của sinh viên trường ĐHSP - ĐHTN trong việc phòng chống XHTD trẻ em .54

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 54

1 Kết luận 54

2 Khuyến nghị 54

TÀI LIỆU THAM KHẢO 57

PHỤ LỤC 59

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN về khái niệm xâm hại tìnhdục trẻ em 27Bảng 2.2 Nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN về các hình thức biểu hiệncủa hành vi XHTD trẻ em 30Bảng 2.3 Nhận thức về địa điểm có thể xảy ra xâm hại tình dục trẻ em 35Bảng 2.4 Nhận thức của sinh viên sư phạm về nguyên nhân dẫn đến hành vi XHTDtrẻ em 37Bảng 2.5 Nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN về hậu quả của hành viXHTD trẻ em 40Bảng 2.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN

về hành vi xâm hại tình dục trẻ em 44Bảng 2.7 Nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN về biện pháp phòng chốnghành vi XHTD trẻ em 46Bảng 2.8 Các hoạt động mà sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN đã tham gia góp phầnđẩy lùi vấn nạn XHTD trẻ em 53

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 1 Thái độ của sinh viên trường ĐHSP - ĐHTN khi nghe/ xem thông tin vềXHTD trẻ em 50Biểu đồ 2 Mức độ quan tâm của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN đối với hoạt độngphòng chống XHTD trẻ em 51Biểu đồ 3 Thái độ của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN đối với hành vi XHTD trẻ emcủa người thân trong gia đình nạn nhân 52

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

3 ĐHSP – ĐHTN Đại học Sư phạm – Đại học Thái Nguyên

4 GD&ĐT Giáo dục và đào tạo

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Trẻ em là một thực thể hồn nhiên ngây thơ và trong sáng Đây là lứa tuổi đanghình thành và phát triển cả về mặt sinh lí, tâm lí, xã hội, các em đang từng bước gianhập vào xã hội – thế giới của mọi mối quan hệ Tuy nhiên, trẻ em chưa đủ ý thức,phẩm chất và năng lực như một công dân trong xã hội mà các em luôn cần sự bảo trợ,giúp đỡ của người lớn, của gia đình, nhà trường và xã hội Vì vậy, có thể coi trẻ em làmột trong những đối tượng yếu thế trong xã hội, các em rất khó có thể bảo vệ đượcmình trước những nguy cơ và khả năng bị xâm hại là rất cao Trong thời gian gần đây

số ca xâm hại tình dục trẻ em ngày càng gia tăng và hậu quả đối với việc xâm hạikhông chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe mà còn gây tổn thương tâm lý của trẻ trong một thờigian dài, thậm chí đến hết cả cuộc đời đứa trẻ Xâm hại tình dục ở trẻ em gây ra hậuquả lâu dài không chỉ cho trẻ em – nạn nhân mà còn gây ảnh hưởng trực tiếp cho giađình và xã hội Theo kết quả khảo sát năm 2011 của UNICEF, có đến 60% trẻ em saukhi bị xâm hại tình dục đều trở nên không bình thường, luôn có cảm giác xấu hổ, tộilỗi hoặc sống trong sợ hãi, lo lắng, căng thẳng, hoảng loạn; không tập trung, khôngchú ý trong giao tiếp và học tập; hoài nghi, không tin tưởng và tìm cách xa lánh mọingười Một số trẻ bị nặng, mắc bệnh trầm cảm, muốn tự tử hoặc xa lánh tất cả mọingười, kể cả người thân trong thời gian dài [21] Tại Việt Nam, theo số liệu của BộLao động Thương binh và Xã hội trong 5 năm (2011 – 2015) cả nước phát hiện trên8.200 vụ xâm hại trẻ em, với gần 10.000 nạn nhân, tăng 258 vụ Số vụ xâm hại tìnhdục chiếm 5.300 vụ (chiếm 65%) và gia tăng xâm hại tình dục nam Điều đáng nói là93% nghi phạm trong các vụ xâm hại tình dục là những người thân quen của nạn nhân,của cha mẹ và có thể là hàng xóm, bố dượng, ông nội, thậm chí là bố đẻ [21] Có thểthấy, thực trạng xâm hại tình dục ở nước ta hiện nay đang ở mức đáng báo động.Trước tình hình đó, ngày 16 tháng 05 năm 2017, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn XuânPhúc đã ra Chỉ thị 18/CT-Ttg về việc tăng cường giải pháp phòng, chống bạo lực, xâmhại trẻ em Chỉ thị đã xác định rõ vai trò của các Bộ, Ngành liên quan, trong đó BộGD&ĐT có nhiệm vụ “chỉ đạo, hướng dẫn các cơ sở giáo dục, nhà trường thực hiệncác biện pháp bảo vệ trẻ em; rà soát các tiêu chuẩn trường học bảo đảm môi trườnggiáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng chống bạo lực, xâm hại trẻ em; tăng

giáo viên và học sinh; chủ động phát hiện các trường hợp học sinh có dấu hiệu bị bạolực, xâm hại, thông báo, cung cấp thông tin và phối hợp với các cơ quan có thẩmquyền để thực hiện việc xử lý, điều tra, bảo vệ trẻ em”.

Sinh viên sư phạm là những người giáo viên trong tương lai trực tiếp tham giavào hoạt động giáo dục và giảng dạy thế hệ trẻ, là lực lượng đi đầu trong hoạt độngphòng chống xâm hại trẻ em Vì vậy, tất cả các sinh viên sư phạm cần có nhận thứcđúng đắn về hành vi XHTD trẻ em để từ đó có những ứng xử phù hợp, biết cách phòngchống và thiết kế những chương trình giáo dục phòng chống xâm hại tình dục trẻ em.Tuy nhiên, không phải tất cả các sinh viên đều có nhận thức đúng đắn về vấn đề này

Vì vậy, việc tìm hiểu nhận thức của sinh viên về XHTD trẻ em, từ đó đề xuất những ýkiến nhằm nâng cao nhận thức của sinh viên về vấn đề này là việc làm quan trọng vàcần thiết

Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi lựa chọn vấn đề «Nhận thức của sinh

viên trường ĐHSP – ĐHTN về hành vi xâm hại tình dục trẻ em » để nghiên cứu.

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng nhận thức của sinh viên trườngĐHSP – ĐHTN về hành vi xâm hại tình dục trẻ em, đề tài đề xuất một số ý kiến nhằmnâng cao nhận thức cho sinh viên về vấn đề này, từ đó góp phần ngăn chặn hành vixâm hại tình dục trẻ em

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu: 200 sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN

Đối tượng nghiên cứu: Nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN về hành

vi xâm hại tình dục trẻ em

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

4.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về xâm hại tình dục và nhận thức của sinh viên sưphạm về hành vi xâm hại tình dục trẻ em

4.2 Khảo sát thực trạng nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN vềhành vi xâm hại tình dục trẻ em

4.3 Đề xuất ý kiến nhằm nâng cao nhận thức cho sinh viên trường ĐHSP –ĐHTN về hành vi xâm hại tình dục trẻ em

5 Phạm vi nghiên cứu

Trong phạm vi đề tài này chúng tôi chỉ tập trung nghiên cứu nhận thức của sinhkhoa Giáo dục Tiểu học và sinh viên khoa Giáo dục Mầm non về hành vi xâm hại tìnhdục trẻ em bao gồm: nhận thức về các hình thức xâm hại tình dục, nguyên nhân, hậuquả của hành vi xâm hại tình dục trẻ em, cách phòng chống xâm hại tình dục trẻ em,các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức của sinh viên sư phạm về hành vi xâm hại tìnhdục trẻ em

Thời gian khảo sát: tháng 03 năm 2018

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Sử dụng các phương pháp nghiên cứu tài liệu, phân tích, tổng hợp, khái quáthóa các đề tài nghiên cứu, luận văn, các bài báo, các công trình nghiên cứu…có liênquan đến vấn đề nhận thức, nhận thức của sinh viên về xâm hại tình dục trẻ em để xâydựng khung lý thuyết cho đề tài nghiên cứu

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

Trong đề tài này chúng tôi sử dụng các phương pháp sau:

6.2.1 Phương pháp điều tra bằng anket

Chúng tôi sử dụng bảng hỏi gồm các câu hỏi đóng và mở để tìm hiểu nhận thứccủa sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN về hình thức biểu hiện, nguyên nhân, hậu quả củahành vi xâm hại tình dục trẻ em và biện pháp phòng chống xâm hại tình dục trẻ em

6.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Phương pháp phỏng vấn được sử dụng nhằm tìm hiểu rõ hơn mức độ nhận thức

về hành vi xâm hại tình dục trẻ em của sinh viên; các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thứccủa sinh viên về hành vi xâm hại tình dục trẻ em; các biện pháp phòng chống xâm hạitình dục trẻ em theo quan niệm của sinh viên…

6.3 Phương pháp sử dụng toán thống kê để xử lý kết quả nghiên cứu

Chúng tôi sử dụng phần mềm SPSS 20.0 để xử lý kết quả nghiên cứu Cáchthức xử lý số liệu theo phương pháp thống kê toán học trong khoa học tâm lý và giáodục học

Vấn đề của trẻ em được quan tâm đặc biệt bởi các chính phủ và cộng đồng quốc

tế Sáu trong tổng số tám mục tiêu phát triển thiên nhiên kỷ (MDGS) là nhằm nâng caochất lượng và thực hiện các quyền lợi của trẻ em, tạo cho trẻ em điều kiện sống vàphát triển tốt nhất

Năm 1990, Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em được ban hành, quy địnhrằng tất cả trẻ em ở khắp mọi nơi đều có quyền được bảo vệ khỏi tất cả các hình thứcbạo lực [19] Vào năm 2002, Tổ chức Y tế Thế giới về Sức khỏe và Bạo lực đã có bảnbáo cáo về tình trạng XHTD trong thời thơ ấu (khoảng 20% phụ nữ và 5 – 10% namgiới đã từng bị XHTD) [13] Năm 2004 – Karen J.Terry và Jennifer Tallon đã đưa racác lý thuyết sinh học và tâm lý học xã hội nghiên cứu và lý giải về hành vi XHTD trẻ

em của nam giới bằng các hành vi tình dục lệch chuẩn [13]

Năm 2015, các tác giả: Tiến sĩ Klaus M.Beier, Thạc sĩ Dorit Grundmann, Thạc

sĩ Laura F.Kuhle… và một số nhà nghiên cứu khác đã tiến hành Dự án Dunkelfeld củaĐức đó là Nghiên cứu thí điểm về ngăn chặn lạm dụng tình dục trẻ em và sử dụng hìnhảnh ngược đãi trẻ em Nghiên cứu này đánh giá một chương trình điều trị nhằm tăngcường kiểm soát hành vi và giảm các yếu tố nguy cơ có liên quan đối với ấu dâm Cáctác giả cho rằng liệu pháp cho người ấu dâm trong Dunkelfeld có thể làm thay đổihành vi phạm tội tình dục trẻ em và giảm các hành vi liên quan Các hành vi lạm dụngtình dục trẻ em chưa được xác định, bất hợp pháp phổ biến rộng rãi hơn trong dân sốnày so với báo cáo tái phạm chính thức [25]

Năm 2017, một nhóm tác giả thuộc Đại học Quốc tế Malaya-Wales, KualaLumpur, Malaysia đã tiến hành một nghiên cứu về Lạm dụng tình dục trẻ em Nghiêncứu này đã thống kê tỷ lệ lạm dụng tình dục trẻ em chung trên toàn thế giới đồng thờicũng chỉ ra nguyên nhân của sự lạm dụng tình dục trẻ em đó là do sự thiếu giáo dục từcha mẹ, nhà trường và truyền thông xã hội Một trong những sự phát hiện lớn nhất củanghiên cứu đó là ở những nước phương Tây thì mọi công dân đều là những phóng

viên, đặc biệt giáo viên là những phóng viên bắt buộc về vấn đề lạm dụng tình dục trẻ

em Khi họ nghi ngờ một ai đó lạm dụng trẻ em thì không bắt buộc họ phải báo cáovới cha mẹ của đứa trẻ hoặc bất kỳ ai khác ngoài cơ quan nhận báo cáo lạm dụng trẻ

em [24]

Nhìn chung, các nghiên cứu trên các tác giả đã chỉ ra tình trạng XHTD trongthời thơ ấu, đánh giá được chương trình điều trị, các liệu pháp nhằm thay đổi hành viphạm tội XHTD trẻ em, nguyên nhân của sự lạm dụng tình dục trẻ em và vai trò củamọi người, đặc biệt là người giáo viên trong việc phòng chống XHTD trẻ em

1.1.2 Ở Việt Nam

Ở nước ta đã có nhiều bài báo khoa học, công trình nghiên cứu về XHTD trẻ

em trong trường học và ngoài xã hội Bài báo “Những hậu quả về tâm lý đối với nạnnhân của tội hiếp dâm, hiếp dâm trẻ em và giải pháp khắc phục” của tác giả DươngTuyết Miên đã chỉ ra những hậu quả mà nạn nhân phải gánh chịu đó không chỉ lànhững tổn thương về thể chất mà còn gây ra những chấn thương tâm lý như: hoảng sợ,

lo lắng, hay giật mình, rối loạn tâm lý và rất ít người có thể trở lại cuộc sống bìnhthường trong thời gian đầu sau khi trở thành nạn nhân của tội hiếp dâm Tuy nhiêntrong số những nạn nhân của tội hiếp dâm chỉ có rất ít người đã từng tố cáo với cơquan chức năng về thủ phạm hoặc về vụ hiếp dâm, đa phần còn lại thì giữ im lặng vìxấu hổ hoặc sợ ảnh hưởng đến cuộc sống tương lai Từ thực trạng trên tác giả đã đềxuất một số giải pháp nhằm khắc phục hậu quả về tâm lý của tội hiếp dâm [12]

Năm 2012, trên tạp chí Nghiên cứu Gia đình và Giới số 6 đã đăng bài viết về

“Một số cách tiếp cận nghiên cứu xâm hại tình dục trẻ em qua các nghiên cứu nướcngoài” của tác giả Trần Thị Cẩm Nhung Trong bài viết tác giả đã đề cập đến vấn nạnXHTD trẻ em – một vấn đề được quan tâm đặc biệt bởi các chính phủ và cộng đồngquốc tế Hậu quả của việc XHTD luôn để lại cho trẻ em những tổn thương lâu dài vềthân thể và về tâm lý Bài viết đã trình bày một số cách tiếp cận trong nghiên cứuXHTD trẻ em ở một số quốc gia trên thế giới Kết quả của nghiên cứu sau đó đượcđóng góp vào việc xem xét vấn đề XHTD trẻ em và rút ra những bài học kinh nghiệmtrong việc giải quyết vấn đề trẻ em ở Việt Nam [13]

Tác giả Nguyễn Tuấn Thiện với công trình nghiên cứu: “Các tội xâm phạm tìnhdục trẻ em trong luật hình sự Việt Nam (trên cơ sở nghiên cứu thực tiễn địa bàn thành

luật Hình sự hiện hành, kinh nghiệm lập pháp của một số nước đối với các tội xâmphạm tình dục trẻ em, từ đó đề xuất hoàn thiện các quy định của Bộ Luật Hình sự vềcác tội xâm phạm tình dục trẻ em và đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quảđiều tra, truy tố, xét xử đối với các tội phạm xâm phạm tình dục trẻ em [16].

Năm 2015, Trung tâm Nghiên cứu Tội phạm học và Điều tra tội phạm, Họcviện Cảnh sát nhân dân và Văn phòng dự án tổ chức trẻ em Rồng Xanh (Blue Dragon)

đã phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học: “Xâm hại tình dục trẻ em ở Việt Nam

-Nguyên nhân và các giải pháp phòng, chống” Tại hội thảo, các chuyên gia đã làm rõ:quan điểm, đường lối, chính sách pháp luật của Đảng, Nhà nước và của Bộ Công an,các bộ, ban, ngành liên quan đến phòng chống xâm hại tình dục trẻ em ở nước ta; tìnhtrạng trẻ em bị xâm hại tình dục ở nước ta nói chung Phân tích chỉ rõ các đặc điểmđặc trưng của tình hình trẻ em bị xâm hại tình dục; phân tích thực trạng tình hình tổchức phòng chống xâm hại tình dục trẻ em ở nước ta Mối quan hệ phối hợp giữa các

cơ quan chức năng trong phòng chống xâm hại tình dục trẻ em… và đề xuất, kiến nghị

về mặt lập pháp, nghiệp vụ nhằm nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh, phòng ngừatội phạm xâm hại tình dục trẻ em [9]

Năm 2016, tác giả Nguyễn Minh Phương với Luận văn Thạc sĩ Công tác xã hội:

“Công tác xã hội trong việc phòng ngừa nguy cơ bị lạm dụng tình dục ở trẻ em laođộng sớm (khảo sát trên địa bàn quận Ba Đình và Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội)” đãchỉ ra thực trạng trẻ em lao động sớm ở Việt Nam hiện nay, nguyên nhân, hậu quả củalao động trẻ em và những nguy cơ bị lạm dụng tình dục của nhóm trẻ em lao độngsớm, từ đó đề tài đề xuất các giải pháp có sự can thiệp của công tác xã hội nhằm giúp

đỡ trẻ em lao động sớm, ngăn ngừa nguy cơ bị lạm dụng tình dục ở trẻ [14]

Nhìn chung, các bài báo và các công trình nghiên cứu đã chỉ ra được những vấn

đề cơ bản có liên quan đến vấn nạn xâm hại tình dục ở nước ta hiện nay Tuy nhiên,chưa có bài báo khoa học, đề tài nghiên cứu nào tập trung đi sâu vào nghiên cứu nhậnthức của sinh viên nói chung và sinh viên trong các trường sư phạm nói riêng về vấn

này có thể gây ra những tổn thương nghiêm trọng cả về thể chất và tinh thần đối vớingười bị hại Những hậu quả mà xâm hại gây ra sẽ đeo bám nạn nhân suốt cả cuộc đời,đồng thời cũng ảnh hưởng trực tiếp tới gia đình, cộng đồng và xã hội.

1.2.2 Trẻ em và xâm hại trẻ em

* Trẻ em

Trong quá trình tồn tại và phát triển, đời người được chia thành hai giai đoạn:giai đoạn trẻ em và giai đoạn người lớn Mỗi giai đoạn có những đặc điểm riêng vềsinh lý, tâm lý và xã hội

Trẻ em là khái niệm dùng để chỉ giai đoạn phát triển đầu tiên của cuộc đời conngười Theo điều 1 của Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em, được thông quangày 20/11/1989 tại Viên (Áo) và có hiệu lực từ ngày 02/9/1990 thì: “Trẻ em có nghĩa

là người dưới 18 tuổi, trừ trường hợp luật pháp áp dụng với trẻ em đó có quy định tuổithành niên sớm hơn” [10]

Ủy ban bảo vệ và chăm sóc trẻ em Việt Nam thì đưa ra khái niệm: “Trẻ em làcông dân Việt Nam dưới 16 tuổi trừ trường hợp pháp luật áp dụng với trẻ em đó quyđịnh tuổi thành niên sớm hơn” [1]

Tâm lí học lại chia lứa tuổi trẻ em thành nhiều giai đoạn: Tuổi sơ sinh (0 – 2tháng tuổi), tuổi hài nhi (2 – 12 tháng tuổi), tuổi vườn trẻ (1 – 3 tuổi), tuổi mẫu giáo(từ 3 – 6 tuổi), tuổi nhi đồng (từ 6 – 11 tuổi), tuổi thiếu niên (từ 11 – 15 tuổi), tuổithanh niên mới lớn (từ 15 – 17,18 tuổi) Trẻ em ở những độ tuổi khác nhau thì cónhững đặc điểm rất khác nhau hoặc cùng một độ tuổi nhưng sống ở xã hội khác nhauthì những đặc điểm tâm lý, xu hướng phát triển cũng không giống nhau Đứng dướigóc độ tâm lý học, khái niệm “trẻ em” được dùng để chỉ giai đoạn đầu của sự pháttriển tâm lý, nhân cách con người và độ tuổi của trẻ em là dưới 18 tuổi

Như vậy có rất nhiều khái niệm về trẻ em, tuy nhiên, trong phạm vi đề tài nàychúng tôi sử dụng khái niệm của Tâm lý học làm khái niệm công cụ cho đề tài

* Xâm hại trẻ em

Xâm hại trẻ em là những hành động gây hại hoặc làm tổn thương tới trẻ em

mà không phải là do tai nạn Tổ chức Y tế thế giới định nghĩa: Xâm hại trẻ em baogồm mọi hình thức ngược đãi về thể chất và tinh thần, xâm hại tình dục, xao nhãng,bóc lột gây ra những thương tổn về sức khỏe, tính mạng, khả năng phát triển hay phẩm

Theo Tổ chức Tầm nhìn Thế giới (World Vision) và Cơ quan Phát triển Quốc

tế Úc (Australian AID), xâm hại trẻ em là bất cứ hành động (hoặc không nhất thiết làhành động) có chủ ý và làm tổn thương hoặc gây nguy hại cho trẻ [4]

Theo khoản 5 Điều 4 Luật Trẻ em 2016: “Xâm hại trẻ em là hành vi gây tổn

hại về thể chất, tình cảm, tâm lý, danh dự, nhân phẩm của trẻ em dưới các hình thứcbạo lực, bóc lột, xâm hại tình dục, mua bán, bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em và các hình thứcgây tổn hại khác” [7]

Như vậy, có rất nhiều khái niệm về xâm hại trẻ em Trong đề tài này chúng tôi

sử dụng khái niệm xâm hại trẻ em của Luật Trẻ em 2016 do Quốc hội ban hành làmkhái niệm công cụ

1.2.3 Xâm hại tình dục và xâm hại tình dục trẻ em

* Xâm hại tình dục

Cụm từ “xâm hại tình dục” có thể được hiểu là hành vi tình dục không tự

nguyện, trong một số trường hợp còn dùng đến vũ lực Xâm hại tình dục có thể baogồm việc lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên, loạn luân, cưỡng hiếp và bóc lột tình dụcbởi những người được xem là đáng tin cậy, chẳng hạn như bác sĩ, giáo viên hoặc giớităng lữ Các nạn nhân bị quấy rối tình dục, dù qua lời nói hay về thể chất thường bị đedọa, hãm hại nếu nói ra sự việc [22]

Theo tác giả Đinh Thị Vân Anh: “Xâm hại tình dục là sự lôi kéo, cưỡng bứcngười khác vào các hoạt động nhằm thỏa mãn dục vọng của mình” [2]

Từ khái niệm “xâm hại” và khái niệm xâm hại tình dục trên chúng tôi xây dựng

khái niệm xâm hại tình dục như sau: “Xâm hại tình dục là tất cả những hành vi tình

dục không tự nguyện từ phía người bị xâm hại, gây ra tổn thương nghiêm trọng cả về thể chất lẫn tinh thần cho họ”.

* Xâm hại tình dục trẻ em

Theo Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF): “Xâm hại tình dục trẻ em làmọi hành vi lôi kéo trẻ vào các hoạt động liên quan đến tình dục, mà trẻ không đủ khảnăng (hoặc không hiểu), hoặc không đủ tâm thế để đưa ra quyết định đối với các hành

vi này, hoặc các hành vi đó vi phạm đến luật pháp hay các giá trị văn hóa của cộngđồng sở tại” [4]

Tổ chức Tầm nhìn Thế giới (World Vision) và Cơ quan Phát triển Quốc tế Úc(Australian AID) định nghĩa XHTD trẻ em xảy ra khi một ai đó sử dụng quyền lực

hoặc lợi dụng sự tin tưởng của trẻ để lôi kéo trẻ vào hoạt động tình dục Xâm hại tìnhdục trẻ em bao gồm tất cả các hành vi tình dục không mong muốn, có thể bao gồm cảhành vi xâm hại có tiếp xúc hay hành vi xâm hại không tiếp xúc [4].

Theo định nghĩa của Finkelhor (2009), XHTD trẻ em bao gồm hành vi phạm tội

về tình dục mà trẻ em dưới 17 tuổi là nạn nhân Luật Bảo vệ và Hỗ trợ trẻ em bị bạohành của Mỹ (CAPTA) định nghĩa XHTD trẻ em bao gồm những hành vi sau: “Sửdụng, thuyết phục, lôi kéo hoặc sử dụng áp lực để ép trẻ em tham gia vào hoặc hỗ trợngười khác tham gia và thực hiện hành vi tình dục hoặc hành vi gợi tình vì mục đích

có hành vi tình dục hoặc hiếp dâm, và trong trường hợp những người chăm sóc hoặcngười thân trong gia đình gạ gẫm, mại dâm, sử dụng hình thức bóc lột trẻ em, loạnluân với trẻ em (Child Welfare Information Gateway, 2009) [13]

Theo định nghĩa của Viện Sức khỏe Quốc gia Hoa Kỳ, XHTD trẻ em khôngnhững bao gồm các hành vi động chạm trực tiếp đến thân thể mà phô dâm, ngôn dâmvới trẻ em, xem phim đồi trụy trẻ em cũng được xem là XHTD trẻ em [17]

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) định nghĩa “Xâm hại tình dục trẻ em là sự lôikéo trẻ em vào hoạt động tình dục mà em đó không hiểu biết đầy đủ, không có khảnăng đồng ý một cách hiểu biết, hoặc chưa phát triển đầy đủ hoặc vi phạm pháp luậthay các cấm kỵ của xã hội Xâm hại tình dục trẻ em là hành vi giữa trẻ em với ngườilớn hoặc trẻ em khác (Karin Heissler 2001) [4]

Nói về khái niệm “xâm hại tình dục”, ông Trần Thành Nam – Tiến sỹ Tâm lýhọc trẻ em và vị thành niên cho biết: XHTD trẻ em là tất cả các hành vi dụ dỗ, xúi bẩy,lôi kéo, ép buộc trẻ em thực hiện một số hành vi mang tính chất tính dục không phùhợp với lứa tuổi của các em Hành vi nhìn chỗ kín (thị dâm), nói chuyện về vấn đề liênquan đến hoạt động tình dục, bộ phận sinh dục (khẩu dâm), nghe, động chạm, ôm đều

có thể được xem là XHTD Khái niệm XHTD được hiểu rất rộng chứ không chỉ là cóhành vi quan hệ tình dục như nhiều người vẫn nghĩ [18]

Nhìn chung, có rất nhiều cách hiểu về XHTD trẻ em cho thấy tính chất phức tạpcủa vấn nạn này Việc có nhiều cách định nghĩa như trên khiến cho cha mẹ, nhữngngười làm công tác giáo dục gặp phải khó khăn trong việc hiểu đúng bản chất củahành vi XHTD trẻ em và phòng ngừa XHTD trẻ em Xuất phát từ tình hình đó, Căn cứvào Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Quốc hội đã ban hành Luật

“XHTD trẻ em là việc dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, ép buộc, lôi kéo, dụ dỗ trẻ emtham gia vào các hành vi liên quan đến tình dục bao gồm hiếp dâm, cưỡng dâm, giaocấu, dâm ô với trẻ em và sử dụng trẻ em vào mục đích mại dâm, khiêu dâm dưới mọihình thức” [11].

Như vậy, có thể thấy có rất nhiều quan điểm về XHTD trẻ em Tuy nhiên, trongphạm vi đề tài này chúng tôi sử dụng khái niệm về XHTD trẻ em của Tiến sỹ TrầnThành Nam làm khái niệm công cụ cho đề tài nghiên cứu

1.2.4 Nhận thức của sinh viên về hành vi xâm hại tình dục trẻ em

Có rất nhiều quan điểm khác nhau về nhận thức:

Nhận thức (tiếng Anh: cognition) là hành động hay quá trình tiếp thu kiến thức

và những am hiểu thông qua suy nghĩ, kinh nghiệm và giác quan, bao gồm các quytrình như tri thức, sự chú ý, trí nhớ, sự đánh giá, sự ước lượng, sự lý luận, sự tính toán,việc giải quyết vấn đề, việc đưa ra quyết định, sự lĩnh hội và việc sử dụng ngôn ngữ.Theo từ điển Bách Khoa toàn thư mở Wikipedia: “Nhận thức là quá trình con ngườitìm hiểu thế giới tự nhiên và xã hội Trong quá trình này, con người lý giải vạn vậttheo từng giai đoạn nhận thức của mình Từ đó tìm ra quy luật vận động và phát triển,thay đổi và tiến hóa, bản chất và hình thức, hình thành và tiêu vong của thế giới vậtchất và tinh thần.” [20]

Theo C Mác và F Ăngghen: Nhận thức là sự phản ánh hiện thực khách quan vào

bộ óc của con người Sự phản ánh đó không phải là một hành động nhất thời, máymóc, giản đơn và thụ động mà là một quá trình phức tạp của hoạt động trí tuệ tích cựcsáng tạo” [5]

V Lênin cho rằng: Nhận thức là sự phản ánh thế giới khách quan bởi con người.Nhưng không phải phản ánh đơn thuần trực tiếp, hoàn chỉnh mà là cả quá trình Quátrình này là cả một chuỗi những sự trừu tượng, sự cấu thành và sự hình thành ra cáckhái niệm, quy luật và chính các khái niệm, quy luật này bao quát một cách có điềukiện gần đúng tính quy luật phổ biến của thế giới tự nhiên vĩnh viễn vận động và pháttriển [6]

Theo từ điển Tâm lý học do tác giả Vũ Dũng chủ biên (2008) thì nhận thức làhiểu được một điều gì đó, tiếp thu được những kiến thức về điều nào đó, hiểu biếtnhững quy luật về những hiện tượng, quá trình nào đó… [7]

Những quan điểm nêu trên đều có những điểm tương đồng khi định nghĩa vềnhận thức bởi đều xem nhận thức là một quá trình phản ánh hiện thực khách quanthông qua sự nhận biết và các bước của tư duy Sản phẩm của quá trình nhận thức cóthể là nhận thức đúng đắn và sai lầm nhưng thông qua sự tích cực và tự giác con người

sẽ dần dần loại bỏ cái sai và có nhận thức đúng đắn để cải thiện hiện thực khách quanlàm cho nó ngày càng phục vụ cuộc sống con người ngày một tốt hơn

Dưới góc độ Tâm lý học: Nhận thức là một trong 3 mặt cơ bản của đời sống tâm

lý con người (trong đó có nhận thức, tình cảm và hành động ý chí) Nhận thức có quan

hệ chặt chẽ với hai mặt còn lại và đồng thời có quan hệ mật thiết với các hiện tượngtâm lý khác của con người

Nhận thức là hoạt động đặc trưng của con người Trong quá trình sống và hoạtđộng con người nhận thức – phản ánh được hiện thực xung quanh, hiện thực của bảnthân mình, trên cơ sở đó con người tỏ thái độ và hành động đối với thế giới xungquanh và đối với chính bản thân mình Đặc trưng của hoạt động nhận thức là phản ánhnhững thuộc tính, những mối liên hệ, quan hệ của các sự vật hiện tượng trong hiệnthực khách quan

Trong cuộc sống hàng ngày con người phải nhận thức, thể hiện thái độ, tình cảm

và hành động của mình với thế giới Thông qua nhận thức, con người phản ánh hiệnthực khách quan xung quanh mình, đó là tất cả những gì tồn tại ngoài ý thức của conngười độc lập với ý thức của con người và phát triển theo quy luật vận động tự nhiêncủa nó và cả hiện thực của bản thân mình, trên cơ sở đó bày tỏ quan điểm thái độtương ứng và những hành động cụ thể

Nhận thức là một cơ chế tâm lý đi trước trong hành vi có ý thức, có mục đích củamỗi người Nó là cơ chế để lựa chọn các hình thức hành động hình thành tính tích cực,thế giới quan, niềm tin của mỗi con người Nhận thức giúp con người không chỉ thíchứng với tự nhiên - xã hội mà còn cải tạo xã hội, chinh phục thế giới tự nhiên và cải tạochính bản thân mình

Từ khái niệm nhận thức và khái niệm XHTD trẻ em chúng tôi đưa ra khái niệmnhận thức của sinh viên về hành vi XHTD trẻ em như sau: “Nhận thức của sinh viên

về hành vi XHTD trẻ em là những hiểu biết của sinh viên về biểu hiện của các hình thức XHTD trẻ em, nguyên nhân, hậu quả và các biện pháp phòng chống XHTD trẻ

giúp sinh viên có những thái độ, hành động đúng đắn góp phần phòng, chống và đẩylùi vấn nạn này.

1.3 Một số vấn đề lý luận về xâm hại tình dục trẻ em và nhận thức của sinh viên

sư phạm về hành vi xâm hại tình dục trẻ em

1.3.1 Một số vấn đề lý luận về xâm hại tình dục trẻ em

1.3.1.1 Các hình thức biểu hiện của hành vi xâm hại tình dục trẻ em

Các hình thức biểu hiện của hành vi XHTD trẻ em rất đa dạng như: hiếp dâm,giao cấu, cưỡng dâm, dâm ô, dùng lời nói tục tĩu nhưng tựu chung lại có thể phânloại XHTD trẻ em thành 2 hình thức cơ bản đó là: XHTD trẻ em bằng cách đụngchạm (xâm hại về thể chất) và XHTD trẻ em bằng cách không đụng chạm (xâm hại

về tinh thần)

XHTD trẻ em bằng cách đụng chạm: đây là dạng XHTD phổ biến nhất và dễdàng nhận ra Đó là những hành vi tác động trực tiếp lên cơ thể giữa trẻ và thủ phạmnhư: sờ vào vùng kín của trẻ; ép buộc trẻ quan hệ tình dục hoặc lôi kéo trẻ vào cáchành vi tình dục với trẻ em khác hoặc với người lớn; hôn hít hay sờ mó vào nhữngvùng kín của trẻ hoặc bắt trẻ phải làm vậy với mình; ép trẻ thực hiện hành vi mạidâm…

XHTD trẻ em bằng cách không đụng chạm: là những hành vi tác động vào nhậnthức, tinh thần, tâm lý tình cảm của nạn nhân Hình thức XHTD này có thể bao gồmcác biểu hiện cụ thể như: dùng lời nói hoặc tranh ảnh khiêu dâm để làm cho trẻ sốc,làm cho trẻ hưng phấn tình dục hoặc làm cho trẻ quen với tình dục; bắt trẻ đứng, ngồitheo tư thế gợi dục để chụp ảnh; dụ dỗ, ép buộc trẻ xem những loại sách báo, phim ảnhkhiêu dâm; phô bày bộ phận sinh dục của mình trước mặt trẻ; nhìn trộm trẻ trong khithay quần áo hoặc khi tắm…

1.3.1.2 Thủ phạm, địa điểm xâm hại tình dục trẻ em

* Thủ phạm xâm hại tình dục trẻ em

Thủ phạm được xác định là người thực hiện một hành vi sai trái Hành vi này cóthể là hành vi tiêu cực, vi phạm đạo đức, quy tắc xử sự, vi phạm pháp luật hoặc tộiphạm đã được xác định hoặc bằng một quyết định của cơ quan có thẩm quyền (thôngthường là cơ quan điều tra, thanh tra hay cơ quan tư pháp như công tố, kiểm sát, tòaán) Theo luật pháp Anh, thủ phạm là một trong những người bị cáo buộc thực hiệnmột tội phạm Theo luật hình sự hiện đại, thuật ngữ ưa thích sử dụng hơn thuật ngữ thủ

phạm đó là bị đơn Thủ phạm trong những vụ án mạng thường được gọi là hung thủ,

kẻ thủ ác và hay được gọi là kẻ giết người, tên sát nhân, kẻ chủ mưu

Trên thực tế, người phạm tội XHTD trẻ em chưa chắc là người mắc loạn dụcvới trẻ em trừ khi họ có một ham muốn tình dục mạnh mẽ ở trẻ em độ tuổi trước dậythì Điều này đồng nghĩa với việc không phải ai mắc loạn dục với trẻ em cũng có hành

vi tình dục với trẻ em Thủ phạm XHTD trẻ em có thể là người lạ như thanh niên mớilớn, người nghiện ngập ma túy, rượu bia, những người bị bệnh tâm thần, mất ý thức vềviệc mình đang làm… tuy nhiên thì đa phần thủ phạm gây ra hành vi XHTD là ngườithân quen của trẻ Những người thân quen đó có thể là thành viên trong gia đình, cộngđồng hay ai đó mà trẻ tin cậy Theo nghiên cứu của Hiệp Hội Quốc Gia Phòng ChốngBạo Hành Trẻ Em (NSPCC) thì trong các vụ xâm hại tình dục trẻ em, nạn nhân thườngquen biết hoặc thậm chí là biết rõ về thủ phạm Kẻ xâm hại có thể là người thân tronggia đình các em như: bố dượng, bố đẻ, chú, bác… hoặc là hàng xóm, bạn bè của nạnnhân và gia đình các em Thủ phạm xâm hại tình dục thường dùng rất nhiều thủ đoạn

để tiếp cận và xâm hại trẻ em Trên thực tế, chúng thường dành nhiều thời gian để xâydựng mối quan hệ thân thiết với trẻ (đôi khi là với gia đình trẻ) Quá trình này gọi là

“dụ dỗ” và có thể diễn ra theo một số bước sau: thứ nhất là nhắm đối tượng (thủ phạmxác định trẻ em chúng muốn xâm hại, thường chúng sẽ nhắm đến những trẻ dễ bị tổnthương), thứ hai là xây dựng niềm tin (thủ phạm tạo niềm tin ở trẻ bằng cách chia sẻ sởthích, tặng quà và kết bạn với trẻ); thứ ba là tạo bí mật (thủ phạm bắt đầu tạo ra những

bí mật riêng với trẻ bằng cách hứa hẹn, đe dọa hay ép buộc để trẻ không tiết lộ với ai),thứ tư là hành động leo thang (thủ phạm tiến tới việc giới tính hóa mối quan hệ với trẻ,nội dung thường đề cập đến các vấn đề tình dục và chia sẻ với trẻ những tài liệu đồitrụy, khiến trẻ trở nên “mất cảnh giác”), thứ năm là thực hiện xâm hại (thủ phạm thựchiện hành vi xâm hại tình dục trẻ) [3]

Tuy nhiên, không phải tất cả thủ phạm xâm hại tình dục trẻ em đều sử dụngcùng một thủ đoạn dụ dỗ trẻ Nếu thủ phạm là người lạ thì chúng có thể sử dụng một

số thủ đoạn khác như: tấn công bất ngờ, mua chuộc, lừa dối, khống chế, ép buộc trẻtham gia vào hoạt động tình dục… Sau khi thực hiện hành vi xâm hại, thủ phạmthường xây dựng mối quan hệ thân thiết với nạn nhân và gia đình của các em để chegiấu hành vi xâm hại

* Địa điểm xảy ra hành vi xâm hại tình dục trẻ em

Hành vi XHTD trẻ em có thể diễn ra ở những địa điểm khác nhau Tuy nhiên,tất cả các địa điểm xảy ra những vụ xâm hại đó đều quen thuộc, gần gũi và là nơi trẻthường lui tới như: xâm hại trẻ tại nhà của nạn nhân, nhà hàng xóm, trên đường đi học

về, nhà vệ sinh trường học, xung quanh trường học, công viên, nơi hẻo lánh (bãi đất

hoang, nhà kho, khu xây dựng…)

1.3.1.3 Nguyên nhân dẫn đến hành vi xâm hại tình dục trẻ em

XHTD trẻ em xảy ra với nhiều nguyên nhân khác nhau Có rất nhiều quan

điểm về nguyên nhân của vấn đề này Có quan điểm cho rằng đó là do những tệ nạn xãhội gây ra, quan điểm khác lại cho rằng do do người lớn chưa nhận thức đúng đắn vềquyền trẻ em, hay trẻ em chưa có ý thức tự bảo vệ bản thân mình trước những nguyhiểm, do đặc điểm sinh học của thủ phạm…Nhưng nhìn chung có thể chia thành hainhóm nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hành vi XHTD trẻ em đó là: Nguyên nhân chủquan và nguyên nhân khách quan

Về nguyên nhân chủ quan: Do chính bản thân trẻ chưa được cung cấp kiến

thức, kỹ năng sống bảo vệ chính mình hay là do trẻ thiếu nhận thức về các mối nguyhiểm từ việc xâm hại tình dục; trẻ em không được trang bị một cách đầy đủ, hệ thốngcác kỹ năng cơ bản để thích nghi với đời sống kinh tế xã hội có nhiều biến đổi Những

kỹ năng sống cần trang bị cho các em để tránh bị XHTD đó là: kỹ năng phòng vệ, kỹnăng tự nhận thức, kỹ năng xử lý tình huống… Bên cạnh đó một bộ phận trẻ em chưa

đủ trình độ nhận thức hoặc có học vấn thấp, không được gia đình chăm sóc, quản lýchu đáo, không được uốn nắn những hành vi sai lệch một cách kịp thời nên dễ bị tiêmnhiễm một lối sống buông thả, tạo cơ hội cho những kẻ bất lương dụ dỗ, mua chuộc,lợi dụng

Về nguyên nhân khách quan: Kết quả của nhiều nghiên cứu cho thấy những

nguyên nhân khách quan dẫn đến trẻ bị XHTD có thể là do:

- Nhận thức về vai trò, trách nhiệm của gia đình, nhà trường, các tổ chức xã hộitại địa phương trong việc bảo vệ và giáo dục phòng tránh XHTD cho trẻ em chưa đầy

đủ, đúng đắn Nhiều bậc cha mẹ còn chưa nhận thức được đầy đủ các biểu hiện củahành vi XHTD trẻ em; thiếu sự hiểu biết về pháp luật nói chung và luật về trẻ em nóiriêng, về kỹ năng bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em của cộng đồng và gia đình…dẫn đến sự lỏng lẻo trong công tác phối hợp giữa các ban ngành, chưa có sự kết hợp

hài hòa giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc tuyên truyền, giáo dục nâng cao

nhận thức, hiểu biết cho trẻ biết tự bảo vệ mình trước hành vi XHTD Trẻ bị xâm hại

tình dục ít được người lớn hướng dẫn, hỗ trợ để khắc phục hậu quả mà thường có xuhướng giấu đi vì sợ xấu hổ với hàng xóm, người thân…

- Pháp luật chưa đủ mạnh để răn đe, còn nhiều kẽ hở: Nhà nước chưa làm tốtnhiệm vụ trong công tác quản lý những văn hóa phẩm đồi trụy như phim ảnh, sáchbáo, băng hình, các loại văn hóa phẩm khiêu dâm, các trang web gợi dục… điều này

đã trở thành một trong những nguyên nhân cốt lõi dẫn đến hành vi XHTD trẻ em Bêncạnh đó, việc đánh giá, xử lý những vụ XHTD trẻ em tại một số địa phương chưa triệt

để, thường bị xem nhẹ vì cho rằng đó là vấn đề cá nhân, là điều xấu hổ của gia đình,địa phương nên cần phải che giấu

- Môi trường xã hội còn rất nhiều những nguy cơ tiềm ẩn dẫn đến hành viXHTD trẻ em như: Cha mẹ bị cuốn vào các tệ nạn xã hội, cha mẹ mâu thuẫn, ly hônhay cha mẹ có lối sống ích kỷ… bỏ bê con trẻ, sống thiếu trách nhiệm với con cái Sựlan truyền của văn hóa phẩm đồi trụy, những video tình dục, khiêu dâm… tràn lan tạimột số kênh trên internet tác động trực tiếp tới tư tưởng, đạo đức, lối sống và nhâncách của con người dẫn đến hành vi XHTD diễn ra ngày càng nhiều mà nạn nhân chủyếu là trẻ em

- Nguyên nhân về kinh tế: gia đình nghèo, kinh tế khó khăn cũng là nguy cơdẫn đến XHTD trẻ em vì kinh tế khó khăn sẽ gây ra nhiều áp lực, căng thẳng cho bố

mẹ Bố mẹ quan tâm đến việc làm kinh tế nên không có thời gian quan tâm chăm sócđến trẻ hoặc do nghèo đói nên một số trẻ nhỏ phải tự đi kiếm sống và dễ trở thành nạnnhân của hành vi XHTD

- Ngoài ra còn có một số nguyên nhân từ kẻ phạm tội như một số kẻ bệnh hoạn,

có tư tưởng giao cấu với trẻ em còn trinh sẽ gặp vận may hoặc trút bỏ được vận đen,đồng thời giảm nguy cơ bị nhiễm HIV/AIDS Bọn chủ chứa, môi giới nắm được tâm

lý này nên đã chủ động săn lùng, tìm kiếm, lợi dụng sự nhẹ dạ, cả tin của các em Một

bộ phận người thân của các em do nhận thức kém, vô đạo đức, mất nhân tính dẫn tớihành vi xâm phạm tình dục trẻ em như loạn luân, đẩy các em vào con đường mại dâmhoặc bị buôn bán vì mục đích mại dâm [8]

1.3.1.4 Hậu quả của hành vi xâm hại tình dục trẻ em

XHTD trẻ em gây ra những hậu quả nghiêm trọng không chỉ đối với nạn nhân

bị xâm hại (cả về thể chất lẫn tinh thần) mà còn gây ra những tác hại đối với gia đình

và cộng đồng

Đối với trẻ em bị XHTD: trẻ em là những người đang trong độ tuổi phát triển,

chưa hoàn thiện về mặt thể chất và tâm sinh lý Vì vậy khi trẻ bị XHTD sẽ dẫn đếnnhững tổn thương không chỉ về thể chất mà nó còn ảnh hưởng lâu dài đến tinh thầncủa trẻ Những hậu quả này biểu hiện từ nhẹ đến những rối loạn rất nặng Những rốiloạn này không chỉ liên quan đến sức khỏe sinh sản mà còn liên quan đến khả nănghọc tập, khả năng hòa nhập cũng như đối với sức khỏe tâm thần của trẻ

Về thể chất, những hậu quả có thể thấy được ngay ở trẻ em nhỏ như chảy máunặng do rách âm đạo - trực tràng, các tổn thương ở bộ phận sinh dục, nhiễm các bệnhlây truyền qua đường tình dục (như HIV, giang mai, viêm gan ) Với trẻ lớn hơn,nguy cơ có thai được phát hiện muộn không phải là hiếm gặp [8]

Về sức khỏe tinh thần, trẻ bị XHTD sẽ ảnh hưởng tâm lý đến suốt cuộc đời.Nhiều trẻ sau khi bị xâm hại tình dục có sự hoảng loạn, xuất hiện các ảo giác bệnh lýnhư: luôn có cảm giác bất an, giật mình, tưởng tượng ra hình ảnh kẻ xâm hại hay tiếngnói của kẻ xâm hại, rối loạn giấc ngủ, chán ăn, xấu hổ, mặc cảm tội lỗi, cảnh giác vớimọi người xung quanh, co mình lại không tham gia các hoạt động đoàn thể…

Tùy thuộc vào mức độ của lạm dụng tình dục mà trẻ có thể biểu hiện sợ hãi và

lo lắng trước người khác giới hoặc trước những vấn đề liên quan đến tình dục và có thểbiểu hiện những hành vi tình dục không đúng mực [8] Trẻ có những hành vi lệchchuẩn như chán học, trốn học, không vâng lời cha mẹ, chống đối, có hành vi gâyhấn… Nghiêm trọng hơn, sau khi bị XHTD trẻ có nguy cơ bị sang chấn tâm lý nhưtrầm cảm, tự ti về bản thân mình, suy giảm năng lực trí tuệ… hoặc có thể tìm đến cáichết do bị sốc về mặt tinh thần Các em rơi vào trạng thái hoảng sợ và cảm thấy không

có lối thoát Một phần do xấu hổ, một phần khác do bị kẻ lạm dụng đe dọa nên các emkhông dám thổ lộ cùng ai Xâm hại tình dục còn có khả năng gây ra những lệch lạcgiới tính cho các em Khi các em nam bị xâm hại tình dục thì các em sẽ không pháttriển tự nhiên về mặt sinh lý mà có nguy cơ bị lệch lạc về tình dục

Những ám ảnh về việc bị lạm dụng, đặc biệt là hành vi tình dục đồng giới sẽ làmột trong những nguyên nhân khiến các em trở thành người đồng tính luyến ái Ngoài

ra, những lệch lạc giới tính về sau này khi trưởng thành có thể dẫn đến việc quan hệtình dục bừa bãi với nhiều người Hơn thế, trẻ bị xâm hại tình dục có thể tiếp tục bịngười khác xâm hại trong suốt quãng đời còn lại Vì với những trải nghiệm bị xâm hạikhi còn là một đứa trẻ, các em có thể lớn lên và tin rằng tình dục là cách duy nhất đểthể hiện cảm xúc và sự an toàn.

Đối với gia đình: hành vi XHTD trẻ em không chỉ gây ra hậu quả nghiêm trọng

đối với riêng bản thân trẻ mà còn ảnh hưởng tới gia đình của nạn nhân Khi trẻ bị xâmhại, gia đình có thể sống trong sự sợ hãi, lo lắng rằng trẻ sẽ tiếp tục trở thành nạn nhân,một số gia đình còn có thái độ mặc cảm, xấu hổ với hàng xóm họ hàng… điều này gây

ra bầu không khí tâm lý căng thẳng, ảnh hưởng tới đời sống tinh thần của các thànhviên trong gia đình Bên cạnh đó, XHTD trẻ em còn gây ra những tổn thất về kinh tếcho gia đình nạn nhân trong việc khám chữa và phục hồi sức khỏe thể chất, tinh thần

Đối với xã hội: XHTD trẻ em có tác động lớn đến đạo đức xã hội, đến truyền

thống văn hóa nhân văn lâu đời của người Việt Nam, làm suy thoái đạo đức xã hội, đingược lại với những giá trị văn hóa đời sống con người Hành vi XHTD trẻ em gây rốitrật tự an ninh xã hội, làm gia tăng tệ nạn xã hội và làm ảnh hưởng đến tâm lý của các

cá nhân trong cộng đồng, xã hội Bên cạnh đó XHTD còn để lại gánh nặng cho cộngđồng và xã hội về vật chất và tinh thần đối với việc phục hồi sức khỏe và tâm lý củanạn nhân trẻ em, cùng với những chi phí điều tra, xử lý và đền bù do các vụ án XHTDtrẻ em gây ra

XHTD trẻ em ảnh hưởng tiêu cực tới sự phát triển lâu bền của đất nước Trẻ em

bị XHTD sẽ khó có đủ điều kiện sức khỏe và học tập tốt để sau này tham gia lao động,

đủ năng lực đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của đất nước Nghiêm trọng hơnXHTD có thể để lại hậu quả lâu dài cho trẻ về mặt tâm lý Nạn nhân xâm hại tình dụcnếu không được hỗ trợ tham vấn, trị liệu kịp thời từng giai đoạn cho đến khi trưởngthành cũng có thể là một trong những mầm mống trở thành tội phạm sau này, gây bănghoại đời sống đạo đức xã hội Hành vi XHTD trẻ em dục có thể trở thành một trongnhững vấn nạn xã hội tăng lên theo cơ chế lây lan, tập nhiễm hành vi xấu của nhữngđối tượng có trình độ nhận thức kém trong xã hội, khiến cho họ trở thành những kẻxâm hại, kẻ phạm tội mà không ý thức rõ ràng về hành vi của mình

1.3.2 Một số đặc điểm tâm lý của sinh viên sư phạm

Thuật ngữ: “Sinh viên” có nguồn gốc từ tiếng Latinh, “Student” có nghĩa làngười làm việc, học tập nhiệt tình, người tìm kiếm và khai thác tri thức Nó được dùngnghĩa tương đương với “Student” trong tiếng Anh, dùng để chỉ những người theo học

ở bậc Đại học và được phân biệt với trẻ em đang học ở trường phổ thông

Sinh viên là nguồn tri thức trẻ của xã hội, là đại biểu của một nhóm xã hội đặcbiệt đang chuẩn bị cho hoạt động sản xuất vật chất hay tinh thần của xã hội Nhóm xãhội đặc biệt này bổ sung cho đội ngũ tri thức hoạt động học tập được đào tạo cho laođộng trí óc với nghiệp vụ cao và tham gia tích cực vào các hoạt động đa dạng, có íchcho xã hội

Sinh viên là người thuộc mọi lứa tuổi nhất định và là một nhân cách nên có thểxác định về ba phương diện: Sinh lý, Tâm lý và xã hội Theo quy định của trường Đạihọc thì lứa tuổi của sinh viên hiện tại là từ 18 đến 23 tuổi nghĩa là nó thuộc giai đoạnthứ hai của tuổi thanh niên [15]

Theo cuốn Tâm lý học sư phạm đại học của tác giả Nguyễn Thạc, Phạm ThànhNghị thì ở lứa tuổi này sinh viên có thể đạt tới sự hoàn chỉnh về cấu trúc và sự phốihợp giữa các chức năng, hoạt động thần kinh cấp cao đạt đến sự trưởng thành Nhâncách đang dần hoàn thiện để chuẩn bị chức năng, nhiệm vụ của người giáo viên theo

sự phân công của xã hội Họ đã xác cho mình một hướng đi tương lai, đồng thời tíchcực trang bị cho mình vốn kiến thức cần thiết và bắt đầu thể hiện bản thân trong quátrình thực hành nghề và trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội [15]

Sinh viên sư phạm mang đầy đủ những đặc điểm tâm lý của thanh niên sinhviên nói chung, gắn với định hướng giá trị nghề dạy học Cụ thể:

Về sự phát triển nhận thức: Nhận thức của sinh viên diễn ra từ mức độ thấp là

cảm giác đến mức độ cao là tư duy Nét đặc trưng trong hoạt động nhận thức của sinhviên là họ có khả năng tập trung trí tuệ, có thể tiến hành hoạt động tư duy với sự phốihợp của nhiều thao tác: phân tích, so sánh, tổng hợp, trừu tượng hóa, khái quát hóa…Bản chất hoạt động nhận thức của sinh viên trong các trường Cao đẳng, Đại học sưphạm là đi tìm hiểu những môn học, những chuyên ngành khoa học một cách cụ thể vàchuyên sâu để nắm được đối tượng, nhiệm vụ, phương pháp, quy luật của các khoahọc đó với mục đích trở thành người giáo viên và nhà giáo dục trong tương lai Hoạtđộng nhận thức của sinh viên một mặt phải kế thừa một cách có hệ thống những kiến

thức chung, kiến thức chuyên ngành đã có, mặt khác lại phải tiếp với cận những thànhtựu của khoa học hiện đại

Nét đặc trưng trong hoạt động học tập của sinh viên là sự căng thẳng về trí tuệ,

sự phối hợp của nhiều thao tác tư duy như: Phân tích, tổng hợp, so sánh, trừu tượnghóa, khái quát hóa Đặc biệt, tính độc lập sáng tạo của quá trình nhận thức ở lứa tuổisinh viên cao hơn hẳn so với các lứa tuổi trước, đồng thời tư duy trừu tượng và tư duy

lý luận phát triển mạnh Về trí tưởng tượng, sinh viên có khả năng liên tưởng phongphú, nhiều chiều, óc tưởng tượng sáng tạo Với ưu thế là lực lượng đi trước, tiếp cậnvới nhiều nền giáo dục khác nhau và đón đầu sự phát triển của xã hội, sinh viên sưphạm có thể chiếm ưu thế hơn trong việc nhận thức, phân biệt, đánh giá hành vi họctập tích cực hay không tích cực, có văn hóa hay phi văn hóa Cũng như đối với cáchoạt động khác, sinh viên sư phạm luôn có nhận thức đúng đắn về ý nghĩa và tầm quantrọng của các hoạt động và từ đó tham gia tích cực các hoạt mà khoa, trường đề ra

Về đời sống tình cảm: Sinh viên là người trưởng thành cho nên đời sống tình

cảm của sinh viên phong phú, sâu sắc và ổn định hơn lứa tuổi trước rất nhiều, các loạitình cảm cấp cao đều phát triển ở mức độ cao nhất là về tình cảm trí tuệ, tình cảm đạođức và tình cảm thẩm mỹ Tình cảm trí tuệ biểu hiện ở việc sinh viên tích cực chủđộng chiếm lĩnh tri thức, các kỹ năng, kỹ xảo cần thiết; chủ động tìm tòi, khám phá vàlựa chọn những phương pháp học tập phù hợp đối với bản thân mình… nhằm thựchiện có hiệu quả nhiệm vụ học tập Bên cạnh đó, tình cảm thẩm mỹ ở sinh viên cũngphát triển sâu thể hiện ở việc sinh viên có thể lý giải một cách khoa học những gì màmình yêu thích, trí tuệ cảm xúc rất phát triển… Ngoài ra tình cảm đạo đức phát triểnrất có chiều sâu,tình bạn của sinh viên phát triển theo xu hướng sâu sắc, ổn định, bềnvững và phong phú, bên cạnh đó tình yêu nam nữ ở lứa tuổi này cũng rất phát triển.Như vậy, tình cảm của sinh viên có cơ sở sinh lý vững vàng, sinh viên có khả năngkiềm chế được bản thân trước những ham muốn tiêu cực, biết đánh giá những mặt tíchcực và những mặt tiêu cực đang tồn tại trong xã hội

Do đặc thù của nghề dạy học là nghề tiếp xúc trực tiếp với trẻ nên sinh viên cáctrường CĐ, ĐH sư phạm cần phải tự giáo dục bản thân, tham gia các hoạt động xãhội… dần dần hình thành xúc cảm tích cực đối với các nội dung, hoạt động giáo dụctrong nhà trường và ngoài xã hội từ đó hình thành tình cảm, lòng nhiệt huyết đối với

Về sự phát triển tự ý thức: do có sự trưởng thành về lứa tuổi và có sự thay đổi

về vị thế xã hội mà sinh viên có khả năng đánh giá khách quan về bản thân mình, cókhả năng tự điều chỉnh các hoạt động tâm lý như nhận thức, thái độ, hành vi để thíchứng được với các hoạt động học tập, rèn luyện ở môi trường đại học Sự phát triển tự ýthức của sinh viên thể hiện ở việc sinh viên tự thu thập và xử lý các thông tin về bảnthân để tự điều chỉnh mình, tự nhìn nhận lại bản thân, so sánh với những nhận xét củachính mình về bản thân từ đó sinh viên có nhu cầu tự hoàn thiện mình Sự phát triển tự

ý thức của sinh viên sư phạm là biểu hiện của sự phát triển nhân cách người giáo viêntrong tương lai Sự đánh giá khách quan về bản thân giúp các em nhận thức rõ điểmmạnh, điểm yếu để xác định rõ mức độ, yêu cầu của nghề nghiệp

Đặc điểm về sự phát triển tự ý thức giúp sinh viên nói chung và sinh viên sưphạm nói riêng có khả năng tự điều chỉnh nhận thức, thái độ và hành động học tậpcũng như khi tham gia các hoạt động Mặt khác, sinh viên có khát vọng được cốnghiến sức lực của mình vào quá trình giáo dục, muốn được tự đánh giá và cao nhất làmong muốn được tự hoàn thiện bản thân mình Trình độ phát triển tự ý thức của sinhviên trong học tập ở các trường CĐ, ĐH sư phạm làm nảy sinh ở sinh viên nhu cầu tựgiáo dục, được giáo dục và được tham gia cũng như tổ chức các hoạt động giáo dục(như các hoạt động về Đoàn, Hội sinh viên, các hoạt động tuyên truyền…) nhằmhướng đến hoàn thiện nhân cách, kỹ năng của người thầy giáo tương lai

Tất cả sinh viên đều là những công dân thực thụ của đất nước, họ đang tích cựcchuẩn bị cho mình vốn tri thức, kỹ năng, kỹ xảo đối với nghề nghiệp của mình Đặcbiệt là đối với sinh viên sư phạm – thế hệ giáo viên tương lai thực hiện nhiệm vụ trồngngười, đào tạo thế hệ trẻ cho đất nước cần quan tâm đến mọi lĩnh vực nhất định trongcuộc sống trước tình hình phát triển nhanh của kinh tế - xã hội ngày nay Trên thực tế,nếu sinh viên sư phạm có sự hiểu biết về các vấn đề điển hình trong xã hội hiện nay,đặc biệt là về hành vi XHTD trẻ em và ảnh hưởng của hành vi này đối với sự tồn tại,phát triển của trẻ trong tương lai thì sẽ nâng cao nhận thức của sinh viên về hành viXHTD trẻ em, từ đó sẽ có những hành động đúng đắn, phù hợp và kịp thời góp phầnvào công tác giáo dục giới tính, tuyên truyền về cách phòng chống XHTD trẻ em vàbảo vệ trẻ em nhằm giảm thiểu vấn nạn này từ đó thúc đẩy xã hội, hướng tới một xãhội tiến bộ, ngày càng văn minh và giàu đẹp

1.3.3 Nhận thức của sinh viên sư phạm về hành vi xâm hại tình dục trẻ em

1.3.3.1 Nhận thức về các hình thức biểu hiện của hành vi xâm hại tình dục trẻ em

Với sự nỗ lực của các cá nhân, cộng đồng và các tổ chức xã hội thì vấn nạnXHTD trẻ em ngày càng được xã hội quan tâm, lên án và nhìn nhận một cách đúngđắn hơn, bản thân các bậc cha mẹ, những người trong cuộc đã bắt đầu lên tiếng, côngkhai, những người xung quanh phát hiện và tố cáo những hành vi XHTD trẻ em.Nhưng theo đó muốn để các nạn nhân, những người trong cuộc cũng như các cơ quan

có thẩm quyền, các lực lượng chăm sóc và bảo vệ trẻ em nhận thức được quyền lợi,nghĩa vụ của bản thân mình và có các biện pháp can thiệp kịp thời thì đòi hỏi mọingười, đặc biệt là sinh viên sư phạm phải có nhận thức đúng đắn về hình thức biểuhiện XHTD trẻ em

Nhận thức của sinh viên về các hình thức biểu hiện của hành vi XHTD trẻ em lànhững hiểu biết, sự nhận diện các biểu hiện cụ thể của hành vi này, bao gồm xâm hạithể chất và xâm hại tinh thần

Nhờ những nhận thức đúng đắn về các hình thức biểu hiện của hành vi XHTD trẻ

em mà mọi người trong cộng đồng xã hội nói chung và các bạn sinh viên, đặc biệt làsinh viên sư phạm nói riêng sẽ có thái độ, hành động đúng đắn, kiên quyết đấu tranh vớihành vi này khi nó xảy ra ngay kể cả trong gia đình, làng xóm và cộng đồng dân cư

1.3.3.2 Nhận thức của sinh viên sư phạm về thủ phạm và địa điểm xảy ra xâm hại tình dục trẻ em

* Nhận thức của sinh viên sư phạm về thủ phạm gây ra hành vi xâm hại tình dục trẻ em

Nhận thức của sinh viên sư phạm về thủ phạm gây ra hành vi XHTD trẻ em làhiểu biết của sinh viên về đối tượng gây ra hành vi xâm hại như: thủ phạm có đặc điểmđặc trưng gì về mặt sinh học, tâm lý; thủ phạm có thể là ai trong xã hội; trước và saukhi xâm hại trẻ thì thủ phạm sẽ có hành động gì để che giấu đi tội ác của mình… Nhờchính những nhận thức về thủ phạm gây ra hành vi XHTD trẻ em mà sinh viên có thểphát hiện được những đối tượng có hành vi mờ ám đối với trẻ từ đó có những hànhđộng ngăn chặn kịp thời không để thủ phạm có cơ hội hành động và phát hiện, tố cáonhững thủ phạm đã gây ra hành vi XHTD để pháp luật có những biện pháp trừng trịthích đáng

* Nhận thức của sinh viên sư phạm về địa điểm xảy ra hành vi xâm hại tình dục trẻ em

XHTD trẻ em có thể xảy ra ở nhiều địa điểm khác nhau như công viên, rạpchiếu phim, nơi vắng vẻ, nhà hàng xóm… thậm chí có thể xảy ra ở những địa điểm màmọi người cho là an toàn như ngay chính tại ngôi nhà của đứa trẻ Tuy nhiên khôngphải mọi người trong xã hội đều nhận thức đúng về vấn đề này Vì vậy việc nâng caonhận thức của mọi người đặc biệt là nhận thức của sinh viên sư phạm về địa điểm xảy

ra hành vi XHTD là điều rất cần thiết Với vai trò là một sinh viên sư phạm và là mộtngười giáo viên tương lai thì việc sinh viên có cái nhìn đúng đắn về địa điểm xảy rahành vi XHTD trẻ em sẽ có những hành động góp phần giảm thiểu vấn nạn này nhưcảnh báo, tuyên tryền ngay cho chính những người bên cạnh, những đứa trẻ xungquanh mình về những nơi có khả năng xảy ra hành vi XHTD trẻ em để trẻ tránh lui tớinhững nơi đó

1.3.3.3 Nhận thức của sinh viên sư phạm về nguyên nhân dẫn đến vấn nạn xâm hại tình dục trẻ em

Nhận thức của sinh viên sư phạm về nguyên nhân gây ra hành vi XHTD trẻ emđược biểu hiện ở việc họ xác định đúng những căn nguyên dẫn đến hành vi XHTD trẻ

em Nếu sinh viên sư phạm nhận thức đúng những nguyên nhân dẫn đến hành viXHTD trẻ em sẽ giúp cho họ có những hành động ngăn chặn kịp thời ngay khi nó xuấthiện, góp phần làm giảm thiểu vấn nạn XHTD trẻ em

1.3.3.4 Nhận thức của sinh viên sư phạm về hậu quả của xâm hại tình dục trẻ em

XHTD trẻ em là một tội ác không thể tha thứ được vì nó trái ngược với quanđiểm trẻ em cần được chăm sóc và bảo vệ Hiện nay xã hội ngày càng lên án gay gắt

về vấn nạn XHTD trẻ em Nhiều tổ chức như: Ban tuyên giáo, Hội liên hiệp phụ nữViệt Nam, Quỹ Nhi Đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) và nhiều chuyên gia trong lĩnhvực nghiên cứu khoa học đã thực hiện nhiều dự án, hội thảo, báo cáo chuyên đề về vấn

đề này Việc phòng chống XHTD trẻ em cần phải được phối hợp một cách đồng bộcủa tất cả mọi người, vì vậy cần nâng cao nhận thức của toàn xã hội và đặc biệt là sinhviên sư phạm – lực lượng giáo viên tương lai của đất nước về những hậu quả mà hành

vi XHTD trẻ em gây ra

Nhận thức của sinh viên sư phạm về hậu quả của hành vi XHTD trẻ em là sựhiểu biết của cá nhân sinh viên về những hậu quả do hành vi này gây ra cả về mặt thểchất và tinh thần không chỉ đối với riêng cá nhân trẻ mà còn đối với gia đình trẻ vàcộng đồng xã hội Vì vậy, việc nâng cao nhận thức cho sinh viên về vấn đề này sẽ giúpsinh viên nhận thức rõ được vai trò của mình trong việc phòng chống XHTD trẻ em.

1.3.3.5 Nhận thức của sinh viên sư phạm về biện pháp phòng chống XHTD trẻ em

Nhận thức của sinh viên sư phạm về biện pháp phòng chống XHTD trẻ em lànhững hiểu biết của họ về cách thức ngăn ngừa sự xâm hại và chống trả khi bị XHTD.Đây là việc làm rất quan trọng, góp phần hạn chế hành vi XHTD trẻ em xảy ra hoặckhi xảy ra sẽ giúp cho nạn nhân tìm cho mình những biện pháp tối ưu nhất, tránh xảy

ra những hậu quả đáng tiếc cho trẻ

Chúng ta sẽ không thể ngăn chặn và xóa bỏ XHTD trẻ em nếu như mọi ngườitrong xã hội không có sự nhận thức đúng đắn về vấn nạn này và không có sự phối hợpgiữa các cá nhân, gia đình, nhà trường và toàn xã hội trong việc đấu tranh nhằm phòngchống và đẩy lùi XHTD trẻ em, vì vậy nó đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội Nhưng

để làm được điều này thì một việc làm quan trọng hơn cả là mỗi người cần phải cónhận thức đúng đắn về các biện pháp phòng chống XHTD, đặc biệt là sinh viên sưphạm – thế hệ nhà giáo tương lai thực hiện nhiệm vụ giáo dục của đất nước

1.3.4 Thái độ và hành động của sinh viên góp phần ngăn chặn hành vi XHTD trẻ em

Trên cơ sở nhận thức về hành vi XHTD trẻ em, sinh viên sẽ bày tỏ thái độ vớihành vi này, được biểu hiện ở sự đồng tình hay phản đối, thờ ơ hay quan tâm Nhữnghành động mà sinh viên tham gia góp phần ngăn chặn hành vi XHTD trẻ em được biểuhiện ở việc tự nâng cao nhận thức cho bản thân về vấn đề này; tham gia vào các buổitập huấn phòng chống XHTD trẻ em; tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân

thức của sinh viên về hành vi XHTD trẻ em Các phương tiện truyền thông đại chúngnày đưa tin về những vụ XHTD trẻ em, cung cấp cho sinh viên những kiến thức, kỹnăng về cách phòng, chống xâm hại tình dục trẻ em; phản ánh những tác hại, hậu quảnặng nề mà hành vi XHTD trẻ em gây ra; hướng dẫn, chia sẻ cách bảo vệ trẻ em tránh

khỏi bị xâm hại… Đặc biệt đối với loại hình truyền thông Internet, là một hạ tầng

thông tin rất quan trọng với khả năng lan truyền thông tin nhanh chóng, Internet đã trởthành phương tiện giúp việc truyền đạt, trao đổi thông tin, hợp tác, giao lưu… giữacác cá nhân, tổ chức và quốc gia trên thế giới diễn ra một cách nhanh chóng Bất cứmột sự kiện gì xảy ra, rất nhanh sau đó đã xuất hiện trên Internet Thông tin ấy đượcchia sẻ cả trên các báo điện tử và trên những trang mạng xã hội Trong thời gian gầnđây, khi vào trang báo điện tử bất kỳ hoặc mạng xã hội, chúng ta đều bắt gặp nhữngbài viết lên án hành vi xâm hại tình dục trẻ em và lời kêu gọi đưa thủ phạm ra ánhsáng hoặc trừng trị thích đáng những kẻ gây ra tội ác này với trẻ em

Sinh viên sư phạm là những người thuộc thế hệ trẻ, tiếp cận với các loại hìnhcông nghệ thông tin hàng ngày như điện thoại, máy tính để truy cập mạng xã hội

Do đó, các thông tin về XHTD trẻ em được đăng tải sẽ giúp cho sinh viên có cái nhìnđúng đắn hơn về hành vi XHTD trẻ em từ đó nâng cao nhận thức của sinh viên về vấn

đề này

- Thái độ của những người xung quanh về hành vi XHTD trẻ em: trên thực tế,con người sống trong môi trường xã hội và hoạt động trong môi trường đó nên conngười chịu ảnh hưởng của nó đặc biệt là môi trường vi mô như gia đình, nhà trường,làng xóm… Môi trường này ảnh hưởng rất nhiều đến sự phát triển nhân cách của conngười Vì thế, trình độ nhận thức và thái độ của mọi người xung quanh đối với hành viXHTD trẻ em sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới nhận thức của sinh viên về vấn đề này Việcnhững người xung quanh nhận thức đúng và có thái độ lên án những hành vi XHTDtrẻ em sẽ tác động đến nhận thức của sinh viên, giúp sinh viên hiểu rõ hơn về nhữnghình thức xâm hại, nguyên nhân dẫn đến hành vi xâm hại, hậu quả của hành vi xâmhại, những trẻ có nguy cơ trở thành nạn nhân bị xâm hại hay những đối tượng có khảnăng gây ra hành vi XHTD Từ đó, có thái độ lên án những hành vi xâm hại và cónhững biện pháp nhằm phòng chống, giảm thiểu vấn nạn XHTD trẻ em

- Các chương trình tuyên truyền, các hoạt động xã hội về phòng chống XHTDtrẻ em: cung cấp cho sinh viên những kiến thức, kỹ năng về XHTD trẻ em; sinh viên

được tham gia vào các hoạt động phòng chống XHTD trẻ em từ đó nâng cao vốn hiểubiết, kỹ năng thực hành, biết đối phó với những trường hợp trẻ có khả năng bị XHTD.

- Nội dung giáo dục giới tính trong nhà trường: ở Việt Nam, giáo dục giới tínhluôn bị coi là chủ đề nhạy cảm nên chưa được thực hiện rộng rãi và phổ biến ở trongnhà trường, nhiều phụ huynh còn cảm thấy "ngại ngùng" khi nói chuyện với con cái.Tuy nhiên, giáo dục giới tính cho sinh viên là việc làm có ý nghĩa vô cùng thiết thực

để sinh viên biết bảo vệ trẻ em trước những nguy cơ bị XHTD có thể gặp phải bất cứlúc nào, bất cứ nơi đâu và có những hành động góp phần phòng chống vấn nạn XHTD

trẻ em Vì vậy, nội dung giáo dục giới tính trong trường học là một trong những yếu tố

ảnh hưởng đến hiểu biết của sinh viên về sức khỏe sinh sản, là điều kiện cần để các emnhận thức được hậu quả mà hành vi XHTD gây ra Để đạt được điều này cần đến có sựphối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và toàn xã hội trong việc phòng chốngXHTD trẻ em, chỉ có vậy mới tạo ra được một xã hội ổn định, những thế hệ tương laitốt đẹp cho nước nhà

- Các buổi thảo luận, tọa đàm, hội thảo về phòng chống XHTD trẻ em: trướctình trạng trẻ em bị XHTD xảy ra như hiện nay, việc tổ chức các buổi thảo luận, tọađàm, tập huấn về phòng chống XHTD trẻ em nhằm cung cấp cho sinh viên nhữngnguy cơ và dấu hiệu nhận biết trẻ em đang bị XHTD, các kiến thức, kỹ năng cần thiết

để bảo vệ trẻ em khỏi bị XHTD và cách nhận biết nguy cơ, hành vi, lời nói quấy rối…

là một hoạt động có ý nghĩa thiết thực để sinh viên nâng cao hiểu biết về hành viXHTD trẻ em cho chính bản thân mình nói riêng và những người xung quanh nóichung

Chương 2THỰC TRẠNG NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯPHẠM – ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN VỀ HÀNH VI XÂM HẠI TÌNH DỤC TRẺ

EM

2.1 Vài nét về khách thể nghiên cứu và địa bàn nghiên cứu

Trải qua hơn 50 năm xây dựng và trưởng thành, từ chỗ chỉ là cơ sở đào tạo giáoviên THPT với bảy chuyên ngành đào tạo cho con em đồng bào các dân tộc các tỉnhmiền núi phía Bắc đến nay Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên đã có sứ mệnh cao

cả là phục vụ đắc lực sự nghiệp giáo dục, nghiên cứu khoa học và triển khai công nghệtrên phạm vi cả nước, đặc biệt chú trọng cho khu vực miền núi trung du phía Bắc ViệtNam Với sứ mệnh ấy, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Thái Nguyên đã trở thànhtrung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học có vị thế không chỉ trong nước mà còn có vịthế trên trường quốc tế Từ 8 Khoa đào tạo là Ngữ Văn, Lịch Sử, Địa Lý, Toán học ,Vật Lý, Hóa, Sinh học và Dự bị đại học với số lượng vài trăm sinh viên, đến naytrường đã có 14 khoa, bộ môn trực thuộc, kết hợp đào tạo sau Đại học như: Thạc sĩ,Tiến sĩ…

Sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN ham học hỏi, tích cực rèn luyện, tu dưỡng đạođức và tích lũy cho mình hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp Phong tràorèn luyện nghiệp vụ sư phạm được sinh viên tham gia hăng hái Các phong trào tìnhnguyện, tuyên truyền như tiếp sức mùa thi, hiến máu nhân đạo, xuân ấm tình thương…luôn được mọi sinh viên tham gia một cách hăng hái và nhiệt tình Số sinh viên thamgia các câu lạc bộ trong và ngoài trường chiếm tỷ lệ cao và hoạt động trong sự hìnhthành phẩm chất và năng lực cần thiết của một nhà giáo tương lai

Trong số rất nhiều khoa của trường, Khoa Giáo dục Tiểu học và Khoa Giáo dụcMầm non là hai khoa đặc thù, được thành lập sớm và có số lượng sinh viên đông,mạnh về thành tích học tập và các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao Haikhoa Giáo dục Tiểu học, Giáo dục Mầm non đang không ngừng tích cực, kết hợp vớinhà trường để đào tạo ra đội ngũ cử nhân giỏi phục vụ cho nền giáo dục nước nhà.Sinh viên khoa Giáo dục Tiểu học, Giáo dục Mầm non luôn thể hiện sự nhiệt tình, sôinổi khi tham gia các phong trào và là hai khoa luôn dẫn đầu trong các hoạt động của

trường Trong học tập, trong phong trào rèn luyện nghiệp vụ sư phạm các bạn sinhviên khoa Giáo dục Tiểu học, Giáo dục Mầm non đã đạt được nhiều thành tích cao.

Những sinh viên theo học hai chuyên ngành này sau khi tốt nghiệp đại học sẽlàm công tác giảng dạy ở các trường Mầm non và Tiểu học, chính vì vậy sau khi tốtnghiệp đối tượng tiếp xúc trực tiếp của sinh viên hai khoa này là học sinh trong độ tuổi

từ 24 tháng đến 11 tuổi Là người tiếp xúc hàng ngày với học sinh nên các giáo viênMầm non và Tiểu học đóng vai trò hết sức quan trọng trong công tác giáo dục, tuyêntruyền phòng chống XHTD trẻ em Các thầy cô là người trực tiếp hướng dẫn cho trẻbiết nhận biết và biết cách bảo vệ, phòng tránh khi gặp các đối tượng có những biểuhiện, hành vi XHTD trẻ em

Vì vậy, chúng tôi đã chọn sinh viên khoa Giáo dục Mầm non và Giáo dục Tiểu

học làm khách thể nghiên cứu cho đề tài “Nhận thức của sinh viên ĐHSP – ĐHTN về

hành vi xâm hại tình dục trẻ em”

2.2 Thực trạng nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN về hành vi xâm hại tình dục trẻ em

2.2.1 Nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN về khái niệm xâm hại tình dục trẻ em

XHTD là vấn đề toàn cầu đang hết sức cấp bách trong giai đoạn hiện nay ỞViệt Nam chưa bao giờ dư luận xã hội lại bức xúc trước vấn nạn XHTD trẻ như lúcnày và cũng chưa bao giờ số trẻ bị XHTD lại xuất hiện trên truyền hình và các kênhInternet lại nhiều như vậy Số lượng trẻ em bị XHTD ngày càng tăng và hậu quả của

nó ngày càng trầm trọng hơn

Đã có rất nhiều cách hiểu khác nhau về XHTD trẻ em Tìm hiểu thực trạngnhận thức của sinh viên về khái niệm này, chúng tôi thu được kết quả như sau:

Bảng 2.1 Nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN về khái

niệm xâm hại tình dục trẻ em Các khái

1 Xâm hại tình dục trẻ em là tất cả các hành vi dụ dỗ, xúi bẩy, lôi kéo, ép buộc trẻ em thực hiện một số hành vi mang tính chất tính dục không phù hợp với lứa tuổi của các em Hành vi nhìn chỗ kín (thị dâm), nói chuyện về vấn đề liên quan đến hoạt động tình dục, bộ phận sinh dục (khẩu dâm), nghe, động chạm, ôm đều có thể được xem là xâm hại tình dục.

2 Xâm hại tình dục trẻ em là việc người lớn dùng vũ lực đe dọa, ép buộc trẻ em tham gia vào hoạt động tình dục làm tổn thương thể xác của trẻ như: chân, tay, ngực,

bộ phận sinh dục…những tổn thương này để lại cho trẻ những ám ảnh tâm lý suốt đời.

3 Xâm hại tình dục trẻ em bao gồm tất cả những hành vi đối xử tệ bạc về thể chất hay tinh thần, lợi dụng hay bỏ bê, dẫn đến nguy hại hay có khả năng nguy hại đối với sức khỏe, nhân phẩm, hay sự phát triển của đứa trẻ, làm cho trẻ bị khủng hoảng tinh thần trong một thời gian dài.

Kết quả ở bảng 2.1 cho thấy:

Trong số 3 khái niệm nhóm nghiên cứu đưa ra thì khái niệm đầu tiên là đúng vàđầy đủ nhất về XHTD trẻ em Ở khái niệm này có 111/200 ý kiến (chiếm tỷ lệ 55,5%)

của sinh viên cho rằng: “Xâm hại tình dục trẻ em là tất cả các hành vi dụ dỗ, xúi bẩy,

lôi kéo, ép buộc trẻ em thực hiện một số hành vi mang tính chất tính dục không phù hợp với lứa tuổi của các em Hành vi nhìn chỗ kín (thị dâm), nói chuyện về vấn đề liên quan đến hoạt động tình dục, bộ phận sinh dục (khẩu dâm), nghe, động chạm, ôm đều

có thể được xem là xâm hại tình dục” Tuy nhiên ở mỗi khoa, nhận thức của sinh viên

về khái niệm này là khác nhau Trong đó, sinh viên khoa GDTH có 61/100 ý kiến lựachọn (chiếm tỷ lệ 61,0%); khoa GDMN có 50/100 ý kiến lựa chọn (chiếm tỷ lệ50,0%.) Tuy nhiên, sự khác biệt này không có ý nghĩa về mặt thống kê

Ở khái niệm thứ 2: “Xâm hại tình dục trẻ em là việc người lớn dùng vũ lực đe

dọa, ép buộc trẻ em tham gia vào hoạt động tình dục làm tổn thương thể xác của trẻ như: chân, tay, ngực, bộ phận sinh dục…những tổn thương này để lại cho trẻ những

ám ảnh tâm lý suốt đời” có 56/200 sinh viên lựa chọn (chiếm tỷ lệ 28,0%) Kết quả

khảo sát thu được trên hai mẫu khách thể là tương đương nhau (khoa GDTH là 21,0%;khoa GDMN là 35,5%) Những ý kiến này đúng, nhưng chưa đầy đủ Đây mới là mộtphần khía cạnh nằm trong khái niệm XHTD trẻ em Có một thực tế thấy rằng XHTDnói chung và XHTD trẻ em nói riêng không chỉ là hành vi tình dục làm tổn hại về thể

xác của đứa trẻ mà còn gây ra hậu quả ở nhiều phạm vi khác nhau gây tổn thương cả

về thể chất lẫn tinh thần của trẻ

Có 33/200 ý kiến của sinh viên (chiếm tỷ lệ 16,5%) cho rằng xâm hại tình dục

trẻ em là: “Bao gồm tất cả những hành vi đối xử tệ bạc về thể chất hay tinh thần, lợi

dụng hay bỏ bê, dẫn đến nguy hại hay có khả năng nguy hại đối với sức khỏe, nhân phẩm, hay sự phát triển của đứa trẻ, làm cho trẻ bị khủng hoảng tinh thần trong một thời gian dài” Trong đó có 18/100 ý kiến lựa chọn của sinh viên khoa GDTH (chiếm

tỷ lệ 18,0%); khoa GDMN có 15/100 ý kiến lựa chọn (chiếm tỷ lệ 15,0%) Qua cáccuộc nghiên cứu cho thấy XHTD trẻ em là bao gồm tất các các hành vi tình dục làmhại về cả thể chất lẫn tinh thần ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ và làm cho tinhthần trẻ bị khủng hoảng nghiêm trọng cần thời gian dài để trị liệu Kết quả này chothấy vẫn còn một số sinh viên nhận thức về khái niệm XHTD trẻ em là chưa thật sựđầy đủ, do đó cần có những biện pháp nâng cao nhận thức cho sinh viên về vấn đề này

Nhìn chung, kết quả điều tra cho thấy nhận thức của sinh viên về khái niệmXHTD trẻ em là khác nhau; quá nửa sinh viên đã nhận thức được rõ ràng và đầy đủ vềkhái niệm Tuy nhiên, vẫn còn một số bộ phận khá đông sinh viên đánh giá chưa thực

sự đầy đủ và chính xác về khái niệm XHTD trẻ em Điều này cho thấy sinh viên cầntích cực tìm hiểu để có được những kiến thức đầy đủ, phong phú hơn về hành viXHTD trẻ em

2.2.2 Nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN về các hình thức biểu hiện của hành vi xâm hại tình dục trẻ em

Các vụ XHTD trẻ em hiện nay ngày càng gia tăng, xảy ra với mức độ ngàycàng nghiêm trọng với nhiều những hình thức biểu hiện khác nhau Những hình thứcbiểu hiện ấy đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng ở nhiều mức độ khác nhau đối vớitrẻ em

Để tìm hiểu nhận thức của sinh viên về các hình thức biểu hiện của hành viXHTD trẻ em chúng tôi đã đưa ra những biểu hiện của hành vi này để các sinh viênlựa chọn (câu 2, Bảng phụ lục 1) Kết quả thu được thể hiện trong bảng sau:

Bảng 2.2 Nhận thức của sinh viên trường ĐHSP – ĐHTN về các

hình thức biểu hiện của hành vi XHTD trẻ em

hành vi XHTD trẻ em

Ý kiến của sinh viên

Chung (n=200)

1 Dùng lời nói hoặc tranh ảnh

khiêu dâm để làm cho trẻ sốc,

8 Nhìn trộm trẻ trong khi thay

quần áo hoặc khi tắm

hoặc lôi kéo trẻ vào các hành

vi tình dục với trẻ em khác

hoặc với người lớn

16 Quan hệ bằng miệng với trẻ 188 94,0 95 95,0 93 93,0

Bảng trên cho thấy:

* Đối với biểu hiện xâm hại tình dục trẻ em bằng cách không đụng chạm:

Có 187/200 ý kiến cho rằng “Dùng lời nói hoặc tranh ảnh khiêu dâm để làm

cho trẻ sốc, làm cho trẻ hưng phấn tình dục hoặc lằm cho trẻ làm quen với tình dục”

trong đó có 94,0% sinh viên khoa GDTH lựa chọn biểu hiện này; khoa GDMN có

93,0% ý kiến lựa chọn Biểu hiện “Dụ dỗ ép buộc trẻ xem những loại sách báo, phim

ảnh khiêu dâm” đều có 187/200 ý kiến cho rằng đây là hành vi XHTD trẻ em (chiếm

tỷ lệ 93,5%) trong đó khoa GDTH có 92,0% sinh viên lựa chọn; khoa GDMN 95,0% ýkiến lựa chọn Từ số liệu trên ta thấy: Đa số sinh viên hai khoa đều có nhận thức tốt vềbiểu hiện này

Việc thực hiện hành vi này đối với trẻ em đã gây ra những hậu quả trầm trọng.Trẻ trong giai đoạn lứa tuổi này do sự phát triển tâm sinh lý chưa hoàn thiện nên trẻ rất

dễ bắt chước hay làm theo những hành vi tương tự như trong phim ảnh, sách báo,tranh ảnh… mà chúng đã từng xem Không chỉ để lại những hậu quả trước mắt mà kéotheo đó là hàng loạt những vấn đề xảy ra sau này như trẻ sống buông thả, lôi kéonhững người cùng lứa tuổi thực hiện những hành vi này với mình Ở biểu hiện này cóthể thấy nhận thức của sinh viên khoa GDTH đầy đủ và tốt hơn sinh viên khoaGDMN