+Nếu AB nhỏ nhất thì nhỏ nhất.Ta có thể xét bài tập sau đây: Câu 7: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m sao cho đồ thị của hàm số 1 và đường Để đường thẳng d luôn cắt H tại hai
Trang 1Bước 2: Phương trình hoành độ giao điểm và đưa về dạng: f x m , g x m , F x m , 0
Sử dụng biệt thức , hoặc đưa về phương trình tích hoặc dùng đồ thị để biện luận số giao điểm của
hai hàm số
Bước 3: Dựa theo yêu cầu của đề bài mà ta sử dụng các công thức biến đổi của hình học phẳng như:
vectơ, tích vô hướng, khoảng cách, hình chiếu, điểm đối xứng,…
Bước 4: Giải và kết luận giá trị của tham só m.
B – BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Trang 2C – HƯỚNG DẪN GIẢI
I - SỰ TƯƠNG GIAO BẰNG SỐ NGHIỆM CỦA PHƯƠNG TRÌNH
Câu 1: Biết rằng đồ thị của hàm số y P x x32x25x2 cắt trục hoành tại ba điểm phân
biệt lần lượt có hoành độ là x x x1, ,2 3 Khi đó giá trị của biểu thức
Câu 2: Biết đồ thị hàm số f x a x3bx2 cx d cắt trục hoành tại ba điểm phân biệt có hoành
độ lần lượt là x x x1, , 2 3 Tính giá trị của biểu thức
Trang 3Vậy đồ thị hàm số y x 3ax2bx c và trục Oxcó 3 điểm chung.
Câu 4: Biết đường thẳng y3m1x6m3 cắt đồ thị hàm số y x 33x21 tại ba điểm phân
biệt sao cho một giao điểm cách đều hai giao điểm còn lại Khi đó thuộc khoảng nào dưới m
đây?
2
3( ; 2)2
Trang 4Giả sử phương trình x33x23m1x6m 2 0có ba nghiệm x x x1, ,2 3thỏa mãn
Trang 5Thei viet ta có: 1 2
1 2
4 3
Trang 6+Nếu AB nhỏ nhất thì nhỏ nhất.
Ta có thể xét bài tập sau đây:
Câu 7: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m sao cho đồ thị của hàm số 1 và đường
Để đường thẳng d luôn cắt (H) tại hai điểm phân biệt thì phương trình hoành độ giao điểm
có hai nghiệm phân biệt với mọi m và
121
x
x m x
Trang 7A m4 B m3 C m0 D 10.
2
m m
Chọn D
Câu 9: Tìm tất cả các giá trị thực của m để đường thẳng y x m cắt đồ thị hàm số 1 2 1
1
x y x
Trang 8Kết hợp với điều kiện * ta được m 4 10.
Câu 10: Tìm tất cả các giá trị thực của a và b sao cho đồ thị của hàm số 1 và đường thẳng
a b
a b
a b
A B I
Trang 9(d) cắt đồ thị hàm số (C ) tại A, B khi và chỉ khi pt (1) có 2 nghiệm phân biệt khác 1, nên:
m m
Thay (3) vào (2) ta được: m26m 4 0 m 3 5
Vậy với m 3 5 thỏa mãn ycbt
Chọn A
Câu 12: Cho hàm số 2 1 có đồ thị và điểm Tìm các giá trị của tham số để
1
x y x
Khi đó ta có: 2
1 2
2
AB x x
Trang 10
có đồ thi ( )C điểm ( 5;5)A Tìm m để đường thẳng y x m
cắt đồ thị ( )C tại hai điểm phân biệt M và N sao cho tứ giác OAMN là hình bình hành ( O
Trang 11điểm A B, phân biệt m 0
Ta có A x 1;3x13m B x , 2;3x23m với x x1, 2 là 2 nghiệm của (*) Kẻ đường cao OH
Khi đó: A x k 1; x12k1 , B x k2; x22k1 với x x1, 2 là nghiệm của (1)
Theo định lý Viet tao có 1 2
Trang 12
( )C Tìm m để đường thẳng d y mx m: 1 cắt ( )C tại hai điểm
phân biệt ,M N sao cho AM2AN2 đạt giá trị nhỏ nhất với A( 1;1)
Trang 13Gọi I là trung điểm của MN I(1; 1) cố định.
Chọn C
Câu 18: Tìm tất cả các giá trị thực của m sao cho đồ thị của hàm số
và đường thẳng tại 3 điểm phân biệt
m m
m m
m m
Trang 14Vậy 0 thỏa ycbt.
3
m m
Câu 19: Cho hàm số y = x3 + 2mx2 + (m + 3)x + 4 (m là tham số) có đồ thị là (C m ), đường thẳng d có
phương trình y = x + 4 và điểm K(1; 3) Tìm các giá trị của tham số m để d cắt (C m) tại ba
điểm phân biệt A(0; 4), B, C sao cho tam giác KBC có diện tích bằng 8 2
Câu 20: Đường thẳng d y x: 4 cắt đồ thị hàm số y x 32mx2m3x4 tại 3 điểm phân
biệt A 0;4 ,B và sao cho diện tích tam giác C MBC bằng 4, với M 1;3 Tìm tất cả các giá trị của thỏa mãn yêu cầu bài toán.m
A m2 hoặc m3 B m 2 hoặc m3.C m3 D m 2 hoặc 3
Trang 15Với x0, ta có giao điểm là A 0; 4
cắt tại 3 điểm phân biệt khi và chỉ khi phương trình (1) có 2 nghiệm phân biệt khác
Câu 21: Gọi (Cm) là độ thì hàm số y x 42x2 m 2017 Tìm m để (Cm) có đúng 3 điểm chung
phân biệt với trục hoành, ta có kết quả:
A m2017 B 2016 m 2017 C m2017 D m2017
Hướng dẫn giải:
- Phương pháp: Tìm m để phương trình ẩn x tham số m có n nghiệm phân biệt thuộc khoảng K
+ Cô lập m, đưa phương trình về dạng m = f(x)
+ Vẽ đồ thị (hoặc bảng biến thiên) của y=f(x) trên K
+ Biện luận để đường thẳng y = m cắt đồ thị hàm số y =f(x) tại n điểm phân biệt trên K
- Cách giải: C m cắt Ox tại 3 điểm phân biệt Phương trình
có 3 nghiệm phân biệt
x x m m x x
Xét hàm số y x 42x22017 trên R
Trang 16m m
m m
m m
m m
Câu 23: Cho hàm số y x 33mx2m3có đồ thị C m và đường thẳng d y m x: 2 2m3 Biết rằng
là hai giá trị thực của m để đường thẳng d cắt đồ thị tại 3 điểm phân
Trang 17Câu 24: Cho hàm số y x 32x2 1 m x m có đồ thị C Giá trị của m thì C cắt trục
hoành tại 3 điểm phân biệt x x x1, ,2 3 sao cho x12x22x32 4 là
0
m m
014
m m
Câu 25: Cho hàm số y x 33mx2(3m1)x6m có đồ thị là( )C Tìm tất cả các giá trị thực của
tham số m để ( )C cắt trục hoành tại ba điểm phân biệt có hoành độ x x x1, ,2 3 thỏa mãn điều
1(3 1) 6 0 (*)
Trang 18Câu 26: Cho hàm số y x 4 mx2m ( là tham số) có đồ thị m C Biết rằng đồ thị C cắt trục
hoành tại 4 điểm phân biệt có hoành độ x x x x1, , ,2 3 4 thỏa mãn khi
4 4 4 4
x x x x Hỏi mệnh đề nào sau đây đúng?
Để (*) có 4 nghiệm phân biệt f t 0 có 2 nghiệm dương phân biệt m 4
Khi đó, gọi t t t1, 2 1t2 là hai nghiệm phân biệt của f t 0
Câu 27: Gọi là số thực dương sao cho đường thẳng m y m 1cắt đồ thị hàm số y x 43x22 tại
hai điểm A B, thỏa mãn tam giác OAB vuông tại ( là gốc tọa độ) Kết luận nào sau O O
PT hoành độ giao điểm là m 1 x43x2 2 t x 2 t2 3t m 3 0 1
Hai đồ thị có giao điểm 2 1 có nghiệm trái dấu 2
Trang 19Suy ra tọa độ hai điểm A B, là 1
Câu 28: Cho hàm số y x 3 6x2 9x m có đồ thị (C), với m là tham số Giả sử đồ thị (C) cắt
trục hoành tại ba điểm phân biệt có hoành độ thỏa mãn x1 x2 x3.
Khẳng định nào sau đây là đúng?
A 1 x1 x2 3 x3 4 B 0 x1 1 x2 3 x34
C x1 0 1 x2 3 x3 4 D 1 x1 3 x2 4 x3
Hướng dẫn giải:
Khảo sát và vẽ đồ thị hàm số y x3 6x2 9x Dựa vào đồ thị ta tìm được 4 m 0
thì đồ thị hàm số y x 3 6x2 9x m cắt Ox tại 3 điểm phân biệt
Ta có y 0 1y 0; y 1 3y 0; y 3 4y 0 do đó 0 x1 1 x2 3 x34
Chọn B
Câu 29: Tìm tất cả các giá trị thực của m sao cho đồ thị của hàm số y x 33x29x m C m cắt
trục hoành tại 3 điểm phân biệt với các hoành độ lập thành cấp số cộng
A m11 B m10 C m9 D m8
Hướng dẫn giải:
Pt hoành độ giao điểm: x33x29x m =0 *
Giả sử C m cắt trục Ox tại ba điểm phân biệt có hoành độ x x x x1, ,2 3 1x2 x3 thì
Trang 20Chọn A
Câu 30: Đường thẳng d y x: 4 cắt đồ thị hàm số y x 32mx2m3x4 tại 3 điểm phân
biệt A 0;4 ,B và sao cho diện tích tam giác C MBC bằng 4, với M 1;3 Tìm tất cả các giá trị của thỏa mãn yêu cầu bài toán.m
Với x0, ta có giao điểm là A 0; 4
cắt tại 3 điểm phân biệt khi và chỉ khi phương trình (1) có 2 nghiệm phân biệt khác
Trang 21Đối chiếu với điều kiện, loại đi giá trị m 2.
Câu 31: Cho hàm số y x 33x2 x 1 có đồ thị là C Có bao nhiêu giá trị của tham số m để
đường thẳng ym2x3 tạo với đồ thị C có hai phần diện tích khép kín bằng nhau?
Hướng dẫn giải:
Đồ thị hàm bậc ba y x 33x2 x 1 có tâm đối xứng I1; 2 (trong đó hoành độ điểm I
là nghiệm của phương trình y'' 0 )
Để bài toán được thỏa mãn thì trước hết đường thẳng d y: m2x3 phải đi qua
Câu 32: Cho hàm sốy f x( )x x( 21)(x24)(x29) Hỏi đồ thị hàm số y f x cắt trục hoành
tại bao nhiêu điểm phân biệt?
Do phương trình g t 21t2140 147 0t có hai nghiệm dương phân biệt và
nên có 3 nghiệm dương phân biệt
g g t 0
Do đó f x 0có 6 nghiệm phân biệt
Trang 23d f
Dựa vào bảng biến thiên suy ra phương trình | ( ) |f x m có bốn nghiệm phân biệt
khi và chỉ khi
12
Trang 24phương trình f x m 0 có 3 nghiệm phân biệt 1 m 2 2 m 1
Câu 35: Cho hàm số 3 3 2 Định để phương trình có đúng hai
22
77
2
1 2 2
; 22
1 2 222
m m
m m
2
y m m
744
32
Trang 25Câu 37: Cho hàm số y f x( ) xác định và liên tục trên đoạn 2;2 và có đồ thị là đường cong
trong hình vẽ bên dưới Xác định giá trị của tham số m để phương trình f x m có số nghiệm thực nhiều nhất
Trang 26A 3 B 6 C 4 D 5.
Hướng dẫn giải:
Chọn B
Dựa vào đồ thị ta có đồ thị của hàm số y f x( ) là:
Từ đồ thị ta thấy rằng, với m thỏa 0 m 2 thì phương trình f x m có số nghiệm nhiều nhất là 6
Câu 38: Cho hàm số y f x( ) có đồ thị y f x( ) cắt trục
Ox tại ba điểm có hoành độ a b c như hình vẽ
Mệnh đề nào dưới đây là đúng?
Trang 27Do đó diện tích của hình phẳng giới hạn bởi các đường: là:
( )0
y f x y
1 ( )d ( )d
b a
S f x x f x x f x f a f b S1 0 f a f b 1
Tương tự: diện tích của hình phẳng giới hạn bởi các đường: là:
( )0
y f x y
(có thể so sánh f a với f b dựa vào dấu của f x( ) trên đoạn a b; và so sánh f b
với f c dựa vào dấu của f x( ) trên đoạn b c; )
Từ (1), (2) và (3)
Chọn A
Câu 39: Gọi y f x là hàm số của đồ thị trong hình bên Hỏi với những giá trị nào của số thực m
thì phương trình f x m có đúng hai nghiệm phân biệt
x y
Trang 28o Giữ nguyên đồ thị y f x phía trên trục hoành.
o Lấy đối xứng phần đồ thị y f x phía dưới trục hoành qua trục hoành ( bỏ phần dưới )
o Kết hợp hai phần ta được đồ thị hàm số y f x như hình vẽ
x y
Phương trình f x m là phương trình hoành độ giao điểm của đồ thị hàm số y f x
và đường thẳng y m (cùng phương với trục hoành)
Dựa vào đồ thị, ta thấy để phương trình đã cho có đúng hai nghiệm phân biệt khi 0 1
5
m m
Câu 40: Hình bên là đồ thị của hàm số y2x33x2 Sử
dụng đồ thị đã cho tìm tất cả các giá trị thực của
Trang 29Phương trình trở thành 2t33t2 m * Đây là phương trình hoành độ giao điểm của đồ thị hàm số y2x33x2 (chỉ xét trong phần x 0;1 ) và đường thẳng y m (cùng phương với trục hoành).
Dựa vào đồ thị, ta thấy để phương trình đã cho có nghiệm khi và chỉ khi phương trình *
có nghiệm thuộc đoạn 0;1 1 m 0
Chọn C
Câu 41: Cho hàm số y f x liên tục trên và có đồ thị như hình vẽ dưới đây.
Khi đó, phương trình 2 1 có bao nhiêu nghiệm?
2
f x
Hướng dẫn giải:
Trước tiên tịnh tiến đồ thị sang phải 2 đơn vị để được đồ thị hàm số y f x 2
Tiếp theo giữ phần đồ thị phía bên phải đường thẳng x2, xóa bỏ phần đồ thị phía bên trái đường thẳng x2
Cuối cùng lấy đối xứng phần đồ thị vừa giữ lại ở trên qua đường thẳng x2 Ta được toàn
bộ phần đồ thị của hàm số y f x 2 (hĩnh vẽ bên dưới)
Trang 30Dựa vào đồ thị hàm số ta thấy phương trình 2 1 có 4 nghiệm phân biệt.
Hướng dẫn giải: Dựa vào đồ thị hàm số y f x , ta có nhận xét:
● Hàm số y f x đổi dấu từ sang khi qua x a
● Hàm số y f x đổi dấu từ sang khi qua x b
● Hàm số y f x đổi dấu từ sang khi qua x c
Từ đó ta có bảng biến thiên của hàm số y f x như sau:
● Nếu f c 0 thì đồ thị hàm số y f x cắt trục hoành tại hai điểm phân biệt
● Nếu f c 0 thì đồ thị hàm số y f x cắt (tiếp xúc) trục hoành tại một điểm
● Nếu f c 0 thì đồ thị hàm số y f x không cắt trục hoành
Vậy đồ thị hàm số y f x cắt trục hoành tại nhiều nhất là hai điểm
Trang 31Chọn C
Câu 43: Cho hàm số f x x33x22có đồ thị là đường cong
trong hình bên Hỏi phương trình
Đặt t x 33x2 2 f x , dựa vào đồ thị hàm số đã cho tìm ra các nghiệm t i
Xét các phương trình f x t i, số nghiệm của phương trình là số giao điểm của đồ thị hàm
số y f x và đường thẳng y t isong song với trục hoành
Với t 1 3 f t 1 3 3 Phương trình 3 có 3 nghiệm phân biệt
Vậy phương trình ban đầu có 7 nghiệm phân biệt
Chú ý và sai lầm: Sau khi đặt ẩn phụ và tìm ra được 3 nghiệm t, nhiều học sinh kết luận sai
lầm phương trình có 3 nghiệm phân biệt và chọn đáp án A Số nghiệm của phương trình là
số nghiệm x chứ không phải số nghiệm t
Câu 44: Gọi H là hình phẳng giới hạn bởi parabol P y: 8x x 2 và trục hoành Các đường
thẳng y a y b y c , , với 0 a b c 16 chia H thành bốn phần có diện tích bằng nhau Giá trị của biểu thức 3 3 3 bằng:
16a 16b 16c
A 2048 B 3584 C 2816 D 3480
Hướng dẫn giải:
Trang 32Ta có
công thức tính nhanh: “Nếu hai đồ thị cắt nhau có
phương trình hoành độ giao điểm ax2bx c 0 khi
đó diện tích hình phẳng giữa hai đồ thị đó là
3 2
Δ6
S
3 0