Phân tích những tố chất và kỹ năng của người lãnh đạo mà bạn nhận định là thành công

LỜI MỞ ĐẦUPhát triển khả năng lãnh đạo là một môn học đặc biệt hữu ích đối với những người làm quản lý, giúp họ hiểu được bản chất của lãnh đạo và cách thức ứng dụng phương pháp lãnh đạo

Phân tích những tố chất và kỹ năng của người lãnh đạo mà

bạn nhận định là thành công

LỜI MỞ ĐẦU 2

PHẦN I: GIỚI THIỆU CHUNG 3

1 Khái quát về ngân hàng phát triển Việt Nam 3

2 Giới thiệu về Phòng Thanh toán Trong nước - Trung tâm Thanh toán 3

3 Giới thiệu về lãnh đạo phòng Thanh toán trong nước 4

PHẦN II: PHÂN TÍCH TỐ CHẤT VÀ KỸ NĂNG 6

CỦA NGƯỜI LÃNH ĐẠO 6

1 Cơ sở lý thuyết: 6

1.1 Bản chất của lãnh đạo: 6

1.2 Tố chất và kỹ năng: 6

2 Phân tích: 9

2.1 Một số chất nổi bật của anh Nguyễn Duy Khánh: 9

2.2 Kỹ năng nổi bật của anh Nguyễn Duy Khánh: 11

KẾT LUẬN 14

TÀI LIỆU THAM KHẢO 14

1

LỜI MỞ ĐẦU

Phát triển khả năng lãnh đạo là một môn học đặc biệt hữu ích đối với những người làm quản lý, giúp họ hiểu được bản chất của lãnh đạo và cách thức ứng dụng phương pháp lãnh đạo hợp lý trong tổ chức, từ đó có cách thức phát triển cho sự nghệp của mình Đối với những người không phải nhà quản lý, môn học này đem lại cái nhìn hoàn chỉnh hơn về việc lãnh đạo, từ đó lựa chọn cho mình cách thức làm việc phù hợp và phát triển các kỹ năng cần thiết để đạt được sự thăng tiến

Áp dụng những kiến thức được giới thiệu trong môn học và thực tế làm việc, tác giả đưa ra quan điểm cá nhân về phân tích những tố chất và kỹ năng của người lãnh đạo mà tác giả nhận định là thành công Đó chính là trưởng phòng tại đơn vị mà tác giả đang công tác - phòng Thanh toán trong nước, trung tâm Thanh toán – Ngân hàng phát triển Việt Nam

2

PHẦN I: GIỚI THIỆU CHUNG

1 Khái quát về ngân hàng phát triển Việt Nam 1

Ngân hàng phát triển Việt Nam được tổ chức và thành lập theo quyết định số 108/2006/QĐ-TTg ngày 19/5/2006, trên cơ sở tổ chức lại hệ thống Quỹ

hỗ trợ phát triển Ngân hàng phát triển Việt Nam được giao nhiệm vụ thực hiện chính sách tín dụng đầu tư phát triển và tín dụng xuất khẩu của Nhà nước và một số nhiệm vụ khác do Thủ tướng Chính phủ giao

Ngân hàng phát triển Việt Nam là một đơn vị cho vay phi lợi nhuận, với

số vốn điều lệ 5.000 tỷ đồng và hoạt động vì mục tiêu đóng góp vào quá trình xóa đói giảm nghèo thông qua các khoản vay cho các công trình xây dựng thủy lợi, giao thông nông thôn, xây dựng cơ sở hạ tầng cho các làng nghề, xây dựng

cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội cho các vùng sâu, vùng xa và cho vay tín dụng xuất khẩu

2 Giới thiệu về Phòng Thanh toán Trong nước - Trung tâm Thanh toán

Phòng Thanh toán Quốc tế và Phòng Thanh toán trong nước vốn là hai phòng ban trực thuộc Ban tài chính Kế toán tại Hội sở chính NHPT VN

Tháng 8/2009, trước nhu cầu cần phát triển hoạt động thanh toán trở thành một hoạt động quan trọng của NHPT VN, Phòng Thanh toán Quốc tế và Phòng thanh toán trong nước được tách riêng thành Trung tâm Thanh toán

Phòng Thanh toán Trong nước có các chức năng sau2:

- Tham gia triển khai và thực hiện vận hành các hệ thống thanh toán tại NHPT, bao gồm:

1 Quyết định 108/2006/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 19/5/2006 về việc thành lập Ngân hàng Phát triển Việt Nam

2 Quyết định 244/QĐ-NHPT của Tổng giám đốc NHPT Ban hành chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm và quyền hạn của Trung tâm thanh toán

3

TRUNG TÂM THANH TOÁN

 Hệ thống thanh toán nội bộ; Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng (TTĐTLNH) với NHNN; Hệ thống thanh toán song phương (TTSP) với các ngân hàng thương mại (NHTM)

 Tổ chức, kiểm soát, xử lý các lệnh thanh toán, điện nghiệp vụ đi/đến; đối chiếu các lệnh thanh toán trong hệ thống NHPT và giữa NHPT với các hệ thống thanh toán khác

- Tổ chức công tác theo dõi, giám sát về TTTN toàn hệ thống, bao gồm:

 Việc tổ chức và vận hành hệ thống thanh toán tại các đơn vị trong hệ thống NHPT

 Thực hiện công tác mã khóa bảo mật (MKBM) đối với thanh toán trong nước Phối hợp với Ban TCKT, Trung tâm CNTT xây dựng, cấp phát, đỉnh chỉ và hủy bỏ MKBM cho các KSKT của hệ thống thanh toán nội bộ

 Đầu mối tập hợp, theo dõi, quản lý việc cấp, hủy bỏ, đình chỉ và sử dụng “chứng thư số” sử dụng trong TTĐTLNH của Kiểm soát liên hàng trong hệ thống NHPT

3 Giới thiệu về lãnh đạo phòng Thanh toán trong nước

Trước tôi vốn công tác ở vài bộ phận khác thuộc Ngân hàng phát triển Tôi cũng đã biết anh Nguyễn Duy Khánh từ trước – tại thời điểm đó anh mới giữ chức phó phòng Thanh toán trong nước Từ đầu năm 2011, tôi được phân công làm việc tại phòng Thanh toán trong nước Lúc này anh đã giữ chức trưởng phòng được 1 năm Quá trình làm việc từ đầu năm 2011 đến nay, được làm việc với anh và hiểu thêm về con người anh Dưới đây là một số thông tin

cơ bản về anh:

- Trình độ học vấn:

 1995: tốt nghiệp trường ĐHTM Khoa Tài chính Kế toán

 1999: Tốt nghiệp ĐH Ngoại Ngữ Hà Nội khoa Tiếng Anh

 2004: Tốt nghiệp Thạc sỹ Tại ĐH Thương Mại khoa Tài chính Kế toán

 2009 – nay: Đang làm nghiên cứu sinh để làm luận án Tiến sỹ

4

- Kinh nghiệm làm việc:

 1996-2002: Công tác tại Ngân hàng Đông Á Chi nhánh Hà Nội

 1996-1997: Phòng ke toan

 1998-2009: Phòng Kinh doanh

 2002-2003: Phó phòng Tài chính Kết toán Công ty Đầu tư Thương Mại của NH Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam

 2004 - nay: Trưởng phòng thanh toán trong nước tại NH Phát triển Việt Nam (VDB)

5

PHẦN II: PHÂN TÍCH TỐ CHẤT VÀ KỸ NĂNG

CỦA NGƯỜI LÃNH ĐẠO

1 Cơ sở lý thuyết:

1.1 Bản chất của lãnh đạo:

Lãnh đạo là một thuật ngữ phức tạp, chưa có sự nhất trí cao và được hiểu rất khác nhau và được hiểu rất khác nhau ở những người khác nhau Tuy nhiên các định nghĩa về lãnh đạo đều thống nhất quan điểm:

Lãnh đạo là quá trình gây ảnh hưởng đến hoạt động của cá nhân hoặc một nhóm nhằm thực hiện một mục tiêu chung của tổ chức trong những điều kiện nhất định 3

Trên thực tế chủ thể lãnh đạo có thể tác động gây ảnh hưởng trong các trường hợp sau :

- Cần sự giúp đỡ của người khác

- Giao việc cho người khác

- Đòi hỏi người khác phải đạt điều gì hoặc hoàn thành nhiệm vụ nào đó

- Cần khởi xướng hoặc muốn tạo ra những thay đổi nhất định trong tổ chức

Với cách hiểu như trên thì người lãnh đạo thành công là người biết cách gây những ảnh hưởng đến nhóm người mà anh ta mong muốn, để đạt được mục tiêu của anh ta nói riêng và của tổ chức nói chung một nhà lãnh đạo thành công Anh ta phải là một cá nhân gắn bó chặt chẽ với cộng đồng chung quanh Nói cách khác anh ta phải nắm bắt mọi chiến lược phát triển chung giữa yếu tố cá nhân với yếu tố nhân sự

Vậy thì, muốn thành công, rõ ràng khác với những người khác, người lãnh đạo phải hội tụ một số phẩm chất và kỹ năng nhất định khiến anh ta vượt trội hơn các cá nhân khác

1.2 Tố chất và kỹ năng:

a Tố chất:

3 TS Nguyễn Thanh Hội – Nghệ thuật lãnh đạo nhân viên – Trang 4

6

Tố chất nói đến các đặc điểm cá nhân khác nhau, bao gồm các đặc điểm

về cá tinh, tính khí, nhu cầu và các giá trị4

- Cá tính là những đặc điểm về tính khí khi thực hiện cách cư xử, ví dụ sự

tự tin, sự hướng ngoại, sự chín chắn, và mức độ nhiệt tình5

- Một nhu cầu (hoặc một động cơ) là một mong muốn có được một sự khuyến khích hoặc một sự trải nghiệm cụ thể nào đó

- Các giá trị là thái độ của cá nhân đối với việc cái gì là đúng, cái gì là sai, cái gì là có đạo đức và cái gì là không có đạo dức, cái gì là đúng với lương tâm và cái gì là trái với lương tâm

Đã có rất nhiều nghiên cứu về tố chất lãnh đạo như nghiên cứu của Stogdill (1948, 1974), nghiên cứu của McClelland về động cơ quản lý, nghiên của Miner về động cơ quản lý, nghiên cứu các biến cố quan trọng về tố chất, nghiên cứu theo chiều dọc với các trung tâm đánh giá, nghiên cứu những người quản lý thất bại… Các nhà nghiên cứu đã tìm hiểu rất nhiều tố chất khác nhau liên quan đến hiệu quả và sự thăng tiến của người quản lý Sự lựa chọn tố chất

và tên gọi các tố chất đó khác nhau tùy vào mỗi nghiên cứu Tuy nhiên có thể tổng hợp các tố chất sau6:

1 Mức độ sinh lực và sức chịu đựng căng thẳng cao

2 Tự tin

3 Luôn chú trọng vào vấn đề

4 Ổn định và vững vàng về mặt tâm lý

5 Tính liêm chính

6 Có động cơ quyền lực hòa nhập xã hội

7 Định hướng thành thích ở mức độ hợp lý

8 Nhu cầu phụ thuộc thấp

b Kỹ năng:

Kỹ năng là khả năng làm một việc gì đó theo một cách có hiệu quả Kỹ năng có thể được định nghĩa ở nhiều cấp độ trừu tượng khác nhau, từ rất tổng

4 Slide bài giảng phát triển khả năng lãnh đạo – Chương 7 – Trang 2

5 Giáo trình phát triển khả năng lãnh đạo – Chương 7 – Trang 145

6 Giáo trình phát triển khả năng lãnh đạo – Chương 7 – Trang 157

7

quát (ví dụ: sự thông minh, kỹ năng giao tiếp) cho đến các thuật ngữ thu hẹp hơn về ý nghĩa (ví dụ: tranh luận bằng lời nói, khả năng thuyết phục).Trong số nhiều nguyên tắc phân loại các kỹ năng, một cách tiếp cận được chấp nhận rộng rãi để phân loại trình độ quản lý sử dụng ba loại kỹ năng theo bảng dưới đây7:

Phân loại 3 nhóm kỹ năng lãnh đạo

Kỹ năng nghiệp vụ Kiến thức về phương pháp, các quá trình, quy trình và kỹ

thuật để thực hiện một hoạt động mang tính chuyên môn,

và khả năng sử dụng công cụ, thiết bị để thực hiện hoạt động đó

Kỹ năng giao tiếp: Kiến thức về hành vi của con người, các quá trình giao

tiếp giữa con người với nhau, khả năng hiểu cảm xúc, thái độ và động cơ của người khác dựa trên những gì họ nói và làm (sự thấu cảm, tính nhạy cảm trong giao tiếp); khả năng truyền đạt rõ ràng và hiệu quả (sự lưu loát và tính thuyết phục của lời nói), khả năng thiết lập các mối quan hệ hiệu quả và hợp tác (sự tế nhị, kỹ năng lắng nghe, kiến thức về hành vi xã hội chấp nhận được)

Các kỹ năng nhận

thức

Khả năng phân tích chung, tư duy lôgic, sự thông hiểu về các hình thành khái niệm, khái niệm hóa các mối quan hệ phức tạp và mập mờ, tính sáng tạo trong việc đưa ra ý tưởng và giải quyết vấn đề, khả năng phân tích các sự kiện và xu hướng, lường trước sự thay đổi và nhận ra cơ hội và các vấn đề tiềm tàng (cách tư duy quy nạp và suy diễn)

Người quản lý cần có nhiều loại kỹ năng khác nhau để hoàn thành cá vai trò, tuy nhiên ở mỗi cấp quản lý khác nhau thì mức độ ưu tiên của từng loại kỹ năng cũng khác nhau như ở hình vẽ dưới đây8:

Tầm quan trọng của các kỹ năng ở mỗi cấp quản lý khác nhau

7 Gary Yukl – Leadership in Orgnization 7e – Trang 44

8 Gary Yukl – Leadership in Orgnization 7e – Trang 69

8

Một số nhà nghiên cứu phân biệt một nhóm kỹ năng thứ tư (có tên "các

kỹ năng quản lý") Nhóm kỹ năng này được định nghĩa theo khả năng thực hiện một chức năng hoặc hành vi quản lý cụ thể (ví dụ: lập kế hoạch, đàm phán, hướng dẫn) Các kỹ năng quản lý thường bao gồm sự kết hợp của các kỹ năng

về nghiệp vụ, nhận thức và giao tiếp

2 Phân tích:

2.1 Một số chất nổi bật của anh Nguyễn Duy Khánh:

a Mức độ sinh lực và sức chịu đựng căng thẳng cao:

Theo như phân công nhiệm vụ của phòng thanh toán trong nước ở phần trên, tính chất đặc thù của công việc thanh toán trong nước đòi hỏi phải xử lý nhanh, liên tục và chính xác Mức độ sinh lực và sức chịu đựng áp lực giúp anh bắt kịp được tốc độ làm việc khẩn trương và kéo dài trong nhiều giờ Đặc biệt trong giai đoạn cuối năm 2011 này, khối lượng công việc tăng lên, thời gian giải quyết dài hơn, nhiều trục trặc phát sinh Để giải quyêt vấn đề hiệu quả, anh

9

Kỹ năng giao tiếp

Kỹ năng nghiệp vụ

Kỹ năng nhận thức

Cao

Thấp

Cấp độ quản lý

Cao Trung

luôn giữ bình tĩnh và luôn chú tâm vào vấn đề mà không tỏ ra sợ hãi, phủ nhận

sự tồn tại của vấn đề hoặc cố gắng chuyển trách nhiệm cho người khác

b Tự tin:

Tuy ở trong môi trường nhà nước nặng tính “quan liêu”, nhưng khác với những lãnh đạo tôi gặp trước đây, anh luôn cố gắng gánh vác những công việc khó khăn, không bao giờ có thái độ “chỉ tay năm ngón” với nhân viên Đầu năm

2011, công việc của chúng tôi vô cùng khó khăn do chương trình thanh toán của Ngân hàng bắt đầu được đưa vào hoạt động sau một thời gian dài chạy thử nghiệm Tuy nhiên, chương trình gặp quá nhiều lỗi, thường xuyên bị trục trặc

và có nguy cơ sụp đổ Thay vì nản lòng, anh luôn giữ thái độ kiên định và lạc quan trong việc thực hiện mục tiêu đề ra Chính hành động đó của anh làm tăng

sự quyết tâm và thúc đẩy tinh thần của cấp dưới chúng tôi

c Tính ổn định về tâm lý:

Khác với một số lãnh đạo tôi từng làm việc cùng, họ khá bốc đồng và ít

có khả năng kiểm soát cảm xúc nóng vội, anh luôn có sự tự chủ, ổn định vè tình cảm, ít bảo thủ, biết tiếp thu ý kiến của nhân viên và học hỏi từ những sai lầm

Do vậy, anh luôn duy trì được mối quan hệ hợp tác tốt với cấp dưới chúng tôi

và cả cấp trên

d Có động cơ quyền lực hòa nhập xã hội

Người có "động cơ quyền lực hòa nhập xã hội" có sự tự chủ cao và thường cố gắng đáp ứng nhu cầu quyền lực của mình theo cách thức được xã hội chấp nhận, ví dụ như gây ảnh hưởng đối với người khác để họ hoàn thành công việc có ý nghĩa, giúp họ phát triển kỹ năng và sự tự tin9 Anh không bao giờ to tiếng với nhân viên khi nhân viên mắc lỗi, bao giờ cũng nói năng nhẹ nhàng, nhưng chính sự mẫu mực của anh lại ảnh hưởng đến chúng tôi mạnh mẽ Bởi vì anh hầu như không bao giờ mắc lỗi, do đó tự chúng tôi, trước thái độ nghiêm túc của anh phải tự chấn chỉnh thái độ làm việc của mình Không giống những lãnh đạo điển hình ở cơ quan nhà nước, anh luôn đặt ra các câu hỏi: “Em thấy phân công công việc như thế có hợp lý không?” Em có ý kiến, đề xuất gì

9 Giáo trình Phát triển khả năng lãnh đạo – ĐH Griggs – Chương 7 – Trang 150

10

không?” và luôn nghiêm túc lắng nghe ý kiến của nhân viên Cách cư xử của anh giúp cho cấp dưới cảm thấy mạnh mẽ hơn và có trách nhiệm hơn, gắn kết bản thân với các quy định, tạo ra cơ cấu tổ chức rõ ràng và tự hào được là một thành viên trong tổ chức đó”.10

2.2 Kỹ năng nổi bật của anh Nguyễn Duy Khánh:

Theo biều đồ “Tầm quan trọng của các kỹ năng ở mỗi cấp quản lý khác nhau” đã nêu ở trên, ở vị trí là lãnh đạo cấp thấp, anh Khánh hội tụ những kỹ năng hoàn toàn phù hợp với mình Cụ thể:

a Kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ:

Có trình độ học vấn cao và kinh nghiệm làm việc dày dặn trong lĩnh vực thanh toán như đã nêu ở trên, anh là người am hiểu nhất về phương pháp, các quá trình và thiết bị để thực hiện các hoạt động thanh toán của phòng Anh cũng

là người làm việc lâu năm tại VDB, có hiểu biết thực tế về VDB (các quy định, quy tắc, hệ thống quản lý, đặc điểm của nhân viên), hiểu biết về các hoạt động của phòng Anh cũng là người có trí nhớ tốt, học hỏi nhanh và có đầy đủ các kiến thức về công nghệ để thực hiện công việc Tính chất công việc của Phòng Thanh toán là mỗi nhân viên phải thành thạo rất nhiều phần mềm: 02 phần mềm dùng cho thanh toán nội bộ và vô số các phần mềm ứng với việc thanh toán song phương với từng ngân hàng đối tác Nhờ có kỹ năng nghiệp vụ, anh dễ dàng và nhanh chóng khắc phục mỗi khi công việc của phòng xảy ra sự cố

b Kỹ năng nhận thức:

Anh luôn có khả năng đánh giá sáng suốt, có khả năng trực giác, có tính sáng tạo và khả năng hiểu được ý nghĩa và trật tự trong các dữ liệu mập mờ, không chắc chắn Tuy nhiên do ở vị trí là lãnh đạo cấp thấp nên việc định hướng phát triển các hoạt động cho phòng và tầm nhìn xa còn bị hạn chế do vẫn chịu sự điều hành của quản lý cấp trên

c Kỹ năng giao tiếp và quản lý:

10 Giáo trình Phát triển khả năng lãnh đạo – ĐH Griggs – Chương 7 – Trang 163

11

Đây là kỹ năng mà tôi đánh giá ở anh cao nhất Anh là một trong những người lãnh đạo được lòng nhất đối với cả cấp dưới và cấp trên Đối với nhân viên chúng tôi, kỹ năng giao tiếp của anh thể hiện ở cách anh quản lý:

- Đối xử công bằng và nhất quán:

Anh luôn đối xử một cách nhất quán và công bằng với các nhân viên, đối

xử với từng nhân viên thích hợp dựa trên hoàn cảnh và sự đóng góp của họ với

tổ chức Phòng Thanh toán trong nước đa phần đều là nhân viên nữ, đang mang thai hoặc đang nuôi con nhỏ Vì vậy việc cân đối giữa kết quả công việc và tạo điều kiện hợp lý, ưu tiên cho nhân vin là việc không dễ dàng Tính công bằng dựa trên những yếu tố bên ngoài như hoàn cảnh, tình huống, cách làm việc hoặc

sự cống hiến Tính nhất quán phụ thuộc vào sự phù hợp với những tiêu chuẩn hiện có Nhất quán thì dễ thực hiện hơn, nhưng công bằng thì lại rất khó Vì nhất quán là dựa theo những gì lập trình sẵn, còn công bằng lại phụ thuộc và việc đánh giá nhân viên như thế nào Người lãnh đạo phải biết tạo cảm hứng để nhân viên nỗ lực tối đa ở nơi làm việc và anh đã làm được việc đó

- Giao việc cụ thể rõ ràng:

Để nhân viên nhận thức được rõ nhiệm vụ của mình, anh hải biết đưa ra những yêu cầu một cách hợp lý, thông minh (SMART)11:

- Cụ thể (Specific): Chỉ ra chính xác điều mà mình cần

- Đo đếm được (Measurable): Công việc mà mình yêu cầu phải đo đếm được, chẳng hạn cần bao nhiêu vào chính xác thời điểm nào

- Có thể làm được (Attainable): Giao những việc đúng với khả năng của nhân viên

- Thực tế (Realistic): Giao cho nhân viên những việc nhất quán với chính sách của tổ chức và pháp luật

- Đúng lúc (Timely): Giao việc cho nhân viên đúng lúc

- Có cơ chế thưởng cho nhân viên:

 Thưởng bằng tiền:

11 Bài giảng của Giáo sư Soren Kirchner – HSB

12