Phân tích những tố chất và kỹ năng của các nhà lãnh đạo thành công

Những tố chất và kỹ năng của các nhà lãnh đạo thành công Môn học “Phát triển khả năng lãnh đạo” đã giúp chúng ta tiếp cận với nhiều mô hình và lý thuyết về tố chất và kỹ năng lãnh đạo qu

PHÂN TÍCH NHỮNG TỐ CHẤT VÀ KỸ NĂNG CỦA CÁC NHÀ

LÃNH ĐẠO THÀNH CÔNG

I Những tố chất và kỹ năng của các nhà lãnh đạo thành công

Môn học “Phát triển khả năng lãnh đạo” đã giúp chúng ta tiếp cận với nhiều

mô hình và lý thuyết về tố chất và kỹ năng lãnh đạo qua kết quả nghiên cứu của nhiều học giả Nghiên cứu của Stogdill năm 1974 – một trong những nghiên cứu đầu tiên về lãnh đạo, đã cho thấy một số tố chất và kỹ năng được coi là phù hợp với người lãnh đạo:

- Thích ứng tốt với tình hình

- Tỉnh táo trong môi trường XH

- Tham vọng, luôn định hướng

thực hiện mục tiêu

- Quyết đoán

- Hợp tác

- Có thể tin cậy

- Thể hiện quyền lực

- Năng động

- Kiên trì

- Tự tin

- Chịu đựng được áp lực căng

thẳng

- Sẵn sàng chịu trách nhiệm

- Thông minh

- Có kỹ năng dựa trên khái niệm

- Sáng tạo

- Giỏi ngoại giao và tế nhị

- Nói năng lưu loát

- Hiểu biết về công việc

- Có đầu óc tổ chức (có khả năng quản lý)

- Có sức thuyết phụ

- Có kỹ năng giao tiếp

Quan hệ giữa tố chất và sự thành công của người lãnh đạo cũng được tìm hiểu theo nhiều nghiên cứu khác nhau Đa số các nghiên cứu đều tìm cách lý giải lý do mà một hay nhiều cá nhân đã thành công trong vị trí quản lý cụ thể, hoặc lý do một người được bổ nhiệm lên vị trí cao hơn trong công việc của họ Có thể kể đến một số nghiên cứu tiêu biểu:

McCelland nghiên cứu về động cơ quản lý

Nghiên cứu của Miner về động cơ quản lý

Nghiên cứu các biến cố quan trọng về các tố chất, nghiên cứu theo chiều dọc với các trung tâm đánh giá và cả các nghiên cứu về những người quản lý thất bại

Tổng hợp các kết quả cho thấy các nhà nghiên cứu đã tìm hiểu rất nhiều tố chất, kỹ năng cá nhân khác nhau liên quan đến hiệu quả của các nhà quản lý

Sự lựa chọn và tên gọi các tố chất, kỹ năng đó tuỳ thuộc vào mỗi nghiên cứu Các nghiên cứu đã đưa ra một số tố chất và kỹ năng được cho là phù hợp nhất để các nhà quản lý có thể thành công:

Về tố chất: mức độ sinh lực và sự chịu đựng áp lực, sự tự tin, luôn chú

trọng vào vấn đề, ổn định và vững vàng về mặt tâm lý, tính liêm trực, có động cơ quyền lực, hoà nhập xã hội, định hướng thành tích ở mức độ hợp lý, nhu cầu phụ thuộc thấp

Về kỹ năng: kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng nhận thức Ngoài

ra có một số tố chất liên quan khác là trí tuệ cảm xúc (EQ), sự hiểu biết xã hội, khả năng học hỏi

Gần đây cũng có nhiều nghiên cứu đưa ra những đúc rút về những yếu tố cần thiết cho một nhà lãnh đạo thành công trong điều hành và quản lý doanh nghiệp Dưới đây là một trong những số đó:

Mười tiêu chuẩn lãnh đạo sau đây sẽ thúc đẩy sự thành công vượt bậc của doanh nghiệp Đó cũng là mười mảnh ghép tạo nên hình ảnh một nhà lãnh đạo tài ba:

1 Sở hữu một tầm nhìn Luôn suy nghĩ thấu đáo mọi vấn đề, biết rõ đâu là

nơi bạn muốn đến cũng như bằng cách nào sẽ đến được đó Nhưng trước hết, hãy đảm bảo chắc rằng mình sẽ đạt đến đích ấy bằng cách làm việc sáng tạo

và dẫn dắt những cá nhân khác có thể góp sức cùng tạo nên con đường đến đích

2 Truyền đạt thông tin hữu hiệu Với tư cách là một nhà lãnh đạo, hãy làm thật tốt việc thông tin với những người khác trong tổ chức của mình Mọi thông tin một khi được loan đi đều phải có tính súc tích và cụ thể Ngoài ra, hãy không ngừng kích thích sự trao đổi thông tin giữa các cấp, các phòng ban Một nhà lãnh đạo sáng suốt phải nhận biết được đâu là thông tin nhiễu,

dễ dàng dẫn đến những mâu thuẫn và kết quả làm việc tồi tệ

3 Ủng hộ và chỉ dẫn cho nhân viên Hãy giúp đỡ những người khác hiểu rõ

trách nhiệm của họ và tạo được những thành tích trong công việc thông qua việc phát huy năng lực bản thân và loại bỏ đi những chướng ngại Chú ý cung cấp mọi điều kiện, như thời gian, chi phí, nhân lực, thông tin và công

cụ cần thiết để nhân viên hoàn thành nhiệm vụ Đừng khiển trách những ai phạm phải sai lầm khi tiến hành một công việc mà khả năng rủi ro đã được

dự đoán trước Tiếp đến, hãy chịu khó làm việc với những người mắc sai lầm để sai lầm không thể lặp lại

4 Tin tưởng vào chính mình Một nhà lãnh đạo thành công luôn sở hữu một

ý chí mạnh mẽ Điều quan trọng khác là nên tạo ra một môi trường làm việc tích cực và có tinh thần trách nhiệm cao bằng cách dám nhận trách nhiệm trước những sai lầm cá nhân mà không đổ lỗi cho người khác

5 Tạo nên bầu không khí làm việc khuyến khích mọi người năng động, sáng

tạo Hãy đánh giá đầy đủ vai trò của những kỹ thuật để cải tiến quy trình làm

việc của doanh nghiệp, tạo ra bầu không khí hợp tác, đảm bảo sự thỏa mãn của từng cá nhân đối với công việc Sau đây là một số cách tạo ra bầu không khí làm việc năng động:

Tham khảo ý kiến của nhiều người

Đưa cho nhân viên dưới quyền nhiều lựa chọn khác nhau hơn là chỉ đưa ra một cách tốt nhất để họ giải quyết công việc Làm như thế, họ sẽ biết cách tự nhìn nhận bản thân theo một hướng đi phù hợp nhất với công việc

Đưa ra những phản hồi tích cực khi nhân viên thổ lộ ý kiến của họ

Hãy thách thức các nhân viên động não, lên kế hoạch và hành động

Hướng dẫn mọi người biết chấp nhận và học cách vượt qua các rủi ro trong công việc

6 Quản lý bằng cách đi vòng quanh công ty Thường xuyên ra khỏi văn

phòng để đi tới các phòng ban, xưởng, cửa hàng để có thể tiếp xúc nhiều hơn với những cấp dưới là cách để bạn nhìn thấy và hiểu được mọi người thực

hiện nhiệm vụ thường ngày ra sao Tranh thủ trò chuyện và thu lượm các thông tin thực tế từ các nhân viên về các thách thức trong công việc và đời sống của họ

7 Hành xử với một thái độ chân thành nhất Chân thật chính là siêu yếu tố

của một nhà lãnh đạo ưu tú Những nhà lãnh đạo thành thật luôn tạo được uy tín và niềm tin ở mọi người Cấp dưới của họ sẽ sẵn lòng làm việc tích cực hơn, quan tâm và tôn trọng người lãnh đạo của mình

8 Tạo nên và thúc đẩy một môi trường học tập Hãy tạo ra một môi trường làm việc luôn mang đến những kiến thức mới, sự trải nghiệm mới trong công việc để tạo nên sự hưng phấn, kích thích làm việc cho mọi nhân viên Thường xuyên khuyến khích mọi người tìm tòi suy nghĩ đổi mới và nhìn nhận các vấn đề từ nhiều hướng khác nhau

9 Duy trì lâu dài Đừng bao giờ chấp nhận đổi hướng một kế hoạch lâu dài

chỉ vì những trở ngại trước mắt Hãy luôn theo đuổi mục tiêu của mình mặc cho những cản trở, chỉ trích và lôi kéo người khác cùng tin tưởng vào mục tiêu lớn đã đặt ra

10 Chia sẻ sự thành công Một thành tích tốt đẹp là kết quả từ sự nỗ lực của

mọi người Một doanh nhân tự tin vào bản thân mình luôn sẻ chia vinh quang và thành quả cùng những người đã đóng góp vào quá trình đi đến kết quả sau cùng

II Một nhà lãnh đạo thành công

1 Giới thiệu

Tôi đã có một số dịp gặp gỡ và làm việc với một trong những người được coi là “giàu nhất Việt Nam” – ông Đặng Thành Tâm Tuy không trực tiếp làm việc với nhau nhiều qua nhiều kênh thông tin khác nhau và từ cảm nhận của cá nhân, tôi đánh giá ông đích thực là một doanh nhân thành đạt, xứng đáng với nhiều danh hiệu cao quý mà ông đã đạt được Đặng Thành Tâm được nhiều người coi là một mẫu người lãnh đạo thành công

Đặng Thành Tâm sinh năm 1964 tại thành phố Hải Phòng, có cha là người miền Nam tập kết ra Bắc, còn mẹ là người Hải Phòng Năm 1976, sau khi thống nhất đất nước, Đặng Thành Tâm theo gia đình vào thành phố Hồ Chí Minh Đến năm 1982, Đặng Thành Tâm trở lại quê mẹ ở Hải Phòng để theo học Đại học Hàng hải Việt Nam Từng công tác tại công ty vận tải biển Sài Gòn (1988-1996) Ông học thêm hai ngành luật, quản trị kinh doanh và có bằng cử nhân luật, cử nhân quản trị kinh doanh, diplomat kinh tế của trường Henley Management, Anh Quốc

Ông là một doanh nhân Việt Nam, được xếp hạng là người giàu nhất ở Việt Nam năm 2007 và thứ ba Việt Nam năm 2008, 2009 và 2010 dựa trên giá trị

cổ phiếu sở hữu Ông là chủ tịch hội đồng quản trị kiêm tổng giám đốc của các công ty đã niêm yết trên các sở giao dịch chứng khoán Việt Nam: Công

ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc, Công ty Đầu tư và Công nghiệp Tân Tạo, Công ty Công nghệ Viễn thông Sài Gòn

Ngoài công việc kinh doanh, ông Đặng Thành Tâm còn là Đại biểu HĐND Huyện Bình Chánh Khóa VIII, và là Đại biểu Quốc hội khóa XIII nhiệm kỳ 2011-2016 Ông là doanh nhân ngoài quốc doanh đầu tiên nhận Huân chương Lao động hạng nhất của Chủ tịch nước Ông còn được tặng thưởng: Huân chương Lao động hạng nhì và hạng ba của Chủ tịch nước; Bằng khen

của Thủ tướng Chính phủ; Bằng khen của Ủy ban nhân dân thành phố; Bằng khen của Nhật hoàng; và nhiều bằng khen, giấy khen khác

Không chỉ tham gia điều hành kinh doanh, ông Đặng Thành Tâm tham dự tích cực vào hoạt động hội nhập kinh tế quốc tế Năm 2006, ông là thành viên hội đồng tư vấn kinh doanh APEC, thành viên tư vấn cao cấp chương trình hỗ trợ kỹ thuật hậu WTO của Chính phủ Việt Nam, chủ tịch diễn đàn doanh nghiệp Việt – Nhật Năm 2009, ông là chủ tịch câu lạc bộ CEO Việt Nam, chủ tịch câu lạc bộ Sao vàng Đất Việt Từ năm 2010, ông là ủy viên ban chấp hành Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam Năm 2011, ông

là thành viên tư vấn Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF)

2. Kỹ năng và tố chất

Đặng Thành Tâm có khá đầy đủ những tố chất và kỹ năng của một nhà lãnh đạo thành công:

+ Tố chất:

- Nhiệt huyết, trách nhiệm cao trong công việc

- Có tầm nhìn và sự quyết đoán

- Lạc quan, hoà đồng

- Là người có tính cương trực, liêm chính

- Ham học hỏi và óc sáng tạo

- Luôn sẵn sàng chấp nhận rủi ro và chia sẻ sự thành công với người khác

- Tiết kiệm, có trách nhiệm với gia đình, xã hội

+ Kỹ năng:

- Kỹ năng quản lý và lập kế hoạch

- Nắm bắt thời cơ, có những quyết sách nhanh chóng

- Giao tiếp nội bộ và giao tiếp với khách hàng

- Khả năng truyền nhiệt huyết cho nhân viên

- Trao quyền và thể hiện lòng tin vào cấp dưới

- Tạo ra những sự đổi mới

- Thuyết trình, thuyết phục

Ông là một người thông minh, có kỹ năng khái quát, đầu óc tổ chức tốt Có tham vọng định hướng thực hiện mục tiêu:

Cũng như nhiều người khác, ông Tâm cũng đã từng trải qua cảnh nghèo túng và thất nghiệp, tuy nhiên, với ông, tiền lại không phải là vấn đề quan trọng nhất Theo ông, với vị trí là một người ở đẳng cấp cao, tri thức và thông tin mới là những yếu tố dễ làm cho mình mất tự tin nhất Khi đã trở thành doanh nhân nổi tiếng, ít ai biết, tiền góp vốn đổ vào các tập đoàn của người từng được coi giàu nhất trên sàn chứng khoán Việt Nam có đến 80% phải đi vay Nhưng là người có tham vọng, định hướng và bằng tài trí của mình ông đã biến những khoản vay đó trở thành lợi nhuận kếch xù

Ông cũng là người thể hiện được tầm nhìn, sự quyết đoán và giám chấp nhận rủi ro để đạt được những đỉnh cao thành công trong kinh doanh :

Khủng hoảng kinh tế năm 1997- 1998 đánh sập nhiều doanh nghiệp thì Khu công nghiệp Tân Tạo, nơi ông từng làm Tổng giám đốc lại coi

khủng hoảng là cơ hội lớn trong khi nhiều doanh nghiệp phải đóng cửa vì suy thoái, thì Đặng Thành Tâm đã chớp cơ hội giá vật liệu xây dựng giảm 50%, được Nhà nước hỗ trợ lãi suất, ông mạnh dạn vay vốn xây nhà xưởng Xây xong cũng là lúc khủng hoảng đi qua, giá cả phục hồi, lợi nhuận lại

được tăng gấp đôi.

Chiến thuật tương tự được vị doanh nhân này áp dụng trong cuộc khủng hoảng năm 2008 Lúc thị trường đi xuống, nhiều doanh nghiệp phải bán tháo bất động sản, ông đã tranh thủ mua lại với giá rẻ ở khu Ngoại giao đoàn và đâu tư cả 1 ha đất ở quận Bình Tân (TP HCM) với giá chỉ 2 triệu đồng mỗi m2 Để rồi cơ khủng hoảng qua đi ông đã có trong tay những

‘mảnh đất vàng’

Ông cũng luôn coi công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là một trọng tâm trong chiến lược phát triển trong các doanh nghiệp của mình Cán

bộ nhân viên, người lao động được làm việc trong môi trường chuyên nghiệp, năng động, có cơ hội được đào tạo và thăng tiến Nhiều chính sách thi tuyển vào các vị trí cán bộ quản lý, lãnh đạo từ Trưởng, Phó Phòng đến

Phó Giám Đốc, thể hiện chính sách trọng dụng nhân tài “Hai năm nữa tôi

sẽ lui về làm cố vấn Đóng góp với cuộc đời là vô tận, mình làm mãi rồi, cũng phải để cho lớp trẻ đi lên chứ ” – ông từng chia sẻ như vậy.

Dù là một người thành đạt trong kinh doanh, nhưng Đặng Thành Tâm cũng rất chăm lo đế cuộc sống gia đình và quan tâm đến nhiều mặt của đời sống

xã hội Đối với ông, công việc kinh doanh thú vị, song gia đình vẫn là điều quan trọng nhất Không muốn con cái xa rời mình, dù bận đến đâu ông cũng

cố gắng lắng nghe suy nghĩ của những đứa con mình

Ông rất chú trọng đến việc phát triển giáo dục và thể thao Từ năm 2009, ông là phó chủ tịch liên đoàn Vovinam Việt Nam và Liên đoàn Vovinam quốc tế Năm 2011, ông là chủ tịch hội đồng quản trị trường đại học dân lập Hùng Vương Ông đưa ra mô hình đại học không vụ lợi, với mong muốn

nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cho công cuộc hội nhập kinh tế quốc tế

Ngoài ra ông còn là “mạnh thường quân” thường xuyên tham gia, tài trợ cho các hoạt động xã hội, xây dựng hàng ngàn ngôi nhà tình nghĩa cho người nghèo, xây dựng quỹ học bổng cho các học sinh nghèo vượt khó Những hoạt động xã hội có ý nghĩa thường xuyên được ông và doanh nghiệp của mình thực hiện nhưng lại không mang tính phô trương, hình thức để lợi dụng quảng bá như nhiều doanh nhân, doanh nghiệp khác đã và đang làm Ông coi những đóng góp cho xã hội là trách nhiệm của mỗi doanh nhân, mỗi tổ chức, doanh nghiệp

Tài liệu tham khảo:

+ Giáo trình “Phát triển khả năng lãnh đạo” - chương trình MBA Đại học Griggs

+ Bài giảng (slide) môn học “Phát triển khả năng lãnh đạo” - chương trình MBA Đại học Griggs

+ “Leadership in Organizations” tác giả Gary Yukl

+ Tài liệu trên mạng Internet, “Lãnh đạo tài năng”, xem ngày 28 tháng 4

năm

2011 “http://files.myopera.com/quantrikinhdoanh/files/Leadership”)

+ Diễn đàn doanh nghiêp, http://dddn.com.vn

+ Cẩm nang cho doanh nhân trẻ, http://www.doanhnhan.net