Chiến lược ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) và thương mại điện tử (TMĐT) đến 2020 tại ngân hàng VIB

Mục tiêu của ngành ngân hàng Việt Nam là tiếp tục cải cách toàn diện hệ thống theo hướng phát triển ổn định, bền vững, ngang tầm với các ngân hàng trên thế giới và khu vực về qui mô, năn

Phân tích thực trạng CNTT và Chiến lược ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) và thương mại điện tử (TMĐT) đến 2020 tại

ngân hàng VIB

MỤC LỤC

Lời mở đầu

Nội dung

1.Giới thiệu Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB)

2 Thực trạng về hệ thống thông tin tại VIB………

3 Phân tích SWOT (liên quan đến CNTT, HTTT, TMĐT)………

4 So sánh với 3 đối thủ cạnh tranh cùng ngành………

5 Phân tích kinh nghiệm, bài học từ các doanh nghiệp khác trong và ngoài nước… 6 Tìm hiểu các giải pháp ứng dựng CNTT trong ngành ngân hàng………

6.1 Đối với chính phủ và các cơ quan quản lý……….

6.2 Đối với bản thân các ngân hàng thương mại……….

7 Chiến lược ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) và thương mại điện tử (TMĐT) đến 2020………

8 Kế hoạch hành động và các chỉ tiêu cụ thể………

8.1 Kế hoạch hành động………

8.2 Phân tích hiệu quả tài chính của dự án………

Kết luận

2 2 2 3 5 7 9 10 10 11

11 13 13 15 17

LỜI MỞ ĐẦU

Trong thời đại toàn cầu hóa và kinh tế tri thức phát triển mạnh mẽ, trong điều kiện khoa học công nghệ phát triển nhanh chóng, mặc dù bối cảnh quốc tế diễn biến phức tạp nhưng vẫn nổi rõ xu hướng lạc quan về một nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng đến năm 2020 Mục tiêu của ngành ngân hàng Việt Nam là tiếp tục cải cách toàn diện

hệ thống theo hướng phát triển ổn định, bền vững, ngang tầm với các ngân hàng trên thế giới và khu vực về qui mô, năng lực tài chính, quản trị, dịch vụ và công nghệ ngân hàng Xác định được vai trò quan trọng của công nghệ thông tin (CNTT) và thương mại điện tử (TMĐT) trong ngành ngân hàng, với tư cách là cán bộ phụ trách về ứng dụng CNTT trong ngân hàng TMCP Quốc tế VIB, tôi xin phép được báo cáo về kế hoạch xây dựng hệ thống thông tin nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, kinh doanh trong giai đoạn 5 năm từ năm 2012 – 2016 và tầm nhìn năm 2020

NỘI DUNG

1. Giới thiệu Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB).

Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam, tên viết tắt là Ngân hàng Quốc Tế (VIB) được thành lập ngày 18 tháng 9 năm 1996 Đến 20/10/2011, sau 15 năm hoạt động, VIB đã trở thành một trong những ngân hàng TMCP hàng đầu Việt Nam với tổng tài sản đạt trên 100 nghìn tỷ đồng, vốn điều lệ 4.250 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu đạt trên 8.200 tỷ đồng VIB hiện có 4.300 cán bộ nhân viên phục vụ khách hàng tại 150 chi nhánh và phòng giao dịch tại trên 27 tỉnh thành trọng điểm trong cả nước Trong quá trình hoạt động, VIB đã được các tổ chức uy tín trong nước, nước ngoài và cộng đồng

xã hội ghi nhận bằng nhiều danh hiệu và giải thưởng, như: danh hiệu Thương hiệu mạnh Việt Nam, danh hiệu Ngân hàng có dịch vụ bán lẻ được hài lòng nhất, Ngân hàng thanh toán quốc tế xuất sắc, ngân hàng có chất lượng dịch vụ khách hàng tốt nhất…

Năm 2010 ghi dấu một sự kiện quan trọng của VIB với việc Ngân hàng Commonwealth Bank of Australia (CBA) – Ngân hàng bán lẻ số 1 tại Úc và là Ngân hàng hàng đầu thế giới với trên 100 năm kinh nghiệm đã chính thức trở thành cổ đông chiến lược của VIB với tỉ lệ sở hữu cổ phần ban đầu là 15% Sau một năm chính thức trở thành cổ đông chiến lược của VIB, ngày 20/10/2011, CBA đã hoàn thành việc đầu

tư thêm 1.150 tỷ đồng vào VIB, tăng tỷ lệ sở hữu cổ phần của CBA tại VIB từ 15% lên

20% nhằm tăng cường cơ sở vốn, hệ số an toàn vốn, mở rộng cơ hội kinh doanh và quy mô hoạt động cho VIB Mối quan hệ hợp tác chiến lược này tạo điều kiện cho VIB tăng cường năng lực về vốn, công nghệ, quản trị rủi ro … để triển khai thành công các kế hoạch dài hạn trong chiến lược kinh doanh của VIB và đặc biệt là nâng cao chất lượng Dịch vụ Khách hàng hướng theo chuẩn mực quốc tế

Là một trong những ngân hàng tiên phong trong việc cải tổ hoạt động kinh doanh, VIB luôn định hướng lấy khách hàng làm trọng tâm, lấy chất lượng dịch vụ và giải pháp sáng tạo làm phương châm kinh doanh Một trong những sứ mệnh được ban lãnh đạo VIB xác định ngay từ ngày đầu thành lập là “Vượt trội trong việc cung cấp các giải pháp sáng tạo nhằm thỏa mãn tối đa nhu cầu khách hàng” Do vậy, hiện VIB

đã và đang phát triển các sản phẩm mới thông qua các kênh phân phối đa dạng để cung cấp các giải pháp tài chính trọn gói cho các nhóm khách hàng trọng tâm, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ để phục vụ khách hàng ngày càng tốt hơn

2. Thực trạng về hệ thống thông tin tại VIB.

Với sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin, những khái niệm về ngân hàng điện tử, giao dịch trực tuyến, thanh toán trên mạng… đã trở nên quen thuộc và trở thành xu thế phát triển, cạnh tranh của các ngân hàng ở Việt Nam Không chỉ đáp ứng nhu cầu thiết thực của người dân, ngân hàng điện tử còn mở ra cho ngân hàng cơ hội cũng như thách thức trong việc hoàn thiện dịch vụ để cạnh tranh trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế Lợi ích đem lại của sản phẩm này là rất lớn cho khách hàng, ngân hàng và nền kinh tế nhờ những tiện ích, sự nhanh chóng, chính xác của các giao dịch Với mục tiêu trở thành một trong những ngân hàng cổ phần hàng đầu và hướng tới Khách hàng nhất tại Việt Nam, ban giám đốc (BOD) và quản lý (BOM) của VIB đang dành một sự quan tâm rất lớn trong việc đảm bảo VIB có một đội ngũ công nghệ thông tin có hiệu suất cao

Đánh giá được tầm quan trọng của công nghệ trong hoạt động ngân hàng, Ban lãnh đạo VIB đã cho thành lập Trung tâm Dịch vụ công nghệ ngân hàng và đầu tư rất nhiều vào bộ phận này Mô hình hoạt động của trung tâm này như sau:

Trung tâm Dịch vụ công nghệ ngân hàng đã có công rất lớn trong việc xây dựng

hạ tầng công nghệ hiện đại, giúp hệ thống vận hành tốt và có lợi thế cạnh tranh so với các ngân hàng trong nước Sản phẩm Ngân hàng điện tử của VIB được các đối tác và khách hàng đánh giá cao với nhiều tính năng nổi trội Có thể tóm tắt sản phẩm này qua

sơ đồ sau:

Màn hình giao diện của sản phẩm Internetbanking tại Ngân hàng VIB:

3. Phân tích SWOT (liên quan đến CNTT, HTTT, TMĐT).

Trung tâm dịch vụ Công nghệ Ngân hàng BTS đã xây dựng mô hình SWOT để phân tích những điểm mạnh, điểm yếu, thách thức, cũng như cơ hội của VIB để từ đó xây dựng các dự án tiếp theo trong quá trình thúc đẩy phát triển công nghệ thông tin tại ngân hàng

Mô hình SWOT

- Ban lãnh đạo VIB rất quan tâm đến

chiến lược phát triển công nghệ thông tin

và đã thành lập trung tâm Dịch vụ công

nghệ ngân hàng (BTS) với nhiều lãnh đạo

cấp cao của trung tâm được tu nghiệp tại

nước ngoài

- Hội đồng quản trị của VIB đã tập trung

đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng thông tin,

công nghệ và phần mềm hiện đại

- Thành lập đội dự án phát triển sản phẩm

Ngân hàng điện tử Hiện tại, sản phẩm

- Hiện nay sản phẩm Ngân hàng điện tử tại nhiều tổ chức tín dụng còn chưa phổ biến Nhiều ngân hàng triển khai sản phẩm này không hiệu quả, dẫn đến người tiêu dùng chưa biết đến dịch vụ này  gây lãng phí tài nguyên và nguồn lực

- Các tính năng sử dụng của sản phẩm ngân hàng điện tử còn chưa đa dạng phong phú, chưa đáp ứng được nhiều nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng

- Các giao dịch trong ngày còn bị hạn chế

này đã và đang được nghiên cứu cải tiến,

mang nhiều tính năng ưu việt và an toàn

bảo mật cao hơn Đồng thời sản phẩm có

giao diện thân thiện, dễ sử dụng, thuận

tiện cho người sử dụng

- VIB được đánh giá là một trong những

ngân hàng có CNTT phát triển, có uy tín

trong nước và quốc tế

- Đội ngũ cán bộ nhân viên nhiệt huyết,

nhiều kinh nghiệm và trình độ cao

về số lần thực hiện và giá trị giao dịch

- Chức năng thực hiện giao dịch qua mạng mới chỉ phổ biến đối với cá nhân Còn đối với các tổ chức doanh nghiệp, chức năng phục vụ cho giao dịch B2B còn chưa đa dạng và đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp Bản thân tính năng chữ ký số điện

tử chưa phổ biến và đảm bảo an toàn bảo mật cao

- Khi phát sinh sai sót thì việc tra soát thông tin còn mất nhiều thời gian

- Xu hướng thanh toán các sản phẩm và

dịch vụ qua mạng ngày càng tăng và phát

triển trên mọi phương diện

- Nhiều tổ chức, nhiều doanh nghiệp đã

triển khai các kênh thanh toán qua mạng

và khuyến khích người tiêu dùng sử dụng

dịch vụ trực tuyến online  đem lại nhiều

cơ hội phát triển cho ngành thương mại

điện tử

- Chính phủ đã xác định được tầm quan

trọng và vai trò của công nghệ trong lĩnh

vực ngân hàng Chính phủ đã khuyến

khích các tổ chức tín dụng đầu tư và triển

khai rộng rãi các ứng dụng công nghệ

thông tin trong kinh doanh để hoạt động

có hiệu quả hơn Từ đó nâng cao tầm vị

thế của ngành ngân hàng Việt Nam trong

khu vực và trên trường quốc tế

- Thói quen và nhu cầu sử dụng internet

để giao dịch thương mại điện tử của người dân Việt Nam còn thấp  Đòi hỏi phải tích cực phổ biến rộng rãi cho người dân

- VIB hiện nay chịu sự cạnh tranh gay gắt

từ các đối thủ trong nước và quốc tế Nhiều ngân hàng đã triển khai khá thành công sản phẩm Ngân hàng điện tử

- Yêu cầu của khách hàng về tính năng sử dụng sản phẩm dịch vụ ngày càng cao

- Hiện nay các hacker ngày càng tinh vi

và dùng nhiều thiết bị để thực hiện hành

vi gian lận cũng như ăn cắp thông tin, dữ liệu khách hàng gây hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng uy tín ngân hàng  Đòi hỏi ngân hàng phải chú trọng nâng cấp tính năng bảo mật và đảm bảo an toàn cho khách hàng khi sử dụng dịch vụ

4. So sánh với ba đối thủ cạnh tranh cùng ngành.

Hiện nay rất nhiều ngân hàng đã cung cấp dịch vụ ngân hàng điện tử cho khách hàng, mang lại sự thuận tiện, hiệu quả rất lớn cho khách hàng, ngân hàng và xã hội

Em xin được so sánh với ba ngân hàng cạnh tranh cùng ngành là Ngân hàng ACB, Ngân hàng Vietcombank và Ngân hàng Techcombank

(Nguồn: www.acbonline.com.vn)

(Nguồn: www.vietcombank.com.vn)

(Nguồn: ib.techcombank.com.vn) Dịch vụ ngân hàng điện tử được xây dựng trên một trong hai nền tảng: hệ thống các phần mềm ứng dụng (Software Base) và nền tảng công nghệ web (Web Base), thông qua hệ thống máy chủ, mạng Internet và máy tính con của khách hàng, thông tin tài chính sẽ được thiết lập, mã hoá, trao đổi và xác nhận giữa ngân hàng và khách hàng Mặc dù có một số điểm khác biệt, nhưng nhìn chung, chu trình sử dụng dịch vụ ngân hàng điện tử của các ngân hàng đều bao gồm các bước cơ bản sau đây: + Bước 1: Thiết lập kết nối

Khách hàng kết nối máy tính của mình với hệ thống máy tính của ngân hàng qua mạng Internet

+ Bước 2: Thực hiện yêu cầu dịch vụ

Dịch vụ ngân hàng điện tử rất phong phú và đa dạng như: chuyển tiền, truy vấn thông tin, thanh toán điện tử

+ Bước 3: Xác nhận giao dịch, kiểm tra thông tin và thoát khỏi mạng

So với một số ngân hàng trong nước, VIB hiện là một trong những ngân hàng ứng dụng sản phẩm ngân hàng điện tử hiệu quả với nhiều tính năng vượt trội như chuyển tiền, thanh toán hóa đơn tiền điện …nhanh chóng và an toàn cho khách hàng

5 Phân tích, kinh nghiệm bài học từ các DN khác trong và ngoài nước.

Chúng ta cùng tìm hiểu kinh nghiệm từ một số ngân hàng tại các nước đang phát triển trong khối ASEAN

Kinh nghiệm tại Singapore:

Tại Singapore, hơn 28% người sử dụng Internet vào các trang web ngân hàng điện tử vào tháng 5/2001 Tất cả các ngân hàng chính ở Singapore có sự hiện diện Internet Những ngân hàng này đưa ra một loạt sản phẩm trực tiếp tới khách hàng qua các trang web Internet Các sản phẩm đưa ra gồm có:

+ Chuyển tiền qua hệ thống thanh toán

+ Lồng ghép các sản phẩm thương mại điện tử B2B, liên quan tới chọn sản phẩm, đặt mua hàng, phát hành hoá đơn và thanh toán

+ Đặt hàng chứng khoán và bảo hiểm, các hoạt động thị trường vốn

+ Mua bán chứng khoán

+ Dịch vụ ngân hàng bán lẻ

Kinh nghiệm của Malaysia:

Ngân hàng điện tử của Malaysia bắt đầu vào năm 1981 với sự giới thiệu của

hệ thống ATM Sau đó là sự ra đời của ngân hàng qua điện thoại vào đầu những năm

1990 với những thiết bị viễn thông được nối với hệ thống tự động qua việc sử dụng công nghệ tự trả lời bằng tiếng (AVR) Sau đó là các dịch vụ ngân hàng qua máy tính

sử dụng các phần mềm thích hợp, phổ cập với các khách hàng doanh nghiệp hơn là khách hàng cá nhân Vào 1/6/2000, Malaysian Bank đã cho phép các ngân hàng thương mại đưa ra các dịch vụ ngân hàng trên Internet Vào 15/6/2000, Maybank, một trong những ngân hàng lớn nhất ở Malaysia đã đưa ra dịch vụ ngân hàng Internet đầu tiên Các dịch vụ ngân hàng điện tử thương mại chung nhất bao gồm các chức năng truy vấn thông tin, thanh toán hoá đơn, thanh toán thẻ tín dụng, chuyển tiền, mua hàng trên mạng và các dịch vụ ngân hàng cơ bản khác

Kinh nghiệm và bài học rút ra:

Các thu ngân viên và máy rút tiền tự động tiếp tục là những kênh ngân hàng lựa chọn tại các nước đang phát triển Chỉ có số lượng nhỏ ngân hàng ứng dụng ngân hàng Internet Giữa những người có thu nhập trung bình và cao ở châu Á được phỏng vấn trong khảo sát của McKinsey, chỉ có 2,6% thực hiện ngân hàng Internet trong năm

2000 Tại Ấn độ, Indonesia và Thái Lan, con số đó còn dưới 1%, tại Singapore và Hàn Quốc là từ 5 tới 6% Nhìn chung ngân hàng qua Internet chiếm ít hơn các giao dịch

ngân hàng của khách hàng Internet thì được sử dụng nhiều hơn trong việc mở tài khoản mới nhưng số lượng không đáng kể Số lượng nhỏ này không phải do việc hạn chế tiếp cận Internet khi 42% số người được phỏng vấn nói rằng họ thường xuyên truy cập máy tính Nguyên nhân cản trở lớn nhất ở châu Á và ảnh hưởng tới thị trường các nước đang phát triển này là tính bảo mật Đây là lý do chính cho việc nhiều người còn khá e dè và chưa an tâm khi sử dụng đến sản phẩm ngân hàng điện tử

Mặt khác, phần lớn các ngân hàng ở các nước đang phát triển nói chung và Việt Nam nói riêng đang trong giai đoạn đầu triển khai dịch vụ ngân hàng qua Internet Chính vì vậy tính năng sử dụng chưa đa dạng, hệ thống cơ sở chưa hiện đại và tuyệt đối an toàn bảo mật cho người dùng Vì vậy đòi hỏi các Ngân hàng cần đầu tư thêm về

cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin và các phần mềm bảo mật, đảm bảo an toàn thông tin cho khách hàng

6 Tìm hiểu các giải pháp ứng dựng CNTT trong ngành ngân hàng.

Để dịch vụ ngân hàng điện tử thực sự đi vào đời sống và phát huy được toàn diện những ưu thế cũng như những lợi ích của nó đòi hỏi phải có sự đầu tư, sự quan tâm đúng đắn của các nhà quản lý, khách hàng và bản thân các ngân hàng Trong khuôn khổ bài viết này, tôi xin phép được đi theo hai hướng giải pháp chính là: Giải pháp đối với chính phủ, các cơ quan quản lý và Giải pháp đối với bản thân các ngân hàng thương mại

6.1 Đối với chính phủ và các cơ quan quản lý.

+ Đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử, có chính sách khuyến khích, đãi ngộ các nhà đầu tư , các doanh nghiệp, các tổ chức tài chính… đầu tư kinh doanh buôn bán trên mạng Từ đó tạo nhu cầu kinh doanh, thanh toán, giao dịch… và lượng khách hàng tiềm năng cho dịch vụ ngân hàng điện tử

+ Xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, các luật và nghị định nhằm quản lí tiến trình kinh doanh trên mạng Xây dựng quy chuẩn chung và cơ sở pháp lý cho văn bản điện tử, chữ kí điện tử và chứng nhận điện tử

+ Để tạo điều kiện cho các chứng từ điện tử đi vào cuộc sống, cần xây dựng hệ thống các tổ chức, cơ quan quản lí, cung cấp, công chứng chữ kí điện tử và chứng nhận điện tử Xây dựng một trung tâm quản lí dữ liệu trung ương để giúp cho việc xác nhận, chứng thực chứng từ điện tử được nhanh chóng và chính xác