Không nhất thiết phải hạn chế những quan điểm của bạn theo các lý thuyết tố chất và kỹ năng lãnh đạo mà bạn đã được học trong môn học này.. Giới thiệu: Một số khái niệm về “Nhà lãnh đạo”
Trang 1BÀI TẬP CÁ NHÂN PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG LÃNH ĐẠO - leADERSHIP
Chủ đề:
Hãy phân tích những tố chất và kỹ năng của người lãnh đạo mà bạn nhận định là thành công, có thể là lãnh đạo trực tiếp bạn, hoặc người mà bạn biết Không nhất thiết phải hạn chế những quan điểm của bạn theo các lý thuyết tố chất và kỹ năng lãnh đạo mà bạn đã được học trong môn học này
Bài làm:
1 Giới thiệu:
Một số khái niệm về “Nhà lãnh đạo”:
House (2004) định nghĩa nhà lãnh đạo là cá nhân có khả năng gây ảnh hưởng, kích thích và khuyến khích người khác đóng góp vào các hoạt động có hiệu quả và thành công của tổ chức họ trực thuộc
Theo Stogdill (1974), nhà lãnh đạo phải luôn được định nghĩa cùng với sự ràng buộc của tính cách, cách ứng xử, ảnh hưởng đối với người khác, các chuỗi hoạt động tương tác, quan hệ, vị trí quản lý, và nhìn nhận của người khác về tính hợp pháp của quyền lực và sự tạo dựng ảnh hưởng
Theo Maxwell thì định nghĩa nhà lãnh đạo là người có khả năng gây ảnh hưởng
Ta có thể khái quát lại như sau: nhà lãnh đạo là người có khả năng tạo ra tầm nhìn cho một tổ chức hay một nhóm và biết sử dụng quyền lực của mình để gây ảnh hưởng cho những người đi theo thực hiện tầm nhìn đó và một nhà lãnh đạo phải đảm bảo được 3 yếu tố cơ bản đó là khả năng tạo tầm nhìn, khả năng truyền cảm hứng và khả năng gây ảnh hưởng
Trên thực tế, bất cứ tình huống nào, một nhóm từ hai người trở lên luôn luôn
có một người có ảnh hưởng nổi bật, người đó là lãnh đạo, do đó mỗi chúng ta đều
có thể gây ảnh hưởng và bị ảnh hưởng từ người khác Điều này có nghĩa là: tất cả chúng ta lãnh đạo người khác trong một vài lĩnh vực; ngược lại ở một số lĩnh vực khác chúng ta được người khác dẫn dắt Không ai nằm ngoài quy luật này: hoặc
là nhà lãnh đạo hoặc là người bị lãnh đạo
Trang 2Nhà lãnh đạo có thể xuất hiện ở mọi vị trí, từ những người có chức vụ quan trọng đến những người có vị trí bình thường như: chủ tịch nước, tổng thống, vua,
bộ trưởng, chủ tịch các tập đoàn đa quốc gia, giám đốc, kế toán trưởng, trưởng phòng, nhân viên, cha xứ, giáo chủ một giáo phái, đội trưởng đội bóng, cha, mẹ trong gia đình, nhóm trưởng trong một nhóm bạn cùng chơi với nhau hoặc trưởng nhóm học Có thể thấy lãnh đạo luôn xuất hiện trong các nhóm hoặc tổ chức với
tư cách là người đại diện, dẫn đầu tổ chức, có khả năng tổ chức, khởi xướng cho mọi người và quyết định các hoạt động của nhóm hoặc của tổ chức
Trên thực tế, thường có hai kiểu nhà lãnh đạo đó là: nhà lãnh đạo chức vị và nhà lãnh đạo thật sự
Nhà lãnh đạo chức vị là người có quyền hành do vị trí, nghi thức, truyền thống và các cơ cấu tổ chức đem lại Nhà lãnh đạo này sử dụng chức vụ để gây ảnh hưởng lên người khác, đến khi không giữ chức vị đó nữa thì không còn gây ảnh hưởng lên người khác được và mọi người trong tổ chức đó sẽ không còn phục tùng nhà lãnh đạo này nếu sự việc nằm ngoài thẩm quyền của ông ta
Nhà lãnh đạo thât sự là nhà lãnh đạo dùng tài năng, phẩm chất của mình để gây ảnh hưởng tới mọi người, lôi cuốn mọi người đi theo con đường và định hướng của họ Đây mới là những nhà lãnh đạo có giá trị bền vững, sức mạnh của
họ đến tự nhiên xuất phát từ con người họ chứ không phải từ cái gì bên ngoài họ
2 Tố chất và kỹ năng của nhà lãnh đạo:
Tố chất và Kỹ năng là hai yếu tố không thể tách rời đối với mỗi nhà lãnh đạo, theo đó một nhà lãnh đạo cần có những tố chất cần thiết và rèn luyện các kỹ năng lãnh đạo cần thiết Trong các môi trường khác nhau, tố chất và kỹ năng của các nhà lãnh đạo có thể khác ở cấp độ của các đặc trưng cơ bản thuộc về tố chất hay kỹ năng, song về cơ bản các nhà lãnh đạo đều có nhiều điểm tương đồng trong việc rèn luyện các kỹ năng trên nền tảng những tố chất sẵn có cũng như các
tố chất được hoàn thiện dần trong suốt quá trình lãnh đạo
2.1 Theo tôi, một nhà lãnh đạo tài năng phải có những tố chất sau:
- Óc sáng tạo: Sáng tạo là khả năng tư duy tạo ra cái mới, cái khác lạ có giá trị đối với bản thân và xã hội hoặc cải tạo cái cũ cái lạc hậu để gia tăng giá trị Trong bất cứ công việc nào, cũng cần phát huy trí sáng tạo để thực hiện công việc
Trang 3một cách nhanh nhất và hiệu quả nhất Sáng tạo có thể xuất phát chính từ niềm đam mê muốn khám phá, chinh phục cái mới
- Phẩm chất: Phẩm chất chính là những yếu tố tạo nên giá trị của nhà lãnh đạo Một số nhà nghiên cứu coi phẩm chất cá nhân là yếu tố quyết định đối với một nhà lãnh đạo Học thuyết về năng lực lãnh đạo của Bass (công bố vào năm
1989 & 1990) đưa ra 3 học thuyết để chúng ta trở thành nhà lãnh đạo, trong đó có một thuyết tính cách (Trait Theory) cho rằng: Khi có một vài đặc điểm tính cách
cá nhân đặc biệt thì người ta có thể đảm nhận vai trò lãnh đạo một cách tự nhiên
- Tầm nhìn chiến lược: đó cách nhìn nhận vấn đề và tạo ra những ý tưởng nhất định trước những thay đổi của môi trường xung quanh, biết nhận định về những vấn đề mà những người bình thường khác không thể thấy được trong tương lai, để từ đó vạch ra những biện pháp phù hợp Tố chất này cần được hoàn thiện dần theo thời gian của mỗi nhà lãnh đạo bằng sự trải nghiệm cộng với sự gia tăng kiến thức hàng ngày, hàng giờ của mỗi nhà lãnh đạo Tầm nhìn của nhà lãnh đạo phải dựa trên những thế mạnh của tổ chức và phải vượt qua được những giới hạn của những suy nghĩ thông thường, có khả năng dự đoán những biến động để tận dụng chúng để tạo đà phát triển cho tổ chức Vì vậy, khả năng thích nghi, nhạy bén và linh hoạt cho phép nhà lãnh đạo nắm bắt được sự thay đổi nhanh chóng của môi trường, phán đoán được những xu hướng phát triển trong tương lai
- Sự hiểu biết và tính ham học hỏi: Một nhà lãnh đạo không thể điều hành tốt nếu họ không hiểu biết hoặc có quá ít kiến thức về lĩnh vực hoạt động của họ Ngoài những kiến thức cơ bản trong lĩnh vực hoạt động của mình, nhà lãnh đạo ngày nay còn phải học hỏi nhiều và luôn có tinh thần học hỏi để nâng cao kiến thức, nhận thức, và các kỹ năng trong công tác lãnh đạo, quản lý
- Khả năng truyền đạt thông tin: Nhà lãnh đạo phải có khả năng truyền đạt thông tin để thuyết phục những người khác tin tưởng, nghe theo và làm theo Như vậy bên cạnh yếu tố về nội dung thông tin cần được truyền đạt, nhà lãnh đạo còn cần phải biết
sử dụng các phương pháp và hình thức truyền đạt để đạt hiệu quả cao nhất
2.2: Kỹ năng của nhà lãnh đạo:
Kỹ năng lãnh đạo là khả năng vận dụng những kiến thức về lãnh đạo vào hoạt động thực tế để đạt được hiệu quả lãnh đạo cao nhất Một nhà lãnh đạo tốt phải có được các kỹ năng sau đây:
Trang 4- Kỹ năng lãnh đạo: Đây là một kỹ năng không thể thiếu của một nhà quản
lý Nhà lãnh đạo giỏi thường trải qua thử thách và họ luôn biết cách xử lý, vận dụng để vượt qua thử thách đó để đi đến thành công Ngày nay thuật ngữ “lãnh đạo” đang được sử dụng ngày càng nhiều hơn khi nhắc đến vai trò của người quản lý vì chức năng của lãnh đạo là xử lý thay đổi Người quản lý cần phải lãnh đạo giỏi để thay đổi sản phẩm, hệ thống và con người một cách năng động Nhà lãnh đạo giỏi phải là người thúc đẩy quá trình quyết định một vấn đề và trao cho nhân viên của họ thẩm quyền để giải quyết vấn đề đó Khi trở thành một nhà lãnh đạo giỏi thì người đó sẽ có uy tín và quyền lực, được mọi người tin tưởng, nhưng người lãnh đạo cũng phải biết khai thác quyền lực của những người khác
- Kỹ năng lập kế hoạch: Nhà quản lý là người ra quyết định và toàn bộ bộ máy của tổ chức sẽ thực hiện động theo quyết định đó Nghĩa là quyết định của nhà lãnh đạo ảnh hưởng rất lớn tới vận mệnh củaotor chức, doanh nghiệp Một kế hoạch sai lầm rất có thể sẽ đưa đến những hậu quả khó lường Vì vậy kỹ năng lập
kế hoạch rất quan trọng để đảm bảo cho nhà quản lý, nhà lãnh đạo có thể đưa ra những kế hoạch hợp lý và hướng toàn bộ nhân viên làm việc theo mục tiêu của kế hoạch đã định Thông thường, khi kế hoạch được hoàn thành, nhà lãnh đạo phải chuyển tải thông tin kế hoạch cho cấp trên và cấp dưới để tham khảo ý kiến Trong suốt quá trình thực hiện kế hoạch nhà lãnh đạo sẽ cần đến những công cụ giải quyết vấn đề và khi cần thiết, phải ra và thực thi các quyết định trong quyền hạn của mình
- Kỹ năng giải quyết vấn đề: Quá trình giải quyết vần đề có thể được tiến hành qua các bước sau: nhận diện vấn đề, tìm ra nguyên nhân/bản chất của vấn
đề, phân loại vấn đề, tìm giải pháp và lựa chọn giải pháp tối ưu Một nhà lãnh đạo giỏi sẽ tiến hành quá trình này một cách khéo léo và hiệu quả
- Kỹ năng quan hệ: Càng ngày người ta càng nhận ra sức mạnh của các mối quan hệ, cái mà có được từ một kỹ năng giao tiếp tốt Kỹ năng này đòi hỏi nhà lãnh đạo phải thành thạo giao tiếp như gây ấn tượng bằng giọng nói, ngôn ngữ cơ thể, bằng các cử chỉ, ánh mắt và cách diễn đạt dễ hiểu, có tính thuyết phục cũng
là hết sức cần thiết Các bản hợp đồng ngày nay có được phụ thuộc rất nhiều vào khả năng thương thuyết Khả năng giao tiếp tốt cũng phát huy tác dụng trong quản lý nhân sự Một chuyên gia về nhân sự đã từng kết luận rằng tiền có thể mua được thời gian chứ không mua được sự sáng tạo hay lòng say mê công việc
Mà mức độ sáng tạo hay lòng say mê công việc lại phụ thuộc vào khả năng tạo
Trang 5động lực cho nhân viên để khẳng định lòng trung thành và sự cam kết của người lao động không thể có được bằng việc trả lương cao Thực tế là mức lương cao và một văn phòng đầy đủ tiện nghi chỉ là điều kiện cần chứ không phải là điều kiện
đủ để nhà quản lý có thể giữ một nhân viên tốt
Tuy nhiên, không phải ai có thể hội tụ đủ tất cả các kỹ năng này, nhà lãnh đạo có thể có kỹ năng này nhưng không có kỹ năng kia Vì vậy, họ cần phải có khả năng học tập liên tục và tự phát triển những kỹ năng mà mình còn khiếm khuyết, cũng như cần phải áp dụng một cách rất linh hoạt các kỹ năng trong công việc lãnh đạo của mình
Có thể nói mối quan hệ giữa tố chất và kỹ năng như điều kiện cần và đủ cho thành công của nhà lãnh đạo Vì kỹ năng là sự rèn luyện nhưng được hỗ trợ và cộng hưởng bởi tố chất của nhà lãnh đạo do đó, sự rèn luyện kỹ năng không mang đến kết quả giống nhau cho mọi người Tố chất lãnh đạo là xúc tác ở cấp số nhân, là chìa khóa của thành công vì nó là nền tảng của trí tuệ cảm xúc Chỉ với việc rèn luyện kỹ năng thật tốt, khó có thể trở thành nhà lãnh đạo Nhà lãnh đạo tương lai luôn nổi bật trong đám đông bởi những tố chất đặc biệt, đôi khi là sự bộc lộ rất tự phát Ta có thể thấy rõ điều này qua câu chuyện lịch sử về cậu bé chỉ huy bọn trẻ chăn trâu lấy bông lau làm cờ tập thế trận năm nào, sau này trở thành người anh hùng Đinh Bộ Lĩnh, tập hợp lực lượng, dẹp loạn mười hai sứ quân, lập nước xưng vương Rõ ràng, tố chất nhà lãnh đạo quân sự ở Đinh Bộ Lĩnh đã có
và thể hiện từ rất sớm
3 Kết luận
Tôi cho rằng, một người lãnh đạo thực sự không chỉ hội tụ những tố chất lãnh đạo vốn có mà còn phải trau dồi những kỹ năng cần thiết để lãnh đạo hiệu quả Thế nhưng, nhiều người trong chúng ta xem nhẹ điều đó và cứ giữ mãi quan niệm chủ quan khi cho rằng họ sinh ra là để làm người đứng đầu Chúng ta hãy tự hỏi mình vì sao những người khác cần phải lắng nghe, tôn trọng và thực hiện theo
sự điều động, hướng dẫn của bạn Vì vậy nhà lãnh đạo phải biết được đâu là tố chất và kỹ năng cần có cho mình để xây dựng và phát huy chúng một cách hiệu quả Những phẩm chất và kỹ năng này ảnh hưởng trực tiếp tới hình ảnh người lãnh đạo và nền tảng thành công của một tổ chức
Trong tương lai, những nhà lãnh đạo giỏi phải là người có những cái nhìn thực tế hơn về giá trị của họ đối với tổ chức mà họ quản lý Lãnh đạo cần phải
Trang 6mềm dẻo kết hợp các yếu tố sáng tạo, năng lực của bản thân với tố chất giá trị của cấp dưới để đạt được mục tiêu của tổ chức Bên cạnh đó, để thực hiện vai trò
và các trách nhiệm quản lý truyền thống của mình, các nhà lãnh đạo cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc tạo ra một nền văn hóa trong tổ chức, doanh nghiệp
Tài liệu tham khảo:
- Giáo trình Lãnh đạo trong tổ chức - Chương trình GaMBA/Đại học Griggs Hoa Kỳ
- Nguồn: Tạp chí Doanh nhân
- Trang web về “nhà lãnh đạo” được tìm kiếm trên google