Khảo cổ học là ngành khoa học nghiên cứu hoạt động của con người trong quá khứ, thường bằng cách tìm kiếm, phục chế, sắp xếp và nghiên cứu những chi tiết văn hóa và dữ liệu môi trường mà họ để lại, bao gồm vật tạo tác, kiến trúc, hiện vật sinh thái và phong cảnh văn hóa. Mục đích của khảo cổ học là nghiên cứu về sự tiến hóa của loài người và hoạt động của con người trong quá khứ. Gần như toàn bộ lịch sử loài người nằm trong thời nguyên thủy. Nhiều bước tiến vĩ đại diễn ra trong thời kì này như: sự tiến hóa từ vượn cổ phương Nam đến người hiện đại, những tiến bộ kĩ thuật và tiến bộ về xã hội, nhưng không có văn bản nào để nghiên cứu. Chúng ta không thể hiểu được thời đại này nếu không dùng đến những phương pháp khảo cổ.
Trang 1ĐỊA DANH LỊCH SỬ VIỆT NAM
ĐỊA DANH LIÊN QUAN ĐẾN DI
TÍCH KHẢO CỔ HỌC
NHÓM Trần Thị Diễm Nguyễn Thị Ái Nhi Nguyễn Thị Thuý Anh Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh
Đặng Quang Vũ Nguyễn Ngọc Bảo Nguyên Tôn Nữ Ngọc Tú
Trang 2Nội dung
Các di tích khảo cổ ở
Việt Nam
Các di tích khảo cổ ở
Việt Nam
Di tích khảo cổ lịch sử
Thành cổ Loa
Di tích khảo cổ lịch sử
Thành cổ Loa
Kết luận Khái quát chung
Trang 3I khái quát chung
Khảo cổ học là ngành khoa học nghiên cứu hoạt động của con người trong quá khứ, thường bằng cách tìm kiếm, phục chế, sắp xếp và nghiên cứu những chi tiết văn hóa và dữ liệu môi trường
mà họ để lại, bao gồm vật tạo tác, kiến trúc, hiện vật sinh thái và phong cảnh văn hóa
Trang 4Mục đích của khảo cổ học là nghiên cứu về sự tiến hóa của loài người và hoạt động của con người trong quá khứ Gần như toàn
bộ lịch sử loài người nằm trong thời nguyên thủy
Nhiều bước tiến vĩ đại diễn ra trong thời kì này như: sự tiến hóa
từ vượn cổ phương Nam đến người hiện đại, những tiến bộ kĩ thuật và tiến bộ về xã hội, nhưng không có văn bản nào để
nghiên cứu Chúng ta không thể hiểu được thời đại này nếu
không dùng đến những phương pháp khảo cổ
Trang 6II Các di tích khảo cổ ở Việt Nam
Thời đồ đá - tiền sử
Hang Chổ, tỉnh Hòa Bình: Văn hóa Hòa Bình
Hang Phia Vài, tỉnh Tuyên Quang: văn hóa Hòa
Bình với sắc thái văn hóa tiền sử lưu vực sông
Gâm
Di chỉ Ba Vũng, Quảng Ninh: văn hóa Hạ Long
Quần thể hang động Tràng An ở Ninh Bình
Thời kim khí - sơ sử
Di chỉ Đông Sơn, Thanh Hóa: Văn hóa Đông Sơn
Di chỉ khảo cổ Phùng Nguyên, Phú Thọ: Văn hóa Phùng Nguyên
Di chỉ Xóm Rền, Phú Thọ: Văn hóa Phùng Nguyên
Di chỉ Đồng Đậu, Vĩnh Phúc: Văn hóa Đồng Đậu.
Di chỉ Thành Dền, Hà Nội: Văn hóa Đồng Đậu.
Di chỉ Thạch Lạc, Hà Tĩnh: Văn hóa Đồng Đậu.
Di chỉ Mán Bạc, xã Yên Thành, Yên Mô Ninh Bình: đan xen nhiều nền văn hóa
Mộ thuyền Động Xá, Hưng Yên: văn hóa Đông Sơn.
Đền Thượng, Cổ Loa: văn hoá Đông Sơn
Thành Cổ Loa
Sa Huỳnh, Quảng Ngãi: Văn hóa Sa Huỳnh
Văn hóa Phù Nam, Cát Tiên
Thánh địa Cát Tiên ở Lâm Đồng
Di chỉ Óc Eo, An Giang: Văn hoá Óc Eo
Di tích khảo cổ Gò Cây Thị, thị trấn Óc
Eo, Thoại Sơn, tỉnh An Giang: Văn hoá Óc
Eo
Champa
Thánh địa Mỹ Sơn ở Quảng Nam
Thời phong kiến
Cố đô Hoa Lư tỉnh Ninh Bình
Hoàng thành Thăng Long ở Hà Nội
Thành nhà Hồ, Thanh Hóa: di vật có niên đại cuối thế kỷ
XIV-đầu thế kỷ XV
Toà tháp cổ Yên Bái
Khu di tích Lam Kinh, Thanh Hóa
Thành Bản Phủ ở Cao Bằng
Đàn Xã Tắc ở Hà Nội
Đàn Xã Tắc Huế
Tháp Mường Và, thị trấn Sốp Cộp tỉnh Sơn La
Chưa xác định thời gian
Bãi đá cổ Sa Pa tỉnh Lào Cai
Bãi đá cổ Nậm Dẩn tỉnh Hà Giang
Bãi đá cổ Pá Màng tỉnh Sơn La
Trang 7III Di tích khảo cổ lịch sử Thành cổ Loa
Cổ Loa là kinh đô của nhà nước phong kiến Âu Lạc, dưới thời
vua An Dương Vương vào khoảng thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên và của nhà nước dưới thời Ngô Quy thế kỷ 10 sau Công nguyên.
Hiện nay, di tích Cổ Loa thuộc xã Cổ Loa, huyện Đông Anh,
HàNội.
Trang 81 Vị trí địa lý và những tiêu chí chọn vị trí
Cổ Loa nằm vào vị trí đỉnh của tam giác châu thổ sông
Hồng và là nơi giao lưu quan trọng của đường thủy và
đường bộ
Cổ Loa là một khu đất đồi cao ráo nằm ở tả ngạn sông Hoàng
Địa điểm Cổ Loa chính là đất Phong Khê, lúc đó là một vùng
bằng trù phú có xóm làng, dân cư đông đúc, sống bằng nghề làm ruộng, đánh cá và thủ công nghiệp
Trang 92 Vật liệu và kỹ thuật xây dựng
Thành Cổ Loa được xây bằng đất do thời Âu Lạc chưa có gạch
nung
Thành có 3 vòng Chu vi ngoài 8 km, vòng giữa 6,5 km, vòng
trong 1,6 km Diện tích trung tâm lên tới 2 km²
Thành được xây theo phương pháp đào đất đến đâu, khoét hào
đến đó, thành đắp đến đâu, lũy xây đến đó
Trang 10Khu vực Cổ Loa được coi là một nền đất yếu nên việc xây dựng thành Cổ Loa có thể khó khăn và thành bị đổ nhiều lần
Khi xẻ dọc thành để nghiên cứu, các nhà khảo cổ học phát hiện kỹ thuật gia cố thành của Thục Phán: chân thành được chẹn một lớp tảng đá Hòn nhỏ có đường kính dài 15cm, hòn lớn 60 cm
Trang 113 Cấu trúc thành Cổ Loa Thành Cổ Loa
Thành nội hình chữ nhật, cao trung bình 5 m so với mặt đất,
mặt thành rộng từ 6 m-12 m, chân rộng từ 20 m-30 m, chu vi 1.650 m và có một cửa nhìn vào tòa kiến trúc Ngự triều di quy
Thành trung là một vòng thành không có khuôn hình cân xứng,
dài 6.500 m, nơi cao nhất là 10 m, mặt thành rộng trung bình
10 m, có năm cửa ở các hướng đông, nam, bắc, tây bắc và tây nam, trong đó cửa đông ăn thông với sông Hoàng
Trang 12 Thành ngoài cũng không có hình dáng rõ ràng, dài hơn 8.000 m,
cao trung bình 3 m-4 m (có chỗ tới hơn 8 m) Mỗi vòng thành đều có hào nước bao quanh bên ngoài, hào rộng trung bình từ
10m đến 30m, có chỗ còn rộng hơn
Các vòng hào đều thông với nhau và thông với sông Hoàng
Sông Hoàng được dùng làm hào thiên nhiên cho thành Ngoại
ở về phía Tây Nam và Nam Phần hào còn lại được đào sát
chân tường thành từ gò Cột Cờ đến Đầm Cả
Trang 134 Chức năng
Bảo vệ và chiến đấu
Về mặt quân sự, là một căn cứ phòng thủ vững chắc để bảo
vệ nhà vua, triều đình và kinh đô Đồng thời là một căn cứ kết hợp hài hòa thủy binh cùng bộ binh, khi tác chiến.
Về mặt xã hội, với sự phân bố từng khu cư trú cho
vua, quan, binh lính, thành Cổ Loa là một chứng cứ
về sự phân hóa của xã hội thời ấy
Trang 14KẾT LUẬN