Sự khác nhau giữa ân xá, đại xá và đặc xá? Ân xá là đặc ân của nhà nước trong việc miễn giảm trách nhiệm hình sự hoặc hình phạt với người phạm tội, thể hiện chính sách nhân đạo của nhà nước ta với những người phạm tội, mở ra cho những người phạm tội khả năng ăn năn hối cải, cải tạo, giáo dục trở thành người có ích cho xã hội và nhanh chóng tái hòa nhập cộng đồng. Ân xá được thực hiện với 2 hình thức là đại xá và đặc xá. Như vậy, đặc xá, đại xá là hình thức của ân xá, vì thế, chúng ta chỉ cần phân biệt thế nào là đại xá, đặc xá. Cơ sở nào để ra quyết định đại xá, đặc xá? Đối với quyết định đại xá: hiện nay, hầu như chưa có văn bản cụ thể quy định về vấn đề này. Quyết định đại xá thường được đưa ra trong phiên họp Quốc hội để các đại biểu thống nhất ý kiến. Đối với quyết định đặc xá, phải đáp ứng 2 điều kiện sau: Có đủ điều kiện được đề nghị đặc xá theo Điều 10 và không thuộc trường hợp không được đề nghị đặc xá theo Điều 11 Luật đặc xá 2007. Phải có đơn đề nghị được đặc xá gửi đến Chủ tịch nước. Tuy nhiên, vẫn có 1 số trường hợp đặc biệt được đặc xá mà không phải đáp ứng các điều kiện trên với mục đích đáp ứng yêu cầu về đối nội, đối ngoại của Nhà nước. Như vậy, việc đặc xá do Chủ tịch nước quyết định có cơ sở pháp lý để thực hiện mà không mang tính chất cảm tính như nhiều bạn thắc mắc, còn vấn đề đại xá đến nay, vẫn chưa có văn bản quy định chi tiết. Vì thế, rất mong trong thời gian tới, Quốc hội sớm ban hành văn bản quy định chi tiết các điều kiện để được xem xét đại xá.
Trang 1Tự thú và Đầu thú
“Tự thú” và “Đầu thú” là hai chế định có nhiều điểm tương đồng, thậm chí là đối với những sinh viên luật cùng thường hay nhầm lẫn trong việc xác định hai vấn đề này.
Giống
nhau
- Đầu thú và tự thú là hành động của người có những hành vi phạm tội tự mình đến trình diện và khai báo tại cơ quan chức năng để được xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật
- Mong muốn giải quyết vụ việc theo đúng pháp luật và chủ động chịu trách nhiệm
về hành vi sai phạm của mình
- Hành vi đầu thú và tự thú đều được xem là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự Khác
nhau
Định
nghĩa
Tự thú là việc người phạm tội tự nguyện khai báo với
cơ quan, tổ chức về hành vi phạm tội của mình trước
khi tội phạm hoặc người phạm tội bị phát hiện
Đầu thú là việc người phạm
tội sau khi bị phát hiện đã tự nguyện ra trình diện và khai báo với cơ quan có thẩm quyền về hành vi phạm tội của mình
Đặc
điểm
- Hành vi phạm tội chưa bị ai phát giác hoặc đã bị phát
giác nhưng chưa xác định được ai là tội phạm
- Đã xác định được ai là người phạm tội Hành vi tội phạm đã bị phát hiện, nhiều người biết, bị tố cáo và đang
bị các cơ quan chức năng điều tra làm rõ, cho dù nghi can có thể chưa chính thức
bị khởi tố hình sự
- Việc người phạm tội tự khai ra hành vi phạm tội của
mình với nhà chức trách là biểu hiện của sự ăn năn
hối cải về việc làm sai trái của mình nên đáng được
khoan hồng
- Hành vi đầu thú cho thấy người có hành vi phạm tội
có tư tưởng ăn năng, đã nhìn nhận ra lỗi lầm của mình
- Mức độ khoan hồng căn cứ vào chính sách hình sự
của Nhà nước; căn cứ vào tính chất mức độ nguy
hiểm của hành vi phạm tội, hậu quả đã xảy ra; thái độ
khai báo; sự góp phần vào việc phát hiện và điều tra
tội phạm của người tự thú Có thể miễn trách nhiệm
hình sự Bộ luật hình sự hoặc coi là tình tiết giảm nhẹ
- Nếu có người biết hành vi phạm tội của người phạm tội được nên người phạm tội đến cơ quan có thẩm quyền trình diện thì xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho người phạm tội
Điều
kiện
miễn
trách
- Tội phạm mà người tự thú đã thực hiện chưa bị phát
giác, tức là chưa ai biết có tội phạm xảy ra hoặc có
biết nhưng chưa biết ai là thủ phạm
- Người tự thú phải khai rõ sự việc, góp phần có hiệu
Không được miễn trách nhiệm hình sự
Trang 2hình
sự.
quả vào việc phát hiện và điều tra tội phạm, tức là khai
đầy đủ tất cả hành vi phạm tội của mình cũng như
hành vi phạm tội của những người đồng phạm khác,
không giấu giếm bất cứ một tình tiết nào của vụ án,
đồng thời giúp cơ quan điều tra phát hiện tội phạm
như: chỉ nơi ở của người đồng phạm khác hoặc dẫn
cơ quan điều tra đi bắt người đồng phạm khác đang
bỏ trốn, thu thập các dấu vết của tội phạm, thu hồi vật
chứng, tài sản của vụ án Nếu khai không rõ ràng
hoặc khai báo không đầy đủ thì không được lấy đó
làm căn cứ miễn trách nhiệm hình sự
- Cùng với việc tự thú người tự thú phải cố gắng hạn
chế đến mức thấp nhất hậu quả của tội phạm như: Trả
lại tài sản đã chiếm đoạt; thông báo kịp thời cho người
bị hại biết những gì đang đe doạ đến tính mạng, sức
khoẻ, nhân phẩm danh dự hoặc tài sản để họ đề
phòng; đòi lại hoặc thu lại những phương tiện, công cụ
hoặc các nguồn nguy hiểm mà họ đã giao hoặc đã tạo
ra cho người đồng phạm khác hoặc cho những lợi ích
khác v.v
Quy
định
pháp
luật
- Khoản 2 Điều 3;
- Khoản 2 Điều 25;
- Điểm o, khoản 1 Điều 46;
BLHS 1999 (sửa đổi 2009);
Chưa được quy định trong BLHS 1999 (sửa đổi 2009), bắt đầu được nhắc đến lần đầu trong BLTTHS 2003 và
đã được hướng dẫn bởi Hội đồng thẩm phán TAND tối cao
BLHS 2015 và BLTTHS
2015 đã sửa đổi và quy định chi tiết rõ ràng hơn