Ân xá là đặc ân của nhà nước trong việc miễn giảm trách nhiệm hình sự hoặc hình phạt với người phạm tội, thể hiện chính sách nhân đạo của nhà nước ta với những người phạm tội, mở ra cho
Trang 1Ân xá, đại xá, đặc xá: hiểu thế nào cho đúng?
Dịp Quốc khánh 2/9 này, Chủ tịch nước đã ra quyết định đặc xá cho 18.000 phạm nhân Vậy đặc xá là gì? Đặc xá, đại xá, ân xá khác nhau như thế nào? Có cơ sở để các cơ quan có thẩm quyền ra các quyết định này không hay chỉ ra quyết định mang tính chất cảm tính? Đó là một số câu hỏi thắc mắc mà trong thời gian gần đây mình nhận được
Bài viết dưới đây sẽ giúp các bạn hiểu đúng thế nào là ân xá, đặc xá, đại xá
Sự khác nhau giữa ân xá, đại xá và đặc xá?
Ân xá là đặc ân của nhà nước trong việc miễn giảm trách nhiệm hình sự hoặc hình phạt với người phạm tội, thể hiện chính sách
nhân đạo của nhà nước ta với những người phạm tội, mở ra cho những người phạm tội khả năng ăn năn hối cải, cải tạo, giáo dục trở thành người có ích cho xã hội và nhanh chóng tái hòa nhập cộng đồng
Ân xá được thực hiện với 2 hình thức là đại xá và đặc xá
Như vậy, đặc xá, đại xá là hình thức của ân xá, vì thế, chúng ta chỉ cần phân biệt thế nào là đại xá, đặc xá
Căn cứ pháp
lý
Chưa có văn bản quy định cụ thể Luật đặc xá 2007
Khái niệm Sự khoan hồng của Nhà nước do Quốc hội quyết định nhằm
tha tội hoàn toàn và triệt để cho một số loại tội phạm nhất
định đối với hàng loạt người phạm tội nhân sự kiện quan
trọng trong đời sống chính trị của đất nước
Sự khoan hồng đặc biệt của Nhà nước do Chủ tịch nước quyết định tha tù trước thời hạn cho người bị kết
án phạt tù có thời hạn, tù chung thân nhân sự kiện trọng đại, ngày lễ lớn của đất nước hoặc trong trường hợp đặc biệt
Bản chất Tha, miễn hình phạt hoặc giảm nhẹ hình phạt cho một số
loại tội phạm hoặc một loạt người phạm pháp nhất định đã
hoặc chưa bị truy tố, xét xử, thi hành án
Miễn toàn bộ hoặc một phần hình phạt hoặc giảm nhẹ hình phạt, kể cả miễn trách nhiệm hình sự hoặc xóa án đối với một hoặc một số người nhất định hoặc một số đông người đang chấp hành hình phạt, trong trường hợp họ lập được công lớn hoặc đã quá già yếu hoặc mắc bệnh hiểm nghèo
Thời gian
thực hiện
Thường vào những dịp quan trọng trong đời sống chính trị
của đất nước
Nhân dịp kỷ niệm những ngày lễ lớn của dân tộc như ngày 02/9 hay 30/4…hàng năm
Thẩm quyền
thực hiện
Đối tượng áp
dụng
Người phạm tội trong giai đoạn đã hoặc chưa bị truy tố, xét
xử, thi hành án
Người phạm tội trong giai đoạn đã bị kết án tù hoặc tử hình
Giai đoạn áp
dụng
Từ giai đoạn tố tụng đến giai đoạn thi hành án hình sự Chỉ áp dụng từ giai đoạn thi hành án hình sự
Nội dung Thông thường căn cứ vào tình hình kinh tế chính trị cũng
như diễn biến tội phạm trong từng thời kỳ mà Quốc hội quyết
định đại xá cho những hành vi phạm tội hay loại tội phạm
nào
Theo yêu cầu (có đơn) của người bị kết án
Việc xét đặc xá bao gồm xét đặc xá tha tù và xét ân giảm án tử hình
Hậu quả
pháp lý
Người được đại xá sẽ là người không có tội và cũng sẽ
không có án tích trong lý lịch tư pháp của mình
Người được đặc xá sẽ được miễn chấp hành phần hình phạt còn lại nhưng không được xóa án tích ngay
và vẫn có tiền án trong lí lịch tư pháp
(bài viết có trích một số nội dung từ bài phân biệt đại xá, đặc xá tại Dân Luật)
Cơ sở nào để ra quyết định đại xá, đặc xá?
Đối với quyết định đại xá: hiện nay, hầu như chưa có văn bản cụ thể quy định về vấn đề này Quyết định đại xá thường được đưa
ra trong phiên họp Quốc hội để các đại biểu thống nhất ý kiến
Đối với quyết định đặc xá, phải đáp ứng 2 điều kiện sau:
Trang 2- Có đủ điều kiện được đề nghị đặc xá theo Điều 10 và không thuộc trường hợp không được đề nghị đặc xá theo Điều 11 Luật đặc
xá 2007
- Phải có đơn đề nghị được đặc xá gửi đến Chủ tịch nước
Tuy nhiên, vẫn có 1 số trường hợp đặc biệt được đặc xá mà không phải đáp ứng các điều kiện trên với mục đích đáp ứng yêu cầu
về đối nội, đối ngoại của Nhà nước
Như vậy, việc đặc xá do Chủ tịch nước quyết định có cơ sở pháp lý để thực hiện mà không mang tính chất cảm tính như nhiều bạn thắc mắc, còn vấn đề đại xá đến nay, vẫn chưa có văn bản quy định chi tiết Vì thế, rất mong trong thời gian tới, Quốc hội sớm ban hành văn bản quy định chi tiết các điều kiện để được xem xét đại xá