GIÁO ÁN SINH HỌC 9 Bài 45 – 46: THỰC HÀNH TÌM HIỂU MÔI TRƯỜNG VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ NHÂN TỐ SINH THÁI LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT I/ Mục tiêu: chuẩn kiến thức 1/Kiến thức - Tìm được dẫn
Trang 1GIÁO ÁN SINH HỌC 9 Bài 45 – 46: THỰC HÀNH TÌM HIỂU MÔI TRƯỜNG
VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ NHÂN TỐ SINH THÁI
LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I/ Mục tiêu: (chuẩn kiến thức)
1/Kiến thức
- Tìm được dẫn chứng về ảnh hưởng của nhân tố ánh sáng và độ ẩm lên đời sống sinh vật
2/Kĩ năng
- Kĩ năng quan sát và phân tích kênh hình
- Hoạt động nhóm
Kĩ năng sống
- Kĩ năng thu thập và sử lí thông tin khi đọc SGK và các tài liệu tham khảo, quan sát tranh ảnh để tìm hiểu về môi trường, các nhân tố sinh thái và ảnh hưởng của chúng lên đời sống sinh vật
- Kĩ năng hợp tác lắng nghe tích cực
- Kĩ năng tự tin khi trình bày ý kiến trước tổ, nhóm, lớp
3/ Thái độ.
- Giáo dục ý thức bảo vệ thiên nhiên đặc biệt là động vật
- Biết cách thu thập mẫu
II/ Phương pháp
- Hoàn tất một nhiệm vụ
- Khảo sát thực địa
- Giải quyết vấn đề
- Trực quan
III/ Chuẩn bị.
- GV: Tranh ảnh về nhân tố sinh thái ánh sáng và độ ẩm lên đời sống sinh vật (địa điểm thực hành)
Trang 2- HS: Xem trước bài, kẻ bảng 45.1 – 45.3 SGK
IV/ Tiến trình lên lớp.
1/ Ổn định (1’)
2/ Kiểm tra bài cũ (5’)
(?) Thế nào là quan hệ cùng loài giữa các sinh vật ? Sinh vật cùng loài cạnh tranh lân4 nhau
trong điều kiện nào ?
(?) Thế nào là sinh vật sống cộng sinh, sống hội sinh, cho thí dụ ?
3/ Bài mới
a/ Khám phá.
GV: Chúng ta đã biết người ta chia nhân tố sinh thái ra thành 2 nhóm: Nhóm nhân tố sinh thái
vô sinh là nhóm nhân tố không sống trong tự nhiên; Nhóm nhân tố sinh thái hữu sinh là nhóm nhân tố sống gồm nhân tố con người và nhân tố các sinh vật khác Các nhấn tố này đều anh
hưởng lên đời sống sinh vật
b/ Kết nối Hoạt động 1 : Tìm hiểu môi trường sống của sinh vật - Gv: Y/c hs kẻ bảng 45.1 vào vở bài tập - Gv: Cho hs quan sát khuôn viên trường hoặc quan tranh ảnh và hoàn thành nội dung theo mẫu trong bảng 45.1 SGK Bảng 45.1 Tên sinh vật Nơi sống Thực vật 1/
2/
3/
4/
5/
-
-
-
-
-
Trang 3
Động vật
1/
2/
3/
4/
5/
-
-
-
-
-
Nấm -
Địa y -
- HS: Điền nội dung quan sát được vào bảng 45.1 - Gv: Có thể giới thiệu thêm một số sinh vật + Thực vật: Cây bàng, cây phượng, cây bạch đàng, cây lúa
+ Động vật: Chim, cá, giun, nhái, cua, ốc, bướm, chuồn chuồn
+ Nấm rơm, nấm mèo
+ Địa y sống bám trên thân cây
- Gv: Y/c hs tổng kết lại
+ Số lượng sinh vật đã quan sát
+ Có mấy loại môi trường đã quan sát
+ Môi trường sống nào có số lượng sinh vật quan sát nhiều nhất, môi trường nào quan sát ít nhất
Hoạt động 2 : Nghiên cứu hình thái lá cây và phân tích ảnh hưởng của ánh sáng tới hình thái của lá cần thực hiện các bước sau:
Trang 4- Bước 1: Gv y/c hs quan sát 10 lá cây ở môi trường khác nhau trong khu vực quan sát hoặc mẫu vật
- Gv: Y/c hs kẽ bảng 45.2 và điền các đặc điểm hình thái của lá cây vào bảng
→ Khu vực quan sát, chọn những môi trường khác nhau: nơi trống trải, dưới tán cây, hố nước ở cạnh lớp học
Bảng 45.2
STT
Tên cây Nơi sống
Đặc điểm của phiến lá
Các đặc điểm chứng tỏ lá cây quan sát là:
Những nhận xét khác (nếu có)
1
2
3
4
5
6
7
Trang 59
10
- Gv: Gợi ý:
* Có thể nhận xét các đặc điểm sau:
+ Phiến lá rộng hay hẹp
+ Phiến lá dày hay mỏng
+ Màu sanh sẩm hay nhạt
* Chọn một trong số các đặc điểm sau:
+ Lá cây ưa sáng
+ Lá cây ưa bóng
+ Lá cây chìm trong nước
+ Lá cây nổi trên mặt nước
- Bước 2: Gv có thể cho hs vẽ hình dạng của các phiến lá
Hoạt động 3 : Tìm hiểu môi trường sốn của động vật.
- Gv: Y/c hs tì hiểu các loại động vật nhỏ có rất nhiều trong môi trường quanh ta Thí dụ: Giun đất, thân mềm và cho hs điền nội dung vào bảng 45.3
Bảng 45.3
STT Tên động vật Môi trường sống Mô tả đặc điểm của động vật thích
nghi với môi trường sống 1
Trang 63
4
5
6
7
8
9
10
Hoạt động 4 : Hoàn thành bảng thu hoạch theo mẫu sau:
- Tên bài thực hành:
- Họ và tên:
- Lớp:
+ Có mấy loại môi trường sống của sinh vật ?
+ Hãy kể tên những nhân tố sinh thái ảnh hưởng tới đời sống sinh vật
+ Lá cây ưa sáng mà em đã quan sát được có những đặc điểm hình thái như thế nào ?
Trang 7+ Lá cây ưa bóng mà em đã quan sát được có những đặc điểm hình thái như thế nào ?
+ Các loài động vật mà em đã quan sát được thuộc nhóm động vật sống trong nước, ưa ẩm hay ưa khô ?
Hoạt động 5 : Hướng dẫn học ở nhà:
- Hoàn thành bài thu hoạch
- Xem trước nội dung bài 47: Quần Thể Sinh Vật