Kĩ năng - Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin khi đọc SGK, và các tài liệu quan sát tranh ảnh để tìm hiểu cấu tạo của ruột non và quá trình tiêu hóa ở ruột non.. - Sơ đồ Biến đổi hóa học
Trang 1GIÁO ÁN SINH HỌC 8
I-Mục tiêu
1 Kiến thức
- Nêu được cấu tạo của ruột non phù hợp với chức năng của nó
- Nêu được những biến đổi thức ăn ở ruột non
2 Kĩ năng
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin khi đọc SGK, và các tài liệu quan sát tranh ảnh để tìm hiểu cấu tạo của ruột non và quá trình tiêu hóa ở ruột non
- Kỹ năng ra quyết định: không lạm dụng rượu, bia làm ảnh hưởng tới gan (có vai trò tiết dịch mật)
- Kĩ năng hợp tác,lăng nghe tích cực
3 Thái độ
- Chuẩn bị bài đầy đủ trước khi lên lớp
- Tích cực đóng góp ý kiến xây dựng bài
II-Phương pháp
- Đóng vai
- Hỏi chuyên gia
- Động não
- Vấn đáp -tìm tòi
- Dạy học nhóm
III-Phương tiện
- Tranh Cấu tạo ruột non
- Sơ đồ Biến đổi hóa học của thức ăn ở ruột non
IV-Tiến trình dạy – học
1 Ổn định: 1’
Trang 2- Kiểm tra sỉ số.
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
- Trình bày cấu tạo dạ dày
- Ở dạ dày có những hoạt động biến đổi thức ăn gì?
3 Bài mới: 30’
a Mở bài: 2’
Như các em đã biết, ở miệng tiêu hoá G, ở dạ dày tiêu hoá Pr Tuy nhiên sự tiêu hoá ở đó là rất ít VD: ở khoang miệng chỉ có 1 -2% gluxit bị tiêu hoá Các chất này sẽ tiếp tục bị tiêu hoá ở ruột non Vậy cấu tạo của ruột non như thế nào? Sự tiêu hoá diễn ra ra sao, chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay
b Phát triển bài: 28’
Hoạt động 1: Cấu tạo ruột non
Mục tiêu: Nêu được cấu tạo của ruột non phù hợp với chức năng của nó
10’ - Yêu cầu HS đọc thông tin
trong SGK và trả lời câu
hỏi:
- Nêu cấu tạo của ruột
non?
- GV treo tranh H 28.1 và
28.2 để HS trình bày
- Ruột có cấu tạo như thế
nào?
- Gan và tuỵ có tác dụng
gì?
- Dự đoán xem ruột non có
hoạt động tiêu hoá nào?
- GV chưa nhận xét ngay,
để đến hoạt động sau
- GV ghi lại dự đoán của
- Cá nhân HS tự nghiên cứu thông tin SGK và trả lời:
- 1 HS trình bày, lớp nhận xét bổ sung, rút ra kết luận
+ Ruột nó cấu tạo 4 lớp
- HS dựa vào cấu tạo của ruột non để dự đoán, 1
HS trình bày
I-Ruột non
- Ruột non dài khoảng 3m, cấu tạo bởi 4 lớp như dạ dày nhưng mỏng hơn, lớp cơ chỉ gồm có
cơ dọc và cơ vòng
- Tá tràng là đoạn đầu của ruột non, nơi dịch tụy và dịch mật
đổ vào
- Lớp niêm mạc của ruột non chứa nhiều tuyến ruột tiết ra dịch ruột và các tế bào tiết chất nhày
Trang 3HS lên góc bảng.
Hoạt động 2: Biến đổi thức ăn ở ruột non
Mục tiêu: Nêu được những biến đổi thức ăn ở ruột non
18’ - Yêu cầu HS nghiên cứu
thông tin mục II SGK,
quan sát H 28.3, nhớ lại
kiến thức tiết trước và trả
lời câu hỏi:
- Dạ dày có môi trường gì?
- Thức ăn xuống tới ruột
non còn chịu sự biến đổi lí
học nữa không? Nếu có thì
biểu hiện như thế nào? Các
thành phần nào tham gia
hoạt động?
- Nêu cơ chế đóng mở môn
vị?
- Nếu 1 người bị bệnh
thiếu axit trong dạ dày thì
sẽ có hậu quả gì?
- Các cơ trong thành ruột
non có tác dụng gì?
- Yêu cầu HS trả lời câu
hỏi:
+ Theo em trong 2 loại
- Cá nhân HS nghiên cứu thông tin mục II SGK, quan sát tranh và trả lời câu hỏi:
+ Dạ dày có môi trường axit, do axit tiết
ra từ dịch vị
+ Có Các lớp cơ của ruột non co bóp đẩy thức ăn xuống, trộn đều thức ăn với dịch tiêu hóa, tuyến gan tiết dịch mật làm nhũ tương hóa lipit
- HS dựa vào thông tin SGK nêu cơ chế
- Thức ăn protein khó tiêu hóa do HCl không
đủ để kích hoạt pepsinogen thành pepsin
- HS dựa vào SGK trình bày
+ Biến đổi hoá học quan trọng hơn
II-Tiêu hóa ở ruột non
1 Biến đổi lí học
+ Sự tiết dịch tiêu hoá do tuyến gan, tuyến tuỵ, tuyến ruột tiết ra
để hoà loãng thức ăn và trộn đều dịch tiêu hoá
+ Muối mật (dịch mật) tách khối lipit thành giọt nhỏ, biệt lập với nhau, tạo nhũ tương hoá
+ Các cơ trên thành ruột co bóp nhào trộn thức ăn ngấm đều dịch tiêu hoá và tạo lực đẩy thức ăn xuống phần tiếp theo của ruột
2 Biến đổi hoá học
- Sự phối hợp tác dụng của các loại enzim trong dịch tuỵ (chủ yếu) và dịch ruột, sự hỗ trợ của dịch mật biến đổi các loại thức ăn
+ Tinh bột và đường đôi thành đường đơn
+ Prôtêin thành peptit thành aa + Lipit nhờ dịch mật thành các giọt lipit thành glixerin và axit béo
Trang 4biến đổi trên, ở ruột non
xảy ra biến đổi nào là chủ
yếu và quan trọng hơn?
+ Để thức ăn biến đổi được
hoàn toàn, ta cần làm gì?
+ Cần nhai kĩ để tinh bột chuyển hoá thành đường
Bảng 28 Tiêu hóa ở ruột non
Biến đổi thức
ăn ở ruột non Các hoạt động
Các thành phần tham gia họat động
Tác dụng của hoạt động
Biến đổi lý học
- Nhu động của ruột
- Nhũ tương hóa lipit nhờ mật
- Các lớp cơ của ruột non
- Tuyến gan
- Trộn đều thức ăn với dịch tiêu hóa
- Các phần tử muối mật tách lipit thành những giọt nhỏ (nhũ tương hóa)
Biến đổi hóa
học
- Biến đổi tinh bột, prôtêin, lipit, nuclêit
- Các enzim trong dịch tụy và dịch ruột (do yuyến tụy
và các tuyến ruột tiết ra)
- Tinh bột thành đường đơn
- Prôtêin thành axit amin
- Lipit thành glyxêrin và axit béo
- Axit nuclêic thành nuclêôtit
4 Củng cố: 3’
- Gọi HS đọc khung màu hồng
- GV nhắc lại trọng tâm bài học: cấu tạo ruột non và các hoạt động biến đổi thức ăn ở ruột non
Trang 55 Kiểm tra đánh giá: 5’
- Chọn câu đúng trong các câu sau:
a Thành ruột non có cấu tạo gồm 4 lớp
b Lớp cơ của ruột non gồm 3 loại cơ: cơ dọc, cơ vòng, cơ chéo
c Trong ruột non, biến đổi lý học là chủ yếu
d Trong ruột non, biến đổi hóa học là chủ yếu
e Chỉ có thức ăn lipit mới được biến đổi trong ruột non
- Đáp án: a, d
6 Nhận xét, dặn dò: 1’
- Học bài, trả lời câu hỏi SGK
- Xem trước bài
V-Rút kinh nghiệm tiết dạy