GIÁO ÁN SINH HỌC 8 Bài 47: ĐẠI NÃO I/ Mục tiêu: chuẩn kiến thức 1/ Kiến thức: - Nêu rõ được đặc điểm cấu tạo của đại não người, đặc biệt là vỏ đại não - Xác định được các vùng chức năn
Trang 1GIÁO ÁN SINH HỌC 8 Bài 47: ĐẠI NÃO I/ Mục tiêu: (chuẩn kiến thức)
1/ Kiến thức:
- Nêu rõ được đặc điểm cấu tạo của đại não người, đặc biệt là vỏ đại não
- Xác định được các vùng chức năng của vỏ não ở người
2/ Kĩ năng:
- Rèn luyện kỹ năng quan sát và phân tích hình
- Rèn kỹ năng hoạt động nhóm
Kĩ năng sống:
- Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực khi hoạt động nhóm
- Kĩ năng xử lí và thu thập thông tin khi đọc SGK, quan sát hình để tìm hiểu đặc điểm, cấu tạo và các vùng chức năng của vỏ não
- Kĩ năng tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, trước tổ
3/ Thái độ:
Giáo dục ý thức bảo vệ bộ não
II/ Phương pháp:
- Động não
- Vấn đáp – tìm tòi
- Trực quan
- Thảo luận nhóm
III/ Chuẩn bị:
- Gv: Tranh phóng to hình 47.1 – 47.4 SGK
- HS: Xem trước nội dung bài
IV/ Tiến trình lên lớp:
1/ Ổn định (1’)
2/ Kiểm tra bài cũ (5’)
Trang 2(?) Nêu các thành phần của não bộ và cho biết vị trí của từng thành phần?
(?) Nêu cấu tạo và chức năng của trụ não, não trung gian, tiểu não?
3/ Các hoạt động dạy học
a/ Khám phá:
Gv: Trong thực tế chúng ta thấy có rất nhiều tai nạn xảy ra, như tai nạn giao thông, tai nạn lao động làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và có thể dẫn đến tử vong, có những
vụ xảy ra nghiêm trọng có thể dẫn đến chấn thương sọ não, hoặc những người bị tái biến mạch máu não do xơ vữa động mạch, do huyết áp cao gây xuất huyết não? Tại sao như vậy? chắc chắn những trường hợp trên điều có liên quan đến não, do não bị tồn thương hoặc bị máu chèn
ép làm ảnh hưởng chức năng của não, trong đó trực tiếp bị ảnh hưởng là đại não vậy đại não có cấu tạo như thế nào? chức năng của đại não là gì? bài học hôm nmay chúng ta cùng n/c
b/ Kết nối:
22’ Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo của đại não
- Gv: Y/c hs nhắc lại kiến thức cũ:
(?) Thành phần của não bộ?
(?) Vị trí của trụ não, tiểu não, não trung
gian ?
(?) Chức năng của trụ não?
(?) Chức năng của não trung gian? Tiểu
não?
I/
Cấu tạo của đại não
- HS: Trụ não, tiểu não, não trung gian
và đại não
- HS: Nằm dưới đại não
- HS: Nhắc lại được + Chất xám : Điều khiển , điều hoà hoạt động của các nội quan
+ Chất trắng : Dẫn truyền : Đường lên
là cảm giác và đường xuống là vận động
- HS:
+ Chuyển tiếp các đường dẫn truyền từ dưới → não
+ Điều khiển quá trình trao đổi chất và điều hoà thân nhiệt
Trang 3→ Chức năng của tiểu não
- Gv: Chốt lại kiến thức cũ
- Gv: Yêu cầu học sinh quan sát hình
47.1→ 47.3
(?) Xác định vị trí của đại não ?
- Gv: Yêu cầu HS thảo luận nhóm hoàn
thành bài tập điền từ
- Gv: Điều khiển các nhóm hoạt động →
chốt lại kiến thức đúng
- Gv: Yêu cầu học sinh quan sát lại hình
47.1 và 2 → Trình bày cấu tạo ngoài của
đại não?
- Gv: Hướng dẫn học sinh quan sát hình
47.3 , mô tả cấu tạo trong của đại não ?
- Gv: Phân tích thêm
+ Vỏ não chỉ dày 2 – 3 mm nhưng
chiếm khoảng 40% khôi lượng não bộ
+ Trong 1mm3 vỏ não có không dưới
100.000 nơron nhưng chỉ 4% số lượng
nơron được hoạt động
+ Tổng chiều dài của các mạch máu
- HS: Chú ý quan sát kỹ hình với chú thích kèm theo → tự thu nhận thông tin
- Các nhóm thảo luận thống nhất ý kiến :
Vị trí : Phía trên não trung gian là đại não rất phát triển
- HS: Lưạ chọn các thuật ngữ cần điền → đại diện nhóm trình bày
1 – khe ; 2 – rãnh ; 3 – trán ; 4 – đỉnh ; 5 – Thùy thái dương ; 6 – chất trắng
- HS: Nêu lại cấu tạo ngoài dựa vào phần điền từ
- HS: Quan sát hình → mô tả được : Vị trí và độ dày của chất xám và chất trắng (chất xám tạo thành vỏ não, chất trắng nằm dưới vỏ não)
- Đại não là phần não phát triển nhất ở người
Trang 4não dài tới 560 Km và mỗi phút não
cung cấp ¾ lít máu
- Gv: Liên hệ:
+ Chất xám tạo thành vỏ não là trung
tâm của các PXCĐK
+ Chất trắng là các đường thần kinh nối
các vùng vỏ não và với tủy sống Hầu hết
các đường dẫn truyền này đều bắt chéo ở
hành tủy hoặc ở tủy sống Do đó khi tổn
thương ở đại não sẽ làm tê liệt các phần
thân bên phía đối diện
- Gv: Cho hs giải thích hiện tượng liệt
nửa người
- Gv: Y/cầu hs tự rút ra kết luận cấu tạo
trong của đại não:
- Đại não gồm:
+ Chất xám tạo thành vỏ não là trung tâm của các PXCĐK
+ Chất trắng nằm dưới vỏ não là những đường thần kinh nối các phần của vỏ não với nhau và vỏ não với các phần dưới của hệ thần kinh trong chất trắng còn có các nhân nền.
11’ Hoạt động 2: Tìm hiểu : Sự phân vùng chức năng của đại não
( Lệnh tr 149 không dạy)
- Xác định được các vùng chức năng của
vỏ đại não ở người
- Gv:Yêu cầu học sinh đọc thông tin và
quan sát hình 47.4 → ? So sánh sự phân
vùng chức năng giữa người và động
vật ?
- Gv: cần nhấn mạnh sự phân vùng chức
năng của đại não người tiến hóa hơn so
với ĐV thuộc lớp thú
+ Xuất hiện vùng vận động có ý thức
+ Vùng vận động ngôn ngữ
+ Vùng hiểu tiếng nói và chữ viết
II/ Sự phân vùng chức năng của đại não
- HS: Cá nhân tự thu nhận thông tin → trao đổi nhóm → trả lời
- Vỏ não có nhiều vùng , mỗi vùng có tên gọi và chức năng riêng
Trang 5- Gv: Chốt lại kiến thức và cho hs tự rút
ra kết luận:
- Các vùng có ở người và động vật :Vùng cảm giác,Vùng vận độngVùng thị giácVùng thính giác
- Vùng chức năng chỉ có ở người : Vùng vận động ngôn ngữ, vùng hiểu tiếng nói
và chữ viết, vùng vận động ý thức
- Trình bày cấu tạo của đại não?
- Cho biết vị trí của chất xám và chất trắng của não?
- Nêu chức năng của chất xám và chất trắng của đại não?
- Sự phân vùng của đại não người?
- Nêu rõ sự xuất hiện các vùng chức năng ở người có, mà động vật thuộc lớp thú không có?
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK /150
- Đọc mục : “em có biết “
- Chuẩn bị bài : Hệ thần kinh sinh dưỡng