Giáo án Sinh học 8 bài 49: Cơ quan phân tích thị giác

GIÁO ÁN SINH HỌC 8 Bài 49: CƠ QUAN PHÂN TÍCH THỊ GIÁC I/ Mục tiêu: chuẩn kiến thức 1/ Kiến thức: - Liệt kê các thành phần của cơ quan phân tích bằng một sơ đồ phù hợp, nêu được ý nghĩa

GIÁO ÁN SINH HỌC 8 Bài 49: CƠ QUAN PHÂN TÍCH THỊ GIÁC

I/ Mục tiêu: (chuẩn kiến thức)

1/ Kiến thức:

- Liệt kê các thành phần của cơ quan phân tích bằng một sơ đồ phù hợp, nêu được ý nghĩa

của cơ phân tích đối với cơ thể

- Xác định rõ các thành phần của một cơ quan phân tích thị giác

- Mô tả được các thành phần chính của cơ quan thụ cảm thị giác

2/ Kĩ năng:

- Rèn luyện kỹ năng quan sát và phân tích hình

- Rèn kỹ năng hoạt động nhóm

Kĩ năng sống:

- Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực khi hoạt động nhóm

- Kĩ năng xử lí và thu thập thông tin khi đọc SGK, quan sát hình để xác định các thành phần của cơ quan phân tích thị giác

- Kĩ năng tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, trước tổ

3/ Thái độ:

Giáo dục ý thức bảo vệ mắt

II/ Phương pháp:

- Động não

- Vấn đáp – tìm tòi

- Trực quan

- Thảo luận nhóm

III/ Chuẩn bị:

- Gv: Tranh phóng to hình 49.2 – 49.3 SGK

- HS: Xem trước nội dung bài

IV/ Tiến trình lên lớp:

1/ Ổn định (1’)

2/ Kiểm tra bài cũ (5’)

(?) Trình bày cấu tạo của cung phản xạ vận động và cung phản xạ sinh dưỡng?

(?) Cho biết cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng? Hệ thần kinh sinh dưỡng giữ vai trò như thế nào trong đời sống?

3/ Các hoạt động dạy học

a/ Khám phá:

Gv: Trong chương IX chúng ta n/c về thần kinh và giác quan (có thể cho hs nhắc lại sơ lược về phần hệ TK các em đã n/c xong) Sau đó GV tiếp tục giới thiệu và n/c phần giác quan (thị giác và thính giác)

b/ Kết nối:

15’ Hoạt động 1: Xác định rõ các thành phần của 1 cơ quan phân tích, nêu được ý

nghĩa của cơ quan phân tích đối với cơ thể

- Gv: Yêu cầu học sinh nghiên cứu thông

tin SGK  trả lời câu hỏi :

(?) Một cơ quan phân tích bao gồm

những thành phần nào ?

- Gv: Nêu các thành phần của cơ quan

phân tích bằng sơ đồ

Dây thần kinh

I/ C ơ quan phân tích

- HS: Tự thu thập thông tin trong SGK

- HS: Cơ quan thụ cảm, Dây thần kinh,

bộ phận phân tích ở trung ương

Cơ quan

Bộ phận phân tích

ở trung ương

(Dẫn truyền hướng

tâm)

- Gv: Qua sơ đồ y/c hs nhắc lại:

+ Chức năng của noron?

+ Phân tích đường dẫn truyền xung

thần kinh từ cơ quan thụ cảm → cơ quan

phản ứng (cơ)?

- Gv: Lưu ý học sinh: Cơ quan thụ cảm

tiếp nhận kích thích tác động lên cơ thể –

là khâu đầu tiên của cơ quan phân tích

- Gv: Cần nhấn mạnh: sự tổn thương một

trong ba bộ phận thuộc một cơ quan

phân tích nào đó sẽ làm mất cảm giác

với các kích thích tương ứng

(?) Cho biết ý nghĩa của cơ quan phân

tích đối với cơ thể ?

- Gv: Y/c hs tự rút ra kết luận: →

- HS: Cơ quan thụ cảm tiếp nhận kích thích của môi trường sẽ phát xung thần kinh theo dây li tâm về TWTK, từ TW phát đi xung thần kinh theo dây li tâm tới

cơ quan phản ứng

- HS: Giúp cơ thể nhận biết được tác động của môi trường

- Cơ quan phân tích gồm:

+ Cơ quan thụ cảm + Dây thần kinh + Bộ phận phân tích ở trung ương (vùng TK ở đại não)

- Ý nghĩa: Giúp cơ thể nhận biết tác động của môi trường

18’ Hoạt động 2: Tìm hiểu: Cơ quan phân tích thị giác.

( Hình 49-1 và nội dung liên quan lệnh ▼ trang 155 không dạy)

- Gv: Y/c hs đọc thông tin và trả câu hỏi

sau:

(?) Cơ quan phân tích thị giác gồm

những thành phần nào?

-Gv: Hướng dẫn học sinh nghiên cứu

cấu tạo cấu mắt ở hình 49.2 và mô hình

→ làm bài tập điền từ tr 156

- Gv: Cầu mắt vận động được là nhờ cơ

vận động mắt

Cầu mắt gồm có 3 lớp:

+ Lớp ngoài cùng là màng cứng

+ Tiếp đến là lớp màng mạch

+ Trong cùng là lớp màng lưới, trong

đó chứa các tế bào thụ cảm thị giác

- Gv: Y/c hs quan sát hình 49.3 nghiên

cứu thông tin và thảo luận các câu hỏi

sau:

(?) Nêu cấu tạo của màng lưới ?

→ Tế bào thụ cảm thị giác (tế bào hình

nón và tế bào hình que)

II/ Cơ quan phân tích thị giác

- HS: Tự thu thập thông tin trong SGK

- Cơ quan thụ cảm thị giác

- Dây thần kinh thị giác

- Vùng thị giác (ở thùy chẩm)

1/ Cấu tạo của cầu mắt

- HS: Quan sát kĩ hình, thảo luận nhóm

để hoàn chỉnh bài tập và trả lời được:

1/ Cơ vận động mắt 2/ Màng cứng 3/ Màng mạch 4/ Màng lưới 5/ Tế bào thụ cảm thị giác

2/ Cấu tạo của màng lưới:

- HS: Tự thu thập thông tin trong SGK

- Tế bào nón : Tiếp nhận kích thích ánh

sáng mạnh và màu sắc

- Tế bào que :Tiếp nhận kích thích ánh sáng yếu

vàng lại nhìn rõ nhất?

(?) Tại sao ảnh của vật rơi vào điểm mù

mà ta lại nhìn không thấy?

- Gv: Phân tích thêm: Điểm vàng mỗi chi

tiết ảnh được 1 tế bào nón tiếp nhận và

truyền về não qua 1 tế bào thần kinh

- Gv: Liên hệ thực tế từ đó giáo dục hs

có ý thức vệ sinh mắt và cho hs tự rút ra

kết luận

( Hình 49-4 và lệnh ▼ trang 157 không

dạy)

- Gv: Y/c hs đọc thông tin

- Gv: cho học sinh giải thích một số hiện

tượng :

(?) Vì sao trời tối ta không nhìn rõ màu

sắc của vật ?

- Gv: Liên hệ thực tế về bệnh học đường

và giáo dục hs về cách vệ sinh học

đường

- Gv: Cho hs tự rút ra kết luận

- HS:Vì ở điểm vàng tập trung nhiều tế bào thụ cảm thị giác

- HS: Vì điểm mù là nơ đi ra các sợi trục của tế bào thụ cảm thị giác, không có tế bào TCTG nếu ảnh của vật rơi vào đó sẽ không nhìn thấy

- Điểm vàng : Là nơi tập trung tế bào

nón

- Điểm mù : Không có tế bào thụ cảm thị giác

3/ Sự tạo ảnh ở màng lưới

- HS: Tự thu thập thông tin trong SGK

- HS: Trời tối ta không nhìn rõ màu sắc của vật (vùng ngoại vi) Vì trong quá trình này nhiều tế bào nón và tế bào que liên với một tế bào thần kinh

- HS: Kết luận (phần ghi nhớ)

- Mô tả cấu tạo của cầu mắt ?

- Trình bày cấu tạo của màng lưới?

- Giải thích vì sao ảnh của vật rơi vào điểm vàng ta lại nhìn rõ nhất?

- Vì sao trời tối ta không nhìn rõ màu sắc của vật ?

- Cho biết sự tạo ảnh ở màng lưới?

- Học thuộc bài, trả lời câu 1, 2 trang 158

- Xem trước nội dung bài 50: VỆ SINH MẮT

- Đọc “phần em có biết”