Tiết 64 - Bài 58 Tổng kết chương III Quang học

Hiện t ợng này cho thấy tầm quan trọng của tác dụng gì của ánh sáng mặt trời?. Nhìn một ngọn đèn dây tóc qua một kính lọc mầu đỏ, ta thấy ánh sáng mầu gì?. Nhìn ngọn đèn đó qua kính

Bien soan: Nguyen Van Yen 1

  



Phòng GD&ĐT TP Bắc Ninh

TrườngưTHCSưPhongưKhê

Biên soạn: Nguyễn Văn Yên 13

Tiết 64- bài 58 : Tổng kết ch ơng iii:

Quang học

Ng uồn sán g

f f

3 X

Bien soan: Nguyen Van Yen 2

I Tự Kiểm tra

Bài1(1 SGK): Chiếu

một tia sáng từ

không khí và n ớc

chếch 300 so với

mặt n ớc

a Có hiện t ợng gì

xảy ra đối với tia

sáng khi truyền

qua mặt n ớc ? Hiện

t ợng đó gọi là hiện

t ợng gì?

b Góc tới bằng 600

thì góc khúc xạ lớn

hơn hay nhỏ hơn

600 ?

Góc tới =

a Tia sáng bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa n

ớc và không khí Đó là hiện t ợng khúc xạ

b Góc khúc xạ nhỏ hơn 600

N’

N

30 0

60 0

GKX<60 0

Bien soan: Nguyen Van Yen 3

I Tự Kiểm tra

B i 2 (4.SGK): Hãy dựng ảnh của vật AB qua thấu kính hội tụ hình d ới

F A

B

A’

B’

Cách dựng: Dùng 2 tia đặc biệt

phát ra từ điểm B: Tia qua quang

tâm và tia song song với trục

chính

Bien soan: Nguyen Van Yen 4

I Tự Kiểm tra

B i 3 (8.SGK):

Xét về mặt

quang học,

hai bộ phận

quan trọng

nhất của

mắt là gì?

Hai bộ phận

đó t ơng tự

những bộ

phận nào

trong máy

ảnh?

Trả lời: B i 3 (8.SGK): Xét về mặt quang học, hai bộ phận quan trọng nhất của mắt là thể thuỷ tinh và màng l ới Thể thuỷ tinh t ơng tự nh vật kính, màng l

ới t ơng tự nh phim trong máy ảnh

Thể thuỷ tinh Vật kính

Phim Màng l ới

Bien soan: Nguyen Van Yen 5

Đỏ

I Tự Kiểm tra

B i 4 (12.SGK): Hãy nêu ví dụ về nguồn phát ánh sáng trắng và ví dụ cách tạo ra ánh sáng đỏ.

đèn ống

Ví dụ cách tạo ra ánh sáng đỏ: Đèn LED đỏ (1), chiếu ánh sáng trắng qua tấm lọc mầu

đỏ (2), dùng bút laze phát ra ánh sáng mầu đỏ (3), chiếu ánh sáng trắng lên mặt ghi của

đĩa CD (4)

Bien soan: Nguyen Van Yen 6

I Tự Kiểm tra

B i 5 (16.SGK): Trong việc sản xuất muối, ng ời ta lấy n ớc biển vào các ruộng muối rồi phơi nắng Ng ời ta đã sử dụng tác dụng gì của ánh sáng ? Tác dụng này gây ra hiện t ợng gì của n ớc biển?

Làm muối

Trả lời B i 5 (16.SGK): Trong việc sản xuất muối, ng ời ta đã sử dụng tác dụng nhiệt của ánh sáng mặt trời N ớc trong n ớc biển sẽ bị nóng lên và bốc hơi

Bien soan: Nguyen Van Yen 7

Ii Vận dụng

B i 6 (22.SGK): Một vật

AB có dạng hình mũi tên

đ ợc đặt vuông góc với

trục chính của một thấu

kính phân kỳ, điểm A

nằm trên trục chính,

cách thấu kính 20 cm

Thấu kính có tiêu cự 20

cm

a Hãy vẽ ảnh của vật AB

cho bởi thấu kính

b Đó là ảnh thật hay ảnh

ảo ?

c ảnh cách thấu kính bao

nhiêu cm ?

a Vẽ ảnh

B

B’

A’

i

b A’B’ là ảnh ảo

c Vì điểm A trùng với điểm F, nên BO và

AI là 2 đ ờng chéo của hình chữ nhật BAOI,

điểm B’ là giao điểm của 2 đ ờng chéo, A’B’ là đ ờng trung bình của tam giác ABO

Ta có OA’=

ảnh nằm cách thấu kính 10 cm

cm

OA 10

2 1



Bien soan: Nguyen Van Yen 8

Ii Vận dụng

B i 7 (23.SGK): Vật

kính của một máy ảnh

là một TKHT có tiêu

cự 8 cm Máy ảnh đ ợc

h ớng để chụp ảnh một

vật cao 40 cm đặt

cách máy 1,2 m

a Hãy dựng ảnh của vật

trên phim (không cần

đúng tỷ lệ)

b Dựa vào hình vẽ để

tính độ cao của ảnh

trên phim

a Dựng ảnh

B

B’

A’

i

Cách dựng: t ơng tự bài 2 ở trên

Bien soan: Nguyen Van Yen 9

Ii Vận dụng

O A B

A O

A

AO B

A

AB

' '

' '

'

'

120

40







b Tính độ cao của ảnh

B

B’

A’

i

F’

OF=8cm; AB=40cm;

OA= 120cm; A’B’= ?

' '

a

' a ' ' '

OIF A B F

  v có OI = AB

(1) '

'

' '

' '

OF B

A

OI B

A

AB





 Nên

8 '

8 '

'

40





OA B

Kết hợp (1) & (2) ta đ ợc:

8 '

8 '

120





OA OA

A’B’

cm

OA

7

60 '

Tính toán ta đ ợc:

Thay vào tính đ ợc: 2,86ưcm

(1)

Vậyưđộưcaoưcủaưảnhưtrênưphimư xấpưxỉư2,86ưcm

Bien soan: Nguyen Van Yen 10

Ii Vận dụng

B i 8 (26.SGK): Có

một nhà trồng

cây cảnh d ới một

dàn hoa rậm rạp

Các cây cảnh bị

còi cọc đi, rồi

chết Hiện t ợng

này cho thấy tầm

quan trọng của

tác dụng gì của

ánh sáng mặt

trời? Tại sao?

Minh hoạ: Vì

thế cây cối th ờng ngả hoặc v

ơn ra chỗ có ánh nắng mặt trời

Trả lời B i 8 (26.SGK): Hiện t ợng này cho thấy

tầm quan trọng của tác dụng sinhưhọc của ánh

sáng mặt trời Các cây cảnh bị còi cọc đi, rồi chết vì không có ánh sáng mặt trời chiếu vào cây cảnh, không có tác dụng sinh học của ánh sáng để duy trì sự sống của cây cảnh

Bien soan: Nguyen Van Yen 11

Ii Vận dụng

B i 9 (25.SGK):

a Nhìn một ngọn đèn dây

tóc qua một kính lọc mầu

đỏ, ta thấy ánh sáng mầu

gì?

b Nhìn ngọn đèn đó qua

kính lọc mầu lam, ta thấy

ánh sáng mầu gì?

c Chập hai tấm kính nói

trên với nhau và nhìn

ngọn đèn, ta thấy ánh

sáng mầu đỏ sẫm Đó có

phải là trộn ánh sáng đỏ

với ánh sáng lam không?

Tại sao?

Trả lời B i 9 (25.SGK):

a Nhìn một ngọn đèn dây tóc qua một kính lọc mầu đỏ, ta thấy ánh sáng mầu đỏ

b Nhìn ngọn đèn đó qua kính lọc mầu lam,

ta thấy ánh sáng mầu lam

c Chập hai tấm kính nói trên với nhau và nhìn ngọn đèn qua hai tấm kính, ta thấy

ánh sáng mầu đỏ sẫm Đó không phải là trộn ánh sáng đỏ với lam, mà ta thu đ ợc phần còn lại của ánh sáng trắng sau khi đã cản lại tất cả những ánh sáng mà mỗi kính lọc đỏ hoặc lam có thể cản đ ợc.

Bien soan: Nguyen Van Yen 12

Đỏ

Lam

Đỏ sẫm

Ii Vận dụng

Minh hoạ bài B i 9 (25.SGK) d

ới dạng màn hứng thay vì nhìn

qua các tấm lọc

a Nhìn một ngọn đèn dây tóc

qua một kính lọc mầu đỏ, ta

thấy ánh sáng mầu đỏ

b Nhìn một ngọn đèn dây tóc

qua một kính lọc mầu lam, ta

thấy ánh sáng mầu lam

c Nhìn một ngọn đèn dây tóc

qua hai kính lọc mầu chập lại

(đỏ+lam), ta thấy ánh sáng

mầu đỏ sẫm

Bien soan: Nguyen Van Yen 13

DÆn dß

• Häc­kü­bµi.

• Lµm­­bµi­tËp­­phÇn­cßn­l¹i­

­SGK­trang­­151-152

Bien soan: Nguyen Van Yen 14

Bµi häc kÕt thóc t¹i ®©y.

C¸m ¬n c¸c em!

Bien soan: Nguyen Van Yen 15

Bien soan: Nguyen Van Yen 16

Slide dành cho thầy (cô)

Bài giảng này có tính “thông thoáng” hơn các bài khác nên tác giả thực hiện hai hoạt động:

Hoạtưđộngư1:ưTrảưlờiưcácưcâuưhỏiưtựưkiểmưtra.

Hoạtưđộngư2:ưLàmưmộtưsốưbàiưvậnưdụng.

ưưưTác giả soạn trên cơ sở thực tế đối t ợng HS của tác giả

đã từng đ ợc nghe, nhìn những bài của tác giả tr ớc đó Còn đối t ợng HS khác thầy (cô) có thể tuỳ cơ mà vận dụng cho phù hợp.

Bien soan: Nguyen Van Yen 17

Slide dành cho thầy (cô)

• Nhân bài giảng thứ 103 đ a lên th viện Violet, tác giả (Nguyễn Văn Yên) có mấy lời gửi quí thầy (cô) nh sau:

+ Cámươnưsựưquanưtâmư(tảiưvề)ưvàưnhữngưýưkiếnưđóngưgópưđốiưvớiư

bàiưgiảngưcủaưthầyư(cô).ưViệcưđóưcóưtácưdụngưnhưưưlàưnhữngư“hiệu

+ Tác giả khuyếnưkhích tải bài về dùng và có thể đ a vào trang riêng

Không đ a lại những trang tác giả đã đ a (nếu do mạng tự động đ a

vào có thể tìm bài trang đó mà xoá đi), việc đó là để tránh sự “hiểu

lầm” của các thầy (cô) khác đối với tác giả

+ Thầy (cô) có ý kiến gì đó góp có thể vào Website:

Chúc các thầy (cô) mạnh khoẻ-trí tuệ-phát tiển