Giáo án Sinh học 8 bài 9: Cấu tạo và tính chất của cơ

GIÁO ÁN SINH HỌC 8 BÀI 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ A.MỤC TIÊU: -Học sinh trình bày được đặc điểm cấu tạo của tế bào cơ và của bắp cơ.. -Học sinh giải thích được tính chất cơ bản của c

GIÁO ÁN SINH HỌC 8 BÀI 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

A.MỤC TIÊU:

-Học sinh trình bày được đặc điểm cấu tạo của tế bào cơ và của bắp cơ

-Học sinh giải thích được tính chất cơ bản của cơ là sự co cơ và ý nghĩa của sự co cơ

B.PHƯƠNG PHÁP: Đàm thoại, trực quan, làm việc với SGK, thông báo.

C.PHƯƠNG TIỆN THIẾT BỊ:

-GV chuẩn bị tranh phóng to hình 9.1-4 SGK trang 32-33

D.TIẾN TRÌNH:

I.ỔN ĐỊNH LỚP: ổn định, vệ sinh

II.KIỂM TRA BÀI CŨ:

1 Thành phần hóa học của xương có ý nghĩa gì đối với chức năng của xương?

2 Hãy giải thích vì sao xương động vật hầm thì bở?

III.GIẢNG BÀI MỚI:

1.GIỚI THIỆU BÀI:

-Ta đã biết có 3 loại mô cơ (cơ vân, cơ trơn và cơ tim) Bài hôm nay ta sẽ nghiên cứu cơ vân để biết được cấu tạo và tính chất của nó

2.CÁC HOẠT ĐỘNG:

Tg Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nôi dung bài ghi

* Hoạt động 1: Tìm hiểu

cấu tạo bắp cơ và tế bào

cơ:

- GV thông báo: Cơ bám

vào xương, khi cơ co làm

xương cử động, nên gọi là

cơ xương Cơ thể có

I.Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:

I.Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:

khoảng 600 cơ tạo thành

hệ cơ

GV treo tranh phóng to H

9.1 SGK, cho HS quan sát

và yêu cầu HS đọc thông

tin SGK để trả lời câu hỏi:

? Tế bào cơ và bắp cơ có

cấu tạo như thế nào?

GV chỉ trên tranh phóng to

hình 9.1 SGK và gợi ý để

HS tự rút ra đáp án của

câu hỏi này

* Hoạt động 2: Tìm hiểu

tính chất của cơ:

- GV treo tranh phóng to

hình 9.2 SGK, cho HS

quan sát rồi đồng thời chỉ

trên tranh và mô tả thí

nghiệm như nêu ở trong

SGK

HS thực hiện lệnh của GV, trao đổi nhóm và cử đại diện trả lời câu hỏi Các nhóm khác nghe, góp ý, bổ sung

Đáp án:

- Bắp cơ gồm nhiều bó cơ, mỗi bó cơ gồm nhiều sợi cơ (tế bào cơ), bọc trong màng liên kết Hai đầu bắp cơ có gân bám vào các xương qua khớp, phần giữa phình to là bụng cơ

- Mỗi sợi cơ (tế bào cơ) gồm nhiều tơ cơ

- Tơ cơ có 2 loại, tơ cơ dày

và tơ cơ mảnh xếp xen kẽ nhau tơ cơ mảnh thì trơn,

tơ cơ dày có mấu sinh chất

Giới hạn của tơ cơ mảnh và

tơ cơ dày giữa 2 tấm Z là đơn vị cấu trúc của tế bào

cơ (còn gọi là tiết cơ)

II.Tính chất của cơ:

- HS vừa quan sát tranh phóng to H 9.2 SGK vừa nghe GV trình bày để trả lời câu hỏi:

? Tính chất của cơ là gì?

HS suy nghĩ thảo luận nhóm, một vài em trả lời,

- Bắp cơ gồm nhiều bó cơ, mỗi bó cơ gồm nhiều sợi cơ (tế bào cơ), bọc trong màng liên kết Hai đầu bắp cơ có gân bám vào các xương qua khớp, phần giữa phình to là bụng cơ

- Mỗi sợi cơ (tế bào cơ) gồm nhiều tơ cơ

- Tơ cơ có 2 loại, tơ cơ dày

và tơ cơ mảnh xếp xen kẽ nhau tơ cơ mảnh thì trơn,

tơ cơ dày có mấu sinh chất

II.Tính chất của cơ:

GV thông báo: Khi cơ co,

tơ cơ mảnh xuyên sâu vào

vùng phân bố của tơ cơ

dày làm cho tế bào cơ

ngắn lại

GV yêu cầu HS thực hiện

 SGK và theo dõi, nhắc

nhở, hướng dẫn, giúp đỡ

các em tự giải thích hiện

tượng

Hoạt động 3: Tìm hiểu ý

nghĩa của hoạt động co

cơ:

GV cho HS thực hiện 

các em khác bổ sung và thống nhất đáp án

Đáp án:

Tính chất của cơ là sự co cơ

HS thực hiện  SGK, các nhóm thảo luận, rồi cử đại diện trình bày từng nội dung của bài tập Các nhóm khác theo dõi, góp ý kiến và

bổ sung

Đáp án:

- Khi gõ nhẹ xương bánh chè thì chân đá về trước

-Khi kích thích vào cơ quan thụ cảm, sẽ làm xuất hiện xung thần kinh theo dây hướng tâm về trung ương thần kinh Trung ương thần kinh truyền lệnh theo dây ly tâm làm cơ co

- Khi gập cả tay sát với cánh tay, làm cơ co, các cơ

tơ mảnh xuyên sâu vào vùng phân bố tơ cơ dày làm cho đĩa sáng ngắn lại, đĩa tối dầy lên do đó bắp cơ ngắn lại và to về bề ngang

III.ý nghĩa của hoạt động

co cơ:

HS quan sát tranh phóng to hình 9.4 SGK để trả lời câu hòi:

- Tính chất của cơ là sự co dãn cơ

- Cơ co nhịp nhàng theo ba pha

+ Pha tiềm tàng 1/10 thời gian nhịp

+ Pha co 4/10 cơ co ngắn lại sinh ra công

+ Pha dãn 1/2 thời gian cơ trở lại trạng thái ban đầu ( cơ phục hồi)

- Cơ co chịu ảnh hưởng của

hệ thần kinh

III.ý nghĩa của hoạt động

co cơ:

GV nhận xét, bổ sung, rồi

vừa chỉ tranh phóng to

hình 9.4 SGK, vừa phân

tích để giúp HS tự nêu

được đáp án câu hỏi

? Phân tích sự phối hợp hoạt động co, dãn giữa cơ 2 đầu và cơ 3 đầu cánh tay?

HS trao đổi nhóm và cử đại diện trả lời, các nhóm khác nghe, bổ sung

Đáp án:

Các cơ vân có đầu bám vào xương, khi cơ co giúp xương cử động làm cơ thể vận động để giải quyết các nhu cầu của cuộc sống như:

đi lại, lao động…Sự sắp xếp

cơ trên cơ thể thường thành từng cặp đối kháng Cơ này kéo xương về một phía thì

cơ khác kéo xương về phía ngược lại Cơ nhị đầu cánh tay co cẳng tay về trước, cơ tam đầu co thì duỗi cẳng tay

ra Khi 2 cơ này co giãn thì cánh tay gập hoặc duỗi ra

- Cơ co giup xương cử động

- cơ thể vận động lao động,

di chuyển

- Trong cơ thể luôn có sự phối hợp hoạt động củacác nhóm cơ

3.Tổng Kết:GV yêu cầu HS đọc chậm phần ghi nhớ SGK.

1 Đặc điểm nào của tế bào cơ phù hợp với chức năng co cơ?

2 Khi các em đi hoặc đứng lại hãy để ý xem có lúc nào cả cơ co và cơ duỗi cẳng chân cùng co Giải thích hiện tượng đó

V.Hướng dẫn học ở nhà:

Học bài và trả lời các câu hỏi cuối bài trong SGK.Xem bài tiếp theo, kẻ bảng trang 34 SGK

PHẦN RÚT KINH NGHIỆM

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

…………

………

………

………… ………