Giáo án sinh học 9 6 bước 5 hoạt động có bảng mô tả PTNL 2019

I. Mục tiêu.1. Kiến thức Học sinh hiểu và trình bày được nguyên nhân thoái hóa của tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vật, vai trò của 2 trường hợp trên trong chọn giống. Trình bày được phương pháp tạo dòng thuần ở cây giao phấn.2. Kỹ năng Kĩ năng giải thích vì sao người ta cấm anh em có quan hệ huyết thống gần nhau lấy nhau: con sinh ra sinh trưởng và phát triển yếu, khả năng sinh sản giảm, quái thai, dị tật bẩm sinh.3. Thái độ Ứng dung hiện tương trên vào thực tế4. Năng lực cần đạt được: a. Nhóm năng lực chung: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy, sáng tạo, năng lực tự quản lí. năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông (ICT), năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực tính toán.b. Nhóm năng lực, kĩ năng chuyên biệt trong môn Sinh học Các năng lực chuyên biệt trong môn sinh học: năng lực kiến thức di truyền, kiến thức về thoái hóa, chọn giống Các kĩ năng chuyên biệt trong môn sinh học: quan sát, liên hệ phép lai…II. Phương pháp: Dạy học nhóm, vấn đáp tìm tòi, động não. Dạy học nhóm, hỏi chuyên gia, vấn đáp tìm tòi, động não, trực quan, khăn trải bàn.III. Chuẩn bị1. Giáo viên: KHDH, Tranh phóng to H 34.1 tới 34.3 SGK.2. Học sinh: Soạn trước bài, bảng phụVI. Bảng mô tảNội dungNhận biếtThông hiểuVận dụng caoVận dụng caoI. Hiện tượng thoái hoá Hiện tượng thoái hoá do tự thụ phấn ở cây giao phấn và hiện tượng thoái hoá do tự thụ phấn ở cây giao phấnHiện tượng thoái hoá do tự thụ phấn ở cây giao phấn và hiện tượng thoái hoá do tự thụ phấn ở cây giao phấnGiải thích các hiện tượng giảm năng suất chất lượng của cây trồng vật nuôiGiải thích thông qua tính toán tỉ lệ các cặp gen đồng hợp, dị hợp qua n thế hệ tự thụ phấn hoặc giao phối cận huyêtII. Nguyên nhân của hiện tượng thoái hoáHọc sinh trình bày được nguyên nhân thoái hóa của tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vậtHọc sinh hiểu được nguyên nhân thoái hóa của tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vậtIII.Vai trò của phương pháp tự thụ phấn và giao phối cận huyết trong chọn giốnHọc sinh trình bày được vai trò của tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vậtHọc sinh cho ví dụ vai trò của tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vậtV. Tiến trình:A. Ổn định tổ chức: Kiểm diện..........B. Kiểm tra bài cũ:C. Bài mới:1 Hoạt động khởi động:a Mục tiêu: GV đưa ra tình huống có vấn đề để tạo hứng thú tìm hiểu bài mới cho HSb Nội dung, phương thức tổ chức:GV: Ở nhà các em nuôi gà, có 1 con gà trống để thụ tinh cho các con gà mái. Sau nhiều thế hệ ông bà cha mẹ làm gì để thay đổi con gà?HS: Đổi gà trốngGV: Cơ sở khoa học của nó là gì? Vì sao phải đổi?Bài mới sẽ nghiên cứu2 Hoạt động hình thành kiến thức:

Trang 1

Học kỳ II

+ Email: giaoanptnlhs@gmail.com

+ ĐT: 0799392031

Tuần 19 Tiết 37

Ngày soạn 03/01/2019

Bài 34: THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN VÀ DO GIAO PHỐI GẦN

I Mục tiêu.

1 Kiến thức

- Học sinh hiểu và trình bày được nguyên nhân thoái hóa của tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vật, vai trò của 2 trường hợp trên trong chọn giống

- Trình bày được phương pháp tạo dòng thuần ở cây giao phấn

2 Kỹ năng

- Kĩ năng giải thích vì sao người ta cấm anh em có quan hệ huyết thống gần nhau lấy nhau: con sinh ra sinh trưởng và phát triển yếu, khả năng sinh sản giảm, quái thai, dị tật bẩm sinh

3 Thái độ

- Ứng dung hiện tương trên vào thực tế

4 Năng lực cần đạt được:

a Nhóm năng lực chung: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy, sáng tạo, năng lực tự quản lí năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông (ICT), năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực tính toán

b Nhóm năng lực, kĩ năng chuyên biệt trong môn Sinh học

- Các năng lực chuyên biệt trong môn sinh học: năng lực kiến thức di truyền, kiến thức về thoái hóa, chọn giống

- Các kĩ năng chuyên biệt trong môn sinh học: quan sát, liên hệ phép lai…

II Phương pháp: Dạy học nhóm, vấn đáp tìm tòi, động não Dạy học nhóm, hỏi chuyên gia, vấn

đáp tìm tòi, động não, trực quan, khăn trải bàn

III Chuẩn bị

1 Giáo viên: KHDH, - Tranh phóng to H 34.1 tới 34.3 SGK.

2 Học sinh: Soạn trước bài, bảng phụ

VI Bảng mô tả

cao

I Hiện tượng

thoái hoá

Hiện tượng thoái hoá do tự thụ phấn

ở cây giao phấn và hiện tượng thoái hoá do tự thụ phấn

ở cây giao phấn

Hiện tượng thoái hoá do tự thụ phấn

ở cây giao phấn và hiện tượng thoái hoá do tự thụ phấn

ở cây giao phấn

Giải thích các hiện tượng giảm năng suất chất lượng của cây trồng vật nuôi

Giải thích thông qua tính toán tỉ lệ các cặp gen đồng hợp, dị hợp qua n thế hệ

tự thụ phấn hoặc giao

huyêt

II Nguyên

nhân của hiện

tượng thoái hoá

Học sinh trình bày được nguyên nhân thoái hóa của tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vật

Học sinh hiểu được nguyên nhân thoái hóa của tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phối gần ở

Trang 2

động vật

III.Vai trò của

phương pháp

tự thụ phấn và

giao phối cận

huyết trong

chọn giốn

Học sinh trình bày được vai trò của tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vật

Học sinh cho ví

dụ vai trò của tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vật

V Tiến trình:

A Ổn định tổ chức: Kiểm diện

B Kiểm tra bài cũ:

C Bài mới:

1- Hoạt động khởi động:

a- Mục tiêu: GV đưa ra tình huống có vấn đề để tạo hứng thú tìm hiểu bài mới cho HS

b- Nội dung, phương thức tổ chức:

GV: Ở nhà các em nuôi gà, có 1 con gà trống để thụ tinh cho các con gà mái Sau nhiều thế hệ ông bà cha mẹ làm gì để thay đổi con gà?

HS: Đổi gà trống

GV: Cơ sở khoa học của nó là gì? Vì sao phải đổi?

Bài mới sẽ nghiên cứu

2- Ho t ạt động hình thành kiến thức: động hình thành kiến thức: ng hình th nh ki n th c: ành kiến thức: ến thức: ức:

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung KN – NL – TH

Hoạt động 1: Hiện tượng thoái hoá

- Phương pháp: dạy học nhóm, hỏi chuyên gia, gợi mở, vấn đáp tìm tòi, trực quan

- Kỹ thuật: động não, khăn trải bàn, mảnh ghép

- Hình thức tổ chức hoạt động: cá nhân, theo cặp đôi, theo nhóm

- Phương tiện dạy học: KHDH, - Tranh phóng to H 34.1 tới 34.3 SGK

- Yêu cầu HS nghiên cứu

SGK mục I

- Hiện tượng thoái hoá do

tự thụ phấn ở cây giao

phấn biểu hiện như thế

nào?

- Cho HS quan sát H 34.1

minh hoạ hiện tượng thoái

hoá ở ngô do tự thụ phấn

- HS tìm hiểu mục 2 và trả

lời câu hỏi:

- Giao phối gần là gì?

Gây ra hậu quả gì ở sinh

vật?

- HS nghiên cứu SGK

để trả lời câu hỏi, rút

ra kết luận

- HS quan sát H 34.1

để hiện tượng thoái hoá ở ngô

VD: bưởi, vải thoái hoá quả nhỏ, ít quả, khôn ngọt

- Dựa vào thông tin ở mục 2 để trả lời

I Hiện tượng thoái hoá

1 Hiện tượng thoái hoá do tự thụ phấn ở cây giao phấn: các cá thể của thế hệ kế tiếp

có sức sống giảm dần biểu hiện các dấu hiệu như phát triển yếu, chiều cao cây và năng suất giảm dần, nhiều cây bị chết, bộc lộ đặc điểm có hại

2 Hiện tượng thoái hoá do giao phối gần ở động vật:

- Giao phối gần (giao phối cận huyết) là sự giao phối giữa các con cái sinh ra từ 1 cặp bố

mẹ hoặc giữa bố mẹ

- Năng lực - kỉ năng quan sát tranh ảnh, tìm kiếm kiến thức

- Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn

đề, năng lực tư duy , năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác

- Năng lực tổng hợp khái quát

so sánh để rút

ra kiến thức

TH nội môn: Phép lái 1 cặp tính trạng

TH ngoại môn: Công nghệ,

Trang 3

với con cái của chúng.

- Giao phối gần gây ra hiện tượng thoái hoá ở thế hệ con cháu: sinh trưởng và phát triển yếu, khả năng sinh sản giảm, quái thai,dị tật bẩm sinh, chết non

trồng trọt, hóa học nghiên cứu thông tin

để

Hoạt động 2: Nguyên nhân của hiện tượng thoái hoá

- Phương tiện dạy học: KHDH, Tranh phóng to H 34.1 tới 34.3 SGK

- GV giới thiệu H 34.3 ;

màu xanh biểu thị thể

đồng hợp

- Yêu cầu HS quan sát H

34.3 và trả lời:

- Qua các thế hệ tự thụ

phán hoặc giao phối cận

huyết, tỉ lệ thể đồng hợp

và dị hợp biến đổi như thế

nào?

- Tại sao tự thụ phấn ở

cây giao phấn và giao

phối gần ở động vật lại

gây ra hiện tượng thoái

hoá?

- GV giúp HS hoàn thiện

kiến thức

- GV mở rộng thêm: ở

một số loài động vật, thực

vật cặp gen đồng hợp

không gây hại nên không

dẫn đến hiện tượng thoái

hoá " có thể tiến hành giao

phối gần

- HS nghiên cứu kĩ H 34.3, thảo luận nhóm

và nêu được:

+ Tỉ lệ đồng hợp tăng,

tỉ lệ dị hợp giảm

+ Các gen lặn ở trạng thái dị hợp chuyển sang trạng thái đồng hợp " các gen lặn có hại gặp nhau biểu hiện thành tính trạng có hại, gây hiện tượng thoái hoá

II Nguyên nhân của hiện tượng thoái hoá

- Tự thụ phấn hoặc giao phối gàn ở động vật gây ra hiện tượng thoái hoá vì tạo ra cặp gen lặn đồng hợp gây hại

so sánh để rút

ra kiến thức

TH ngoại môn: Công nghệ, trồng trọt, hóa học nghiên cứu thông tin

để

Hoạt động 3: Vai trò của phương pháp tự thụ phấn và giao phối cận huyết trong chọn

giống - Phương pháp: chuyên gia, gợi mở, vấn đáp tìm tòi

- Phương tiện dạy học: KHDH, SGK, Tranh phóng to H 34.1 tới 34.3 SGK

-GV yêu cầu HS đọc

thông tin SGK và

trả lời câu hỏi:

- Tại sao tự thụ phấn bắt

buộc và giao phối gần

gây ra hiện tượng thoái

hoá nhưng những phương

- HS nghiên cứu SGK mục III và trả lời câu hỏi

- 1 HS trả lời, các HS khác nhận xét, bổ

III.Vai trò của phương pháp tự thụ phấn và giao phối cận huyết trong chọn giống

- Dùng phương pháp này để củng cố và duy

Trang 4

pháp này vẫn được người

ta sử dụng trong chọn

giống?

mong muốn, tạo dòng thuần, thuận lợi cho sự kiểm tra đánh giá kiểu gen của từng dòng, phát hiện các gen xấu

để loại ra khỏi quần thể, chuẩn bị lai khác dòng để tạo ưu thế lai

3- Hoạt động luyện tập:

a- Mục tiêu: - Củng cố những kiến thức trọng tâm của bài

- Đánh giá sự tiếp thu bài học của học sinh

- HS trả lời 2 câu hỏi SGK trang 101

4- Hoạt động vận dụng:

- Vận dụng trong trồng trọt chăn nuôi ở nhà để tăng năng suất, cải thiện chất lượng

5- Hoạt động tìm tòi mở rộng:

- Học bài và trả lời câu hỏi SGK.- Tìm hiểu vai trò của dòng thuần trong chọn giống

IV- Rút kinh nghiệm:

………

-Hết -Liên hệ + Email: giaoanptnlhs@gmail.com

+ ĐT: 0799392031

Trang 5

Tuần 19 Tiết 38

Ngày soạn 04/01/2019

Bài 35: ƯU THẾ LAI

I Mục tiêu.

1 Kiến thức

- Học sinh nắm được khái niệm ưu thế lai, cơ sở di truyền của hiện tượng ưu thế lai, lí do không dùng cơ thể lai để nhân giống

- Nắm được các phương pháp thường dùng để tạo ưu thế lai

- Hiểu và trình bày được khái niệm lai kinh tế và phương pháp thường dùng để tạo cơ thể lai kinh tế ở nước ta

2 Kỹ năng

- Rèn kỹ năng nhận biết, khai thác thông tin

3 Thái độ

-Học Sinh biết về ưu thế lai và thêm yêu thích bộ môn

4 Năng lực cần đạt được:

a Nhóm năng lực chung: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy, sáng tạo, năng lực tự quản lí năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông (ICT), năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực tính toán

b Nhóm năng lực, kĩ năng chuyên biệt trong môn Sinh học

- Các năng lực chuyên biệt trong môn Sinh học năng lực kiến thức phép lai, năng lực nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm

- Các kĩ năng chuyên biệt trong môn Sinh học, quan sát, đối chứng

II Phương pháp: Dạy học nhóm, vấn đáp tìm tòi, động não Dạy học nhóm, hỏi chuyên gia, vấn

đáp tìm tòi, động não, trực quan, khăn trải bàn

III Chuẩn bị

1 Giáo viên: KHDH, Tranh 1 số giống động vật; bò, lợn, dê " Kết quả của phép lai kinh tế.

2 Học sinh: Soạn trước bài, Tranh 1 số giống động vật; bò, lợn, dê " Kết quả của phép lai kinh

tế

VI Bảng mô tả

Nội dung Nhận biết Thông hiểu Vận dụng cao Vận dụng cao

I Hiện tượng

ưu thế lai

- Học sinh nắm được khái niệm

ưu thế lai

- Học sinh hiểu được cơ sở di truyền của hiện

- Học sinh giải thích lí do không dùng cơ

Trang 6

tượng ưu thế lai thể lai để nhân

giống

II Nguyên

nhân của hiện

tượng ưu thế

lai

- Học sinh hiểu được cơ sở di truyền của hiện tượng ưu thế lai

III Các

phương pháp

tạo ưu thế lai

- Nắm được các

thường dùng để tạo ưu thế lai

- Hiểu và trình bày được khái niệm lai kinh tế và

thường dùng để tạo cơ thể lai kinh

tế ở nước ta

- Vận dụng, cho

VD lai kinh tế

và phương pháp thường dùng để tạo cơ thể lai kinh tế ở nước ta

V Tiến trình:

A Ổn định tổ chức: Kiểm diện

B Kiểm tra bài cũ:- Kiểm tra câu 1, 2 SGK trang 101

C Bài mới:

1- Hoạt động khởi động:

a- Mục tiêu: GV đưa ra tình huống có vấn đề để tạo hứng thú tìm hiểu bài mới cho HS

GV: Ở nhà các em thấy người ta nuôi giống heo lấy thịt là giống gì? Có dùng nó làm heo giống không?

HS: Heo đại bạch, không dùng làm giống?

GV: T i sao có hi n t ạt động hình thành kiến thức: ện tượng này? Bài mới sẽ nghiên cứu ượng này? Bài mới sẽ nghiên cứu ng n y? B i m i s nghiên c u ành kiến thức: ành kiến thức: ới sẽ nghiên cứu ẽ nghiên cứu ức:

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung KN – NL – TH

Hoạt động 1: Hiện tượng ưu thế lai

- Phương tiện dạy học: KHDH, SGK Tranh 1 số giống động vật; bò, lợn, dê

- GV cho HS quan sát H

35 phóng to và đặt câu

hỏi:

- So sánh cây và bắp ngô

của 2 dòng tự thụ phấn

với cây và bắp ngô ở cơ

thể lai F 1 trong H 35?

- GV nhận xét ý kiến của

HS và cho biết: hiện

tượng trên được gọi là ưu

thế lai

- Ưu thế lai là gì? Cho

VD minh hoạ ưu thế lai ở

động vật và thực vật?

- GV cung cấp thêm 1 số

VD

- HS quan sát hình, chú

ý đặc điểm: chiều cao cây, chiều dài bắp, số lượng hạt " nêu được:

đặc điểm trội hơn cây

bố mẹ

- HS nghiên cứu SGK, kết hợp với nội dung vừa so sánh nêu khái niệm ưu thế lai

+ HS lấy VD

I Hiện tượng ưu thế lai

- Ưu thế lai là hiện

ưu thế hơn hẳn so với

bố mẹ: có sức sống cao hơn, sinh trưởng nhanh, phát triển mạnh, chống chịu tốt, năng suất cao hơn

- Ưu thế lai biểu hiện rõ khi lai giữa các dòng thuần có kiểu gen khác nhau

- Năng lực tự học, tổng hợp khái quát so sánh để rút ra kiến thức

Trang 7

để

Hoạt động 2: Nguyên nhân của hiện tượng ưu thế lai

- Phương tiện dạy học: KHDH

- Yêu cầu HS đọc thông

tin SGK và trả lời câu hỏi:

- Tại sao khi lai 2 dòng

thuần ưu thế lai thể hiện

rõ nhất?

- Tại sao ưu thế lai biểu

hiện rõ nhất ở F 1 sau đó

giảm dần qua các thế hệ?

- GV giúp HS rút ra kết

luận

- Muốn duy trì ưu thế lai

con người đã làm gì?

- HS nghiêncứu SGK, thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi:

+ Ưu thế lai rõ vì xuất hiện nhiều gen trội có lợi ở con lai F1

+ Các thế hệ sau ưu thế lai giảm dần vì tỉ lệ dị hợp giảm

+ Nhân giống vô tính

II Nguyên nhân của hiện tượng ưu thế lai

- Khi lai 2 dòng thuần có kiểu gen khác nhau, ưu thế lai

vì hầu hết các cặp gen ở trạng thái dị hợp chỉ biểu hiện tính trạng trội có lợi

+ Tính trạng số lượng (hình thái, năng suất) do nhiều gen trội quy định

- Sang thế hệ sau, tỉ

lệ dị hợp giảm nên

ưu thế lai giảm

Muốn khắc phục hiện tượng này, người ta dùng phương pháp nhân giống vô tính (giâm, ghép, chiết )

- Năng lực tự học, tổng hợp khái quát so sánh để rút ra kiến thức

TH ngoại môn: Công nghệ, trồng trọt, hóa học nghiên cứu thông tin để

Hoạt động 3: Các phương pháp tạo ưu thế lai

- Phương tiện dạy học: KHDH, SGK, Tranh 1 số giống động vật; bò, lợn, dê " Kết quả của phép lai kinh tế

-GV yêu cầu HS đọc

thông tin SGK, hỏi:

- Con người đã tiến hành

tạo ưu thế lai ở cây trồng

bằng phương pháp nào?

- Nêu VD cụ thể?

- GV giải thích thêm về

lai khác thứ và lai khác

dòng

Lai khác dòng được sử

dụng phổ biến hơn

- Con người đã tiến hành

tạo ưu thế lai ở vật nuôi

bằng phương pháp nào?

- HS nghiên cứu SGK mục III để trả lời Rút

ra kết luận

- HS nghiên cứu SGK

và nêu được các phương pháp

III Các phương pháp tạo ưu thế lai

1 Phương pháp tạo

ưu thế lai ở cây trồng:

- Lai khác dòng: tạo

2 dòng tự thụ phấn rồi cho giao phấn với nhau

năng suất cao hơn từ

25 – 30 % so giống ngô tốt

- Lai khác thứ: lai

Trang 8

- GV cho HS quan sát

tranh ảnh về các giống vật

nuôi

- Tại sao không dùng con

lai F 1 để nhân giống?

- GVmở rộng: ở nước ta

lai kinh tế thường dùng

con cái trong nước lai với

con đực giống ngoại

- áp dụng kĩ thuật giữ tinh

đông lạnh

+ Lai kinh tế + áp dụng ở lợn, bò

+ Nếu nhân giống thì sang thế hệ sau các gen lặn gây hại ở trạng thái đồng hợp sẽ biểu hiện tính trạng

giữa 2 thứ hoặc tổng hợp nhiều thứ của 1 loài

từ tổ hợp lai giữa giống lúa DT10 với

OM80 năng suất cao (DT10 và chất lượng cao (OM80)

2 Phương pháp tạo

ưu thế lai ở vật nuôi:

- Lai kinh tế: cho giao phối giữa cặp vật nuôi bố mẹ thuộc

2 dòng thuần khác nhau rồi dùng con lai

VD: Lợn ỉ Móng Cái x Lợn Đại Bạch " Lợn con mới

đẻ nặng 0,7 – 0,8 kg tăng trọng nhanh, tỉ

lệ nạc cao

so sánh để rút

ra kiến thức

để

3- Hoạt động luyện tập:

a- Mục tiêu: - Củng cố những kiến thức trọng tâm của bài

- Đánh giá sự tiếp thu bài học của học sinh

- HS đọc ghi nhớ

- Trả lời câu 1, 2, 3, SGK trang 104

4- Hoạt động vận dụng:

- Vận dụng vào trồng trọt chăn nuôi ở địa phương

5- Hoạt động tìm tòi mở rộng:

- Học bài và trả lời câu hỏi SGK

- Tìm hiểu thêm về các thành tựu ưu thế lai và lai kinh tế ở Việt Nam

Thầy cô liên hệ:

+ Email: giaoanptnlhs@gmail.com

+ ĐT: 0799392031

IV- Rút kinh nghiệm:

………

-Hết -+ Email: giaoanptnlhs@gmail.com

+ ĐT: 0799392031

Định dạng
Số trang	8
Dung lượng	138 KB