skkn HƯƠNG dẫn HS kỹ NĂNG SỐNG

Mô tả bản chất sáng kiến: Hiện nay nhiều học sinh thành tích học tập rất tốt, nhưng kỹ năng sống rất thấp, điều đó được thể hiện: trong giao tiếp , hợp tác khi làm việc nhóm, sống ích kỷ

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

Kính gửi:

- Hội đồng Sáng kiến Trường Trung học cơ sở Tân Lợi;

- Hội đồng Sáng kiến huyện Hớn Quản;

- Hội đồng Sáng kiến tỉnh Bình Phước Tôi ghi tên dưới đây:

Số

T

T

tháng, năm sinh

Nơi công tác Chức

danh Trình độ chuyên

môn

Tỷ lệ (%) đóng góp

1 Nguyễn Thị Hoa 29/07/1980 Trường

THCS Tân Lợi, Huyện Hớn Quản, Bình Phước

Giáo viên Cao đẳng

sư phạm Vật lý-KTCN

100%

Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến:

“GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM TÍCH HỢP KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH

TRUNG HỌC CƠ SỞ THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP”

- Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường Trung học cơ sở Tân Lợi

- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Học sinh trung học cơ sở

- Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Năm học 2013 - 2014 đến năm học 2016 – 2017

I Mô tả bản chất sáng kiến:

Hiện nay nhiều học sinh thành tích học tập rất tốt, nhưng kỹ năng sống rất thấp, điều đó được thể hiện: trong giao tiếp , hợp tác khi làm việc nhóm, sống ích kỷ, vô tâm, thiếu trách nhiệm với gia đình và bản thân.v.v những vấn đề đó đang là những cản trở lớn cho sự phát triển và hình thành nhân cách của một bộ phận thanh thiếu niên, khiến không ít các bậc cha mẹ phải phiền lòng vì con, đặc biệt trong một xã hội phát triển năng động như hiện nay

Nhiều vị phụ huynh lo lắng trước tình trạng con của mình thiếu tự tin, luôn

tỏ ra rụt rè khi có cơ hội thể hiện mình trước đám đông hoặc các em không biết cách

xử lý tình huống dù các tình huống rất đơn giản Một số học sinh có lối sống khép kín với thực tại, đắm chìm trong thế giới ảo của Internet của thế giới game, mà quên đi

và đánh mất những cơ hội kết bạn, thể hiện những khả năng tiềm ẩn của mình, lo sợ rụt rè khi tiếp xúc với cộng đồng, xã hội

Tình trạng bạo lực học đường ngày càng gia tăng khi các nhóm trẻ xấu luôn lấy sức mạnh cơ bắp hoặc đám đông để bắt nạt, ức hiếp các trẻ hiền lành, ngoan ngoãn, ít nói

Không ít thanh thiếu niên không nhận thức được ý nghĩa của cuộc sống, ngộ nhận bản thân.

Không biết mình “là Ai”? Sống để làm gì? Thế nào là cuộc sống có ý nghĩa? Làm thế nào để sống đẹp?.v.v

ĐẠO ĐỨC CỦA HS HIỆN CÓ NHIỀU VẤN ĐỀ GÂY BỨC XÚC TRONG XÃ HỘI

Một bộ phận học sinh có những hành vi thiếu ý thức, lối sống buông thả (gây bạo lực học đường, thích ăn chơi hưởng lạc, gian dối trong học hành và thi cử, không tuân thủ kỷ cương, mắc tệ nạn XH, tội phạm.v.v )

Giáo dục kĩ năng sống là một trong những nội dung, nhiệm vụ quan trọng trong

chương trình giáo dục hiện nay nhằm cụ thể những quan điểm, đường lối chính sách của Đảng và nhà nước về đổi mới phương pháp giáo dục trong thời kì hội nhập Đặc biệt là phong trào: " xây dựng trường học thân thiện,học sinh tích cực" của ngành giáo dục

Chính vì vậy, việc đưa ra các giải pháp nhằm giáo dục kĩ năng sống cho học sinh

là vấn đề cần được quan tâm đúng mức nhằm góp phần trang bị cho học sinh những kiến thức, kỹ năng sống và phát triển trong một môi trường phát triển bền vững

Đề tài : “GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM TÍCH HỢP KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP” nhằm:

- Tìm ra nội dung, hình thức tổ chức giáo dục kĩ năng sống trong trường Trung

học cơ sở theo khung chương trình chung của Bộ giáo dục và Đào tạo đạt hiệu quả cao nhất, đồng thời phù hợp với đặc điểm tình hình kinh tế xã hội ở địa phương, thực tế của nhà trường

- Đề ra các giải pháp nhằm thực hiện chương trình giáo dục kĩ năng sống có

hiệu quả cấp Trung học cơ sở

- Đổi mới hình thức và phương pháp GDNGLL một cách hiệu quả, thu hút được nhiều học sinh tham gia

Trường THCS có 12 lớp với 441 học sinh Cơ sở vật chất được xây dựng khang trang, tương đối đầy đủ các phòng học, phòng chức năng, sân chơi bãi tập rộng rãi và được xây dựng đúng qui cách

Đa số các em học sinh đều chăm học, ham thích hoạt động văn nghệ thể thao, hoạt động Đội

Nhà trường nhận được sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của cấp ủy, chính quyền địa phương và đặc biệt là của Phòng giáo dục và đào tạo huyện Ngoài ra đa số cha mẹ học sinh quan tâm và phối hợp nhiệt tình trong các hoạt động giáo dục, trong việc hỗ trợ kinh phí để tổ chức các hoạt động giáo dục

Một số học sinh con em gia đình làm thuê, làm mướn, tạm trú trên địa bàn điều kiện kinh tế khó khăn, gia đình chủ yếu lo làm kiếm sống cho nên ít có điều kiện qua tâm giáo dục các em

Khoảng 2 – 3% số học sinh của trường chỉ có cha hoặc mẹ hoặc ở với ông bà ( do ly hôn, con riêng …)

Khoảng 10- 15% số học sinh của trường là con em người đồng bào

Do vậy một số các em học sinh này điều kiện quan tâm của gia đình tới các em còn hạn chế

I.BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:

1 Tổ chức quán triệt, triển khai chủ trương, kế hoạch và phối hợp thực hiện:

Nội dung “rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh” là một trong 5 nội dung của phong trào “xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực” , đồng thời đây cũng là một trong những nội dung quan trọng được tích hợp vào các môn học và kết hợp giáo dục thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớpcủa giáo viên chủ nhiệm

Về mặt tổ chức giáo viên chủ nhiệm được sự chỉ đạo của phó hiệu trưởng và đồng chí tổng phụ trách Đội tổ chức, quản lí hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Các lực lượng phối hợp gồm Công đoàn, Đoàn thanh niên, phụ huynh học sinh, một số các ban ngành đoàn thể của xã Các tổ trưởng đôn đốc chỉ đạo giáo viên trong

tổ thực hiện theo kế hoạch hoạt động ngoài giờ lên lớp

Hàng tháng tổng phụ trách Đội lập kế hoạch hoạt động từng tháng theo chủ đề, chủ điểm của tháng, đồng thời giáo viên chủ nhệm lập kế hoạch tổ chức hoạt động tuần của tháng đó Sau khi duyệt xong các kế hoạch thì khoảng thứ 7 của tuần 1 và tuần 3, các giáo viên tổ chức triển khai kế hoạch của nhà trường trong tuần

2.Giáo viên chủ nhiệm kết hợp với tổng phụ trách đẩy mạnh các hoạt động HĐNGLL của Đoàn-Đội , hướng trọng tâm các hoạt động vào giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.

2.1 Tổ chức hiệu quả buổi sinh hoạt dưới cờ đầu tuần

Sinh hoạt dưới cờ có lồng ghép giáo dục kỹ năng sống được nhà trường quan tâm chỉ đạo thực hiện

Trước đây giờ chào cờ chủ yếu do tổng phụ trách Đội và Ban giám hiệu nhà trường triển khai thực hiện thầy nói, trò nghe Thực tế mang lại hiệu quả không cao, học sinh không hứng thú với giờ sinh hoạt đầu tuần Các em ngồi dưới sân nói chuyện hoặc làm việc riêng nhiều

Để khắc phục hạn chế này thì nhà trường xen kẽ việc triển khai của thầy cô bằng hình thức tuyên truyền miệng kết hợp với những hình thức sinh động hơn

Ví dụ: Để tuyên truyền về luật giao thông, phòng chống tai nạn, chống bạo lực trong nhà trường, phòng chống đuối nước… thì bên cạnh việc thầy tuyên truyền nhắc nhở thì nhà trường tổ chức cho các em theo dõi các tiểu phẩm từ khoảng 5 – 10 phút ( Tiểu phẩm do tổng phụ trách Đội kết hợp với giáo viên chủ nhiệm, những giáo viên

có năng khiếu dàn dựng diễn viên là các em học sinh)

Kết hợp với CSGT tuyên truyền thực tế đến các em để tăng thêm tính thuyết phục đến các em

Sau khi kết thúc tiểu phẩm thì gọi các em đứng lên trả lời các câu hỏi, chia sẻ những suy nghĩ của mình với hành động của các nhân vật trong tiểu phẩm, các em tự phân tích hành vi đúng, sai

Để thu hút các em thì nhà trường chuẩn bị những phần quà nhỏ ( bánh, kẹo, đồ dùng học tập …) để làm phần thưởng cho các câu trả lời

Để tổ chức giáo dục lòng yêu nước, biết ơn những người có công với cách mạng, các anh hùng liệt sĩ kết hợp với việc tuyên truyền, triển khai bằng lời nói thông qua phong trào “ Tìm hiểu lịch sử Đoàn, Đội” với hình thức thi hái hoa dân chủ dười cờ; tổ chức hoạt cảnh dưới cờ; tổ chức kể chuyện các tấm gương anh hùng liệt sĩ dưới

cờ

Trong sinh hoạt đầu tuần Tổng phụ trách Đội phải kết hợp chặt chẽ giữa tuyên dương khen thưởng và trách phạt Sinh hoạt chào cờ đầu đầu tuần có thể nói là nơi lý tưởng để giáo dục học sinh: trước tất cả con mắt của thầy cô, bạn bè, thật hãnh diện nếu được động viên, khen thưởng … vì vậy Tổng phụ trách Đội chú ý đặc biệt tới nội dung này,giáo viên chủ nhiệm là người nắm bắt chính xác nhất số lượng các em có thành tích tốt và các em vi phạm Tuyên dương khen thưởng những cá nhân, tập thể thực hiện tốt dưới cờ có thể là được nêu tên, được tặng một tràng vỗ tay, một phần thưởng nhỏ như cây viết chì, cục gum ….cho các em thực hiện tốt đó là một niềm hành diện cho học sinh Song song với khen thưởng là trách phạt cũng được nhà

Chú CSGT đang tuyên truyền ATGT tại trường THCS Tân Lợi

trường chú ý Ví dụ: Nêu tên phê bình trước cờ những em vi phạm nội quy, một số

em vứt rác bừa bãi sẽ phải lượm rác khu vực của lớp đó được giao …vv…

Sinh hoạt dười cờ là một hình thức mang lại hiệu quả giáo dục cao của Đội nếu nếu biết khai thác hết thế mạnh của hình thức này Phải làm cho các em háo hức, chờ đợi buổi sinh hoạt dưới cờ Muốn vậy phải biến buổi sinh hoạt dưới cờ thành sân chơi cho các em Để thực hiện được điều này ngoài sự sáng tạo, chủ động của Tổng phụ trách đội thì phải cần có sự phối hợp chặt chẽ, nhiệt tình của giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn.

1.2 Tổ chức việc giáo dục kỹ năng sống thông qua các hoạt động xã

hội, đền ơn đáp nghĩa.

Truyền thống “ Uống nước nhớ nguồn” , “ Lá lành đùm lá rách” … Là những truyền thống tốt đẹp của dân tộc Thực hiện tốt hoạt động này góp phần giáo dục

Các tiết mục văn nghệ được các em chuẩn bị rất nhiệt tình

Phần thương dành cho các em không lớn nhưng các em rất vui

truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, tự hào dân tộc, trách nhiệm của các em trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đồng thời hình thành nhân cách cho các em

Ví dụ: Phát động phong trào xe đạp giúp bạn đến trường: Các em ủng hộ bạn bằng cách để dành tiền ăn quà vặt, tiền bán giấy tập cũ ,lon bia để ủng hộ bạn , giáo dục được ý thức tiết kiệm cho học sinh

Ở đây không đặt nặng vấn đề là thu được tiền ít hay tiền nhiều mà cái quan trọng là cách thức thực hiện, cách giáo dục của chúng ta đã tác động tới học sinh , xã hội … hiệu quả giáo dục mang lại, các em ý thức hơn về vai trò trách nhiệm trong việc thực hiện các hoạt động xã hội, đồng thời qua hoạt động này rèn luyện cho các em

kỹ năng đồng cảm, chia sẻ

Vào những ngày kỷ niệm như thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12, thương binh liệt sĩ 27/7 …để nhớ ơn công lao của các anh hùng liệt sĩ, những thế hệ cha anh đi trước tổng phụ trách đội tuyên truyền ý nghĩa các ngày này dưới cờ, giáo viên chủ nhiệm tuyên truyền trong sinh tiết sinh hoạt ngoài giờ lên lớp … Sau khi tuyên truyền thì trường tổ chức cho các em viết thư cho các chu bộ đội , tổ chức cho học sinh lớp 9 về nguồn một số lớp tới thăm gia đình thương binh liệt sĩ trong xã Qua cách tổ chức này thì đã phối hợp giữa giáo dục qua tuyên truyền với việc các em có hành động thực tế để thể hiện lòng biết ơn của mình với các thế hệ cha anh đi trước

Để tổ chức tốt hoạt động GDKNS qua các hoạt động xã hội, đền ơn đáp nghĩa cho học sinh thì phải phối hợp chặt chẽ giữa công tác tuyên truyền vận động kết hợp

Tổ chức trao xe đạp cho các em HS nghèo

Thư HS lớp 6 viết gửi chú bộ đội

với hành động thực tế Trong đó tổng phụ trách độivà giáo viên chủ nhệm phải đặc biệt chú ý đến cách thức thực hiện sao cho đạt hiệu quả cao.

1.3 Tổ chức hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, vui chơi

giải trí, tham quan du lịch nhằm hình thành kỹ năng sống cho học sinh.

Hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí là các hoạt động không thể thiếu với các em Các hoạt động này có ý nghĩa giáo dục to lớn đối với học sinh Các hoạt động này góp phần hình thành cho các em kỹ năng mạnh dạn, tự tin, tính tổ chức, kỷ luật, tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái …đồng thời giúp thỏa mãn về tinh thần cho trẻ sau những giờ học căng thẳng

Tổ chức hội thi “ vẽ tranh, làm báo tường,thi cờ vua… ” để chào mừng Nhà giáo Việt Nam 20.11;

Tổ chức cho HS lớp 9 về nguồn tại Cục TW Miền Nam

3 Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp trong việc giáo dục kỹ năng sống.

Giáo viên chủ nhiệm đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong việc giáo dục

kỹ năng sống cho học sinh vì phần lớn thời gian trong ngày là các em ở trường, tiếp xúc trực tiếp với giáo viên chủ nhiệm

Được sự chỉ đạo của nhà trường giáo viên chủ động, tăng cường giáo dục kỹ năng sống theo định hướng chung của kế hoạch HĐNGLL năm, tháng, tuần của trường; đồng thời cũng phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của giáo viên trong việc tổ chức các hoạt động theo đặc điểm riêng của từng lớp

Lồng đèn lớp 6a2 chuẩn bị dự thi Học sinh lớp 8 thi vẽ tranh, cờ vua chào mừng 20/11

Giáo viên chủ nhiệm nghiên cứu tài liệu “ Giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống cho học sinh ” – Nhà xuất bản quốc gia Hà Nội – do Sở GD & ĐT cấp và áp dụng việc tổ chức các hoạt động GDKNS thông qua các chủ đề của cuốn tài liệu như :

kỹ năng tự nhận thức, kỹ năng đồng cảm chia sẻ, kỹ năng tư duy tích cực … cụ thể hóa bằng những câu chuyện , những trò chơi Nội dung này được giáo viên lồng ghép thực hiện thông qua các tiết sinh hoạt NGLL

Giáo viên chủ nhiệm hướng dẫn học sinh lớp 6a2 làm báo tường

Giáo viên tổ chức các hoạt động lao động vệ sinh lớp, kể chuyện, biểu diễn văn nghệ, tiểu phẩm, thi đố vui, hướng dẫn tham gia giao thông đúng cách, làm báo tường … trong các tiết NGLL

Giáo viên chủ nhiệm hướng dẫn trò chơi dân gian

Tiểu phẩm biết nói lời xin lỗi

Giáo viên chủ nhiệm duyệt tiểu phâm của các em

Tiểu phẩm biết nói lời xin lỗi

Đối với học sinh thì giáo viên chủ nhiệm có thể coi là người mẹ thứ hai của các

em, là người gần gũi và có thể hiểu tính cách, hành vi của từng em trong lớp Vì thế giáo viên chủ nhiệm là một trong những nhân tố quan trọng để thực hiện hiệu quả công tác giáo dục KNS cho các em Vì vậy rất cần sự quan tâm và chỉ đạo của nhà trường,

và có những định hướng cụ thể để giáo viên thực hiện tốt công tác chủ nhiệm lớp của mình.

4 Tổ chức giáo dục lao động cho học sinh

Đây là một loại hình đặc trưng của HĐNGLL Thông qua lao động công ích sẽ giúp các em gắn bó với đời sống xã hội Ngoài ra lao động công ích còn góp phần làm cho trẻ hiểu thêm về giá trị lao động, từ đó giúp trẻ có ý thức lao động lành mạnh Lao động công ích giúp trẻ vận dụng kiến thức vào đời sống như: Trực nhật, vệ sinh lớp học, sân trường, làm đẹp bồn hoa, cây cảnh cho đẹp trường, lớp

Quang cảnh một buổi lao động

Là người đông hành cùng các em trong các phong trào

Tiểu phẩm biết nói lời xin lỗi

Qua việc thực tổ chức thực hiện giáo dục lao động cho học sinh đã mang lại hiệu quả thiết thực, các em thấy được ích lợi của việc lao động; có ý thức tốt trong việc giữ gìn vệ sinh chung, học sinh bỏ rác đúng nơi qui định; khuôn viên trường luôn được giữ gìn sạch đẹp.

5 Tổ chức giáo dục sức khỏe, hướng dẫn học sinh vui chơi đúng cách, phòng tránh tai nạn thương tích.

Giáo dục sức khỏe, phòng chống tai nạn thương tích cho học sinh là nghĩa vụ

và trách nhiệm của nhà trường đối với các em học sinh và cha mẹ của các em Một số nội dung trọng tâm được nhà trường đặc biệt quan tâm thực hiện giáo dục các em trong các năm qua đó là:

Qui định tất cả học sinh đi xe đạp khi ra khu vực cổng trường giờ tan học không được chạy xe mà phải dắt xe qua khu vực đông người mới được phép lên xe đi Không đi bộ tràn ra lòng lề đường khi tan học Tổng phụ trách Đội và giáo viên chủ nhiệm triển khai thực hiện

Nhắc nhở học sinh không sờ tay vào lỗ ổ cắm điện; không leo lên lan can của nhà cao tầng; không xô đẩy nhau khi đi lên xuống cầu thang; không chơi dao, kéo và các đồ vật sắc nhọn …

Qua việc giáo dục sức khỏe, hướng dẫn các em vui chơi đúng cách, phòng chống tai nạn thương tích thì các em đã tiếp thu và thực hiện khá tốt các nội dung giáo dục ,từng bước có hiểu biết và biết cách bảo vệ sức khỏe của bản thân …

6 Tăng cường công tác phối hợp giữa gia đình và nhà trường, xã hội trong việc giáo dục kỹ năng sống cho các em.

Phụ huynh học sinh là một thành tố không thể thiếu trong ba thành tố để thực hiện công tác giáo dục học sinh đó là Nhà trường – Gia đình – Xã hội

Thực tế nhiều cha mẹ vì quá yêu thương mà bao bọc, làm hết tất cả mọi việc cho các em mà không biết rằng điều đó vô tình dẫn đến việc trẻ thiếu hụt kỹ năng sống, không biết cách tự phục vụ bản thân, đôi khi việc giáo dục kỹ năng sống cũng chưa được phụ huynh học sinh quan tâm đúng mức điều này khiến các em gặp phải khó khăn khi trưởng thành

Vì vậy trong các cuộc họp phụ huynh học sinh lớp, GVCN cùng với việc triển khai các nội dung của nhà trường đặc biệt chú ý đến vấn đề phối hợp để giáo dục

kỹ năng sống cho các em Có thể nói rằng gia đình là cái nôi giáo dục tối quan trọng

để hình thành kỹ năng sống cho các em Một số nội dung nhà trường trao đổi, phối hợp

để phụ huynh thực hiện như:

Giáo viên chủ nhiệm gợi ý phụ huynh học sinh xây dựng và kiểm tra việc thực hiện thời gian biểu ở nhà : Trao đổi với phụ huynh học sinh về quy định thời gian biểu trong ngày cho các em, hướng dẫn các em thực hiện thời gian biểu phù hợp Ví

dụ thời gian biểu buổi sáng ngày bình thường của một học sinh như sáng 6 giờ dậy, đánh răng, rửa mặt, quét nhà, ăn sáng sau đó đi học … sẽ phối hợp theo dõi, động viên, nhắc nhở các em thực hiện theo thời gian biểu Vào ngày thứ bảy, chủ nhật các

em được nghỉ thì cùng với mẹ nhặt rau nấu cơm, các em học sinh lớp lớn hơn có thể cắm cơm phụ cha mẹ, chế biến một số món ăn đơn giản; dọn dẹp nhà cửa, lau bàn ghế

…

Phối hợp trong việc nêu gương: Kỹ năng sống thì không phải chỉ học trong nhà trường Nhà trường chỉ quản lý học sinh trong thời gian ở trường còn khi ra đường, về nhà thì cha mẹ mới là người thầy thực sự Một thực tế là ở trường, cô giáo dạy không được vứt rác bừa bãi mà phải cho vào thùng rác nhưng ngay trước mặt con, nhiều phụ