QUI TRÌNH SẢN XUẤT VÀ BẢO QUẢN NÔNG SẢN TRONG TRỒNG TRỌT

Biết được khái niệm và thời vụ, những căn cứ để xác định thời vụ gieo trồng, các vụ gieo trồng chính ở nước ta Biết được mục đích của việc kiểm tra, xử lý hạt giống trước khi gieo trồng, các phương pháp xử lý hạt giống Hiểu được các yêu cầu kỹ thuật của việc gieo trồng và các phương pháp gieo hạt, trồng cây con Biết cách xử lý hạt giống bằng nước ấm theo đúng quy trình Làm được các thao tác trong quy trình xử lý, biết xử dụng nhiệt kế Xác định được sức nảy mầm và tỉ lệ nảy mầm của hạt giống Biết được ý nghĩa, quy trình và nội dung của các khâu kỹ thuật chăm sóc cây trồng như làm cỏ, vun xới, tưới nước… Hiểu được mục đích và yêu cầu của các phương pháp thu hoạch, bảo quản, chế biến nông sản

Trang 1

PHÒNG GIÁO DỤC& ĐÀO TẠO VĨNH TƯỜNG TRƯỜNG TH&THCS NGUYỄN KIẾN

-****** -CHUYÊN ĐỀ

“QUI TRÌNH SẢN XUẤT VÀ BẢO QUẢN NÔNG SẢN TRONG TRỒNG TRỌT”

Môn: Công Nghệ 7

Tác giả: Lê Thu Hường

Trường: TH&THCS Nguyễn Kiến

VĨNH TƯỜNG, THÁNG 12 NĂM 2018

Trang 2

* TÁC GIẢ CHUYÊN ĐỀ:

- Tác giả chuyên đề: Lê Thu Hường

- Chức vụ: Giáo viên

- Đơn vị công tác: Trường TH&THCS Nguyễn Kiến

* TÊN CHUYÊN ĐỀ: “Quy trình sản xuất và bảo quản nông sản nông sản trong

trồng trọt”

Chuyên đề bao gồm phần kiến thức của Phần một - Chương II (từ bài 15

đến bài 20) của môn Công Nghệ lớp 7 trong chương trình hiện hành

* ĐỐI TƯỢNG HỌC SINH: Lớp 7

* DỰ KIẾN SỐ TIẾT DẠY: 4 tiết

- Tiết 1: Từ hoạt động 1 đến hoạt động 7

* DỰ KIẾN TIẾT DẠY MINH HỌA:

- Tiết 1:Từ hoạt động 1 đến hoạt động 7

*LẬP KẾ HOẠCH DẠY HỌC:

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: Hiểu được mục đích của việc làm đất trong sản xuất, trồng trọt

Biết được quy trình và yêu cầu của kỹ thuật làm đất, hiểu được mục đích và cách bón phân lót cho cây trồng

- Biết được khái niệm và thời vụ, những căn cứ để xác định thời vụ gieo trồng, các vụ gieo trồng chính ở nước ta

- Biết được mục đích của việc kiểm tra, xử lý hạt giống trước khi gieo trồng, các phương pháp xử lý hạt giống

- Hiểu được các yêu cầu kỹ thuật của việc gieo trồng và các phương pháp gieo hạt, trồng cây con

Trang 3

- Biết cách xử lý hạt giống bằng nước ấm theo đúng quy trình

- Làm được các thao tác trong quy trình xử lý, biết xử dụng nhiệt kế

- Xác định được sức nảy mầm và tỉ lệ nảy mầm của hạt giống

- Biết được ý nghĩa, quy trình và nội dung của các khâu kỹ thuật chăm sóc cây trồng như làm cỏ, vun xới, tưới nước…

- Hiểu được mục đích và yêu cầu của các phương pháp thu hoạch, bảo quản, chế biến nông sản

2 Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng nhận xét, quan sát, phân tích, hoạt động nhóm

3 Thái độ: có ý thức học tập tích cực, chủ động, sáng tạo

- Nắm được quy trình sản xuất và bảo vệ môi trường trong trồng trọt bao gồm những công việc gì, cách thực hiện ra sao để có hiệu quả nhất

4 Định hướng các năng lực được hình thành:

- Năng lực giải quyết vấn đề,năng lực hợp tác, năng lực ứng dụng CNTT

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Đối với giáo viên:

-Hình 27,28 sgk(40,41) tranh vẽ quá trình xử lý hạt giống, nhiệt kế, chậu, xô, nước nóng, rổ

- Mẫu hạt giống: lúa, ngô…

- Đĩa petri, khay men, giấy thấm nước, vải khô, kẹp

- Hình 29,30, 31,32 sgk

2 Đối với học sinh: mang các dụng cụ đã được phân công và chuẩn bị báo cáo III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Các hoạt động học tập

Hoạt động 1: Khởi động

a GV yêu cầu hs thảo luận và trả lời câu hỏi: làm đất nhằm mục đích gì?

b Hs thực hiện và ghi ra giấy nháp, chuẩn bị báo cáo trước lớp

c GV gọi 1 hs báo cáo, các HS khác trao đổi và bổ xung

d Gv sử dụng nội dung hs trả lời để tạo tình huống có vấn đề vào nội dung bài học

Trang 4

Hoạt động 2: Tìm hiểu mục đích của việc làm đất

1.Mục tiêu: Hiểu được mục đích của việc làm đất trong sản xuất trồng trọt

- Biết được quy trình và yêu cầu kỹ thuật làm đất

- Kỹ năng: rèn luyện kỹ năng nhận biết, phân tích 2.Phương thức

- phương pháp nêu vấn đề, sử dụng hình vẽ, tranh ảnh

- thảo luận nhóm 3.Tổ chức hoạt động

a GV giao nhiệm vụ

?Có 2 thửa ruộng, 1thửa được cày bừa

kĩ, 1thửa chưa được cày bừa Theo em

tình hình cỏ dại và đất ở 2 thửa ruộng đó

như thế nào ? Mầm mống sâu bệnh 2

thửa ruộng đó ra sao ?

? Vậy thì làm đất có mục đích gì ?

b HS thực hiện nhiệm vụ

c HS báo cáo kết quả

d Giáo viên nhận xét, chuẩn hoá

kiến thức

I Làm đất có mục đích gì ?

Làm đất có mục đích là làm cho đất tơi xốp, tăng khả năng giữ nước, giữ chất dinh dưỡng, diệt cỏ dại và mầm mống sâu bệnh ẩn nấp trong đất

Hoạt động 3: Các công việc làm đất

1.Mục tiêu:

- Hiểu được các công việc làm đất bao gồm những việc gì

-Nắm được việc cày đất, bừa đất, đập đất và lên luống ra sao, cách làm

-Kỹ năng: rèn kỹ năng nhận xét, quan sát

2.Phương thức:

- Phương pháp nêu vấn đề, sử dụng tranh ảnh để nhận biết

- Thảo luận nhóm

3.Tổ chức hoạt động

Trang 5

a GV giao nhiệm vụ.

Gv : Treo tranh hình 25, 26

Hs : Quan sát

? Làm đất bao gồm các công việc nào ?

Mỗi công việc làm có mục đích gì ?

? Đối với từng loại đất phải cày

như thế nào ?

? Bừa đất là gì ?

? Bừa đất cần có những yêu cầu nào ?

? Sau khi cày bừa kĩ ta phải tiến hành

công việc gì ?

? Tại sao phải lên luống và đạt yêu cầu

gì ?

? Lên luống được tiến hành theo qui

trình gì ?

? Lên luống áp dụng cho loại cây nào ?

? Để cây phát triển tốt sau khi lên luống

cần tiến hành những công việc gì ?

kiến thức

II Các công việc làm đất

1 Cày đất : là xáo trộn lớp đất ở mật

độ sâu từ 20 đến 30 cm, làm cho đất tơi xốp, thoáng khí và vùi lấp cỏ dại

- Đất cát cày nông

- Đất bạc màu cày sâu dần

- Đất sét cày sâu dần

- Đất trồng cây ăn quả cày sâu

2 Bừa và đập đất :

- Làm nhỏ đất, san phẳng

- Đối với đất sét phải bừa nhiều lần để đất nhuyễn

3 Lên luống Để dễ chăm sóc, chống ngập úng và tạo tầng đất dày cho cây sinh trưởng

- Việc lên luống phải tiến hành theo qui trình như sau :

+ Xác định hướng luống

+ Xác định kích thước

+ Đánh rãnh, kéo đất tạo luống, làm phẳng

Hoạt động 4: Bón phân lót

1.Mục tiêu:

- Hiểu được cách bón phân lót

- Sử dụng loại phân nào để bón lót

- Kỹ năng: rèn kỹ năng nhận xét, phân tích, quan sát hình vẽ

2 Phương thức:

- Phương pháp nêu vấn đề, sử dụng số liệu, tranh ảnh

-Thảo luận nhóm

3 Tổ chức hoạt động

? Bón lót thường dùng cho loại phân gì ?

III Bón phân lót

- Dùng phân hữu cơ và 1 số phân hoá

Trang 6

? Nêu các cách bón phân lót.

? Em hãy nêu các cách bón phân lót phổ

biến mà em biết ?

kiến thức

học đễ bón lót(phân lân) cho cây trồng

- Rải phân lên mặt ruộng, theo hàng, theo hốc

- Cày bừa hay lấp đất vùi phân xuống

- Bón vãi cho lúa, rau

- Bón hàng cho Ngô, khoai

- Bón hốc cho cây ăn quả, cây lấy gỗ

Hoạt động 5: Thời vụ gieo trồng

1 Mục tiêu:

- Biết được thời gian gieo trồng của mỗi loại cây

- Căn cứ để xác định thời vụ gieo trồng

- Rèn kỹ năng nhận biết, phân tích

2 Phương thức:

? Em hãy nêu các cây trồng ở địa

phương em thường gieo trồng vào thời

vụ trong năm ?

Gv : lấy ví dụ mỗi loại cây thích ứng

một nhiệt độ như lúa

? Trong các yêu tố trên yếu tố noà quyết

định nhất đến thời vụ ? Vì sao ?

? Hoàn thành thông tin vào bảng SGK ở

mục 2 ?

kiến thức

I Thời vụ gieo trồng

1 Căn cứ để xác định thời vụ gieo trồng

Dựa vào các yếu tố : khí hậu loại cây trồng, tình hình phát triển sâu, bệnh ở mỗi điạ phương

+ Yếu tố khí hậu : nhiệt độ, độ ẩm Lúa : từ 250 -> 350, Cam :

230->290, Cà chua : 200->250, hoa hồng : 180-> 250

+ Loại cây trồng : Mỗi cây trồng có đặc điểm sinh học và yêu cầu ngoại cảnh khác nhau – gieo trồng khác nhau

+ Sâu bệnh : Nếu tránh những đợt sâu bệnh hại

=> Do đó yếu tố khí hậu là yếu tố quyết định

Trang 7

2 Các thời vụ gieo trồng.

- Vụ đông xuân : từ tháng 11 đến tháng

4, 5 năm sau trống lúa, lạc khoai, ngô

- Vụ hè thu : từ tháng 4->7 trong năm : trồng lúa, ngô, khoai, lạc, đậu

- Vụ mùa : Từ tháng 6 đến tháng 11 trong năm trồng lúa

- Vụ đông từ tháng 9 đến tháng 12 trong năm trồng ngô, khoai (chỉ có ở miền Bắc)

Hoạt động 6: Kiểm tra và xử lý hạt giống

1.Mục tiêu:

- Biết được mục đích của việc kiểm tra và xử lý hạt giống

- phương pháp xử lý hạt giống ra sao

2.Phương thức:

? Tại sao phải kiểm tra hạt giống và

kiểm tra để làm gì ?

? Hạt giống cần đạt những tiêu chuẩn

nào ?

? Xử lý hạt giống nhằm mục đích gì ?

? Có những phương pháp xử lý hạt

giống nào ?

kiến thức

II Kiểm tra và xử lý hạt giống

1 Mục đích kiểm tra hạt giống

- Đảm bảo hạt giống có chất lượng tốt,

đủ tiêu chuẩn đem gieo

- Kiểm tra hạt giống theo tiêu chuẩn : + Tỷ lệ nẵy mầm cao, không có sâu bệnh, độ ẩm thấp

+ Không lẫn giống khác và cỏ dại + Kích thước hạt to

2 Mục đích và phương pháp xử lý hạt giống

Kích thích hạt giống nãy mầm nhanh, trừ sâu, bệnh hại ở hạt Có 2 cách xử lý :

Trang 8

+ Xử lý bằng nhiệt độ : Lúa 540, Ngô

400 + Xử lý bằng hoá học

Hoạt động 7: Phương pháp gieo trồng

1.Mục tiêu:

- Nắm được phương pháp giao trồng gồm có mấy phương pháp

- Nắm được yêu cầu kỹ thuật của từng phương pháp

2.Phương thức:

a Gv Giao nhiệm vụ

? Nếu ý nghĩa của kĩ thuật gieo trồng?

? Mật độ gieo trồng là gì ?

? Mật độ gieo trồng còn phụ thuộc

những yếu tố gì ?

? Cho ví dụ về cây lúa ? Trồng cây ăn

quả, cây lấy gỗ ?

? Trung bình hạt được gieo trồng ở mật

độ nào ?

Gv : treo tranh H.27 hs quan sát và trả

lời các câu hỏi sau

? ở địa phương em thường trồng những

loại cây gì ?

? Trồng theo những phơng pháp gieo hạt

nào ?

? Nh thế nào là trồng cây bằng hạt, bằng

hom ?

Gv : cho học sinh quan sát H.28

? Điền vào dấu … trong các H.28

? Em hãy kể một số cây được trồng bằng

hạt, bằng hom và bằng củ

III Phương pháp gieo trồng

1 Yêu cầu kĩ thuật Phải đảm bảo các yêu cầu kĩ thuật như sau :

+ Bảo đảm đúng thời vụ, mật độ, khoảng cách, và độ nông, sâu

+ Mật độ gieo trồng là số cây/ khóm hoặc số hạt giống trên 1 đơn vị diện tích nhất định

+ Mật độ gieo trồng đợc thay đổi tuỳ theo giống cây, loại đất và điều kiện thời tiết

ví dụ : Lúa trời rét cấy : 40-50 khóm/m2

Bình thường : 26-30 khóm/ m2

Cao su, cafê trồng với khoảng : 5-6 m/ cây

+ Hạt có kích thước lớn gieo sâu hơn hạt có kích thước bé, trung bình gieo :

2-5 cm

2 Phương pháp gieo trồng

- Gieo bằng hạt : Cây ngắn ngày (lúa, ngô, đỗ, rau) và trong các vườn ươm

Trang 9

kiến thức

+Gieo vãi : nhanh, ít tốn công, sỗ lượng hạt nhiều, nhưng chăm sóc khó khăn + Gieo hàng và gieo hốc : Tiết kiệm giống, chăm sóc dễ, tốn nhiều công

- Trồng bằng cây con : áp dụng rộng rãi với nhiều loại cây trồng ngắn ngày và dài ngày

- Trồng bằng củ và trồng bằng Hom

Hoạt động 8: Chuẩn bị vật liệu và dụng cụ thực hành

1.Mục tiêu:

- Có đủ dụng cụ và vật liệu phục vụ giờ thực hành

- Biết cách sử dụng các dụng cụ thành thạo

- Rèn kỹ năng nhận biết, phân tích, sử dụng

2.Phương thức:

a GV- Kiểm tra sự chuẩn bị của học

sinh: Giống, xô, rổ

- Phân công cho mỗi nhóm xử lý hai loại

hạt, lúa ngô theo quy trình

GV: Chia nhóm và nơi thực hành.

- Nêu mục tiêu và yêu cầu cần đạt được

- Làm thao tác xử lý hạt giống bằng

nước ấm đối với hạt lúa, ngô

Xử lý hạt giống (lúa, ngô ) bằng nước

ấm

GV giới thiệu từng bước của quy trình

xử lý hạt giống, nồng độ muối trong

nước ngâm hạt có tỷ trọng…

Vật liệu và dụng cụ

- Bước1 Cho hạt vào trong nước muối

để loại bỏ hạt lép, hạt lửng

- Bước2.Rửa sạch các hạt chìm.

- Bước3.Kiểm tra nhiệt độ của nước

Trang 10

HS: thực hành theo nhóm đã được phân

công tiến hành xử lý 2 loại hạt giống,

lúa, ngô theo quy trình hướng dẫn

GV theo dõi quy trình thực hành của các

nhóm để từ đó uốn nắn những sai sót

của từng học sinh

bằng nhiệt kế trước khi ngâm hạt

- Bước4.Ngâm hạt trong nước ấm 540C ( Lúa ) 400C ( ngô )

Hoạt động 9: Xác định sức nảy mầm và tỉ lệ nảy mầm của hạt giống

1.Mục tiêu:

-Biết cách xác định sức nảy mầm và tỉ lệ nảy mầm của hạt giống

- Làm được đúng quy trình

- Rèn kỹ năng nhận biết, phân tích, sử dụng

2.Phương thức:

Hoạt động 2 Xác định sức nảy mầm và

tỷ lệ nảy mầm của hạt giống

GV: giới thiệu qui trình

HS: Thực hành theo nhóm

- Cho học sinh thực hành theo nhóm

trên hai loại giống đã được gieo theo

quy trình

GV: đến từng nhóm hướng dẫn thêm

- Sau khi thực hành xong các đĩa, khay

hạt, được xếp vào nơi quy định bảo quản

chăm sóc

* Bước1 Chọn từ lô hạt giống mỗi mẫu

từ 50-100 hạt nhỏ to

Ngâm vào nước lã 24 giờ

* Bước2 Xếp 2-3 tờ giấy thấm nước,

vải đã thấm nước vào khay

* Bước3 Xếp hạt vào đĩa ( khay) đảm

bảo khoảng cách để này mầm

* Bước4 Tính sức nảy mầm và tỷ lệ này

mầm của hạt

Hoạt động10: Tìm hiểu tỉa, dặm cây

1.Mục tiêu:

Trang 11

- Biết được ý nghĩa, quy trình và nội dung của các khâu kỹ thuật chăm sóc cây trồng như làm cỏ, vun xới, tưới nước, bón phân thúc

2.Phương thức:

Gv: giới thiệu : Chăm sóc cây trồng bao

gồm các biện pháp như sau

Hs : Nghe giảng và chép bài

I Tỉa, giặm cây

- Tỉa các cây yếu, bị sâu bệnh

- dặm cây khoẻ vào khoảng đất cây không mọc, cây chết

Hoạt động 11: Tìm hiểu cách làm cỏ, vun xới

1.Mục tiêu:

- Biết được mục đích của việc làm cỏ, vun xới

- Thực hiện đúng cách, đúng thời điểm

2.Phương thức:

Gv: Yêu cầu Hs quan sát hình vẽ H :

29 a, b

Gv: Sau khi hạt đã mọc phải tiến hành

làm cỏ, vun xới kịp thời để đáp ứng

những yêu cầu sinh trưởng, phát triển

của cây trồng

? Công việc làm cỏ tiến hành vào thời

điểm nào ?

? Mục đích của việc làm cỏ, vun xới là

gì ?

II Làm cỏ, vun xới

- Làm cỏ sau khi gieo hạt khoảng

1 tháng đối với lúa, ngô

- Vun xới để cây có ĐK sinh trưởng và phát triển

- Làm cỏ, vun xới gốc nhằm mục đích :

+ Điệt cỏ dại, làm cho đất tơi xốp + hạn chế bốc hơi của nước, bốc mặn, phèn

+ Chống đổ

Trang 12

? Cho Vd về làm cỏ và vun gốc cho

kiến thức

Hoạt động 12: Tìm hiểu các phương pháp tưới tiêu nước

1 Mục tiêu:

- Hiểu được cây cần nước như thế nào để sinh trưởng và trát triển tốt

- Biết được các phương pháp tưới, cách thực hiện

2 Phương thức:

Gv : giới thiệu các cách tưới nước

Hs : Nghe giảng và chép bài

a GV giao nhiệm vụ cho HS

Gv: yêu cầu Hs quan sát H30 các

phương pháp tưới nước

? Điền vào các từ còn thiếu trong cấc

hình trên ?

a Tưới ngập b Tưới theo hốc cây

c Tưới thấm d Tưới phun mưa

kiến thức

III Tưới, tiêu nước

1 Tưới nước : Cây cần nước để sinh trưởng và phát triển do đó cần tới nước đầy đủ

và kịp thời

2 Phương pháp tưới : Mỗi loại cây có phương pháp tưới nước thích hợp Thông thường có các cách tới như sau :

- Tưới theo hàng, vào gốc cây

- Tưới thấm : Nước được đưa vào rãnh luống(liếp) để thấm dần vào luống

- Tưới ngập : cho nước ngậm tràn mặt ruộng

- Tưới phun mưa : Nước được phun thành hạt nhỏ toả ra như mưa bằng

hệ thống vòi tưới phun

3 Tiêu nước : Cây trồng rất cần nước, tuy nhiên nếu thừa nước sẽ gây ngập úng và có thê gây cho cây trồng

bị chết Vì thế phải tiến hành tiêu nước kịp thời, nhanh chóng và bằng biện pháp thích hợp

Hoạt động 13: Tìm hiểu cách bón phân thúc

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	42,45 KB